โครงการสาธิตทฤษฎีใหม่

วันเปิดทำการ: ติดต่อโครงการล่วงหน้า

เวลาเข้าศึกษาดูงาน: ติดต่อโครงการล่วงหน้าทางโทรศัพท์ 081-712-1576, 083-754-1248

 

โครงการสาธิตทฤษฎีใหม่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (ปักธงชัย) จังหวัดนครราชสีมา ตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 14 บ้านฉัตรมงคล ตำบลธงชัยเหนือ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา 30150 เป็นพื้นที่ต้นแบบด้านการเกษตรตามแนวพระราชดำริที่มีความสำคัญต่อการเรียนรู้เรื่องการบริหารจัดการที่ดินและน้ำในพื้นที่ขนาดเล็ก การทำเกษตรผสมผสาน และการประยุกต์ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในภาคปฏิบัติ โครงการแห่งนี้เป็นตัวอย่างที่จับต้องได้ของแนวคิด “ทฤษฎีใหม่” ที่มุ่งให้เกษตรกรสามารถพึ่งพาตนเองได้มากขึ้น มีน้ำใช้สำหรับการเกษตร มีพื้นที่ปลูกข้าว มีพื้นที่ปลูกพืชหลากหลายชนิด มีที่อยู่อาศัย และมีระบบกิจกรรมเกษตรที่ช่วยลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาพืชชนิดเดียว

 

ความสำคัญของโครงการไม่ได้อยู่เพียงการเป็นแปลงเกษตรตัวอย่าง แต่เป็นพื้นที่ที่แสดงให้เห็นวิธีคิดในการแก้ปัญหาเกษตรกรรมอย่างเป็นระบบ โดยเฉพาะปัญหาการขาดแคลนน้ำ ฝนทิ้งช่วง การทำเกษตรในพื้นที่อาศัยน้ำฝน และรูปแบบการผลิตที่เคยพึ่งพาพืชเชิงเดี่ยวเป็นหลัก แนวทางทฤษฎีใหม่ให้ความสำคัญกับการจัดสรรพื้นที่ให้เหมาะสมกับน้ำ ดิน พืช ที่อยู่อาศัย และการดำรงชีวิตของครัวเรือนเกษตรกร โครงการสาธิตแห่งนี้จึงทำหน้าที่เป็นห้องเรียนกลางแจ้งที่ผู้สนใจสามารถมองเห็นภาพรวมของการจัดการพื้นที่เกษตรแบบครบวงจรในแปลงจริง

 

จุดเริ่มต้นของโครงการมาจากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2540 ให้รับที่ดินที่ราษฎรน้อมเกล้าฯ ถวายบริเวณบ้านฉัตรมงคล อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา และจัดทำเป็นโครงการสาธิตทฤษฎีใหม่ขนาดเล็ก ต่อมาเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2540 นางจรรยา ปั้นดี ได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินจำนวน 2 แปลง พื้นที่รวม 21 ไร่ 3 งาน 39 ตารางวา ตั้งอยู่หมู่ที่ 14 บ้านฉัตรมงคล ตำบลธงชัยเหนือ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา และพระราชทานที่ดินดังกล่าวให้เป็นกรรมสิทธิ์ของมูลนิธิชัยพัฒนาเพื่อดำเนินโครงการ

 

ต่อมาเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2541 นางสมควร มณีสุริยา ได้น้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินเพิ่มเติมอีก 7 ไร่ 2 งาน 85 ตารางวา ซึ่งอยู่ติดกันทางทิศใต้ และภายหลังมีการน้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินเพิ่มเติมอีก 3 ไร่ ทำให้พื้นที่รวมของโครงการเพิ่มขึ้นเป็น 32 ไร่ 2 งาน 24 ตารางวา พื้นที่ดังกล่าวได้รับการจัดวางให้เป็นแปลงสาธิตเชิงปฏิบัติที่แบ่งพื้นที่เป็นส่วนต่าง ๆ ตามแนวคิดทฤษฎีใหม่ พร้อมทั้งมีพื้นที่สำหรับกิจกรรมข้าว กิจกรรมบริหารทั่วไป แปลงพืชผสมผสาน แปลงสมุนไพร เรือนเพาะชำ และพื้นที่แสดงข้อมูลทางวิชาการ

