หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคตะวันออกเฉียงเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดขอนแก่น >อ.ภูผาม่าน >ต.นาฝาย > อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน
TL;DR: อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน อยู่ที่อำเภอภูผาม่าน และอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น รวมถึงพื้นที่บางส่วนของอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. จุดเด่นคือ ภูเขาหินปูน ถ้ำ หินงอกหินย้อย หน้าผาสูง ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ น้ำตก และฝูงค้างคาวจำนวนมาก.
อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.
อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น เป็นอุทยานแห่งชาติที่โดดเด่นด้วยเทือกเขาหินปูนสูงชัน หน้าผาตัดตรงเป็นริ้วแนวดิ่งคล้ายผ้าม่านผืนใหญ่ จนกลายเป็นที่มาของชื่อภูผาม่านและเป็นภาพจำสำคัญของพื้นที่ นักท่องเที่ยวที่เดินทางเข้าสู่อำเภอภูผาม่านจะมองเห็นแนวหน้าผาหินปูนขนาดใหญ่ตั้งตระหง่านเหนือทุ่งนา ชุมชน และผืนป่าโดยรอบ ภูมิทัศน์ลักษณะนี้ทำให้อุทยานแห่งชาติภูผาม่านเป็นหนึ่งในจุดหมายธรรมชาติที่มีเอกลักษณ์มากที่สุดของจังหวัดขอนแก่น เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการชมภูเขาหินปูน ถ้ำ น้ำตก ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ และปรากฏการณ์ฝูงค้างคาวนับล้านตัวบินออกจากถ้ำในช่วงเย็น
พื้นที่ของอุทยานแห่งชาติภูผาม่านมีขนาดประมาณ 218,750 ไร่ หรือประมาณ 350 ตารางกิโลเมตร ครอบคลุมอำเภอภูผาม่านและอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น รวมถึงพื้นที่บางส่วนของอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย ลักษณะเด่นของพื้นที่คือภูเขาหินปูนที่มีหน้าผาสูง ตัดตรงลงมาเป็นแนวริ้วคล้ายผ้าม่าน ประกอบกับผืนป่าที่มีทั้งป่าดิบและป่าไม้เบญจพรรณ ทำให้อากาศในหลายพื้นที่เย็นชื้นเกือบตลอดปี โดยเฉพาะบริเวณเชิงเขา ถ้ำ และน้ำตกที่ได้รับอิทธิพลจากความชื้นของป่าและลำห้วยธรรมชาติ
ความน่าสนใจของอุทยานแห่งชาติภูผาม่านอยู่ที่ความหลากหลายของแหล่งท่องเที่ยวซึ่งกระจายตัวอยู่หลายทิศทาง ไม่ได้รวมอยู่เฉพาะบริเวณที่ทำการอุทยานเพียงจุดเดียว นักท่องเที่ยวจึงควรวางแผนเส้นทางก่อนเดินทาง โดยสามารถแบ่งการเที่ยวหลักออกเป็น 2 เส้นทาง คือเส้นทางฝั่งอำเภอภูผาม่านที่เชื่อมกับถ้ำค้างคาว ถ้ำพระ โครงการพัฒนาป่าดงลาน 4 ถ้ำภูตาหลอ และน้ำตกตาดฟ้า กับเส้นทางฝั่งสำนักงานอุทยานตามแนวทางหลวงหมายเลข 201 ที่เชื่อมไปยังถ้ำพญานาคราช ถ้ำลายแทง และน้ำตกตาดร้องหรือที่ชาวบ้านเรียกว่าน้ำตกตาดฮ้อง
พื้นที่ภูผาม่านเป็นตัวอย่างชัดเจนของภูมิประเทศแบบคาสต์หรือภูเขาหินปูนที่เกิดจากกระบวนการกัดกร่อนของน้ำและเวลา หินปูนที่ถูกกัดเซาะทำให้เกิดถ้ำ โพรง หินงอก หินย้อย เสาหิน และหน้าผาสูงชันหลายแห่ง ภายในถ้ำหลายจุดจึงมีความงดงามจากรูปร่างของหินธรรมชาติ ขณะที่หน้าผาหินปูนภายนอกกลายเป็นฉากหลังขนาดใหญ่ของอำเภอภูผาม่าน ภูมิประเทศเช่นนี้ทำให้การเที่ยวภูผาม่านไม่ใช่เพียงการชมวิวภูเขา แต่เป็นการเรียนรู้ธรณีสัณฐาน ถ้ำ ระบบนิเวศ และความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับชุมชนท้องถิ่นในพื้นที่เดียวกัน
ถ้ำค้างคาวเป็นจุดท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่สุดแห่งหนึ่งของอุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ตั้งอยู่บนภูผาม่าน ห่างจากที่ว่าการอำเภอภูผาม่านประมาณ 2.5 กิโลเมตร ปากถ้ำอยู่บริเวณหน้าผาหินปูนสูงจากพื้นดินประมาณ 100 เมตร สามารถมองเห็นได้จากระยะไกล ภายในถ้ำเป็นที่อยู่อาศัยของค้างคาวขนาดเล็กจำนวนนับล้านตัว ช่วงเย็นประมาณ 18.00 น. ฝูงค้างคาวจะทยอยบินออกจากถ้ำเพื่อออกหากิน ใช้เวลาประมาณ 30–45 นาที และบางครั้งเห็นเป็นสายยาวต่อเนื่องนับหลายกิโลเมตร เป็นภาพธรรมชาติที่น่าตื่นตาและเป็นกิจกรรมที่นักท่องเที่ยวไม่ควรพลาดเมื่อมาเยือนภูผาม่าน
การชมค้างคาวที่ถ้ำค้างคาวควรไปถึงก่อนเวลาเย็นเพื่อเลือกจุดชมที่เหมาะสมและหลีกเลี่ยงความเร่งรีบ นักท่องเที่ยวสามารถนั่งพักผ่อนบริเวณลานชมวิวหรือพื้นที่ที่จัดไว้ โดยควรรักษาความสงบ ไม่ใช้เสียงดัง ไม่ส่องไฟแรงเข้าปากถ้ำ และไม่รบกวนเส้นทางบินของค้างคาว ปรากฏการณ์ค้างคาวบินออกจากถ้ำเป็นระบบนิเวศตามธรรมชาติที่เกี่ยวข้องกับการหากินของสัตว์ป่า การท่องเที่ยวจึงควรอยู่บนหลักการชมอย่างเคารพธรรมชาติ ไม่เข้าไปภายในถ้ำค้างคาวโดยไม่จำเป็น และไม่สร้างความเปลี่ยนแปลงต่อสภาพแวดล้อมของถ้ำ
ใกล้กับถ้ำค้างคาวมีถ้ำพระ ซึ่งเป็นถ้ำที่มีลักษณะยาวเฉียงขึ้นด้านบน สามารถเดินทะลุไปถึงยอดภูผาม่านได้ แต่เส้นทางค่อนข้างลำบากและควรมีความพร้อมทางร่างกาย ภายในถ้ำมีหินงอก หินย้อย และเสาหินขนาดใหญ่ที่เกิดจากการสะสมของแร่ธาตุตามธรรมชาติ ถ้ำพระสามารถเดินทางเข้าถึงได้ด้วยรถยนต์ตลอดทั้งปี แต่ช่วงที่เหมาะที่สุดคือฤดูหนาว เพราะในฤดูฝนจะมีน้ำไหลผ่านถ้ำ ทำให้ก้อนหินมีตะไคร่และผิวลื่น นักท่องเที่ยวควรใช้รองเท้าที่เกาะพื้นได้ดีและควรมีไฟฉายติดตัวเมื่อต้องเดินเข้าพื้นที่ถ้ำ
ถ้ำพระไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะด้านธรณีวิทยาเท่านั้น แต่ยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างภูเขา ถ้ำ และศรัทธาของคนในพื้นที่ ถ้ำในภูมิประเทศหินปูนมักเป็นสถานที่ที่ชุมชนให้ความเคารพ เนื่องจากมีความลึกลับ เย็น สงบ และมักมีรูปทรงของหินธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับจินตนาการและความศรัทธา การเที่ยวถ้ำพระจึงควรใช้ความระมัดระวังทั้งในด้านความปลอดภัยและมารยาท ไม่สัมผัสหินงอกหินย้อย ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ และไม่นำสิ่งใดออกจากพื้นที่
