หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดลำปาง >อ.เมืองลำปาง >ต.บ้านเอื้อม > อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท
TL;DR: อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท อยู่ที่ตำบลบ้านหวด อำเภองาว จังหวัดลำปาง ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมืองลำปาง อำเภองาว อำเภอแม่เมาะ และอำเภอแจ้ห่ม เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น.
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท ตั้งอยู่ในพื้นที่จังหวัดลำปาง ครอบคลุมเขตอำเภอเมืองลำปาง อำเภองาว อำเภอแม่เมาะ และอำเภอแจ้ห่ม เป็นผืนป่าขนาดใหญ่ที่มีพื้นที่ประมาณ 758,750 ไร่ มีลักษณะภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และพื้นที่ภูเขาหินปูนที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศของจังหวัดลำปาง จุดสูงสุดของพื้นที่อยู่บริเวณยอดดอยแม่ขวัญ สูงประมาณ 1,253 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ทำให้อุทยานแห่งนี้เป็นทั้งพื้นที่ต้นน้ำ แหล่งเรียนรู้ธรรมชาติ แหล่งท่องเที่ยวเชิงธรณีวิทยา และพื้นที่อนุรักษ์ที่เชื่อมโยงชีวิตของคนลำปางกับป่า ภูเขา ถ้ำ น้ำตก และลำน้ำสำคัญของภาคเหนืออย่างลึกซึ้ง
พื้นที่อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทมีความสำคัญมากในฐานะแหล่งต้นน้ำของแม่น้ำหลายสาย ทางด้านตะวันตกของผืนป่ามีน้ำไหลลงสู่แม่น้ำวัง ซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญของเมืองลำปาง ส่วนทางด้านตะวันออกมีลำน้ำไหลลงสู่แม่น้ำงาว ก่อนจะไปรวมกับแม่น้ำยมในพื้นที่จังหวัดแพร่ ระบบน้ำของอุทยานจึงไม่ได้มีความสำคัญเฉพาะในเขตป่าเท่านั้น แต่ยังส่งผลต่อชุมชน เกษตรกรรม และระบบนิเวศปลายน้ำอีกหลายพื้นที่ การรักษาความสมบูรณ์ของอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทจึงเท่ากับการรักษาต้นน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิตของผู้คนจำนวนมาก
ลักษณะเด่นของอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทคือการรวมภูมิประเทศหลากหลายไว้ในพื้นที่เดียว ทั้งถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ แอ่งน้ำธรรมชาติบนภูเขา น้ำตกกลางป่า ภาพเขียนสีโบราณ เส้นทางธรรมชาติ และป่าที่เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าและนกจำนวนมาก ภายในพื้นที่พบนกมากกว่า 50 ชนิด เช่น นกปีกลายสก๊อต นกเขาเขียว นกเขาเปล้าธรรมดา นกเขาเปล้าหางเข็มทางภาคเหนือ และเหยี่ยวขาว รวมถึงแมลงหลายชนิด เช่น ผีเสื้อกลางวัน ด้วงหนวดยาว กว่างดาว และด้วงดีด ความหลากหลายเหล่านี้ทำให้อุทยานแห่งนี้เหมาะทั้งสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป นักดูนก นักศึกษาธรรมชาติ นักธรณีวิทยา และผู้ที่สนใจระบบนิเวศภูเขาหินปูนของภาคเหนือ
สภาพภูมิอากาศโดยทั่วไปของอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทมีอุณหภูมิเฉลี่ยประมาณ 26 องศาเซลเซียส อากาศเย็นที่สุดในช่วงเดือนมกราคม และมีฝนตกมากในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงตุลาคม ฤดูหนาวและฤดูร้อนเป็นช่วงที่เหมาะกับการเที่ยวถ้ำและเส้นทางธรรมชาติมากกว่าฤดูฝน เพราะการเดินทางเข้าแหล่งท่องเที่ยวบางจุดอาจได้รับผลกระทบจากฝน ถนนลื่น น้ำป่า หรือทัศนวิสัยไม่ดี ผู้เดินทางจึงควรวางแผนตามฤดูกาล เลือกเสื้อผ้าและรองเท้าให้เหมาะสม และติดตามประกาศของอุทยานก่อนออกเดินทางทุกครั้ง