 

วัตถุประสงค์สำคัญของโครงการคือการสาธิตการทำเกษตรทฤษฎีใหม่โดยยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ให้บริการทางวิชาการเกษตร และเป็นสถานที่ฝึกอบรมกับถ่ายทอดความรู้ด้านการเกษตรแบบผสมผสานแก่เกษตรกรและผู้สนใจทั่วไป จุดเด่นของวัตถุประสงค์เหล่านี้คือไม่ได้หยุดอยู่ที่การทำแปลงสวยงามเพื่อชมเท่านั้น แต่ต้องการให้ผู้เข้าศึกษาดูงานเห็นระบบจริง เข้าใจเหตุผลของการแบ่งพื้นที่ เห็นข้อดีของการมีน้ำสำรอง เห็นความสัมพันธ์ระหว่างข้าว พืชสวน พืชไร่ ไม้ผล สัตว์เลี้ยง และการจัดการพื้นที่อยู่อาศัยในแปลงเดียวกัน

 

พื้นที่กิจกรรมทฤษฎีใหม่ของโครงการมีขนาดรวม 15 ไร่ แบ่งออกเป็นสระกักเก็บน้ำ 2 ไร่ 2 งาน หรือประมาณร้อยละ 17 ของพื้นที่กิจกรรม นาข้าว 4 ไร่ 2 งาน หรือประมาณร้อยละ 30 การเกษตรด้านอื่น 7 ไร่ หรือประมาณร้อยละ 47 และพื้นที่อยู่อาศัย 1 ไร่ หรือประมาณร้อยละ 6 การแบ่งพื้นที่จริงนี้สะท้อนหลักคิด 30:30:30:10 ในลักษณะที่ปรับให้เหมาะกับสภาพพื้นที่ ไม่ได้ยึดตัวเลขตายตัวจนขาดความยืดหยุ่น แต่เน้นให้เกิดการใช้ประโยชน์สูงสุดจากที่ดินและน้ำที่มีอยู่

 

สระกักเก็บน้ำเป็นหัวใจสำคัญของโครงการ เพราะน้ำคือปัจจัยเริ่มต้นของการเกษตรในพื้นที่ที่เสี่ยงต่อฝนทิ้งช่วง การขุดสระช่วยเก็บน้ำฝนไว้ใช้ในฤดูที่ข้าวหรือพืชต้องการน้ำ และยังช่วยให้พื้นที่รอบสระสามารถปลูกไม้ผล พืชผัก หรือพืชใช้น้ำน้อยได้ต่อเนื่องกว่าเดิม โครงการมีการขุดสระน้ำขนาดประมาณ 40 x 83 เมตร ลึก 4 เมตร เก็บกักน้ำได้ประมาณ 10,000 ลูกบาศก์เมตร พร้อมวางระบบท่อรับน้ำและจัดการคันดินรอบสระเพื่อให้พื้นที่ใช้งานได้จริง

 

รอบสระน้ำยังมีการปลูกหญ้าแฝกเพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน หญ้าแฝกเป็นพืชที่มีระบบรากลึกและหนาแน่น ช่วยยึดดินบริเวณขอบสระและคันดิน ลดการพังทลายจากน้ำฝนและการไหลบ่าของน้ำผิวดิน การปลูกหญ้าแฝกในโครงการจึงไม่ได้เป็นเพียงองค์ประกอบประดับพื้นที่ แต่เป็นส่วนหนึ่งของระบบอนุรักษ์ดินและน้ำที่ทำงานร่วมกับสระกักเก็บน้ำ แปลงปลูกพืช และโครงสร้างทางเกษตรอื่น ๆ

 

พื้นที่นาข้าวของโครงการแสดงให้เห็นความสำคัญของการปลูกข้าวเพื่อบริโภคภายในครัวเรือนก่อนเป็นอันดับแรก แนวคิดทฤษฎีใหม่ขั้นที่ 1 ให้ความสำคัญกับการผลิตเพื่อพออยู่พอกิน หากมีผลผลิตเหลือจึงค่อยนำไปจำหน่าย การมีพื้นที่นาข้าวในแปลงจึงเป็นฐานความมั่นคงทางอาหารของครอบครัวเกษตรกร ขณะเดียวกันยังเป็นพื้นที่เปรียบเทียบให้เห็นความแตกต่างระหว่างการทำนาตามแนวทฤษฎีใหม่กับวิธีทำนาแบบดั้งเดิมหรือวิถีชาวบ้านในพื้นที่เดียวกัน

 

พื้นที่การเกษตรด้านอื่นของโครงการเป็นส่วนที่แสดงศักยภาพของเกษตรผสมผสานอย่างชัดเจน มีการปลูกไม้ผล พืชผัก พืชหลังนา พืชสมุนไพร และพืชที่สามารถใช้บริโภคหรือสร้างรายได้เสริมได้ การปลูกพืชหลายชนิดช่วยกระจายความเสี่ยง ลดการพึ่งพาพืชเพียงชนิดเดียว และทำให้ครัวเรือนเกษตรกรมีผลผลิตหลายช่วงเวลา พืชบางชนิดสามารถเก็บกินได้ในครัวเรือน บางชนิดสามารถนำไปจำหน่ายในชุมชน บางชนิดช่วยสร้างร่มเงาและปรับสภาพแวดล้อมในแปลงเกษตรให้สมดุลขึ้น

 

พื้นที่อยู่อาศัย 1 ไร่ทำให้เห็นว่าทฤษฎีใหม่ไม่ได้มองเกษตรกรรมแยกจากชีวิตประจำวัน แต่เชื่อมพื้นที่ทำกินกับบ้าน โรงเก็บของ โรงเลี้ยงสัตว์ ถนนเข้าบ้าน และพื้นที่ใช้สอยอื่นของครอบครัว การจัดให้มีที่อยู่อาศัยอยู่ในระบบเดียวกับสระน้ำ นาข้าว และแปลงพืช ช่วยให้เกษตรกรดูแลแปลงได้ง่าย ใช้ทรัพยากรในพื้นที่ได้คุ้มค่า และสร้างความสัมพันธ์ระหว่างการผลิตกับการดำรงชีวิตอย่างใกล้ชิด

 

นอกจากกิจกรรมทฤษฎีใหม่ 15 ไร่แล้ว โครงการยังมีพื้นที่กิจกรรมข้าวประมาณ 9 ไร่ และพื้นที่บริหารทั่วไปประมาณ 8 ไร่ 2 งาน พื้นที่เหล่านี้ช่วยรองรับการจัดการโครงการ การทดลอง การสาธิต การรับคณะศึกษาดูงาน การจัดแสดงข้อมูล และการถ่ายทอดองค์ความรู้ให้แก่เกษตรกร ผู้สนใจ นักเรียน นักศึกษา และหน่วยงานต่าง ๆ โครงการจึงทำหน้าที่ทั้งในฐานะแปลงเกษตร แหล่งทดลอง แหล่งเรียนรู้ และศูนย์ถ่ายทอดแนวพระราชดำริ

 

โครงการยังเคยดำเนินกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อเตรียมพื้นที่ให้สามารถเป็นแปลงสาธิตได้จริง เช่น งานปรับพื้นที่เป็นพื้นที่ปลูกพืชไร่และสวน งานจัดพื้นที่ทำนา งานก่อสร้างอาคารศาลาวิชาการเพื่อใช้จัดแสดงข้อมูลทางวิชาการและเก็บอุปกรณ์เครื่องมือของโครงการ และงานทำถนนลูกรังเพื่อเชื่อมพื้นที่ภายในแปลง รายละเอียดเหล่านี้สะท้อนว่าการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ต้องอาศัยการจัดพื้นที่อย่างเป็นระบบ ไม่ใช่เพียงการปลูกพืชหลายชนิดรวมกันเท่านั้น

 

ในเชิงการเรียนรู้ โครงการสาธิตทฤษฎีใหม่ปักธงชัยมีคุณค่าเพราะแสดงให้เห็นทั้งผลสำเร็จและข้อจำกัดของการทำเกษตรในพื้นที่จริง ผู้เข้าศึกษาดูงานสามารถเห็นสระน้ำ แปลงนา แปลงพืชผสมผสาน พื้นที่ปลูกไม้ผล การเลี้ยงสัตว์ พื้นที่รอบสระ และการจัดโซนกิจกรรมต่าง ๆ ในแปลงเดียวกัน การเรียนรู้จากสถานที่จริงช่วยให้เข้าใจว่าทฤษฎีใหม่ไม่ใช่สูตรสำเร็จตายตัว แต่เป็นกรอบคิดที่ต้องปรับให้เข้ากับพื้นที่ ทรัพยากร แรงงาน ภูมิอากาศ และความต้องการของครัวเรือนเกษตรกร

 

ทฤษฎีใหม่ขั้นที่ 1 คือการผลิตเพื่อให้พออยู่พอกิน เป็นขั้นตอนพื้นฐานที่โครงการนำมาสาธิตผ่านการแบ่งพื้นที่เพื่อเก็บน้ำ ปลูกข้าว ปลูกพืช และจัดพื้นที่อยู่อาศัย หลักสำคัญคือให้ครัวเรือนมีอาหาร มีน้ำ มีรายได้บางส่วน และลดความเสี่ยงจากสภาพอากาศที่ไม่แน่นอน หากสามารถทำให้ครอบครัวมีความมั่นคงพื้นฐานได้แล้ว จึงค่อยต่อยอดไปสู่การรวมกลุ่มและกิจกรรมเศรษฐกิจที่ซับซ้อนขึ้น

 

ทฤษฎีใหม่ขั้นที่ 2 คือการรวมกลุ่มของเกษตรกรในรูปแบบกลุ่มหรือสหกรณ์ เพื่อร่วมกันวางแผนด้านการผลิต การตลาด การศึกษา การเป็นอยู่ สวัสดิการ สังคม และศาสนา แนวคิดนี้สำคัญมากเพราะเกษตรกรรายย่อยมักมีข้อจำกัดเรื่องทุน ตลาด แรงงาน เครื่องมือ และการต่อรอง การรวมกลุ่มช่วยให้เกิดการแลกเปลี่ยนความรู้ ลดต้นทุนบางส่วน และสร้างความเข้มแข็งในระดับชุมชน โครงการจึงไม่ได้สาธิตเฉพาะเรื่องแปลงเกษตร แต่ยังชี้ให้เห็นความสำคัญของความร่วมมือในชุมชนด้วย

 

ทฤษฎีใหม่ขั้นที่ 3 คือการประสานงานเพื่อจัดหาทุน แหล่งเงิน หรือเครือข่ายสนับสนุน เช่น โรงสี สหกรณ์ร้านค้า สถานีบริการน้ำมัน หรือกิจกรรมที่ช่วยยกระดับคุณภาพชีวิต ขั้นนี้เป็นการต่อยอดจากการพออยู่พอกินและการรวมกลุ่มไปสู่ระบบเศรษฐกิจชุมชนที่มั่นคงขึ้น แม้ผู้มาเยือนอาจเห็นภาพชัดที่สุดในระดับแปลงเกษตร แต่การเข้าใจ 3 ขั้นตอนนี้จะช่วยให้มองเห็นว่าทฤษฎีใหม่เป็นแนวคิดที่เชื่อมจากครัวเรือนไปสู่ชุมชนและระบบเศรษฐกิจที่ยั่งยืน

 

ผู้ที่เดินทางมาโครงการควรมองพื้นที่แห่งนี้เป็นแหล่งเรียนรู้ ไม่ใช่แหล่งท่องเที่ยวเชิงพักผ่อนแบบทั่วไป การเข้าศึกษาดูงานควรติดต่อโครงการล่วงหน้า เพื่อให้การต้อนรับ การบรรยาย หรือการเดินชมแปลงเป็นไปอย่างเหมาะสม จุดที่ควรศึกษา ได้แก่ สระกักเก็บน้ำ แปลงข้าว แปลงเกษตรผสมผสาน แปลงไม้ผล แปลงสมุนไพร พื้นที่ปลูกหญ้าแฝก อาคารศาลาวิชาการ เรือนเพาะชำ และระบบการแบ่งพื้นที่โดยรวมของโครงการ

