หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคใต้ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดสตูล >อ.เมืองสตูล >ต.เกาะสาหร่าย > หมู่เกาะอาดังราวี
TL;DR: หมู่เกาะอาดังราวี อยู่ที่ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล เปิดเปิดตามฤดูกาลท่องเที่ยวและประกาศอุทยานแห่งชาติตะรุเตา เวลา ตามรอบเรือ สภาพอากาศ ระดับน้ำ และประกาศของอุทยานแห่งชาติตะรุเตา.
หมู่เกาะอาดังราวี

วันเปิดทำการ: เปิดตามฤดูกาลท่องเที่ยวและประกาศอุทยานแห่งชาติตะรุเตา
เวลาเปิดทำการ: ตามรอบเรือ สภาพอากาศ ระดับน้ำ และประกาศของอุทยานแห่งชาติตะรุเตา
หมู่เกาะอาดัง-ราวี จังหวัดสตูล เป็นกลุ่มเกาะทะเลอันดามันที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล และเป็นหนึ่งในพื้นที่ท่องเที่ยวทางทะเลที่มีความสมบูรณ์มากที่สุดของสตูล ทั้งในด้านชายหาด แนวปะการัง จุดดำน้ำ น้ำตก ป่าดิบชื้น ภูเขาสูง จุดชมวิว วิถีเรือหางยาว และเส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมกับเกาะหลีเป๊ะ หมู่เกาะนี้ประกอบด้วยเกาะสำคัญและจุดเที่ยวหลายแห่ง เช่น เกาะอาดัง เกาะราวี เกาะยางหรือเกาะกาต๊ะ ร่องน้ำจาบัง เกาะดง เกาะหินงาม เกาะผึ้ง เกาะหินขาว เกาะหินซ้อน และเกาะเล็ก ๆ รอบกลุ่มเกาะที่ใช้เป็นเส้นทางดำน้ำทั้งโซนในและโซนนอก
พื้นที่หมู่เกาะอาดัง-ราวีมีคุณค่ามากกว่าความสวยงามของทะเล เพราะเป็นเขตธรรมชาติทางทะเลที่รวมองค์ประกอบของระบบนิเวศหลายแบบไว้ในพื้นที่เดียว เกาะอาดังมีภูเขาสูง ป่าปกคลุมหนาแน่น น้ำตก น้ำจืดตามธรรมชาติ และชายหาดขาว ส่วนเกาะราวีมีหาดทรายสวย น้ำทะเลใส และบรรยากาศสงบ เหมาะกับการพักผ่อน เล่นน้ำ และดำน้ำตื้น จุดดำน้ำรอบเกาะต่าง ๆ มีทั้งปะการังแข็ง ปะการังอ่อน กัลปังหา ดอกไม้ทะเล ปลาการ์ตูน ฝูงปลาสีสันสดใส และแนวกองหินใต้น้ำที่ทำให้หมู่เกาะอาดัง-ราวีเป็นเส้นทางสำคัญของนักท่องเที่ยวที่มาเยือนเกาะหลีเป๊ะ
เกาะอาดังเป็นแกนหลักของหมู่เกาะอาดัง-ราวี มีพื้นที่ประมาณ 30 ตารางกิโลเมตร เป็นเกาะขนาดใหญ่รองจากเกาะตะรุเตาภายในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา ลักษณะภูมิประเทศโดยทั่วไปเป็นภูเขาสูง มีป่าดิบชื้นปกคลุมเขียวครึ้ม และมีหาดทรายละเอียดสวยงามหลายช่วง เกาะนี้เป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติตะรุเตาที่ ต.ต.5 แหลมสน-เกาะอาดัง จึงเป็นเกาะที่มีบทบาททั้งด้านการท่องเที่ยว การดูแลทรัพยากรธรรมชาติ และการเป็นจุดพักสำคัญของนักเดินทางที่ต้องการสัมผัสทะเลสตูลในมุมสงบกว่าเกาะหลีเป๊ะ
คำว่า “อาดัง” มีรากจากคำเดิมในภาษามลายูว่า “อุดัง” ซึ่งมีความหมายว่า “กุ้ง” สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของทะเลบริเวณนี้ในอดีตที่เคยมีกุ้งทะเลชุกชุม ชื่อนี้จึงเชื่อมโยงกับทรัพยากรทะเล วิถีประมง และความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนชายฝั่งกับธรรมชาติอันดามัน เมื่อเดินทางมาถึงเกาะอาดัง นักท่องเที่ยวจะสัมผัสได้ทันทีว่าที่นี่ต่างจากเกาะท่องเที่ยวที่พัฒนาเชิงพาณิชย์มากกว่า เพราะเกาะยังคงบรรยากาศป่า ภูเขา หาดทราย และน้ำทะเลที่ให้ความรู้สึกสงบ เป็นธรรมชาติ และเหมาะกับการพักผ่อนอย่างแท้จริง
จุดเด่นที่ไม่ควรพลาดบนเกาะอาดังคือผาชะโด จุดชมวิวที่ต้องเดินขึ้นจากพื้นที่หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ บริเวณแหลมสน เส้นทางขึ้นผาชะโดเป็นเส้นทางเดินป่าระยะสั้นแต่มีความชันในบางช่วง เมื่อขึ้นถึงจุดชมวิวจะมองเห็นเกาะหลีเป๊ะได้อย่างชัดเจน เห็นแนวหาดทราย น้ำทะเลสีฟ้าเขียว เรือหางยาว และหมู่เกาะโดยรอบในมุมสูง ผาชะโดเคยมีเรื่องเล่าว่าเป็นจุดสังเกตการณ์ของโจรสลัดในอดีต ปัจจุบันกลายเป็นจุดชมวิวสำคัญที่ทำให้ผู้มาเยือนเข้าใจภูมิประเทศของช่องทะเลระหว่างเกาะอาดังกับเกาะหลีเป๊ะได้ดีที่สุด
บนเกาะอาดังยังมีน้ำตกโจรสลัด ซึ่งเป็นแหล่งน้ำจืดตามธรรมชาติที่มีน้ำตลอดปีและช่วยยืนยันความอุดมสมบูรณ์ของป่าบนเกาะ ชื่อของน้ำตกเชื่อมโยงกับเรื่องเล่าในอดีตของพื้นที่อาดัง-ราวีที่เคยเกี่ยวข้องกับโจรสลัดในทะเลอันดามัน น้ำตกแห่งนี้ไม่ใช่น้ำตกขนาดใหญ่แบบบนแผ่นดินใหญ่ แต่มีคุณค่าในฐานะแหล่งน้ำและองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศบนเกาะที่มีทั้งป่า ภูเขา ลำธาร และทะเลอยู่ร่วมกัน
เกาะราวีอยู่ห่างจากเกาะอาดังประมาณ 1 กิโลเมตร มีพื้นที่ประมาณ 29 ตารางกิโลเมตร และเป็นอีกเกาะหลักของหมู่เกาะอาดัง-ราวีที่โดดเด่นด้วยหาดทรายสวย น้ำทะเลใส และบรรยากาศเงียบสงบ เกาะราวีเป็นที่ตั้งของหน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติตะรุเตาที่ ต.ต.6 หาดทรายขาว แต่บนเกาะไม่มีที่พักค้างคืนสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป ลักษณะการเที่ยวจึงมักเป็นการแวะพักระหว่างทริปดำน้ำ นั่งรับประทานอาหารกลางวัน เล่นน้ำหน้าหาด และดำน้ำตื้นดูปะการังบริเวณรอบเกาะ
หาดทรายขาวบนเกาะราวีเป็นหนึ่งในจุดที่นักท่องเที่ยวจดจำได้ง่าย เพราะมีทรายละเอียด น้ำทะเลใส และแนวชายหาดที่เหมาะกับการพักระหว่างวัน หลังจากดำน้ำหรือเดินทางด้วยเรือหลายจุด นักท่องเที่ยวจำนวนมากเลือกใช้เกาะราวีเป็นจุดพักกลางทริป เนื่องจากชายหาดกว้างกว่าเกาะเล็กหลายแห่ง มีร่มไม้บางช่วง และให้บรรยากาศผ่อนคลายกว่าจุดดำน้ำที่มีกระแสน้ำแรง เกาะราวีจึงทำหน้าที่เหมือนพื้นที่พักหายใจของเส้นทางดำน้ำอาดัง-ราวี
เกาะยางหรือเกาะกาต๊ะเป็นเกาะเล็กที่อยู่ไม่ไกลจากเกาะอาดัง มีน้ำทะเลใสและมีแหล่งปะการังแข็งที่สวยงาม โดยเฉพาะปะการังเขากวาง ปะการังผักกาด และปะการังสมอง บนเกาะมีชายหาดทรายละเอียด และรอบเกาะเป็นจุดที่เหมาะสำหรับการดำน้ำตื้น นักท่องเที่ยวที่ต้องการเห็นปะการังแข็งในระดับน้ำไม่ลึกมากมักชื่นชอบเกาะยาง เพราะสามารถชมความงามใต้ทะเลได้โดยไม่ต้องดำน้ำลึก เพียงมีหน้ากาก ท่อหายใจ เสื้อชูชีพ และปฏิบัติตามคำแนะนำของคนเรืออย่างเคร่งครัด
ร่องน้ำจาบังหรือเกาะจาบังเป็นจุดดำน้ำที่มีชื่อเสียงมากที่สุดแห่งหนึ่งของหมู่เกาะอาดัง-ราวี อยู่ในเส้นทางดำน้ำโซนในจากเกาะหลีเป๊ะ ใช้เวลาเดินทางโดยเรือหางยาวประมาณ 20 นาที จุดเด่นของจาบังคือกองหินใต้น้ำที่มีปะการังอ่อนสีสันสดใส ดอกไม้ทะเล และฝูงปลาจำนวนมาก ระดับน้ำบริเวณนี้เหมาะกับการดำน้ำตื้นแบบลอยตัวดูโลกใต้น้ำ แต่บางช่วงมีกระแสน้ำค่อนข้างแรง นักท่องเที่ยวจึงควรจับเชือกที่จัดไว้ สวมเสื้อชูชีพ และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่หรือคนเรือทุกครั้ง
จาบังเป็นจุดที่แสดงให้เห็นความเปราะบางของโลกใต้ทะเลอย่างชัดเจน ปะการังอ่อนและดอกไม้ทะเลมีความละเอียดอ่อนต่อการสัมผัส การเหยียบ การเตะฟิน และการทิ้งสมอเรือ การเที่ยวจุดนี้จึงต้องใช้ความระมัดระวังสูง ไม่ควรยืนบนกองหินใต้น้ำ ไม่ควรจับปะการัง ไม่ควรให้อาหารปลา และไม่ควรฝืนลงน้ำหากกระแสน้ำแรง การรักษากติกาเหล่านี้ช่วยให้ร่องน้ำจาบังยังคงเป็นแหล่งดำน้ำที่สวยงามของสตูลต่อไป
เกาะดงอยู่บริเวณด้านนอกของหมู่เกาะอาดัง-ราวีและเป็นหนึ่งในเกาะที่นักท่องเที่ยวมักไปในเส้นทางดำน้ำโซนนอก ใช้เวลาเดินทางจากเกาะอาดังประมาณ 1 ชั่วโมง พื้นที่รอบเกาะดงมีทั้งแหล่งปะการังน้ำตื้นและปะการังน้ำลึก รวมถึงเกาะบริวารอยู่หลายเกาะ เกาะดงจึงเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการออกไปเห็นทะเลในมุมที่ไกลกว่าโซนใกล้เกาะหลีเป๊ะ แต่การเดินทางไปเกาะดงขึ้นอยู่กับสภาพอากาศ คลื่นลม และการประเมินความปลอดภัยของคนเรืออย่างเคร่งครัด
เกาะหินซ้อนเป็นจุดเด่นในกลุ่มเกาะดง มีลักษณะเป็นก้อนหินขนาดใหญ่ซ้อนกันอย่างแปลกตา มองเห็นได้ชัดจากทะเลและกลายเป็นแลนด์มาร์กสำคัญของเส้นทางดำน้ำโซนนอก นักท่องเที่ยวมักแวะถ่ายภาพเกาะหินซ้อนจากบนเรือหรือบริเวณใกล้เคียง เนื่องจากตัวเกาะไม่มีชายหาดกว้างสำหรับขึ้นพักแบบเกาะราวี ความพิเศษของเกาะหินซ้อนคือรูปทรงธรรมชาติที่เหมือนประติมากรรมกลางทะเล ทำให้เป็นหนึ่งในจุดที่ช่วยสร้างภาพจำให้หมู่เกาะอาดัง-ราวีแตกต่างจากทะเลเกาะอื่น
เกาะหินงามเป็นเกาะขนาดเล็กทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของเกาะอาดัง มีชื่อเสียงจากหินสีดำกลมมนที่ปูลาดอยู่เต็มชายหาด หินเหล่านี้มีผิวเรียบ ลวดลายสวย และเมื่อถูกน้ำทะเลจะเป็นมันแวววาวคล้ายอัญมณี เกาะหินงามไม่มีหาดทรายแบบเกาะทั่วไป แต่ความแปลกของหาดหินสีดำทำให้ที่นี่กลายเป็นจุดถ่ายภาพสำคัญของทะเลสตูล ข้อปฏิบัติสำคัญคือไม่เก็บหินออกจากเกาะและไม่เรียงหินเป็นชั้น ๆ เพื่อคงสภาพธรรมชาติของพื้นที่
ด้านหลังเกาะหินงามยังมีแนวปะการัง ดอกไม้ทะเล และปลาการ์ตูน น้ำทะเลบริเวณนี้ใสและเหมาะกับการดำน้ำตื้นในช่วงที่อากาศดี นักท่องเที่ยวจึงสามารถได้ทั้งประสบการณ์เดินชมชายหาดหินสีดำและชมโลกใต้ทะเลในพื้นที่เดียวกัน อย่างไรก็ตาม การขึ้นเกาะและดำน้ำต้องขึ้นอยู่กับประกาศของอุทยานฯ และสภาพทะเลในแต่ละวัน โดยเฉพาะช่วงมรสุมที่บางพื้นที่อาจปิดเพื่อความปลอดภัยและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ
เกาะผึ้งเป็นเกาะเล็กที่อยู่ระหว่างเกาะราวีกับเกาะดง มีความน่าสนใจในฐานะจุดดำน้ำที่พบกัลปังหาและปะการังแข็งบริเวณใกล้ร่องน้ำ ลักษณะของพื้นที่ทำให้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการชมความหลากหลายของปะการังและสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลในเส้นทางโซนนอก การเที่ยวเกาะผึ้งควรอยู่ในความดูแลของเรือท้องถิ่นที่รู้เส้นทาง เพราะกระแสน้ำและคลื่นลมในพื้นที่เปิดอาจเปลี่ยนแปลงได้เร็ว
เกาะหินขาวเป็นอีกจุดดำน้ำตื้นที่อยู่ใกล้เกาะหลีเป๊ะ มีทั้งปะการังอ่อน ปะการังแข็ง และฝูงปลาจำนวนมาก จุดนี้เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่ต้องการชมทะเลใต้น้ำในระยะที่ไม่ไกลจากฐานพักบนเกาะหลีเป๊ะมากนัก ความน่าสนใจของเกาะหินขาวคือการรวมทั้งแนวปะการังและฝูงปลาไว้ในพื้นที่เดียว ทำให้เป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับทริปดำน้ำครึ่งวันหรือการจัดเส้นทางร่วมกับจาบัง เกาะหินงาม และเกาะยาง
เกาะหลีเป๊ะเป็นฐานท่องเที่ยวหลักในการเดินทางสู่หมู่เกาะอาดัง-ราวี เพราะมีที่พัก ร้านอาหาร บริษัทนำเที่ยว คนเรือ และเรือหางยาวให้บริการจำนวนมาก หาดหลักบนเกาะหลีเป๊ะ ได้แก่ หาดพัทยา หาดซันไรซ์ และหาดซันเซ็ท แต่ละหาดมีบรรยากาศต่างกัน หาดพัทยาเป็นจุดรับส่งเรือและมีสิ่งอำนวยความสะดวกมาก หาดซันไรซ์หันหน้าไปทางเกาะอาดังและเหมาะกับการชมพระอาทิตย์ขึ้น ส่วนหาดซันเซ็ทเหมาะกับการชมแสงเย็นและบรรยากาศเงียบกว่า
นักท่องเที่ยวที่ต้องการเที่ยวหมู่เกาะอาดัง-ราวีแบบครบมักพักที่เกาะหลีเป๊ะอย่างน้อย 2 คืน เพื่อแบ่งเวลาให้กับกิจกรรมดำน้ำโซนใน ดำน้ำโซนนอก พักผ่อนบนหาด และข้ามไปเกาะอาดังเพื่อเดินขึ้นผาชะโด หากมีเวลาเพียงวันเดียว การเลือกทริปดำน้ำโซนในจะสะดวกกว่า เพราะเส้นทางใกล้กว่าและมักรวมจุดสำคัญอย่างร่องน้ำจาบัง เกาะหินงาม เกาะยาง และพื้นที่ใกล้หลีเป๊ะ ส่วนโซนนอกเหมาะกับผู้ที่มีเวลาและต้องการไปเกาะดง เกาะหินซ้อน และจุดที่ไกลออกไป
การเดินทางสู่หมู่เกาะอาดัง-ราวีโดยทั่วไปเริ่มจากท่าเรือปากบารา อำเภอละงู จังหวัดสตูล ซึ่งเป็นท่าเรือหลักสำหรับเดินทางไปเกาะตะรุเตา เกาะไข่ เกาะหลีเป๊ะ และเส้นทางต่อเนื่องสู่หมู่เกาะอาดัง-ราวี นักท่องเที่ยวจากกรุงเทพฯ หรือจังหวัดอื่นมักเดินทางโดยเครื่องบินไปลงสนามบินหาดใหญ่ จากนั้นต่อรถตู้ รถแท็กซี่ หรือรถเช่าไปท่าเรือปากบารา แล้วโดยสารเรือสปีดโบ๊ตไปยังเกาะหลีเป๊ะ เมื่อถึงเกาะหลีเป๊ะจึงใช้เรือหางยาวท้องถิ่นเที่ยวเกาะอาดัง ราวี และจุดดำน้ำต่าง ๆ