หัวใจของอุทยานคือ ถ้ำผาไท ถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่ใกล้ที่ทำการอุทยานบนเส้นทางทางหลวงหมายเลข 1 สายลำปาง – งาว – เชียงราย บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 667 ห่างจากตัวเมืองลำปางประมาณ 65 กม. ถ้ำแห่งนี้เป็นถ้ำโถงใหญ่ที่เกิดจากภูเขาหินปูนอายุนานมาก ภายในมีหินงอก หินย้อย และรูปทรงธรรมชาติที่เกิดจากกระบวนการสะสมตัวของแร่แคลเซียมคาร์บอเนตเป็นเวลายาวนาน การเดินเข้าสู่ถ้ำผาไทจึงไม่ใช่เพียงการเที่ยวถ้ำ แต่เป็นการเห็นผลลัพธ์ของเวลาทางธรณีวิทยาที่ธรรมชาติสร้างขึ้นอย่างช้า ๆ และซับซ้อน
ภายในถ้ำผาไทมีทางเดินและระบบไฟฟ้าช่วยให้ผู้มาเยือนสามารถชมโถงถ้ำ หินงอก หินย้อย และจุดสำคัญได้สะดวกขึ้น ความงามของถ้ำเกิดจากมิติของแสง เงา ผนังหิน รูปทรงหิน และความกว้างใหญ่ของโถงถ้ำที่ให้ความรู้สึกสงบลึกลับ ภายในยังมีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก จึงควรเดินชมอย่างสำรวม ไม่ส่งเสียงดัง ไม่ฉายไฟรบกวนสัตว์ ไม่สัมผัสหินงอกหินย้อย และไม่ทิ้งขยะในถ้ำ เพราะถ้ำเป็นระบบนิเวศปิดที่เปราะบางมาก ร่องรอยเล็ก ๆ จากมนุษย์อาจส่งผลต่อสภาพธรรมชาติของถ้ำในระยะยาว
ความสำคัญทางประวัติศาสตร์ของถ้ำผาไทเพิ่มขึ้นจากหลักฐานการเสด็จประพาสของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เมื่อ พ.ศ. 2469 ภายในถ้ำมีหลักฐานพระปรมาภิไธยย่อ “ปปร.” ซึ่งเป็นจุดที่ผู้มาเยือนมักให้ความสนใจ เพราะทำให้ถ้ำผาไทไม่ได้เป็นเพียงแหล่งธรรมชาติ แต่ยังเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์สมัยรัตนโกสินทร์และการเดินทางสำรวจภูมิประเทศของภาคเหนือในอดีต จุดนี้ควรชมด้วยความเคารพ ไม่สัมผัส ขีดเขียน หรือทำให้เกิดความเสียหายต่อหลักฐานทางประวัติศาสตร์
บริเวณใกล้ถ้ำผาไทยังมี ถ้ำโจร และ ถ้ำเสือ ซึ่งเป็นถ้ำที่มีเรื่องเล่าท้องถิ่นและประวัติเก่าแก่ ถ้ำโจรเป็นถ้ำขนาดเล็ก มี 3 ห้อง งดงามด้วยม่านหินย้อยในแต่ละโถงถ้ำ และมีเรื่องเล่าว่าในอดีตเคยเป็นที่อาศัยหรือที่หลบซ่อนของโจรมาก่อน ส่วนถ้ำเสือเป็นอีกจุดหนึ่งที่สามารถเชื่อมโยงการเดินชมถ้ำในพื้นที่เดียวกันได้ การเที่ยวถ้ำเหล่านี้ควรเดินตามเส้นทางที่อุทยานกำหนดและใช้ความระมัดระวัง เพราะพื้นที่หินปูนอาจลื่น ชื้น และมีจุดมืดบางช่วง
อีกหนึ่งแหล่งท่องเที่ยวสำคัญของอุทยานคือ หล่มภูเขียว แอ่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่บนภูเขาในเขตตำบลบ้านอ้อน อำเภองาว ลักษณะเป็นแอ่งน้ำลึกที่มองเห็นน้ำเป็นสีเขียวเข้มคล้ายมรกต บางคำบอกเล่าเปรียบลักษณะพื้นที่เหมือนปล่องภูเขาไฟ เพราะเป็นแอ่งน้ำกลางป่าที่มีผาหินและต้นไม้ล้อมรอบ หล่มภูเขียวมีปลาอาศัยอยู่จำนวนมาก และเป็นสถานที่ที่ให้บรรยากาศลึกลับ สงบ และงดงามแตกต่างจากถ้ำผาไทอย่างชัดเจน
การเดินทางไปหล่มภูเขียวใช้เส้นทางจากหมู่บ้านอ้อนประมาณ 6 กม. เส้นทางบางช่วงอาจเป็นทางชนบทหรือทางที่ต้องใช้ความระมัดระวัง จึงควรตรวจสอบสภาพทางก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงฝนตกหรือหลังฝนตกหนัก เมื่อตั้งใจไปเที่ยวหล่มภูเขียวควรยึดหลักความปลอดภัยเป็นสำคัญ ไม่ลงเล่นน้ำในพื้นที่ที่ไม่อนุญาต ไม่ให้อาหารปลาโดยพลการ ไม่ทิ้งขยะ และไม่ทำกิจกรรมที่รบกวนระบบนิเวศของแอ่งน้ำ เพราะหล่มภูเขียวเป็นแหล่งธรรมชาติที่เปราะบางและควรได้รับการดูแลอย่างเคร่งครัด
น้ำตกแม่แจ้ฟ้า หรือ น้ำตกตาดเหมย เป็นอีกสถานที่หนึ่งในกลุ่มแหล่งท่องเที่ยวของอุทยาน ตั้งอยู่ห่างจากบ้านทุ่งฮ้าง หมู่ 1 ตำบลทุ่งผึ้ง อำเภอแจ้ห่ม โดยมีทางรถยนต์เข้าไปประมาณ 8 กม. น้ำตกแห่งนี้มีน้ำใสสะอาด ไหลลดหลั่นลงสู่แอ่งน้ำเป็นชั้น ๆ รวมประมาณ 9 ชั้น แต่ละชั้นมีลักษณะสวยงามจากสายน้ำสีเขียวมรกตซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของน้