หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคใต้ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดตรัง >อ.นาโยง >ต.นาหมื่นศรี > ถ้ำเขาช้างหาย
TL;DR: ถ้ำเขาช้างหาย อยู่ที่หมู่ที่ 5–6 ตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง เปิดทุกวัน โดยเข้าชมเป็นรอบตามเวลาที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวกำหนด เวลา วันจันทร์–วันศุกร์ รอบ 09.00 น., 11.00 น., 13.30 น. และ 15.00 น. /.
ถ้ำเขาช้างหาย

วันเปิดทำการ: ทุกวัน โดยเข้าชมเป็นรอบตามเวลาที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวกำหนด
เวลาเปิดทำการ: วันจันทร์–วันศุกร์ รอบ 09.00 น., 11.00 น., 13.30 น. และ 15.00 น. / วันเสาร์–วันอาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ รอบ 09.30 น., 10.30 น., 11.30 น., 13.30 น., 14.30 น. และ 15.30 น.
ถ้ำเขาช้างหาย จังหวัดตรัง ตั้งอยู่บริเวณหมู่ที่ 5–6 ตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง เป็นถ้ำหินปูนกลางทุ่งนาที่มีหินงอกหินย้อยสวยงามและยังคงความสมบูรณ์หลายจุด ภายในมีทางเดินคอนกรีต ไฟส่องสว่าง และการเข้าชมเป็นรอบพร้อมเจ้าหน้าที่นำชม ระยะทางเดินภายในถ้ำประมาณ 850 เมตร ใช้เวลาเที่ยวชมประมาณ 30–60 นาที จุดเด่นคือโถงถ้ำหลายส่วน เช่น ถ้ำช้างหาย ถ้ำเพกา ถ้ำทรายทอง ถ้ำโอง ถ้ำลม และถ้ำแม่เฒ่าคล้าย พร้อมตำนานลูกช้างที่หายเข้าไปในถ้ำระหว่างขบวนนักแสวงบุญสู่พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราช สถานที่นี้เหมาะสำหรับผู้สนใจถ้ำธรรมชาติ ธรณีวิทยาหินปูน เรื่องเล่าท้องถิ่น และวัฒนธรรมนาหมื่นศรี โดยสามารถเที่ยวร่วมกับทุ่งนานาหมื่นศรี เทศกาลลูกลม ผ้าทอนาหมื่นศรี วัดหัวเขา และเส้นทางเมืองตรังได้
ถ้ำเขาช้างหาย เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์มากของจังหวัดตรัง เพราะเป็นถ้ำหินปูนที่ตั้งอยู่กลางภูมิประเทศแบบท้องทุ่งและชุมชนเกษตรกรรมของตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง ภาพจำของสถานที่นี้ไม่ได้มีเพียงโถงถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยจำนวนมาก แต่ยังรวมถึงซุ้มทางเข้ารูปช้าง เส้นทางชนบทที่ผ่านทุ่งนา ลานวัฒนธรรมหน้าถ้ำ วิถีชุมชนผ้าทอนาหมื่นศรี และเทศกาลลูกลมซึ่งใช้พื้นที่หน้าถ้ำเป็นจุดจัดงานประจำปี ถ้ำแห่งนี้จึงเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่รวมธรรมชาติ ความเชื่อ ประวัติท้องถิ่น และวัฒนธรรมชุมชนไว้ในพื้นที่เดียวกัน
ข้อมูลต้นฉบับระบุว่า ถ้ำเขาช้างหายตั้งอยู่หมู่ที่ 5–6 ตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง เป็นถ้ำที่มีหินงอกหินย้อยแบบต่าง ๆ สวยงามสลับซับซ้อนอยู่เป็นจำนวนมาก ถ้ำลึกประมาณ 500 เมตร ใช้เวลาเดินชมประมาณ 20 นาที มีทางเดินคอนกรีตพร้อมติดไฟตามเส้นทางเพื่อให้เดินไปยังถ้ำต่าง ๆ ได้สะดวก เช่น ถ้ำช้างหาย ถ้ำเพกา ถ้ำทรายทอง ถ้ำโอง และถ้ำแม่เฒ่าคล้าย ส่วนการเดินทางจากตลาดนาโยงให้แยกจากถนนหลวงเข้าสู่ถนนนาหมื่นศรีประมาณ 8 กม. สุดถนนคือถ้ำช้างหาย สาระเหล่านี้ยังเป็นแกนหลักของบทความ เพราะเป็นข้อมูลที่อธิบายตัวตนของสถานที่ได้ชัดเจนที่สุด
ถ้ำเขาช้างหายตั้งอยู่ในภูเขาหินปูนลูกโดดขนาดไม่ใหญ่มาก แต่มีโพรงถ้ำภายในซับซ้อนและมีโถงถ้ำหลายส่วน ภูเขาลักษณะนี้เป็นภูมิประเทศแบบคาร์สต์ ซึ่งเกิดจากหินปูนถูกน้ำฝนและน้ำใต้ดินกัดเซาะเป็นเวลานานจนเกิดโพรง ช่องว่าง รอยแยก ถ้ำ และรูปทรงหินงอกหินย้อยภายใน เมื่อมองจากด้านนอก เขาช้างหายอาจดูเป็นเพียงภูเขาเล็ก ๆ กลางที่ราบ แต่เมื่อเข้าไปด้านในจะพบโลกใต้ภูเขาที่กว้าง เย็น และเต็มไปด้วยรายละเอียดของหินปูนที่ธรรมชาติค่อย ๆ สร้างขึ้น
ตำบลนาหมื่นศรีมีลักษณะเป็นพื้นที่ราบลาดเอียง มีลำห้วย ลำคลอง ระบบชลประทาน พื้นที่สวนยางพารา และพื้นที่นาเป็นองค์ประกอบหลัก ภูเขาลูกโดดซึ่งเป็นที่ตั้งของถ้ำเขาช้างหายจึงโดดเด่นขึ้นมากลางภูมิทัศน์ชุมชนเกษตรกรรม ลักษณะเช่นนี้ทำให้ถ้ำเขาช้างหายต่างจากถ้ำในพื้นที่ภูเขาสูงหรือถ้ำในเขตป่าลึก เพราะนักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสได้ทั้งถ้ำหินปูนและบรรยากาศทุ่งนานาหมื่นศรีในทริปเดียว
ชื่อ “ถ้ำเขาช้างหาย” มาจากตำนานท้องถิ่นที่เล่าสืบต่อกันมาเกี่ยวกับขบวนนักแสวงบุญและขบวนช้างของเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช ในยุคที่เมืองนครศรีธรรมราชเป็นศูนย์กลางสำคัญทางพระพุทธศาสนาและมีการสร้างพระบรมธาตุเจดีย์ ผู้คนจากหัวเมืองต่าง ๆ เดินทางไปถวายทรัพย์และร่วมบุญ ขบวนหนึ่งเดินทางมาพร้อมช้างแม่ลูกอ่อนและหยุดพักบริเวณเชิงเขา ลูกช้างวิ่งเล่นพลัดหลงเข้าไปในถ้ำ ควาญช้างและผู้คนพยายามตามหา ก่อนจะเกิดเหตุการณ์ที่ทำให้ลูกช้างหายเข้าไปในถ้ำอีกครั้งและไม่พบอีกเลย ชาวบ้านจึงเรียกสถานที่นี้ว่า “ถ้ำเขาช้างหาย”
รายละเอียดของตำนานมีหลายสำนวน แต่ใจความร่วมกันคือเรื่องลูกช้างที่หายเข้าไปในถ้ำและความซับซ้อนของโพรงถ้ำซึ่งทำให้การค้นหาเป็นไปได้ยาก บางเรื่องเล่ากล่าวถึงด้ายแดงด้ายขาว 3 เส้นที่ควาญช้างใช้คาถานำลูกช้างออกมา แต่เมื่อชาวบ้านร้องเตือนว่าด้ายจะขาด อาคมก็เสื่อม ลูกช้างจึงวิ่งกลับเข้าไปในถ้ำอีกครั้ง ตำนานนี้ทำให้ถ้ำเขาช้างหายมีชีวิตชีวามากกว่าถ้ำธรรมชาติทั่วไป เพราะนักท่องเที่ยวไม่ได้ชมเพียงหินงอกหินย้อย แต่ยังได้เดินอยู่ในพื้นที่ที่มีจินตนาการ ความเชื่อ และความทรงจำของชุมชนประกอบอยู่ด้วย
เมื่อมาถึงบริเวณทางเข้า นักท่องเที่ยวจะเห็นสิ่งก่อสร้างและสัญลักษณ์รูปช้างที่ช่วยให้จุดหมายสังเกตง่าย บริเวณหน้าถ้ำมีพื้นที่บริการนักท่องเที่ยวและลานกิจกรรมของชุมชน ก่อนขึ้นไปยังปากถ้ำต้องเดินขึ้นบันไดไม่มากนัก ปากถ้ำมีขนาดไม่ใหญ่เมื่อเทียบกับโถงภายใน ทำให้ผู้มาเยือนจำนวนมากรู้สึกประหลาดใจเมื่อผ่านปากถ้ำเข้าไปแล้วพบพื้นที่ด้านในที่กว้างกว่าที่คาด ภายในถ้ำมีทางเดินคอนกรีต ไฟส่องสว่าง และการจัดเส้นทางให้เดินชมอย่างเป็นระเบียบ
ระบบการเข้าชมของถ้ำเขาช้างหายเป็นการเข้าชมเป็นรอบ โดยมีเจ้าหน้าที่หรือผู้นำชมพาเดินไปตามเส้นทาง ไม่ใช่การเปิดให้นักท่องเที่ยวเดินเข้าไปเองอย่างอิสระทั้งหมด การจัดเป็นรอบช่วยควบคุมจำนวนคนในถ้ำ ลดความเสี่ยงด้านความปลอดภัย และช่วยให้ผู้มาเยือนได้ฟังเรื่องราวของถ้ำแต่ละจุดอย่างเป็นระบบ นักท่องเที่ยวจึงควรไปติดต่อที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวก่อนเข้าชม ลงทะเบียนตามรอบเวลา และรอเจ้าหน้าที่นำเข้าไปในถ้ำ
ภายในถ้ำมีระยะทางเดินโดยรวมประมาณ 850 เมตร ส่วนข้อมูลท่องเที่ยวบางแหล่งระบุความลึกของตัวถ้ำประมาณ 500 เมตร ระยะเวลาที่ใช้ขึ้นอยู่กับรอบนำชมและการหยุดดูรายละเอียดระหว่างทาง โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 30–60 นาที จุดสำคัญคือการเดินไม่ยากเท่าถ้ำผจญภัยหลายแห่ง เพราะมีทางเดินและแสงไฟช่วย แต่ยังต้องระมัดระวังพื้นเปียกชื้น ความต่างระดับ และพื้นที่บางช่วงที่แคบหรือมีหินย้อยใกล้ทางเดิน
ถ้ำเขาช้างหายมีโถงถ้ำใหญ่และเล็กประมาณ 6 โถง แต่ละโถงมีบุคลิกเฉพาะตัวจากรูปร่างของหินงอกหินย้อย สีของแร่ ผนังถ้ำ ความสูงของเพดาน และเรื่องเล่าที่ชาวบ้านใช้ตีความ หินงอกหินย้อยจำนวนมากยังมีความสมบูรณ์ บางส่วนยังอยู่ในกระบวนการก่อตัว จึงควรชมด้วยความระมัดระวัง ไม่แตะ ไม่ขีดเขียน และไม่ปีนป่าย เพราะผิวหินที่กำลังก่อตัวสามารถเสียหายจากการสัมผัสเพียงเล็กน้อย
ถ้ำช้างหายเป็นโถงสำคัญตามชื่อสถานที่ ภายในมีรูปทรงหินที่ชวนให้นึกถึงช้างและตำนานลูกช้างที่หายไปในถ้ำ บางจุดมีหินงอกหินย้อยที่นักท่องเที่ยวและผู้นำชมมักเล่าเชื่อมโยงกับรูปร่างของช้าง เช่น หัวช้าง งวงช้าง หรือภาพลูกช้างที่เหมือนกำลังซ่อนตัวอยู่ในโพรงหิน การตีความเหล่านี้ทำให้การเดินชมมีมิติของเรื่องเล่ามากขึ้น และช่วยให้ผู้มาเยือนจดจำรายละเอียดของถ้ำได้ง่ายกว่าการมองหินปูนเป็นเพียงโครงสร้างทางธรรมชาติ
ถ้ำเพกาเป็นอีกโถงหนึ่งที่มีลักษณะหินปูนโดดเด่นจากลวดลายและผลึกที่ดูแตกต่างจากส่วนอื่นของถ้ำ รูปทรงบางช่วงชวนให้นึกถึงปะการังหรือพื้นผิวที่ก่อตัวเป็นชั้น ๆ แม้ถ้ำเขาช้างหายจะเป็นถ้ำบนบก ไม่ใช่ถ้ำทะเล แต่ลักษณะของหินปูนและน้ำแร่ภายในถ้ำทำให้เกิดพื้นผิวหลากหลายจนดูคล้ายโลกใต้น้ำในบางมุม การชมถ้ำเพกาจึงเหมาะกับการสังเกตรายละเอียดเล็ก ๆ ของผนังและเพดานถ้ำ
ถ้ำทรายทองเป็นโถงที่มีเสน่ห์จากสีและแสงของหินงอกหินย้อย บางส่วนมีโทนเหลืองทองเมื่อกระทบกับแสงไฟภายในถ้ำ ทำให้ชื่อถ้ำทรายทองสอดคล้องกับบรรยากาศของพื้นที่ หินย้อยบางช่วงเรียงตัวละเอียดคล้ายม่าน บางช่วงดูเป็นชั้นอ่อนช้อย การเดินผ่านถ้ำส่วนนี้จึงให้ความรู้สึกต่างจากโถงที่เน้นความใหญ่โต เพราะความสวยอยู่ที่รายละเอียด รูปทรง และพื้นผิวของหินปูน
ถ้ำโองหรือถ้ำโอ่งเป็นส่วนที่มีโพรงและพื้นที่ลึกกว่าบางโถง ชื่อถ้ำเชื่อมกับลักษณะพื้นที่ที่ให้ความรู้สึกเหมือนภาชนะหรือโพรงทรงกลมตามจินตนาการท้องถิ่น บางช่วงมีความแคบหรือทึบกว่าโถงอื่น ทำให้นักท่องเที่ยวต้องเดินตามทางที่กำหนดและฟังคำแนะนำของเจ้าหน้าที่ การที่แต่ละโถงมีชื่อเฉพาะช่วยให้ถ้ำเขาช้างหายไม่ใช่เพียงเส้นทางเดินต่อเนื่อง แต่เป็นชุดพื้นที่ที่มีความหมายและจังหวะการชมแตกต่างกัน
ถ้ำแม่เฒ่าคล้ายเป็นอีกจุดหนึ่งที่อยู่ในกลุ่มถ้ำสำคัญของเขาช้างหาย ชื่อถ้ำมีลักษณะเป็นเรื่องเล่าคนท้องถิ่นและช่วยเพิ่มบรรยากาศเชิงตำนานให้เส้นทางเดินชม ถ้ำนี้เชื่อมโยงกับการตีความรูปร่างของหินและความทรงจำของชุมชน ซึ่งเป็นวิธีที่คนในพื้นที่ใช้ตั้งชื่อและเล่าเรื่องถ้ำมายาวนาน การเที่ยวถ้ำเขาช้างหายจึงไม่ได้แยกธรรมชาติออกจากวัฒนธรรม แต่เห็นชัดว่าธรรมชาติถูกอ่านและอธิบายผ่านภาษาของชุมชน
ถ้ำลมเป็นส่วนที่ช่วยให้สัมผัสการไหลเวียนอากาศภายในถ้ำ บางช่วงของถ้ำเขาช้างหายมีลมเย็นและอากาศถ่ายเท ทำให้บรรยากาศภายในไม่อึดอัดเท่าถ้ำปิดหลายแห่ง การที่ถ้ำมีช่องทางและโถงหลายระดับทำให้อากาศเคลื่อนไหวได้ในบางจุด นักท่องเที่ยวมักรับรู้ได้ถึงความเย็นและความชื้นที่เป็นธรรมชาติของถ้ำหินปูน ซึ่งเป็นองค์ประกอบที่ทำให้ประสบการณ์การเดินชมมีความรู้สึกต่างจากการเดินในอาคารหรือพิพิธภัณฑ์
หินย้อยแบบหลอดเป็นรายละเอียดสำคัญที่ควรสังเกตในถ้ำเขาช้างหาย หินย้อยลักษณะนี้เกิดจากหยดน้ำที่มีแร่ละลายอยู่ค่อย ๆ ไหลและทิ้งตะกอนแคลเซียมคาร์บอเนตเป็นท่อเล็ก ๆ ยื่นลงมาจากเพดาน ถ้าถูกจับหรือหัก เส้นทางน้ำที่ทำให้หินย้อยเติบโตอาจเสียหายและใช้เวลายาวนานมากกว่าจะก่อตัวใหม่ นักท่องเที่ยวจึงควรใช้สายตาชมความละเอียดของหิน ไม่ใช้มือสัมผัส และไม่ใช้ไฟแรงจ่อใกล้ผิวหินเป็นเวลานาน
อีกองค์ประกอบหนึ่งที่ทำให้ถ้ำเขาช้างหายเหมาะกับครอบครัวและผู้เริ่มต้นเที่ยวถ้ำคือการจัดแสงไฟและทางเดินคอนกรีต ภายในมีแสงสว่างสลัวพอให้เห็นเส้นทางและเน้นความงามของหินงอกหินย้อย แต่ยังคงบรรยากาศลึกลับของถ้ำไว้ได้ การเดินไม่ต้องลุยน้ำหรือลอดช่องแคบแบบถ้ำผจญภัย จึงเป็นตัวเลือกที่เหมาะสำหรับผู้ที่อยากสัมผัสถ้ำธรรมชาติแต่ไม่ต้องการเส้นทางยากเกินไป
ถึงแม้ถ้ำจะเดินค่อนข้างสะดวก นักท่องเที่ยวควรเตรียมตัวให้เหมาะสม ควรสวมรองเท้าพื้นเกาะดี หลีกเลี่ยงรองเท้าส้นสูงหรือรองเท้าลื่น เตรียมน้ำดื่มไว้ก่อนเข้าถ้ำ ใช้โทรศัพท์หรือกล้องอย่างระมัดระวัง และไม่แยกออกจากกลุ่มนำชม พื้นบางช่วงอาจมีความชื้นและสะท้อนแสงน้อย ผู้ที่เดินทางกับเด็กควรดูแลใกล้ชิด ไม่ให้วิ่งหรือจับหินโดยพลการ ส่วนผู้สูงอายุควรประเมินความสามารถในการขึ้นลงบันไดและเดินในพื้นที่แสงน้อยก่อนเข้าชม
มารยาทสำคัญของการเที่ยวถ้ำเขาช้างหายคือไม่แตะต้องหินงอกหินย้อย ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่หักหรือเก็บหิน ไม่ทิ้งขยะ ไม่ส่งเสียงดัง และไม่ออกนอกเส้นทางที่กำหนด ถ้ำเป็นระบบนิเวศและแหล่งธรรมชาติที่เปราะบางกว่าที่เห็นภายนอก การเปลี่ยนแปลงเพียงเล็กน้อย เช่น คราบน้ำมันจากมือ ควัน กลิ่น อุณหภูมิ หรือการกระแทกของวัตถุ อาจส่งผลต่อผิวหินและสิ่งมีชีวิตขนาดเล็กภายในถ้ำได้
บริเวณรอบถ้ำเขาช้างหายยังสัมพันธ์กับวิถีนาหมื่นศรีอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะช่วงหลังฤดูเก็บเกี่ยวราวเดือนมกราคมถึงมีนาคม พื้นที่ริมถนนและลานหน้าถ้ำมักเชื่อมโยงกับการจัดงานเทศกาลลูกลม ชมถ้ำ เรียนรู้วัฒนธรรมนาหมื่นศรี “ลูกลม” เป็นกังหันลมไม้ไผ่ที่มีเสียงดังเมื่อลมพัด เดิมใช้เป็นภูมิปัญญาขับไล่นกในนาข้าว ต่อมาพัฒนาเป็นงานวัฒนธรรมประจำพื้นที่ มีการประกวดลูกลมยักษ์ ตลาดย้อนยุค อาหารพื้นบ้าน และกิจกรรมเกี่ยวกับผ้าทอนาหมื่นศรี
การจัดเทศกาลลูกลมบริเวณหน้าถ้ำเขาช้างหายทำให้สถานที่นี้มีบทบาทมากกว่าการเป็นแหล่งธรรมชาติ เพราะกลายเป็นพื้นที่รวมตัวของชุมชนและนักท่องเที่ยวที่ต้องการเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น ช่วงเทศกาล นักท่องเที่ยวจะได้เห็นทุ่งนา เสาลูกลม เสียงกังหันลม บรรยากาศตลาดพื้นบ้าน และการเปิดเส้นทางชมถ้ำเป็นส่วนหนึ่งของกิจกรรม ซึ่งช่วยให้การเที่ยวถ้ำเชื่อมโยงกับฤดูกาลและวิถีชีวิตจริงของชาวนาหมื่นศรี