 

การเดินทาง ไปโครงการสาธิตทฤษฎีใหม่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (ปักธงชัย) เดินทางสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว โดยตั้งจุดหมายไปที่หมู่ที่ 14 บ้านฉัตรมงคล ตำบลธงชัยเหนือ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา หรือใช้พิกัด 14.784518, 102.04898 หากเริ่มจากตัวเมืองนครราชสีมา สามารถใช้ทางหลวงหมายเลข 304 เส้นนครราชสีมา-ปักธงชัย มุ่งหน้าเข้าสู่อำเภอปักธงชัย แล้วต่อไปยังตำบลธงชัยเหนือและบ้านฉัตรมงคลตามเส้นทางท้องถิ่น

 

ผู้ที่เดินทางจากกรุงเทพฯ สามารถใช้ถนนมิตรภาพเข้าสู่นครราชสีมา แล้วต่อไปยังเส้นทางปักธงชัย หรือเลือกเส้นทางผ่านอำเภอวังน้ำเขียวและปักธงชัยตามแผนการเดินทางที่ต้องการ หากต้องการเที่ยวเชื่อมกับจิม ทอมป์สัน ฟาร์ม เขื่อนลำพระเพลิง หรือแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติในโซนตะขบ ควรใช้รถยนต์ส่วนตัว เพราะระยะระหว่างแต่ละจุดค่อนข้างมากและขนส่งสาธารณะในเส้นทางย่อยมีจำกัด

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเข้าศึกษาโครงการคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายที่ไม่ร้อนจัด โดยเฉพาะหากต้องการเดินชมแปลงเกษตรกลางแจ้ง ช่วงฤดูฝนและหลังฤดูฝนเป็นช่วงที่เห็นพืชพรรณและระบบน้ำได้ชัดเจน ส่วนช่วงฤดูแล้งเหมาะกับการเรียนรู้เรื่องความสำคัญของสระกักเก็บน้ำ การใช้น้ำอย่างประหยัด และการจัดการพืชที่เหมาะกับทรัพยากรน้ำในแปลง การเตรียมหมวก ร่ม รองเท้าที่เดินในพื้นที่เกษตรได้ และน้ำดื่มส่วนตัวจะช่วยให้การเยี่ยมชมสะดวกขึ้น

 

สำหรับกลุ่มเกษตรกร นักเรียน นักศึกษา หรือหน่วยงานที่ต้องการศึกษาดูงานเชิงลึก ควรติดต่อโครงการล่วงหน้าเพื่อกำหนดเวลาและรูปแบบการเข้าชม เพราะโครงการเป็นพื้นที่เรียนรู้ที่มีการดำเนินกิจกรรมเกษตรจริง ไม่ใช่สถานที่ท่องเที่ยวที่เปิดแบบอิสระตลอดเวลา การติดต่อก่อนเดินทางช่วยให้ผู้มาเยือนได้รับข้อมูลครบถ้วน เห็นจุดสาธิตสำคัญ และใช้เวลาภายในโครงการได้อย่างคุ้มค่า

 

ผู้ที่สนใจเกษตรผสมผสานสามารถใช้โครงการนี้เป็นต้นแบบในการคิดต่อยอดกับพื้นที่ของตนเอง โดยไม่จำเป็นต้องคัดลอกทุกอย่างเหมือนกันทั้งหมด หลักสำคัญคือการมองพื้นที่ของตนเองให้รอบด้านว่าอยู่ในสภาพดินและน้ำแบบใด มีแรงงานกี่คน ต้องการปลูกพืชอะไร มีตลาดใกล้เคียงหรือไม่ และควรแบ่งพื้นที่อย่างไรให้พอเหมาะ การเดินชมโครงการจึงช่วยให้เห็นแกนคิดและวิธีจัดระบบก่อนนำกลับไปปรับใช้ในพื้นที่จริง

 