โครงการพัฒนาป่าดงลาน 4 ตั้งอยู่ที่บ้านวังสวาบ หมู่ 1 ตำบลวังสวาบ ห่างจากที่ว่าการอำเภอภูผาม่านประมาณ 14 กิโลเมตร พื้นที่นี้เป็นที่ทำการของหน่วยงานด้านป่าไม้และมีบรรยากาศเงียบสงบ อากาศเย็นสบาย เหมาะสำหรับผู้ที่เดินทางเป็นหมู่คณะหรือผู้ที่ต้องการพักผ่อนในพื้นที่ธรรมชาติแบบเรียบง่าย บริเวณรอบโครงการมีความร่มรื่น มีบ้านพักรับรองและห้องประชุมขนาดย่อมรองรับกิจกรรมกลุ่มในบางช่วง นักท่องเที่ยวที่ต้องการใช้พื้นที่ควรติดต่อสอบถามรายละเอียดล่วงหน้า
ถ้ำภูตาหลอตั้งอยู่ที่บ้านวังสวาบ ห่างจากที่ว่าการอำเภอภูผาม่านประมาณ 17 กิโลเมตร เป็นถ้ำขนาดโอ่งโถง พื้นที่ภายในประมาณไร่เศษ เพดานสูงประมาณ 5–7 เมตร มีหินงอกหินย้อยที่ยังอยู่ในสภาพธรรมชาติ พื้นถ้ำเป็นดินเรียบ อากาศภายในเย็นสบาย และหินบางก้อนมีลักษณะคล้ายหินเขี้ยวหนุมาน ถ้ำแห่งนี้เป็นอีกจุดที่แสดงให้เห็นความสวยงามของภูมิประเทศหินปูนในเขตภูผาม่าน แต่รถยนต์เข้าถึงได้เฉพาะในฤดูแล้ง การเดินทางในฤดูฝนจึงต้องประเมินสภาพเส้นทางและความปลอดภัยก่อนออกเดินทาง
น้ำตกตาดฟ้าเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติที่มีความงดงามมากแห่งหนึ่งของอุทยาน เกิดจากลำห้วยตาดฟ้าซึ่งเป็นแนวแบ่งเขตระหว่างอำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น กับอำเภอน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์ ตั้งอยู่ในท้องที่บ้านดงสะคร่าน หมู่ 7 ตำบลวังสวาบ ห่างจากที่ว่าการอำเภอภูผาม่านประมาณ 40 กิโลเมตร รถสามารถเข้าถึงได้เพียงบ้านตาดฟ้า จากนั้นต้องเดินเท้าต่อเข้าไปยังน้ำตก น้ำตกตาดฟ้ามีทั้งหมด 5 ชั้น โดยชั้นสุดท้ายเป็นชั้นที่สวยที่สุด มีความสูงประมาณ 80 เมตร ช่วงฤดูฝนเป็นช่วงที่น้ำตกมีน้ำมากและมีความงดงามที่สุด
การไปน้ำตกตาดฟ้าควรเตรียมตัวมากกว่าการเที่ยวถ้ำค้างคาวหรือถ้ำพระ เพราะต้องใช้ทั้งการเดินทางด้วยรถและการเดินเท้า เส้นทางธรรมชาติอาจลื่นในฤดูฝน และบางช่วงอาจมีความชันหรือมีลำห้วยตัดผ่าน นักท่องเที่ยวควรสวมรองเท้าเดินป่า เตรียมน้ำดื่ม อาหารว่าง เสื้อกันฝน ถุงกันน้ำสำหรับอุปกรณ์ และควรเดินทางเป็นกลุ่ม หากไม่ชำนาญเส้นทางควรสอบถามเจ้าหน้าที่อุทยานหรือคนในพื้นที่ก่อนเข้าไป เพื่อความปลอดภัยและเพื่อไม่หลงออกจากเส้นทางหลัก
อีกเส้นทางหนึ่งของอุทยานตามแนวทางหลวงหมายเลข 201 นำไปสู่ถ้ำพญานาคราช ซึ่งเป็นถ้ำที่มีชื่อเสียงจากหินงอกหินย้อยสวยงาม ภายในถ้ำมีหินรูปริ้วคล้ายม่าน ประดับด้วยประกายของแร่ที่สะท้อนแสงอย่างงดงาม เส้นทางภายในถ้ำมีความคดเคี้ยวคล้ายลำตัวพญานาค มีความยาวประมาณ 1 กิโลเมตร จึงเป็นที่มาของชื่อถ้ำพญานาคราช ความงามของถ้ำนี้อยู่ทั้งในรูปทรงของหินธรรมชาติและบรรยากาศภายในที่เย็น สงบ และมีมิติของแสงเงาแตกต่างจากพื้นผิวภายนอก