การเดินทาง สำหรับผู้สนใจเที่ยวตามเกาะต่าง ๆ ในหมู่เกาะอาดัง-ราวี สามารถเช่าเรือหางยาวได้ที่เกาะหลีเป๊ะ โดยควรตรวจสอบราคาปัจจุบัน เส้นทาง จำนวนผู้โดยสาร และเงื่อนไขความปลอดภัยกับผู้ให้บริการก่อนออกเรือทุกครั้ง เส้นทางเรือจากเกาะหลีเป๊ะไปเกาะอาดังใช้เวลาไม่นาน ส่วนเส้นทางไปจาบัง เกาะหินงาม เกาะยาง เกาะราวี เกาะผึ้ง เกาะดง และเกาะหินซ้อนจะใช้เวลาต่างกันตามระยะทางและสภาพทะเล การเดินทางทุกเส้นทางควรฟังคำแนะนำของคนเรือและเจ้าหน้าที่อุทยานฯ เป็นหลัก
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเที่ยวหมู่เกาะอาดัง-ราวีคือฤดูท่องเที่ยวทะเลอันดามัน โดยทั่วไปอยู่ระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงพฤษภาคม ช่วงเดือนพฤศจิกายนถึงเมษายนมักเป็นช่วงที่ทะเลค่อนข้างสงบ น้ำใส และมีเรือให้บริการมากที่สุด ส่วนช่วงมรสุมระหว่างกลางปีถึงปลายปีต้องตรวจสอบประกาศอุทยานฯ อย่างละเอียด เพราะหลายจุดในหมู่เกาะอาดัง-ราวีมีการปิดการท่องเที่ยวและพักแรมประจำปีเพื่อความปลอดภัยและเพื่อให้ทรัพยากรธรรมชาติได้ฟื้นตัว
สำหรับประกาศประจำปี 2569 อุทยานแห่งชาติตะรุเตากำหนดปิดหลายพื้นที่ของหมู่เกาะอาดัง-ราวีระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน ถึง 30 กันยายน 2569 เช่น เกาะอาดัง ร่องน้ำจาบัง เกาะอาดังบริเวณอ่าวเรือใบ เกาะราวีหาดทรายขาว จุดดำน้ำทิศใต้ของเกาะหินงาม เกาะผึ้งน้อย เกาะผึ้งใหญ่ เกาะดงบริเวณอ่าวลิงและอ่าวปาหนัน เกาะไผ่ เกาะสาวัง เกาะปาลัย เกาะรอ-กลอย เกาะหินซ้อน และที่พักลานกางเต็นท์บริเวณแหลมสน เกาะอาดัง นอกจากนี้ยังมีพื้นที่เกาะอาดังด้านเหนือและด้านตะวันออก เกาะตาลัง และเกาะหินรูที่ปิดยาวถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569 นักท่องเที่ยวจึงต้องตรวจสอบประกาศล่าสุดทุกครั้งก่อนวางแผน
แม้หมู่เกาะอาดัง-ราวีจะเป็นพื้นที่ท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียง แต่การเที่ยวที่นี่ต้องให้ความสำคัญกับกฎอุทยานฯ มากกว่าความสะดวกส่วนตัว ทุกจุดดำน้ำอยู่ในระบบนิเวศที่บอบบาง นักท่องเที่ยวต้องไม่เหยียบปะการัง ไม่จับสัตว์ทะเล ไม่ให้อาหารปลา ไม่เก็บหิน เปลือกหอย หรือสิ่งมีชีวิตออกจากพื้นที่ ไม่ทิ้งขยะลงทะเล และไม่ใช้ครีมกันแดดหรือสารเคมีที่ส่งผลกระทบต่อปะการังเกินจำเป็น การเที่ยวอย่างรับผิดชอบคือเงื่อนไขสำคัญที่ทำให้ทะเลอาดัง-ราวียังสวยงามต่อไป
ผู้ที่ต้องการดำน้ำควรเตรียมตัวให้พร้อมตั้งแต่ก่อนออกเรือ ควรมีชุดว่ายน้ำหรือเสื้อผ้าที่เคลื่อนไหวสะดวก ผ้าเช็ดตัว ถุงกันน้ำ แว่นกันแดด หมวก น้ำดื่ม ยาประจำตัว ยาแก้เมาเรือ และรองเท้าที่เหมาะกับพื้นเรือหรือชายหาดหิน สำหรับคนที่ว่ายน้ำไม่แข็งควรใส่เสื้อชูชีพตลอดเวลาและไม่แยกตัวจากกลุ่ม ส่วนผู้ที่มีแผนดำน้ำลึกควรใช้บริการผู้ให้บริการที่มีมาตรฐานและตรวจสอบสภาพร่างกายก่อนดำน้ำทุกครั้ง
การเที่ยวเกาะอาดังแบบค้างคืนมีความแตกต่างจากการพักบนเกาะหลีเป๊ะ เกาะอาดังให้บรรยากาศเงียบกว่า มีพื้นที่ธรรมชาติมากกว่า และเหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อนใกล้ป่าและทะเล แต่บริการบนเกาะมีข้อจำกัดตามรูปแบบพื้นที่อุทยานฯ ผู้ที่ต้องการพักในพื้นที่อุทยานฯ ต้องตรวจสอบการเปิดให้บริการ จองที่พักหรือพื้นที่กางเต็นท์ล่วงหน้า และยอมรับข้อจำกัดด้านอาหาร ไฟฟ้า น้ำใช้ และการเดินทางในช่วงสภาพอากาศไม่แน่นอน
ส่วนผู้ที่ต้องการความสะดวกมากกว่า ควรพักบนเกาะหลีเป๊ะแล้วใช้เรือหางยาวข้ามไปเที่ยวเกาะอาดังหรือออกทริปดำน้ำรายวัน วิธีนี้เหมาะกับครอบครัว ผู้สูงอายุ และนักท่องเที่ยวที่ต้องการมีร้านอาหาร ที่พักหลายระดับ ร้านค้า และบริการเรือให้เลือกมากขึ้น เกาะหลีเป๊ะยังช่วยให้จัดทริปยืดหยุ่นได้ง่ายกว่า หากวันใดคลื่นลมแรงและออกเรือไปโซนนอกไม่ได้ ก็ยังสามารถพักผ่อนบนหาดหรือเปลี่ยนไปเที่ยวใกล้เกาะได้
หมู่เกาะอาดัง-ราวีเหมาะกับนักท่องเที่ยวหลายกลุ่ม นักดำน้ำตื้นจะชอบร่องน้ำจาบัง เกาะยาง เกาะหินขาว และเกาะหินงาม นักถ่ายภาพจะชอบเกาะหินซ้อน หาดเกาะราวี หาดหินงาม และผาชะโด นักเดินป่าจะชอบเส้นทางขึ้นผาชะโดและบรรยากาศป่าบนเกาะอาดัง ส่วนคนที่ต้องการพักสงบจะเหมาะกับการใช้เวลาอยู่เกาะอาดังหรือหาดที่ไม่พลุกพล่าน ความหลากหลายนี้ทำให้พื้นที่เดียวตอบโจทย์ได้ทั้งการผจญภัยและการพักผ่อน
อย่างไรก็ตาม หมู่เกาะอาดัง-ราวีไม่ใช่พื้นที่ที่ควรเที่ยวแบบเร่งรีบเกินไป หากต้องการสัมผัสครบทั้งเกาะอาดัง ผาชะโด เกาะราวี จาบัง หินงาม เกาะยาง และโซนนอก ควรวางแผนอย่างน้อย 3 วัน 2 คืน โดยใช้วันแรกเดินทางถึงเกาะหลีเป๊ะและพักผ่อน วันที่สองออกทริปดำน้ำโซนในหรือข้ามเกาะอาดัง วันที่สามเลือกโซนนอกหรือเก็บจุดที่ยังไม่ได้ไป หากต้องการพักบนเกาะอาดัง ควรเพิ่มเวลาอีก 1 คืนเพื่อให้ไม่เหนื่อยเกินไป
การเลือกเส้นทางดำน้ำควรดูจากฤดูกาลและความเหมาะสมของผู้เดินทาง เส้นทางโซนในเหมาะกับผู้เริ่มต้น ครอบครัว และคนที่ต้องการเที่ยวจุดยอดนิยมในระยะใกล้ ส่วนเส้นทางโซนนอกเหมาะกับผู้ที่พร้อมนั่งเรือนานขึ้นและรับสภาพทะเลเปิดได้ดีกว่า จุดดำน้ำบางแห่งอาจสวยมากในวันที่น้ำใส แต่ในวันที่คลื่นแรงหรือน้ำขุ่นอาจไม่เหมาะกับการลงน้ำ การตัดสินใจของคนเรือและเจ้าหน้าที่จึงเป็นข้อมูลสำคัญที่สุดในวันเดินทางจริง
ค่าเข้าชมอุทยานแห่งชาติตะรุเตาเป็นข้อมูลที่นักท่องเที่ยวควรเตรียมไว้ก่อนเดินทาง โดยอัตราที่เผยแพร่สำหรับพื้นที่อุทยานฯ คือชาวไทย ผู้ใหญ่ 40 บาท เด็ก 20 บาท และชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 200 บาท เด็ก 100 บาท ค่าใช้จ่ายอื่น เช่น ค่าเรือไปเกาะหลีเป๊ะ ค่าเรือหางยาวนำเที่ยว ค่าอุปกรณ์ดำน้ำ ค่าอาหาร และค่าที่พักขึ้นอยู่กับผู้ให้บริการ ฤดูกาล จำนวนคน และเส้นทางที่เลือก จึงควรตรวจราคาก่อนชำระเงินเสมอ
ในด้านความปลอดภัย นักท่องเที่ยวควรตรวจสภาพอากาศก่อนออกเรือทุกวัน โดยเฉพาะช่วงต้นและปลายฤดูกาลท่องเที่ยวที่สภาพทะเลอาจเปลี่ยนเร็ว ควรเลือกเรือที่มีเสื้อชูชีพครบ ไม่บรรทุกเกินจำนวน และมีคนเรือที่ชำนาญพื้นที่ หากมีเด็กหรือผู้สูงอายุร่วมเดินทาง ควรเลือกเส้นทางที่ไม่ไกลเกินไป ไม่ฝืนไปจุดที่มีคลื่นแรง และเตรียมยาแก้เมาเรือรวมถึงน้ำดื่มให้เพียงพอ
สำหรับผู้ที่ชอบถ่ายภาพใต้น้ำ ควรหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้ปะการังมากเกินไป เพราะกระแสน้ำอาจพัดตัวไปชนแนวปะการังได้โดยไม่ตั้งใจ การถ่ายภาพควรใช้การลอยตัวนิ่ง รักษาระยะห่าง และไม่ไล่ต้อนปลาเพื่อให้ได้ภาพ การได้ภาพที่ดีไม่ควรแลกกับความเสียหายของธรรมชาติ เพราะปะการังบางชนิดใช้เวลาฟื้นตัวนานมาก การรักษาระยะและไม่สัมผัสสิ่งมีชีวิตคือมาตรฐานพื้นฐานของการเที่ยวทะเลคุณภาพ
หมู่เกาะอาดัง-ราวียังมีคุณค่าต่อการเรียนรู้เรื่องการจัดการท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานแห่งชาติ เพราะเป็นพื้นที่ที่ต้องสมดุลระหว่างความนิยมของนักท่องเที่ยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากร เมื่อมีนักท่องเที่ยวจำนวนมากในช่วงไฮซีซัน ระบบเรือ จุดดำน้ำ ขยะทะเล การสัมผัสปะการัง และการใช้พื้นที่ชายหาดล้วนสร้างแรงกดดันต่อธรรมชาติ การปิดบางพื้นที่ตามฤดูกาลจึงเป็นกลไกสำคัญที่ช่วยให้ธรรมชาติได้พักและลดความเสี่ยงต่อความปลอดภัยของผู้เดินทาง
หากเปรียบเทียบกับแหล่งท่องเที่ยวทะเลอื่นของสตูล หมู่เกาะอาดัง-ราวีมีจุดแข็งที่ชัดเจนคือความหลากหลายของเกาะในระยะใกล้กัน นักท่องเที่ยวสามารถชมชายหาดขาวบนเกาะราวี ดำน้ำดูปะการังสีสันที่จาบัง ถ่ายภาพหาดหินสีดำที่เกาะหินงาม ดูกองหินประหลาดที่เกาะหินซ้อน พักเงียบที่เกาะอาดัง และกลับมาพักสะดวกบนเกาะหลีเป๊ะได้ในทริปเดียว ความต่อเนื่องของประสบการณ์เหล่านี้ทำให้หมู่เกาะอาดัง-ราวีเป็นหัวใจของทริปหลีเป๊ะอย่างแท้จริง
สิ่งที่ควรเตรียมด้านมารยาทคือการเคารพพื้นที่ธรรมชาติและเจ้าหน้าที่ผู้ดูแล นักท่องเที่ยวควรปฏิบัติตามป้ายเตือน ไม่ปีนป่ายหินในพื้นที่เสี่ยง ไม่นำหินจากเกาะหินงามออกจากพื้นที่ ไม่เก็บปะการังหรือเปลือกหอย ไม่ทิ้งเศษอาหารให้สัตว์ป่า ไม่ส่งเสียงดังรบกวนพื้นที่พักแรม และไม่เดินออกนอกเส้นทางที่กำหนดบนเกาะอาดัง พื้นที่อุทยานฯ แตกต่างจากชายหาดทั่วไป เพราะทุกการกระทำส่งผลต่อระบบนิเวศและนักท่องเที่ยวคนต่อไป