ในด้านการท่องเที่ยวเชื่อมโยง โครงการตั้งอยู่ในอำเภอปักธงชัยซึ่งมีชื่อเสียงด้านผ้าไหม เกษตรกรรม และแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติรอบอำเภอ ผู้มาเยือนสามารถจัดเส้นทางร่วมกับแหล่งเรียนรู้ผ้าไหมในอำเภอปักธงชัย จิม ทอมป์สัน ฟาร์มซึ่งเปิดตามฤดูกาล เขื่อนลำพระเพลิง วัดหน้าพระธาตุ และสวนสัตว์นครราชสีมาได้ตามเวลาและเส้นทางที่เหมาะสม เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่สนใจการเกษตร วัฒนธรรมผ้าไหม ธรรมชาติ และแหล่งเรียนรู้สำหรับครอบครัว

 

โดยสรุป โครงการสาธิตทฤษฎีใหม่อันเนื่องมาจากพระราชดำริ (ปักธงชัย) เป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญของจังหวัดนครราชสีมาในด้านเกษตรทฤษฎีใหม่และเกษตรผสมผสาน จุดเด่นอยู่ที่การจัดสรรพื้นที่เพื่อเก็บน้ำ ปลูกข้าว ปลูกพืชหลากหลายชนิด จัดพื้นที่อยู่อาศัย สาธิตการใช้หญ้าแฝก การปลูกไม้ผล การเลี้ยงสัตว์ และการถ่ายทอดองค์ความรู้แก่เกษตรกรกับผู้สนใจทั่วไป สถานที่แห่งนี้เหมาะสำหรับการศึกษาดูงานอย่างมีเป้าหมาย เรียนรู้แนวพระราชดำริจากแปลงจริง และทำความเข้าใจว่าความพอเพียงในภาคเกษตรเกิดจากการจัดการทรัพยากรอย่างรอบคอบ มีเหตุผล และเชื่อมโยงกับชีวิตจริงของผู้คน

 

 

ตอบ: โครงการตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 14 บ้านฉัตรมงคล ตำบลธงชัยเหนือ อำเภอปักธงชัย จังหวัดนครราชสีมา 30150

 

ตอบ: จุดเด่นคือการเป็นแปลงสาธิตเกษตรทฤษฎีใหม่และเกษตรผสมผสาน มีสระกักเก็บน้ำ นาข้าว แปลงพืชผสมผสาน พื้นที่อยู่อาศัย เรือนเพาะชำ แปลงสมุนไพร และศาลาวิชาการในพื้นที่เดียวกัน

 

ตอบ: ควรติดต่อโครงการล่วงหน้าทางโทรศัพท์ 081-712-1576 หรือ 083-754-1248 เพื่อประสานวัน เวลา และรูปแบบการเข้าศึกษาดูงาน

 

ตอบ: โครงการเริ่มจากพระราชดำริเมื่อวันที่ 30 มิถุนายน พ.ศ. 2540 และมีการน้อมเกล้าฯ ถวายที่ดินเพื่อดำเนินโครงการเมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม พ.ศ. 2540

 

ตอบ: มีโซนสระกักเก็บน้ำ นาข้าว พื้นที่เกษตรผสมผสาน พื้นที่อยู่อาศัย กิจกรรมข้าว กิจกรรมบริหารทั่วไป เรือนเพาะชำ แปลงสมุนไพร และศาลาวิชาการ

 

ตอบ: จากตัวเมืองนครราชสีมาใช้ทางหลวงหมายเลข 304 เส้นนครราชสีมา-ปักธงชัย มุ่งหน้าไปอำเภอปักธงชัย แล้วเข้าสู่ตำบลธงชัยเหนือและบ้านฉัตรมงคลตามเส้นทางท้องถิ่น หรือใช้พิกัด 14.784518, 102.04898

 

ตอบ: สถานที่ใกล้เคียง ได้แก่ แหล่งเรียนรู้ผ้าไหมปักธงชัย วัดหน้าพระธาตุ จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม สวนสัตว์นครราชสีมา เขื่อนลำพระเพลิง และอ่างเก็บน้ำลำสำลาย