ถ้ำลายแทงอยู่ถัดจากถ้ำพญานาคราชประมาณ 800 เมตร ภายในมีภาพเขียนสีโบราณบนผนังถ้ำกว้างประมาณ 2 ตารางเมตร ภาพมีลักษณะเป็นรูปคน สัตว์ และลวดลายอื่น ๆ รวมประมาณ 70 ภาพ เมื่อชาวบ้านพบภาพเหล่านี้ในอดีต จึงเข้าใจว่าเป็นลายแทงบอกสมบัติและเรียกพื้นที่นี้ว่าถ้ำลายแทง ปัจจุบันภาพเหล่านี้มีคุณค่าในฐานะหลักฐานทางโบราณคดีและศิลปะมนุษย์โบราณ นักท่องเที่ยวควรชมด้วยความระมัดระวัง ไม่สัมผัสภาพ ไม่ใช้สิ่งของขูดขีดผนัง และไม่ทำกิจกรรมที่อาจทำให้ความชื้นหรือควันกระทบต่อภาพเขียน
น้ำตกตาดร้องหรือน้ำตกตาดฮ้องเป็นน้ำตกขนาดใหญ่บริเวณรอยต่อจังหวัดเลย ระหว่างพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูกระดึงและอุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ใกล้แนวลำน้ำพอง มีความสูงประมาณ 70 เมตร ชาวบ้านเล่าว่าน้ำตกแห่งนี้ “ร้องได้” เพราะบริเวณใต้น้ำตกมีแผ่นหินขนาดใหญ่ยื่นออกมารับแรงน้ำคล้ายลิ้น เมื่อสายน้ำตกลงกระทบแผ่นหินและแฉลบไปตามซอกหินต่าง ๆ จะเกิดเสียงก้องประหลาดไปทั่วป่า ชื่อของน้ำตกจึงสะท้อนทั้งเสียงธรรมชาติและจินตนาการของชุมชนที่อธิบายปรากฏการณ์นี้อย่างมีชีวิตชีวา
สภาพป่าของอุทยานแห่งชาติภูผาม่านยังมีความอุดมสมบูรณ์ด้วยป่าดิบและป่าเบญจพรรณ ป่าดิบในพื้นที่ชุ่มชื้นช่วยรักษาความเย็นและความชื้นของลำห้วย ถ้ำ และน้ำตก ส่วนป่าเบญจพรรณเป็นป่าผลัดใบที่เปลี่ยนสภาพตามฤดูกาล ช่วงฤดูฝนและปลายฝนต้นหนาวป่าจะเขียวสดและมีความชุ่มชื้นสูง ช่วงฤดูแล้งบางพื้นที่จะโปร่งขึ้นและมองเห็นโครงสร้างของภูเขาหินปูนได้ชัดเจน สภาพป่าที่หลากหลายนี้ช่วยให้ภูผาม่านเป็นแหล่งอาศัยของสัตว์ป่า นก แมลง ค้างคาว และสิ่งมีชีวิตที่สัมพันธ์กับระบบถ้ำและป่าเขาหินปูน
ค้างคาวในถ้ำค้างคาวมีบทบาทสำคัญต่อระบบนิเวศ เพราะเป็นสัตว์ที่ช่วยควบคุมแมลงและเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อาหารตามธรรมชาติ ฝูงค้างคาวจำนวนมากที่บินออกจากถ้ำในช่วงเย็นไม่ใช่เพียงภาพสวยงามสำหรับนักท่องเที่ยว แต่เป็นการทำงานของระบบนิเวศที่เกิดขึ้นทุกวัน การอนุรักษ์ถ้ำและพื้นที่รอบถ้ำจึงมีความสำคัญอย่างมาก หากถูกรบกวนมากเกินไป ค้างคาวอาจเปลี่ยนพฤติกรรมหรือย้ายที่อยู่อาศัย ซึ่งจะส่งผลต่อสมดุลธรรมชาติในพื้นที่
กิจกรรมที่เหมาะกับการเที่ยวอุทยานแห่งชาติภูผาม่าน ได้แก่ การชมค้างคาวบินออกจากถ้ำ การเที่ยวถ้ำหินปูน การชมหน้าผาหินปูน การถ่ายภาพภูเขา การเดินป่าระยะสั้น การเที่ยวชมน้ำตกในฤดูฝน การศึกษาภาพเขียนสีโบราณ และการพักผ่อนในคาเฟ่หรือที่พักที่มองเห็นแนวผาภูผาม่าน ปัจจุบันพื้นที่รอบอำเภอภูผาม่านมีร้านอาหาร คาเฟ่ โฮมสเตย์ และรีสอร์ทเพิ่มขึ้นมาก ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถวางแผนค้างคืนเพื่อชมทั้งบรรยากาศเช้า กลางวัน และเย็นได้สะดวกขึ้น
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการเที่ยวภูผาม่านขึ้นอยู่กับกิจกรรมที่ต้องการ หากต้องการชมน้ำตกควรเดินทางช่วงฤดูฝนถึงปลายฝนต้นหนาว เพราะน้ำตกตาดฟ้าและน้ำตกตาดร้องจะมีน้ำมากและสวยที่สุด หากต้องการชมค้างคาวและถ่ายภาพภูเขา สามารถเที่ยวได้เกือบตลอดปี โดยช่วงฤดูหนาวจะเหมาะเป็นพิเศษเพราะอากาศเย็นสบาย ท้องฟ้าโปร่ง และเหมาะกับการค้างคืนตามที่พักรอบภูผาม่าน ส่วนฤดูฝนแม้ป่าเขียวและน้ำตกสวย แต่ควรตรวจสอบสภาพอากาศและเส้นทางก่อนเดินทาง โดยเฉพาะเส้นทางถ้ำภูตาหลอและน้ำตกตาดฟ้า
สำหรับการวางแผนเที่ยวแบบ 1 วัน นักท่องเที่ยวสามารถเริ่มจากตัวอำเภอภูผาม่าน ไปชมถ้ำพระหรือถ้ำพญานาคราชในช่วงกลางวัน แวะร้านอาหารหรือคาเฟ่ในพื้นที่ แล้วปิดท้ายด้วยการชมค้างคาวบินออกจากถ้ำในช่วงเย็น หากมีเวลา 2 วัน 1 คืน สามารถเพิ่มถ้ำภูตาหลอ น้ำตกตาดฟ้า ถ้ำลายแทง และน้ำตกตาดร้องเข้าไปในเส้นทาง โดยเลือกพักที่โฮมสเตย์หรือรีสอร์ทที่มองเห็นแนวผาภูผาม่าน เพื่อสัมผัสบรรยากาศของภูเขาหินปูนในช่วงเช้าและค่ำ
พื้นที่อุทยานแห่งชาติภูผาม่านมีลักษณะกระจายตัว การเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าจึงสะดวกที่สุด โดยเฉพาะหากต้องการไปหลายจุดในวันเดียว เช่น ถ้ำค้างคาว ถ้ำพระ ถ้ำภูตาหลอ ถ้ำพญานาคราช และน้ำตกตาดฟ้า บางเส้นทางเป็นถนนท้องถิ่นหรือเส้นทางที่สภาพเปลี่ยนตามฤดูกาล นักท่องเที่ยวควรตรวจสอบเส้นทางก่อนออกเดินทาง เตรียมน้ำมันให้เพียงพอ และไม่ควรขับเข้าเส้นทางป่าหรือทางดินในช่วงเย็นโดยไม่มีข้อมูลแน่ชัดจากเจ้าหน้าที่
แม้ในอดีตพื้นที่อุทยานจะมีสิ่งอำนวยความสะดวกไม่มากนัก แต่ปัจจุบันบริเวณอำเภอภูผาม่านและชุมชนรอบแนวเขามีที่พัก ร้านอาหาร และคาเฟ่รองรับนักท่องเที่ยวมากขึ้น อย่างไรก็ตาม แหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติภายในเขตอุทยานบางจุดยังคงต้องเตรียมตัวเอง เช่น ไฟฉาย รองเท้าเดินป่า น้ำดื่ม ยากันยุง ถุงเก็บขยะ และเสื้อกันฝนในฤดูฝน ผู้ที่ต้องการเข้าถ้ำหรือเดินน้ำตกควรหลีกเลี่ยงการไปคนเดียวและควรแจ้งแผนเดินทางกับคนในพื้นที่หรือเจ้าหน้าที่ก่อนออกเดินทาง
การเดินทาง จากตัวเมืองขอนแก่น ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 สายชุมแพ-เพชรบูรณ์ มุ่งหน้าสู่อำเภอชุมแพ จากนั้นเลี้ยวเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 201 ประมาณ 10 กิโลเมตร แล้วแยกเข้าสู่เส้นทางไปอำเภอภูผาม่าน รวมระยะทางจากตัวเมืองขอนแก่นประมาณ 100–115 กิโลเมตร ขึ้นอยู่กับจุดหมายปลายทางภายในอุทยาน หากเดินทางจากอำเภอชุมแพจะใช้เวลาสั้นกว่าและสามารถต่อเส้นทางไปยังถ้ำค้างคาว ถ้ำพระ หรือที่พักบริเวณอำเภอภูผาม่านได้สะดวก
