บ้านยะมะรัชโช

วันเปิดทำการ: ติดต่อแผนกธุรการโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราชก่อนเข้าชม

เวลาเปิดทำการ: ติดต่อแผนกธุรการโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราชก่อนเข้าชม

 

บ้านยะมะรัชโช จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นเรือนไทยโบราณสำคัญในตัวเมืองสุพรรณบุรี ตั้งอยู่บริเวณถนนหมื่นหาญ ตำบลท่าพี่เลี้ยง ใกล้สะพานอาชาสีหมอก ไม่ไกลจากโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช และอยู่ในพื้นที่ที่เชื่อมโยงกับแม่น้ำสุพรรณบุรีหรือแม่น้ำท่าจีน บ้านหลังนี้มีความสำคัญอย่างยิ่งในฐานะบ้านของเจ้าพระยายมราช หรือ ปั้น สุขุม บุคคลสำคัญของชาติและบุคคลสำคัญของชาวสุพรรณบุรี ผู้เคยดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล รัชกาลที่ 8 และเคยดำรงตำแหน่งเสนาบดี 3 กระทรวง ได้แก่ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงนครบาล และกระทรวงโยธาธิการ บ้านยะมะรัชโชจึงไม่ใช่เพียงบ้านเก่าริมน้ำ แต่เป็นอนุสรณ์สถานที่บอกเล่าชีวิตของขุนนางผู้ใหญ่ ผู้สร้างคุณูปการต่อบ้านเมือง และเป็นความภาคภูมิใจของจังหวัดสุพรรณบุรี

 

เสน่ห์สำคัญของบ้านยะมะรัชโชอยู่ที่ลักษณะเรือนไทยภาคกลางแบบเรือนหมู่ ซึ่งสะท้อนวิถีชีวิตของชนชั้นนำท้องถิ่นและครอบครัวไทยในอดีต ตัวบ้านประกอบด้วยเรือนหลายหลังที่เชื่อมโยงกันด้วยชานและพื้นที่กลางเรือน ทำให้เห็นการจัดสรรพื้นที่อยู่อาศัยตามภูมิอากาศ วิถีครอบครัว และสังคมไทยดั้งเดิม ปัจจุบันสภาพของบ้านยังคงเหลือตัวเรือนเดิมที่สำคัญ ได้แก่ เรือนนอน 2 หลัง หอกลาง 1 หลัง และหอนั่งที่สร้างใหม่แทนของเดิม 1 หลัง ลักษณะดังกล่าวทำให้บ้านยะมะรัชโชมีคุณค่าทางสถาปัตยกรรม เพราะช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นโครงสร้างเรือนไทยจริงที่เคยเป็นบ้านพักของบุคคลสำคัญ ไม่ใช่เรือนไทยจำลองที่สร้างขึ้นเพื่อการท่องเที่ยวเท่านั้น

 

บ้านยะมะรัชโชตั้งอยู่ในทำเลที่มีความหมายต่อประวัติศาสตร์เมืองสุพรรณบุรี เพราะอยู่ใกล้แม่น้ำท่าจีน ซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมและเส้นเลือดใหญ่ของชุมชนเมืองสุพรรณในอดีต ก่อนที่ถนนจะกลายเป็นเส้นทางหลัก แม่น้ำเป็นเส้นทางของการเดินทาง การค้าขาย การติดต่อราชการ และการเชื่อมโยงผู้คนระหว่างชุมชนริมน้ำหลายแห่ง การที่บ้านของเจ้าพระยายมราชตั้งอยู่ใกล้แม่น้ำจึงสะท้อนลักษณะบ้านเรือนของคนสำคัญในยุคนั้นที่มักสัมพันธ์กับเส้นทางน้ำ ทั้งเพื่อความสะดวกในการเดินทางและเพื่อเชื่อมโยงกับชีวิตเมืองริมน้ำของสุพรรณบุรี

 