อาหารและร้านค้าบนหมู่เกาะอาดัง-ราวีมีข้อจำกัดมากกว่าเกาะหลีเป๊ะ นักท่องเที่ยวควรเตรียมน้ำดื่มและอาหารว่างให้เหมาะกับเส้นทาง โดยเฉพาะทริปดำน้ำทั้งวันที่ต้องอยู่บนเรือและแวะเกาะบางจุดตามสภาพอากาศ หากพักบนเกาะหลีเป๊ะจะมีตัวเลือกร้านอาหารหลากหลายกว่า ทั้งร้านอาหารไทย ซีฟู้ด คาเฟ่ ร้านอาหารนานาชาติ และร้านในรีสอร์ต ส่วนการกินอาหารบนเกาะราวีหรือเกาะอาดังควรตรวจสอบบริการในวันเดินทางจริง
ที่พักใกล้หมู่เกาะอาดัง-ราวีแบ่งได้เป็น 2 แนวทางหลัก คือการพักในพื้นที่อุทยานฯ บนเกาะอาดังสำหรับผู้ที่ต้องการความสงบและธรรมชาติมากกว่า กับการพักบนเกาะหลีเป๊ะสำหรับผู้ที่ต้องการความสะดวก ร้านอาหาร บริการเรือ และที่พักหลายระดับ เกาะหลีเป๊ะมีรีสอร์ตจำนวนมากบนหาดพัทยา หาดซันไรซ์ และพื้นที่ใกล้ถนนคนเดิน ขณะที่เกาะอาดังเหมาะกับผู้ที่วางแผนล่วงหน้าและยอมรับข้อจำกัดของพื้นที่อนุรักษ์ได้
สำหรับนักท่องเที่ยวที่มาครั้งแรก การใช้เกาะหลีเป๊ะเป็นฐานแล้วเลือกทริปดำน้ำรอบอาดัง-ราวีจะง่ายที่สุด เพราะไม่ต้องจัดการเรื่องเสบียงและที่พักในพื้นที่อุทยานฯ มากเกินไป หลังจากคุ้นเคยกับพื้นที่แล้วจึงค่อยวางแผนพักเกาะอาดังในครั้งต่อไป วิธีนี้ทำให้ควบคุมเวลาและความเหนื่อยน้อยลง โดยเฉพาะผู้ที่เดินทางจากสนามบินหาดใหญ่และต้องต่อรถกับเรือหลายช่วงภายในวันเดียว
หมู่เกาะอาดัง-ราวีเป็นพื้นที่ที่ควรเที่ยวด้วยความเข้าใจ ไม่ใช่เพียงเที่ยวตามภาพสวยในสื่อออนไลน์ จุดดำน้ำที่งามที่สุดบางแห่งอาจไม่สามารถลงได้ทุกวัน เกาะบางแห่งอาจปิดตามฤดูกาล หาดบางจุดอาจขึ้นไม่ได้ในช่วงคลื่นลมแรง และเส้นทางโซนนอกอาจถูกยกเลิกได้เมื่อทะเลไม่ปลอดภัย การมีแผนสำรองและยอมรับการตัดสินใจของคนในพื้นที่คือส่วนหนึ่งของการเดินทางที่รับผิดชอบ
โดยสรุป หมู่เกาะอาดัง-ราวีคือพื้นที่ทะเลสตูลที่ครบทั้งความงามและความลึกของธรรมชาติ เกาะอาดังมีภูเขา ป่า น้ำตก หาดทราย และผาชะโด เกาะราวีมีหาดทรายขาวและน้ำทะเลใส เกาะยางมีปะการังแข็ง ร่องน้ำจาบังมีปะการังอ่อนและฝูงปลา เกาะดงกับเกาะหินซ้อนให้ภาพทะเลโซนนอกที่ตื่นตา เกาะหินงามมีหาดหินสีดำแปลกตา เกาะผึ้งและเกาะหินขาวเติมเต็มประสบการณ์ดำน้ำให้หลากหลาย หากวางแผนตามฤดูกาล ตรวจประกาศอุทยานฯ ล่วงหน้า และเที่ยวโดยไม่ทำลายธรรมชาติ หมู่เกาะอาดัง-ราวีจะเป็นหนึ่งในเส้นทางทะเลที่งดงามและทรงคุณค่าที่สุดของจังหวัดสตูล
| ชื่อสถานที่ | หมู่เกาะอาดัง-ราวี |
| ที่ตั้ง | ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล |
| ที่อยู่ | เขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล 91000 |
| พิกัดอ้างอิง | เกาะอาดัง 6.5297, 99.2839 / เกาะราวี 6.5480, 99.1840 |
| พื้นที่สำคัญ | เกาะอาดัง เกาะราวี เกาะหลีเป๊ะ เกาะยาง ร่องน้ำจาบัง เกาะดง เกาะหินงาม เกาะผึ้ง เกาะหินขาว เกาะหินซ้อน และจุดดำน้ำรอบหมู่เกาะ |
| ไฮไลต์ | หาดทรายละเอียด น้ำทะเลใส แนวปะการังรอบเกาะ ปะการังอ่อนร่องน้ำจาบัง หาดหินสีดำเกาะหินงาม ผาชะโด น้ำตกโจรสลัด และเส้นทางดำน้ำโซนใน-โซนนอก |
| ลักษณะเด่น | กลุ่มเกาะในอุทยานแห่งชาติตะรุเตาที่มีทั้งภูเขา ป่าดิบชื้น น้ำตก หาดทราย แนวปะการัง ปะการังอ่อน ปะการังแข็ง และจุดชมวิวทะเลอันดามัน |
| ประวัติ / ที่มาของชื่อ | คำว่า “อาดัง” มาจากคำเดิมในภาษามลายูว่า “อุดัง” หมายถึงกุ้ง สะท้อนความอุดมสมบูรณ์ของกุ้งทะเลบริเวณนี้ในอดีต |
| สถานะปัจจุบัน | เป็นพื้นที่ท่องเที่ยวทางทะเลในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา เปิดตามฤดูกาลและประกาศของอุทยานฯ บางพื้นที่ปิดประจำปีเพื่อความปลอดภัยและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติ |
| วันเปิดทำการ | เปิดตามฤดูกาลท่องเที่ยวและประกาศอุทยานแห่งชาติตะรุเตา |
| เวลาเปิดทำการ | ตามรอบเรือ สภาพอากาศ ระดับน้ำ และประกาศของอุทยานแห่งชาติตะรุเตา |
| ฤดูกาลท่องเที่ยวที่เหมาะสม | พฤศจิกายน–พฤษภาคม โดยช่วงพฤศจิกายน–เมษายนเป็นช่วงที่ทะเลมักสงบ น้ำใส และมีเรือให้บริการมากที่สุด |
| ประกาศปิดพื้นที่ปี 2569 | 1 มิถุนายน–30 กันยายน 2569 ปิดหลายพื้นที่ในหมู่เกาะอาดัง-ราวี เช่น เกาะอาดัง ร่องน้ำจาบัง อ่าวเรือใบ เกาะราวีหาดทรายขาว จุดดำน้ำทิศใต้ของเกาะหินงาม เกาะผึ้ง เกาะดง เกาะหินซ้อน และลานกางเต็นท์แหลมสน เกาะอาดัง 1 มิถุนายน–31 ธันวาคม 2569 ปิดเกาะอาดังด้านเหนือและตะวันออก เกาะตาลัง และเกาะหินรู |
| ค่าเข้าชมอุทยานฯ | ชาวไทย ผู้ใหญ่ 40 บาท เด็ก 20 บาท ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 200 บาท เด็ก 100 บาท |
| การเดินทาง | เดินทางไปท่าเรือปากบารา อำเภอละงู จังหวัดสตูล แล้วต่อเรือสปีดโบ๊ตไปเกาะหลีเป๊ะ จากนั้นใช้เรือหางยาวท้องถิ่นเที่ยวเกาะอาดัง เกาะราวี และจุดดำน้ำต่าง ๆ ในหมู่เกาะอาดัง-ราวี |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ บนเกาะอาดังและเกาะราวี จุดพักชายหาด บริการเรือหางยาวจากเกาะหลีเป๊ะ จุดดำน้ำ ที่พักอุทยานฯ บนเกาะอาดังตามฤดูกาล และบริการท่องเที่ยวบนเกาะหลีเป๊ะ |
| ผู้ดูแล / หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง | อุทยานแห่งชาติตะรุเตา กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช และองค์การบริหารส่วนตำบลเกาะสาหร่าย |
| หัวหน้าอุทยานแห่งชาติตะรุเตา | นายอิสรินทร์ โสธรจิตติ์ |
| เบอร์ติดต่อหลัก | ศูนย์บริการนักท่องเที่ยวอุทยานแห่งชาติตะรุเตา โทร. 0-7478-3485 ที่ทำการอุทยานแห่งชาติตะรุเตา โทร. 0-7478-3597 องค์การบริหารส่วนตำบลเกาะสาหร่าย โทร. 074-750905 |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ 2. ผาชะโด เกาะอาดัง ประมาณ 1 กม. จากหน่วยพิทักษ์ฯ แหลมสน 3. เกาะราวี ประมาณ 1 กม. จากเกาะอาดัง 4. ร่องน้ำจาบัง ประมาณ 20 นาทีทางเรือจากเกาะหลีเป๊ะ 5. เกาะหินงาม ประมาณ 20 นาทีทางเรือจากเกาะหลีเป๊ะ 6. เกาะยาง / เกาะกาต๊ะ ประมาณ 25 นาทีทางเรือจากเกาะหลีเป๊ะ 7. เกาะหินซ้อน ประมาณ 30 นาทีทางเรือจากเกาะหลีเป๊ะ 8. เกาะดง ประมาณ 1 ชั่วโมงทางเรือจากเกาะอาดัง |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. Elephant Cafe & Bar เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 089-657-2178 2. Elephant Beach Bar & Restaurant ที่ Lipe Beach Resort ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 080-543-1466 3. On The Rocks Restaurant at Serendipity ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 088-395-5158, 082-734-8633 4. Bundhaya Restaurant เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 084-722-6699, 089-451-4599 5. Zodiac Beach Bar & Restaurant เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 084-996-6179, 081-767-5764 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. ที่พักอุทยานฯ เกาะอาดัง บริเวณแหลมสน ประมาณ 0 กม. โทร. 0-7478-3485, 0-7478-3597 2. Akira Lipe Resort เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 074-750777, 091-301-3012, 091-301-3013 3. Serendipity Beach Resort เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 088-395-5158, 082-734-8633 4. Bundhaya Resort เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 084-722-6699, 089-451-4599 5. Zodiac Seesun Resort เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ โทร. 084-996-6179, 081-767-5764 6. Mali Resort Sunrise Beach เกาะหลีเป๊ะ ประมาณ 2 กม. ทางเรือ |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: หมู่เกาะอาดัง-ราวีอยู่ที่ไหน?