ผู้ที่เดินทางจากจังหวัดเลยหรืออำเภอภูกระดึงสามารถใช้เส้นทางเชื่อมผ่านเขตภูกระดึงเข้าสู่พื้นที่อุทยานฝั่งน้ำตกตาดร้องและแนวภูผาม่านได้ แต่ควรตรวจสอบสภาพเส้นทางและฤดูกาลก่อนเดินทาง เพราะบางจุดเป็นพื้นที่รอยต่อป่าและภูเขา เส้นทางอาจใช้เวลามากกว่าที่คาดไว้ หากเดินทางด้วยรถสาธารณะควรลงที่อำเภอชุมแพหรืออำเภอภูผาม่าน แล้วใช้รถรับจ้างหรือเหมารถท้องถิ่นเข้าสู่แหล่งท่องเที่ยวแต่ละจุด
ข้อควรปฏิบัติในการเที่ยวอุทยานแห่งชาติภูผาม่านคือไม่ทิ้งขยะ ไม่รบกวนค้างคาว ไม่ส่งเสียงดังในบริเวณถ้ำ ไม่สัมผัสหินงอกหินย้อย ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่แตะภาพเขียนสีโบราณ ไม่เดินออกนอกเส้นทาง และไม่ลงเล่นน้ำในช่วงฝนตกหนักหรือน้ำหลาก การท่องเที่ยวพื้นที่ถ้ำและน้ำตกต้องให้ความสำคัญกับความปลอดภัยเป็นอันดับแรก เพราะหินลื่น น้ำขึ้นเร็ว และสภาพภายในถ้ำอาจเปลี่ยนไปตามฤดูกาลได้เสมอ
โดยสรุป อุทยานแห่งชาติภูผาม่านเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีความครบทั้งภูเขาหินปูน ถ้ำ น้ำตก ป่าเขียวชื้น ภาพเขียนสีโบราณ และปรากฏการณ์ค้างคาวนับล้านตัวบินออกจากถ้ำในยามเย็น จุดเด่นของที่นี่ไม่ได้อยู่ที่ความสะดวกสบายแบบแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ แต่คือเสน่ห์ของธรรมชาติที่ยังมีความดิบ งดงาม และหลากหลาย นักท่องเที่ยวที่เตรียมตัวดี วางแผนเส้นทางเหมาะสม และเคารพกฎของพื้นที่อนุรักษ์ จะได้สัมผัสภูผาม่านในฐานะหนึ่งในภูมิทัศน์หินปูนที่สวยที่สุดแห่งหนึ่งของภาคอีสาน
| ชื่อสถานที่ | อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน |
| ที่ตั้ง | อำเภอภูผาม่าน และอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น รวมถึงพื้นที่บางส่วนของอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย |
| ที่อยู่ | ตำบลนาหนองทุ่ม อำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น 40290 |
| พิกัด | ประมาณ 16.709, 101.900 |
| พื้นที่ | ประมาณ 218,750 ไร่ หรือประมาณ 350 ตารางกิโลเมตร |
| ไฮไลต์ | เทือกเขาหินปูนหน้าผาคล้ายผ้าม่าน ถ้ำค้างคาว ถ้ำพระ ถ้ำภูตาหลอ ถ้ำพญานาคราช ถ้ำลายแทง น้ำตกตาดฟ้า และน้ำตกตาดร้อง |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | พื้นที่ภูเขาหินปูนและป่าอนุรักษ์สำคัญของจังหวัดขอนแก่น มีถ้ำ ภาพเขียนสีโบราณ และแหล่งธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับชุมชนท้องถิ่นมายาวนาน |
| ที่มาของชื่อ | มาจากลักษณะหน้าผาหินปูนที่ตัดตรงลงมาเป็นริ้วแนวดิ่งคล้ายผ้าม่าน |
| ลักษณะเด่น | ภูเขาหินปูน ถ้ำ หินงอกหินย้อย หน้าผาสูง ป่าดิบ ป่าเบญจพรรณ น้ำตก และฝูงค้างคาวจำนวนมาก |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองขอนแก่นใช้ทางหลวงหมายเลข 12 สายชุมแพ-เพชรบูรณ์ แล้วต่อทางหลวงหมายเลข 201 ก่อนแยกเข้าสู่อำเภอภูผาม่าน ระยะทางประมาณ 100–115 กม. ขึ้นอยู่กับจุดหมายภายในอุทยาน |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เข้าชมตามปกติ โดยบางเส้นทางถ้ำและน้ำตกอาจขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและฤดูกาล |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.30 – 16.30 น. |