นาหมื่นศรียังมีชื่อเสียงด้านผ้าทอพื้นเมืองที่สืบทอดมายาวนานหลายชั่วอายุคน ผ้าทอนาหมื่นศรีมีลวดลายเฉพาะ มีประวัติการใช้ในพิธีกรรมและชีวิตชุมชน และได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ผ่านกลุ่มทอผ้าและพิพิธภัณฑ์ผ้าทอนาหมื่นศรี การจัดถ้ำเขาช้างหายร่วมกับเส้นทางผ้าทอนาหมื่นศรีจึงทำให้ทริปมีทั้งธรรมชาติและวัฒนธรรม นักท่องเที่ยวสามารถชมถ้ำในช่วงเช้าหรือสาย แล้วต่อด้วยการเรียนรู้ผ้าทอ ชิมอาหารพื้นบ้าน หรือชมทุ่งนาในเส้นทางเดียวกัน
การเดินทาง ไปถ้ำเขาช้างหายจากตลาดนาโยงใช้เส้นทางเข้าสู่ถนนนาหมื่นศรีประมาณ 8 กม. สุดถนนคือถ้ำเขาช้างหาย หากเดินทางจากตัวเมืองตรัง สามารถใช้เส้นทางมุ่งหน้าไปอำเภอนาโยงตามถนนสายหลัก แล้วเลี้ยวเข้าสู่ตำบลนาหมื่นศรีตามป้ายบอกทาง ระยะทางจากตัวเมืองตรังโดยประมาณอยู่ในระดับที่จัดเป็นทริปครึ่งวันได้สะดวก เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างท้องถิ่น
ผู้ที่ไม่มีรถส่วนตัวสามารถเดินทางจากตัวเมืองตรังไปตลาดนาโยงด้วยรถโดยสารหรือรถรับจ้าง แล้วต่อรถท้องถิ่นเข้าสู่ถ้ำเขาช้างหาย การนัดหมายรถขากลับให้ชัดเจนเป็นเรื่องสำคัญ เพราะพื้นที่ถ้ำอยู่ปลายเส้นทางชุมชนและระบบขนส่งสาธารณะอาจไม่ถี่เท่าพื้นที่เมือง หากไปเป็นกลุ่มควรติดต่อศูนย์บริการนักท่องเที่ยวหรือองค์การบริหารส่วนตำบลนาหมื่นศรีล่วงหน้าเพื่อยืนยันรอบเข้าชม
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวคือช่วงเช้าและช่วงบ่ายต้น ๆ เพราะมีเวลารอรอบนำชมและยังสามารถเที่ยวต่อในนาหมื่นศรีได้ หากต้องการชมทุ่งนาและบรรยากาศลูกลม ควรเลือกช่วงฤดูกาลหลังเกี่ยวข้าวและช่วงงานประเพณีที่ชุมชนจัดขึ้น ส่วนผู้ที่ต้องการถ่ายภาพถ้ำควรเลือกวันที่ไม่เร่งรีบ เพราะการเดินเป็นรอบทำให้ต้องเคารพเวลาของกลุ่มและไม่หยุดถ่ายภาพนานจนรบกวนผู้ร่วมรอบ
ถ้ำเขาช้างหายเหมาะกับการเที่ยวร่วมกับวัดหัวเขา ซึ่งเป็นวัดสำคัญของตำบลนาหมื่นศรีและมีจุดชมวิว 360 องศาบนยอดเขา เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเพิ่มมิติด้านศาสนาและทิวทัศน์ให้กับทริป วัดหัวเขายังสะท้อนความผูกพันของชุมชนกับภูเขาและพื้นที่สูงในตำบลเดียวกัน ทำให้สามารถจัดเป็นเส้นทาง “ถ้ำ-วัด-ทุ่งนา” ได้อย่างลงตัว
พิพิธภัณฑ์ผ้าทอนาหมื่นศรีและกลุ่มผ้าทอนาหมื่นศรีเป็นอีกจุดที่ไม่ควรพลาด เพราะช่วยให้เข้าใจเอกลักษณ์ของตำบลนาหมื่นศรีได้ครบขึ้น ผ้าทอท้องถิ่นไม่ได้เป็นเพียงของฝาก แต่เป็นหลักฐานภูมิปัญญาและความประณีตของชุมชนที่สืบทอดมายาวนาน การเที่ยวถ้ำแล้วต่อด้วยผ้าทอจึงทำให้ผู้มาเยือนเห็นความหลากหลายของตรังด้านใน ทั้งถ้ำหินปูน ท้องนา งานช่าง และชีวิตชุมชน
ร้านอาหารและคาเฟ่ในเส้นทางนาหมื่นศรีช่วยเติมเต็มประสบการณ์หลังเที่ยวถ้ำได้ดี โดยเฉพาะร้านที่ตั้งอยู่ใกล้ทุ่งนาและเส้นทางเข้าถ้ำ นักท่องเที่ยวสามารถเลือกพักรับประทานอาหารเช้า อาหารพื้นบ้าน อาหารอีสาน หรือคาเฟ่ทุ่งนาหลังจบรอบชมถ้ำ การมีร้านอาหารใกล้แหล่งท่องเที่ยวทำให้ถ้ำเขาช้างหายเหมาะกับทริปครอบครัวและกลุ่มเพื่อนที่ต้องการใช้เวลาครึ่งวันอย่างไม่เร่งรีบ
ถ้ำเขาช้างหายยังเป็นจุดหมายที่ช่วยขยายภาพจังหวัดตรังให้กว้างกว่าทะเล เกาะ หมูย่าง และเค้ก เพราะตรังยังมีถ้ำหินปูนที่เข้าถึงง่าย ชุมชนเกษตรกรรมที่มีอัตลักษณ์ วัฒนธรรมลูกลม ผ้าทอพื้นบ้าน และเส้นทางธรรมชาติใกล้เมือง นักท่องเที่ยวที่เคยเที่ยวทะเลตรังแล้วสามารถใช้ถ้ำเขาช้างหายเป็นเส้นทางใหม่เพื่อเข้าใจจังหวัดตรังในมิติของภูมิประเทศด้านในและภูมิปัญญาชุมชน
สำหรับนักเรียน นักศึกษา และกลุ่มศึกษาดูงาน ถ้ำเขาช้างหายเหมาะกับการใช้เป็นแหล่งเรียนรู้ภาคสนาม เพราะสามารถเชื่อมโยงหลายหัวข้อเข้าด้วยกัน ตั้งแต่ธรณีวิทยาหินปูน การเกิดถ้ำและหินงอกหินย้อย ระบบนิเวศถ้ำ การจัดการท่องเที่ยวเป็นรอบ การอนุรักษ์แหล่งธรรมชาติ ตำนานท้องถิ่น ประเพณีลูกลม และผ้าทอนาหมื่นศรี การเรียนรู้ในพื้นที่จริงทำให้ผู้เรียนเข้าใจว่าธรรมชาติและวัฒนธรรมไม่ใช่เรื่องแยกจากกัน
โดยสรุป ถ้ำเขาช้างหายเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ควรอยู่ในแผนเที่ยวตรังสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติและวัฒนธรรมชุมชนในเส้นทางเดียว ถ้ำแห่งนี้มีจุดเด่นครบทั้งภูเขาหินปูนกลางทุ่งนา โถงถ้ำหลายส่วน หินงอกหินย้อยสมบูรณ์ ทางเดินสะดวก ไฟส่องสว่าง เจ้าหน้าที่นำชม ตำนานลูกช้างหาย เทศกาลลูกลม ผ้าทอนาหมื่นศรี และร้านอาหารท้องถิ่นรอบพื้นที่ หากวางแผนตามรอบเข้าชม ใช้พื้นที่อย่างสุภาพ และเคารพธรรมชาติ ถ้ำเขาช้างหายจะเป็นหนึ่งในประสบการณ์เที่ยวตรังที่ได้ทั้งความสวยงาม ความรู้ และความเข้าใจชีวิตท้องถิ่นอย่างครบถ้วน
| ชื่อสถานที่ | ถ้ำเขาช้างหาย |
| ชื่อที่เกี่ยวข้อง | เขาช้างหาย / ถ้ำช้างหาย / ถ้ำเพกา / ถ้ำทรายทอง / ถ้ำโอง / ถ้ำลม / ถ้ำแม่เฒ่าคล้าย |
| ที่ตั้ง | หมู่ที่ 5–6 ตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง |
| ที่อยู่ | ตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง 92170 |
| พิกัด | 7.589960, 99.669116 |
| ไฮไลต์ | ถ้ำหินปูนกลางทุ่งนา โถงถ้ำประมาณ 6 โถง หินงอกหินย้อยสมบูรณ์ ทางเดินคอนกรีต ไฟส่องสว่าง เจ้าหน้าที่นำชม ตำนานลูกช้างหาย และเส้นทางวัฒนธรรมนาหมื่นศรี |
| ภูมิหลัง | เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติของตำบลนาหมื่นศรี และเป็นพื้นที่สำคัญของงานเทศกาลลูกลม ชมถ้ำ เรียนรู้วัฒนธรรมนาหมื่นศรี |
| ที่มาของชื่อ | มาจากตำนานลูกช้างในขบวนนักแสวงบุญสู่พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชที่วิ่งหายเข้าไปในถ้ำและไม่พบอีก |
| ลักษณะภูมิประเทศ | ภูเขาหินปูนลูกโดดกลางพื้นที่ราบและทุ่งนาของตำบลนาหมื่นศรี ภายในมีโพรงถ้ำและโถงถ้ำหลายส่วน |
| ระยะทางเดินภายในถ้ำ | ประมาณ 850 เมตร |
| ความลึกของถ้ำ | ประมาณ 500 เมตร |
| ระยะเวลาเที่ยวชม | ประมาณ 30–60 นาทีต่อรอบเข้าชม |
| ถ้ำและโถงสำคัญ | ถ้ำช้างหาย ถ้ำเพกา ถ้ำทรายทอง ถ้ำโอง ถ้ำลม และถ้ำแม่เฒ่าคล้าย |
| กิจกรรมหลัก | เดินชมถ้ำตามรอบนำชม ชมหินงอกหินย้อย ฟังตำนานลูกช้างหาย ถ่ายภาพทางเดินและโถงถ้ำ ชมบรรยากาศทุ่งนานาหมื่นศรี และเที่ยวร่วมกับวัฒนธรรมลูกลมกับผ้าทอพื้นบ้าน |