เจ้าพระยายมราช หรือ ปั้น สุขุม เป็นชาวสุพรรณบุรีโดยกำเนิด และเป็นบุคคลที่มีเส้นทางชีวิตโดดเด่นอย่างยิ่งในประวัติศาสตร์การบริหารราชการแผ่นดิน ท่านได้รับความไว้วางพระราชหฤทัยจากพระมหากษัตริย์ในราชวงศ์จักรีหลายรัชกาล เคยเป็นครูสอนพระราชโอรสในรัชกาลที่ 5 และก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสำคัญทางราชการระดับสูงด้วยความสามารถ ความซื่อสัตย์สุจริต และความวิริยะอุตสาหะ ตำแหน่งเสนาบดี 3 กระทรวงที่ท่านเคยดำรงอยู่สะท้อนความสามารถรอบด้าน ทั้งด้านการปกครอง การบริหารเมือง และการพัฒนางานโยธาธิการของประเทศ

 

บทบาทของเจ้าพระยายมราชในกระทรวงมหาดไทยมีความสำคัญต่อระบบการปกครองและการบริหารหัวเมือง ส่วนบทบาทในกระทรวงนครบาลเกี่ยวข้องกับการดูแลเมืองหลวง ความสงบเรียบร้อย และการจัดระเบียบสังคมเมือง ขณะที่บทบาทในกระทรวงโยธาธิการสะท้อนการมีส่วนร่วมกับงานโครงสร้างพื้นฐาน การก่อสร้าง และการพัฒนาทางกายภาพของบ้านเมือง การที่บุคคลคนหนึ่งสามารถดำรงตำแหน่งสูงในหลายกระทรวงเช่นนี้ แสดงให้เห็นถึงความสามารถในการบริหารและความไว้วางใจที่รัฐมอบให้ท่านอย่างสูง

 

ความสำคัญของเจ้าพระยายมราชยังปรากฏชัดในช่วงรัชกาลที่ 8 เมื่อท่านเคยดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล ตำแหน่งนี้เป็นตำแหน่งสำคัญสูงสุดตำแหน่งหนึ่งในสถานการณ์ที่พระมหากษัตริย์ยังทรงพระเยาว์หรือไม่สามารถทรงปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้เต็มที่ การได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ดังกล่าวสะท้อนพระราชวินิจฉัยและความไว้วางใจที่มีต่อความซื่อสัตย์ ความสุขุมรอบคอบ และความรู้ความสามารถของเจ้าพระยายมราชอย่างลึกซึ้ง

 

ชื่อ “ยะมะรัชโช” มีความสำคัญเป็นพิเศษ เพราะเป็นชื่อที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานให้แก่บ้านหลังนี้ บ้านหลังหนึ่งจะได้รับพระราชทานชื่อไม่ใช่เรื่องธรรมดา แต่เป็นเครื่องหมายของความสัมพันธ์ ความสำคัญ และเกียรติยศที่เกี่ยวข้องกับเจ้าของบ้าน ตามข้อมูลที่เล่าต่อกันมา พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเคยเสด็จมายังบ้านหลังนี้ 2 ครั้ง และได้พระราชทานชื่อบ้านไว้ ชื่อบ้านจึงกลายเป็นทั้งนามสถานที่และหลักฐานแห่งความทรงจำทางประวัติศาสตร์ระหว่างพระมหากษัตริย์กับข้าราชการผู้ใหญ่ชาวสุพรรณบุรี

 

การที่รัชกาลที่ 5 เคยเสด็จมายังบ้านยะมะรัชโชถึง 2 ครั้ง ทำให้บ้านหลังนี้มีความหมายในระดับสูงกว่าบ้านพักอาศัยทั่วไป เพราะเป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับเส้นทางเสด็จและพระราชประวัติของพระมหากษัตริย์ผู้ทรงมีบทบาทสำคัญต่อการปฏิรูปประเทศในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนกลาง การมาเยือนบ้านหลังนี้จึงช่วยให้ผู้เดินทางสัมผัสได้ว่า ประวัติศาสตร์ชาติไม่ได้อยู่เฉพาะในพระราชวังหรืออาคารราชการขนาดใหญ่เท่านั้น แต่ยังปรากฏอยู่ในเรือนไทยหลังหนึ่งริมแม่น้ำสุพรรณบุรีด้วย