| ค่าเข้า | ชาวไทย ผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท / ชาวต่างชาติ ผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท / รถจักรยานยนต์ 20 บาท / รถยนต์ 30 บาท / รถ 6 ล้อ 100 บาท |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ศูนย์บริการนักท่องเที่ยว จุดจอดรถ ห้องน้ำ ลานชมถ้ำค้างคาว เส้นทางเข้าถ้ำและน้ำตกบางจุด ร้านอาหารและที่พักเอกชนในอำเภอภูผาม่าน |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | 1. ถ้ำค้างคาว 2. ถ้ำพระ 3. โครงการพัฒนาป่าดงลาน 4 4. ถ้ำภูตาหลอ 5. น้ำตกตาดฟ้า 6. ถ้ำพญานาคราช 7. ถ้ำลายแทง 8. น้ำตกตาดร้อง / น้ำตกตาดฮ้อง 9. เส้นทางหน้าผาหินปูนและจุดชมวิวรอบภูผาม่าน |
| ผู้ดูแล | อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช |
| เบอร์ติดต่อหลัก | 043-001-753 / 064-168-2251 |
| เว็บไซต์ / เพจทางการ | อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน - Phuphaman National Park |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. ถ้ำค้างคาว ประมาณ 3 กม. 2. ถ้ำพระ ประมาณ 4 กม. 3. จุดชมค้างคาวภูผาม่าน ประมาณ 3 กม. 4. Blue Lagoon ภูผาม่าน ประมาณ 8 กม. 5. ถ้ำพญานาคราช ประมาณ 12 กม. 6. ถ้ำลายแทง ประมาณ 13 กม. 7. ถ้ำภูตาหลอ ประมาณ 18 กม. 8. น้ำตกตาดฟ้า ประมาณ 40 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ผาม่านฝัน Cafe and Restaurant ประมาณ 3 กม. โทร. 095-169-9564 2. Farmkits - ฟาร์มคิด ประมาณ 5 กม. โทร. 081-920-0252 3. EKIA อี่เกีย ประมาณ 5 กม. โทร. 086-607-6957 4. มาพักมาฮัก ประมาณ 6 กม. โทร. 063-258-8555 5. Takayai Cafe’ de Phuphaman ประมาณ 5 กม. โทร. 061-059-8337 6. ฮักผาม่าน ประมาณ 5 กม. โทร. 081-636-4787 7. Hai-Na Garden House ประมาณ 6 กม. โทร. 096-640-2999 8. คังนัมคาเฟ่ ปาร์ค&รีสอร์ท ภูผาม่าน ประมาณ 7 กม. โทร. 063-504-7328 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. โฮมสเตย์ตากะยาย ภูผาม่าน ประมาณ 5 กม. โทร. 083-144-1377 / 088-648-9640 2. ผาม่านฝัน ประมาณ 3 กม. โทร. 096-243-6156 3. เฮือนสุวรรณาโฮมสเตย์ ประมาณ 5 กม. โทร. 081-262-6282 4. คังนัมคาเฟ่ ปาร์ค&รีสอร์ท ภูผาม่าน ประมาณ 7 กม. โทร. 063-504-7328 5. บ้านไร่กนกนวลฟาร์มสเตย์ ประมาณ 35 กม. โทร. 043-313-554 / 095-508-4059 6. ดุสิตารีสอร์ท ประมาณ 35 กม. โทร. 043-423-305 7. ภูผาม่าน แกรนด์ รีสอร์ท ประมาณ 10 กม. โทร. 095-619-0252 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: อุทยานแห่งชาติภูผาม่านอยู่ที่ไหน?