ตอบ: หมู่เกาะอาดัง-ราวีอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติตะรุเตา ตำบลเกาะสาหร่าย อำเภอเมืองสตูล จังหวัดสตูล เป็นกลุ่มเกาะทะเลอันดามันที่เชื่อมต่อกับเส้นทางท่องเที่ยวเกาะหลีเป๊ะ เกาะอาดัง เกาะราวี และจุดดำน้ำสำคัญหลายแห่ง
ถาม: หมู่เกาะอาดัง-ราวีเหมาะกับการเที่ยวแบบไหน?
ตอบ: เหมาะกับการดำน้ำตื้น ดำน้ำลึก เดินป่าขึ้นผาชะโด ชมชายหาด พักผ่อนบนเกาะอาดัง เที่ยวเกาะราวี ถ่ายภาพเกาะหินงาม และออกทริปเรือหางยาวจากเกาะหลีเป๊ะไปยังจุดดำน้ำโซนในและโซนนอก
ถาม: ช่วงไหนเหมาะกับการเที่ยวหมู่เกาะอาดัง-ราวี?
ตอบ: ช่วงพฤศจิกายนถึงพฤษภาคมเหมาะกับการเที่ยวมากที่สุด โดยเฉพาะพฤศจิกายนถึงเมษายน เพราะทะเลมักสงบ น้ำใส และมีเรือให้บริการมาก ช่วงมรสุมต้องตรวจประกาศอุทยานฯ ก่อนเดินทางทุกครั้ง
ถาม: ปี 2569 หมู่เกาะอาดัง-ราวีมีพื้นที่ปิดหรือไม่?
ตอบ: มีพื้นที่ปิดตามประกาศอุทยานแห่งชาติตะรุเตา โดยหลายพื้นที่ในหมู่เกาะอาดัง-ราวีปิดระหว่างวันที่ 1 มิถุนายน–30 กันยายน 2569 และบางพื้นที่ เช่น เกาะอาดังด้านเหนือและตะวันออก เกาะตาลัง และเกาะหินรู ปิดถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569
ถาม: เดินทางไปหมู่เกาะอาดัง-ราวีได้อย่างไร?
ตอบ: เดินทางไปท่าเรือปากบารา อำเภอละงู จังหวัดสตูล แล้วต่อเรือไปเกาะหลีเป๊ะ จากนั้นใช้เรือหางยาวท้องถิ่นเที่ยวเกาะอาดัง เกาะราวี ร่องน้ำจาบัง เกาะหินงาม เกาะยาง และจุดดำน้ำอื่น ๆ
ถาม: หมู่เกาะอาดัง-ราวีมีค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: มีค่าเข้าชมอุทยานแห่งชาติตะรุเตา โดยอัตราที่เผยแพร่คือชาวไทย ผู้ใหญ่ 40 บาท เด็ก 20 บาท และชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 200 บาท เด็ก 100 บาท ค่าเรือและค่ากิจกรรมอื่นต้องตรวจสอบกับผู้ให้บริการก่อนเดินทาง
ถาม: จุดดำน้ำเด่นของหมู่เกาะอาดัง-ราวีมีที่ไหนบ้าง?
ตอบ: จุดดำน้ำเด่น ได้แก่ ร่องน้ำจาบัง เกาะยาง เกาะหินงาม เกาะผึ้ง เกาะหินขาว เกาะดง และพื้นที่รอบเกาะราวี แต่แต่ละจุดเปิดให้เที่ยวตามฤดูกาล สภาพอากาศ และประกาศของอุทยานฯ
ถาม: นักท่องเที่ยวควรระวังอะไรเมื่อเที่ยวหมู่เกาะอาดัง-ราวี?
ตอบ: ควรตรวจประกาศปิดพื้นที่ก่อนเดินทาง สวมเสื้อชูชีพ ไม่เหยียบหรือจับปะการัง ไม่ให้อาหารปลา ไม่เก็บหินจากเกาะหินงาม ไม่ทิ้งขยะลงทะเล และฟังคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยานฯ กับคนเรืออย่างเคร่งครัด
มือถือ : 0819596542
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●หมู่เกาะ
ปรับปรุงล่าสุด : 2 เดือนที่แล้ว