 

บ้านยะมะรัชโชมีลักษณะเป็นเรือนหมู่ ซึ่งเป็นรูปแบบเรือนไทยที่เหมาะกับครอบครัวขยายและวิถีชีวิตของคนไทยภาคกลางในอดีต เรือนแต่ละหลังมีหน้าที่แตกต่างกัน เช่น เรือนนอนเป็นพื้นที่พักอาศัย หอกลางเป็นพื้นที่เชื่อมโยงหรือพื้นที่ประกอบกิจกรรมร่วมกัน ส่วนหอนั่งเป็นพื้นที่รับแขกหรือพักผ่อน การมีเรือนหลายหลังเชื่อมกันด้วยชานสะท้อนแนวคิดเรื่องพื้นที่กึ่งเปิดโล่งที่เหมาะกับภูมิอากาศร้อนชื้น ลมสามารถพัดผ่านได้ดี พื้นเรือนยกสูงช่วยป้องกันน้ำท่วมและสัตว์เลื้อยคลาน ขณะที่ใต้ถุนสามารถใช้ประโยชน์ได้ตามวิถีชีวิตของบ้านไทยดั้งเดิม

 

สถาปัตยกรรมของบ้านยะมะรัชโชจึงมีคุณค่าทั้งด้านรูปแบบและด้านการใช้งาน เรือนไทยภาคกลางไม่ได้เน้นความหรูหราด้วยการประดับตกแต่งมากเกินไป แต่เน้นสัดส่วนที่งาม ความสัมพันธ์กับธรรมชาติ และความเหมาะสมกับวิถีชีวิต โครงสร้างไม้ ชานเรือน หลังคาทรงไทย และการจัดวางเรือนเป็นหมู่ ล้วนสะท้อนภูมิปัญญาการอยู่อาศัยที่พัฒนามาจากประสบการณ์ของคนไทยในพื้นที่ลุ่มน้ำภาคกลาง บ้านยะมะรัชโชจึงเป็นแหล่งเรียนรู้สถาปัตยกรรมพื้นถิ่นที่มีคุณค่าอย่างยิ่ง

 

เมื่อเวลาผ่านไป บ้านยะมะรัชโชย่อมเผชิญความเปลี่ยนแปลงตามสภาพวัสดุ อายุอาคาร และสภาพแวดล้อม ต่อมาจังหวัดสุพรรณบุรีได้จัดทำโครงการอนุรักษ์บ้านยะมะรัชโช และส่งเข้าประกวดโครงการดีเด่นในการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมในเมือง จนได้รับรางวัลพร้อมโล่และใบประกาศเกียรติคุณ ความสำเร็จนี้สะท้อนว่าบ้านหลังนี้ไม่ได้มีคุณค่าเฉพาะต่อครอบครัวหรือชุมชนใกล้เคียงเท่านั้น แต่ได้รับการยอมรับในฐานะตัวอย่างของการอนุรักษ์สถาปัตยกรรมเมืองที่มีความสำคัญต่อมรดกวัฒนธรรมของจังหวัด

 

การอนุรักษ์บ้านยะมะรัชโชมีความสำคัญ เพราะเรือนไทยเก่าจำนวนมากในเมืองต่าง ๆ มักสูญหายไปตามการพัฒนาเมือง การขยายถนน การสร้างอาคารใหม่ และต้นทุนการดูแลรักษาที่สูง บ้านไม้โบราณต้องเผชิญความเสี่ยงจากปลวก ความชื้น ไฟไหม้ และความทรุดโทรมตามกาลเวลา หากไม่มีโครงการอนุรักษ์และผู้ดูแลที่จริงจัง บ้านที่มีคุณค่าทางประวัติศาสตร์จำนวนมากอาจหายไปโดยไม่มีโอกาสให้คนรุ่นหลังได้เรียนรู้ บ้านยะมะรัชโชจึงเป็นกรณีสำคัญของการรักษาความทรงจำเมืองผ่านอาคารจริง

 