ตอบ: อุทยานแห่งชาติภูผาม่านครอบคลุมพื้นที่อำเภอภูผาม่านและอำเภอชุมแพ จังหวัดขอนแก่น รวมถึงบางส่วนของอำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย โดยมีจุดเด่นเป็นเทือกเขาหินปูน หน้าผา ถ้ำ และน้ำตก
ถาม: ทำไมจึงเรียกว่าภูผาม่าน?
ตอบ: ชื่อภูผาม่านมาจากลักษณะหน้าผาหินปูนที่ตัดตรงลงมาเป็นริ้วแนวดิ่งคล้ายผ้าม่าน จนกลายเป็นเอกลักษณ์สำคัญของอำเภอภูผาม่านและอุทยานแห่งชาติแห่งนี้
ถาม: ถ้ำค้างคาวภูผาม่านควรไปชมเวลาไหน?
ตอบ: ควรไปถึงก่อนช่วงเย็น เพราะค้างคาวจะเริ่มบินออกจากถ้ำประมาณ 18.00 น. และใช้เวลาบินออกต่อเนื่องประมาณ 30–45 นาที
ถาม: อุทยานแห่งชาติภูผาม่านมีค่าเข้าชมหรือไม่?
ตอบ: มีค่าเข้าชม ชาวไทยผู้ใหญ่ 20 บาท เด็ก 10 บาท ชาวต่างชาติผู้ใหญ่ 100 บาท เด็ก 50 บาท และมีค่าธรรมเนียมยานพาหนะตามประเภท
ถาม: อุทยานแห่งชาติภูผาม่านเปิดกี่โมง?
ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. แต่การชมค้างคาวในช่วงเย็นควรตรวจสอบข้อกำหนดพื้นที่และจุดชมกับเจ้าหน้าที่หรือเพจอุทยานก่อนเดินทาง
ถาม: น้ำตกตาดฟ้าเที่ยวช่วงไหนสวยที่สุด?
ตอบ: น้ำตกตาดฟ้าสวยที่สุดในฤดูฝนถึงปลายฝนต้นหนาว เพราะมีน้ำมากและสภาพป่าเขียวชื้น แต่ควรหลีกเลี่ยงวันที่ฝนตกหนักและตรวจสอบเส้นทางก่อนเดินทาง
ถาม: เดินทางจากขอนแก่นไปอุทยานแห่งชาติภูผาม่านอย่างไร?
ตอบ: ใช้ทางหลวงหมายเลข 12 สายชุมแพ-เพชรบูรณ์ แล้วต่อทางหลวงหมายเลข 201 ก่อนแยกเข้าสู่อำเภอภูผาม่าน ระยะทางประมาณ 100–115 กม. ขึ้นอยู่กับจุดหมายภายในอุทยาน
ถาม: อุทยานแห่งชาติภูผาม่านเหมาะกับการค้างคืนหรือไม่?
ตอบ: เหมาะกับการค้างคืน เพราะช่วงเย็นสามารถชมค้างคาวบินออกจากถ้ำ และช่วงเช้าสามารถชมวิวผาหินปูนหรือเดินทางต่อไปยังถ้ำและน้ำตกต่าง ๆ ได้สะดวก โดยควรเลือกที่พักในอำเภอภูผาม่านหรือพื้นที่ใกล้เคียง
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●อุทยานแห่งชาติ และเขตอนุรักษ์
ปรับปรุงล่าสุด : 2 สัปดาห์ที่แล้ว