| การเดินทาง | จากตลาดนาโยงแยกจากถนนหลวงเข้าสู่ถนนนาหมื่นศรีประมาณ 8 กม. สุดถนนคือถ้ำเขาช้างหาย |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและแหล่งเรียนรู้วัฒนธรรมชุมชน โดยเข้าชมเป็นรอบและมีเจ้าหน้าที่นำชม |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน โดยเข้าชมเป็นรอบตามเวลาที่ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวกำหนด |
| รอบเข้าชม | วันจันทร์–วันศุกร์ 09.00 น., 11.00 น., 13.30 น. และ 15.00 น. วันเสาร์–วันอาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์ 09.30 น., 10.30 น., 11.30 น., 13.30 น., 14.30 น. และ 15.30 น. |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว ทางเดินคอนกรีตภายในถ้ำ ไฟส่องสว่าง เจ้าหน้าที่นำชม พื้นที่พักรอ ลานกิจกรรมหน้าถ้ำ และพื้นที่จอดรถ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว ซุ้มทางเข้ารูปช้าง บันไดขึ้นปากถ้ำ ทางเดินคอนกรีตในถ้ำ โถงถ้ำหลัก โถงถ้ำย่อย จุดหินงอกหินย้อย ลานวัฒนธรรมหน้าถ้ำ และเส้นทางทุ่งนานาหมื่นศรี |
| ผู้ดูแล / หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | องค์การบริหารส่วนตำบลนาหมื่นศรี ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวถ้ำเขาช้างหาย ชุมชนนาหมื่นศรี และหน่วยงานด้านทรัพยากรธรณีที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการถ้ำอย่างยั่งยืน |
| เบอร์ติดต่อ | ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวถ้ำเขาช้างหาย โทร. 080-5844059, 095-4122995 / องค์การบริหารส่วนตำบลนาหมื่นศรี โทร. 075-299556 |
| ข้อควรปฏิบัติ | ติดต่อศูนย์บริการนักท่องเที่ยวก่อนเข้าชม เดินตามรอบนำชม ไม่แตะหินงอกหินย้อย ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่ออกนอกเส้นทาง ไม่ทิ้งขยะ ใช้เสียงเบา และระวังพื้นชื้นภายในถ้ำ |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. ลานวัฒนธรรมหน้าถ้ำเขาช้างหาย อยู่ในพื้นที่เดียวกัน 2. ทุ่งนานาหมื่นศรี ประมาณ 1 กม. 3. วัดหัวเขา ประมาณ 4 กม. 4. พิพิธภัณฑ์ผ้าทอนาหมื่นศรี / กลุ่มผ้าทอนาหมื่นศรี ประมาณ 5 กม. 5. ตลาดนาโยง ประมาณ 8 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ไร่มีตาลตะวัน นาหมื่นศรี ประมาณ 2 กม. โทร. 094-6524289 2. ริมธารชมทุ่ง ประมาณ 2 กม. โทร. 061-2230179 3. 199 ม.3 ต.นาหมื่นศรี อ.นาโยง จ.ตรัง ประมาณ 4 กม. โทร. 094-9597482 4. เฌอ นา คาเฟ่ @นาหมื่นศรี ประมาณ 5 กม. โทร. 094-9405996 5. เรือนไม้หอม นาโยง รีสอร์ท & ร้านอาหาร ประมาณ 9 กม. โทร. 083-5900944 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. บ้านนาหมื่นศรีโฮมสเตย์ ประมาณ 5 กม. 2. เรือนไม้หอม นาโยง รีสอร์ท ประมาณ 9 กม. โทร. 083-5900944 3. นาโยโนรา ประมาณ 14 กม. โทร. 075-573111 4. ต้นข้าวรีสอร์ต ประมาณ 15 กม. โทร. 075-299361 5. เขาพับผ้ารีสอร์ท ประมาณ 18 กม. โทร. 086-4704566 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: ถ้ำเขาช้างหายอยู่ที่ไหน?
ตอบ: ถ้ำเขาช้างหายตั้งอยู่หมู่ที่ 5–6 ตำบลนาหมื่นศรี อำเภอนาโยง จังหวัดตรัง เป็นถ้ำหินปูนกลางทุ่งนาที่อยู่ในเส้นทางชุมชนนาหมื่นศรี
ถาม: ถ้ำเขาช้างหายเปิดให้เข้าชมเวลาใด?
ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวันโดยเข้าชมเป็นรอบ วันจันทร์–วันศุกร์มีรอบ 09.00 น., 11.00 น., 13.30 น. และ 15.00 น. ส่วนวันเสาร์–วันอาทิตย์และวันหยุดนักขัตฤกษ์มีรอบ 09.30 น., 10.30 น., 11.30 น., 13.30 น., 14.30 น. และ 15.30 น.
ถาม: ภายในถ้ำเขาช้างหายมีอะไรน่าสนใจ?
ตอบ: ภายในมีหินงอกหินย้อยจำนวนมาก โถงถ้ำหลายส่วน ทางเดินคอนกรีต ไฟส่องสว่าง และจุดชมถ้ำสำคัญ เช่น ถ้ำช้างหาย ถ้ำเพกา ถ้ำทรายทอง ถ้ำโอง ถ้ำลม และถ้ำแม่เฒ่าคล้าย
ถาม: ทำไมจึงชื่อถ้ำเขาช้างหาย?
ตอบ: ชื่อนี้มาจากตำนานลูกช้างในขบวนนักแสวงบุญสู่พระบรมธาตุเจดีย์นครศรีธรรมราชที่วิ่งพลัดหลงเข้าไปในถ้ำและหายไป ชาวบ้านจึงเรียกพื้นที่นี้ว่าถ้ำเขาช้างหาย
ถาม: เดินชมถ้ำเขาช้างหายใช้เวลานานเท่าไร?
ตอบ: ใช้เวลาประมาณ 30–60 นาทีต่อรอบเข้าชม ขึ้นอยู่กับรอบนำชม การหยุดฟังคำอธิบาย และจังหวะการเดินของกลุ่ม
ถาม: ถ้ำเขาช้างหายเหมาะกับเด็กและผู้สูงอายุหรือไม่?
ตอบ: เหมาะกับนักท่องเที่ยวทั่วไปเพราะมีทางเดินคอนกรีตและไฟส่องสว่าง แต่เด็กควรอยู่ใกล้ผู้ใหญ่ตลอดเวลา ส่วนผู้สูงอายุควรประเมินความพร้อมในการเดินขึ้นบันไดและเดินในพื้นที่ชื้นหรือแสงน้อย
ถาม: เดินทางไปถ้ำเขาช้างหายอย่างไร?
ตอบ: จากตลาดนาโยงให้แยกจากถนนหลวงเข้าสู่ถนนนาหมื่นศรีประมาณ 8 กม. สุดถนนคือถ้ำเขาช้างหาย หากเดินทางจากตัวเมืองตรังให้มุ่งหน้าไปอำเภอนาโยงก่อนแล้วต่อเข้าสู่ตำบลนาหมื่นศรี
ถาม: ถ้ำเขาช้างหายเที่ยวร่วมกับสถานที่ใดได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับทุ่งนานาหมื่นศรี วัดหัวเขา พิพิธภัณฑ์ผ้าทอนาหมื่นศรี กลุ่มผ้าทอนาหมื่นศรี ตลาดนาโยง และร้านอาหารทุ่งนารอบเส้นทางได้
โทร : 075299551
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●ถ้ำ
ปรับปรุงล่าสุด : 1 เดือนที่แล้ว