ปัจจุบันบ้านยะมะรัชโชเป็นของกองทุนมูลนิธิพระยาสุนทรสงคราม หรือ ปุย สุวรรณศร และการเข้าชมควรติดต่อผ่านโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช โดยเฉพาะแผนกธุรการ เนื่องจากบ้านไม่ได้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์แบบเปิดให้เดินเข้าชมตลอดเวลาเหมือนพิพิธภัณฑ์ทั่วไป ผู้สนใจควรโทรสอบถามล่วงหน้าเพื่อทราบเงื่อนไขการเข้าชม วันเวลา และผู้ประสานงาน การปฏิบัติเช่นนี้ช่วยรักษาความเหมาะสมของสถานที่และช่วยให้การเข้าชมเป็นไปอย่างเป็นระเบียบ

 

บริเวณใกล้บ้านยะมะรัชโชคือโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับเจ้าพระยายมราชเช่นกัน โรงพยาบาลแห่งนี้เป็นโรงพยาบาลสำคัญของจังหวัดสุพรรณบุรี และชื่อของโรงพยาบาลก็สะท้อนเกียรติคุณของเจ้าพระยายมราช ผู้มีบทบาทสำคัญต่อการสร้างสาธารณประโยชน์ให้แก่บ้านเกิด การที่บ้านยะมะรัชโชตั้งอยู่ใกล้โรงพยาบาล ทำให้พื้นที่นี้มีความหมายทางประวัติศาสตร์คู่กัน ทั้งในฐานะบ้านของบุคคลสำคัญและสถานบริการสาธารณสุขสำคัญของเมือง

 

เมื่อมองในระดับเมือง บ้านยะมะรัชโชตั้งอยู่ในตำบลท่าพี่เลี้ยงซึ่งเป็นย่านสำคัญของตัวเมืองสุพรรณบุรี อยู่ไม่ไกลจากสะพานอาชาสีหมอก ถนนหมื่นหาญ ถนนนางพิม หอนาฬิกาบรรหาร-แจ่มใส สวนเฉลิมภัทรราชินี และย่านตลาดเก่า การมาเยือนบ้านยะมะรัชโชจึงสามารถจัดเป็นเส้นทางเดินเที่ยวเมืองเก่าสุพรรณบุรีได้อย่างเหมาะสม ผู้เดินทางสามารถเริ่มจากบ้านยะมะรัชโช ต่อด้วยพื้นที่ริมแม่น้ำ ศาลตายาย หอคอยบรรหาร-แจ่มใส และร้านอาหารเก่าแก่ในย่านถนนนางพิมได้ในวันเดียว

 

บ้านยะมะรัชโชเหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจประวัติศาสตร์บุคคลสำคัญ สถาปัตยกรรมเรือนไทย และการอนุรักษ์เมืองเก่า มากกว่านักท่องเที่ยวที่ต้องการกิจกรรมบันเทิงหรือสถานที่ถ่ายภาพอย่างเดียว การมาเยือนควรใช้เวลาอ่านประวัติ ทำความเข้าใจบทบาทของเจ้าพระยายมราช และสังเกตรายละเอียดของตัวเรือน เช่น การวางผังเรือน การเชื่อมต่อของชาน พื้นที่เรือนนอน หอกลาง และหอนั่ง เพราะรายละเอียดเหล่านี้คือหัวใจของบ้านหลังนี้

 

สำหรับผู้สนใจประวัติศาสตร์การปกครองไทย บ้านยะมะรัชโชช่วยให้เข้าใจบทบาทของขุนนางและข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ในสมัยรัตนโกสินทร์ได้ชัดเจนขึ้น เจ้าพระยายมราชเป็นตัวอย่างของคนท้องถิ่นที่ก้าวขึ้นสู่ตำแหน่งสำคัญระดับประเทศด้วยความสามารถและความไว้วางใจจากราชสำนัก ชีวิตของท่านสะท้อนยุคสมัยที่ประเทศไทยกำลังปรับตัวเข้าสู่ระบบราชการสมัยใหม่ การปฏิรูปการปกครอง การจัดระเบียบเมือง และการสร้างโครงสร้างพื้นฐานของรัฐ

 

ในมิติของชาวสุพรรณบุรี บ้านยะมะรัชโชเป็นความภาคภูมิใจของคนท้องถิ่น เพราะแสดงให้เห็นว่าจังหวัดสุพรรณบุรีไม่ได้มีเพียงวัด ตลาดเก่า และสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป แต่ยังเป็นบ้านเกิดของบุคคลที่มีบทบาทสูงต่อประเทศชาติ การอนุรักษ์บ้านหลังนี้จึงเป็นการรักษาหลักฐานที่จับต้องได้ของความภาคภูมิใจนั้นไว้ให้ลูกหลานและผู้มาเยือนได้เรียนรู้ต่อไป

 

การเข้าชมบ้านยะมะรัชโชควรปฏิบัติด้วยความระมัดระวัง เพราะเป็นอาคารไม้เก่าและมีคุณค่าทางวัฒนธรรม ผู้เข้าชมควรเดินตามเส้นทางที่ผู้ดูแลกำหนด ไม่สัมผัสส่วนประกอบของเรือนโดยไม่จำเป็น ไม่ปีนขึ้นหรือนั่งบนพื้นที่ที่ไม่ได้จัดไว้ ไม่ขูดเขียนหรือวางสิ่งของบนโครงสร้างไม้ และควรรักษาความสงบของสถานที่ หากต้องการถ่ายภาพควรสอบถามผู้ดูแลก่อน โดยเฉพาะในพื้นที่ภายในเรือนหรือพื้นที่ที่อาจมีข้อจำกัดด้านการอนุรักษ์

 

บ้านยะมะรัชโชยังเหมาะสำหรับการเรียนรู้ของนักเรียน นักศึกษา และผู้สนใจงานอนุรักษ์ เพราะเป็นกรณีศึกษาของการนำบ้านบุคคลสำคัญกลับมาเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรม การเรียนรู้นอกห้องเรียนในสถานที่จริงช่วยให้ผู้เรียนเห็นว่า ประวัติศาสตร์ไม่ได้เป็นเพียงข้อความในหนังสือ แต่ปรากฏอยู่ในบ้านไม้ เสาเรือน บันได ชาน และชื่อสถานที่ที่ยังคงอยู่ในเมืองปัจจุบัน

 

สำหรับชาวต่างชาติ บ้านยะมะรัชโชสามารถอธิบายได้ว่าเป็น historic Thai wooden house หรือเรือนไทยประวัติศาสตร์ที่เกี่ยวข้องกับ Chao Phraya Yommarat, an important statesman of modern Siam. จุดเด่นของบ้านคือการแสดงวิถีเรือนไทยภาคกลางแบบหมู่เรือน การเชื่อมโยงกับบุคคลสำคัญระดับชาติ และการเป็นตัวอย่างของ heritage conservation in a provincial city หรือการอนุรักษ์มรดกสถาปัตยกรรมในเมืองต่างจังหวัดของไทย ชาวต่างชาติที่สนใจวัฒนธรรมไทยจะเข้าใจได้ว่า บ้านไทยโบราณไม่ได้เป็นเพียงรูปแบบอาคาร แต่เป็นระบบชีวิตที่สัมพันธ์กับภูมิอากาศ แม่น้ำ ครอบครัว และสถานะทางสังคม

 

การเดินทาง ไปบ้านยะมะรัชโชทำได้สะดวกจากตัวเมืองสุพรรณบุรี ใช้ถนนหมื่นหาญ ตำบลท่าพี่เลี้ยง โดยสังเกตพื้นที่ใกล้สะพานอาชาสีหมอกและโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช หากเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวสามารถปักหมุดโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราชหรือสะพานอาชาสีหมอกเป็นจุดอ้างอิง จากนั้นสอบถามเส้นทางเข้าชมกับผู้ดูแลหรือแผนกธุรการของโรงพยาบาลก่อนเข้าพื้นที่ ผู้ที่พักในตัวเมืองสุพรรณบุรีสามารถจัดเส้นทางเที่ยวบ้านยะมะรัชโชร่วมกับหอนาฬิกาบรรหาร-แจ่มใส สวนเฉลิมภัทรราชินี ศาลตายาย และย่านถนนนางพิมได้สะดวก

 

ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การเข้าชมคือช่วงกลางวัน เพราะสามารถเห็นรายละเอียดของตัวเรือนได้ชัดเจนและเหมาะกับการถ่ายภาพเชิงสถาปัตยกรรม อย่างไรก็ตาม เนื่องจากบ้านยะมะรัชโชไม่ใช่สถานที่ที่ควรเดินเข้าชมโดยไม่ประสานงานล่วงหน้า ผู้สนใจควรติดต่อแผนกธุรการโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราชก่อนทุกครั้ง เพื่อให้การเข้าชมไม่กระทบต่อการดูแลสถานที่และกิจกรรมของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

 

ในภาพรวม บ้านยะมะรัชโช จังหวัดสุพรรณบุรี เป็นหนึ่งในแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมที่มีคุณค่าสูงของตัวเมืองสุพรรณบุรี บ้านหลังนี้เชื่อมโยงกับเจ้าพระยายมราช ปั้น สุขุม ผู้เป็นทั้งข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ เสนาบดี ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และบุคคลสำคัญผู้ทำคุณประโยชน์แก่ประเทศชาติ ตัวเรือนไทยภาคกลางแบบเรือนหมู่ช่วยให้เห็นภูมิปัญญาการอยู่อาศัยในอดีต ขณะที่ประวัติการเสด็จของรัชกาลที่ 5 และชื่อบ้านที่ได้รับพระราชทานช่วยเพิ่มคุณค่าทางประวัติศาสตร์ให้สถานที่แห่งนี้อย่างลึกซึ้ง ผู้ที่มาเยือนสุพรรณบุรีและสนใจเมืองเก่า บุคคลสำคัญ และเรือนไทยโบราณ ควรจัดบ้านยะมะรัชโชไว้ในเส้นทางเรียนรู้เมืองสุพรรณบุรีอย่างยิ่ง

 

 

ตอบ: บ้านยะมะรัชโชตั้งอยู่บริเวณถนนหมื่นหาญ ตำบลท่าพี่เลี้ยง อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี ใกล้สะพานอาชาสีหมอกและโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราช

 

ตอบ: บ้านยะมะรัชโชเคยเป็นบ้านของเจ้าพระยายมราช หรือ ปั้น สุขุม อดีตผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในรัชกาลที่ 8 และอดีตเสนาบดี 3 กระทรวง คือ กระทรวงมหาดไทย กระทรวงนครบาล และกระทรวงโยธาธิการ

 

ตอบ: บ้านยะมะรัชโชเป็นเรือนไทยภาคกลางแบบเรือนหมู่ ปัจจุบันยังมีเรือนนอน 2 หลัง หอกลาง 1 หลัง และหอนั่งที่สร้างใหม่แทนของเดิม

 

ตอบ: พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเคยเสด็จมาบ้านหลังนี้ 2 ครั้ง และได้พระราชทานชื่อบ้านว่า “ยะมะรัชโช”

 

ตอบ: ผู้สนใจควรติดต่อแผนกธุรการโรงพยาบาลเจ้าพระยายมราชก่อนเข้าชม โทร. 0 3550 2784-8 หรือ 0 3552 4088-98 เพื่อสอบถามวันเวลาและเงื่อนไขการเข้าชม

 

ตอบ: บ้านหลังนี้เป็นอนุสรณ์สถานของเจ้าพระยายมราช บุคคลสำคัญของชาติและชาวสุพรรณบุรี อีกทั้งเป็นตัวอย่างเรือนไทยโบราณที่ได้รับการอนุรักษ์และมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์เมือง

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับสะพานอาชาสีหมอก หอนาฬิกาบรรหาร-แจ่มใส สวนเฉลิมภัทรราชินี ศาลตายาย ศาลเจ้าพ่อหลักเมือง อุทยานมังกรสวรรค์ และวัดป่าเลไลยก์วรวิหารได้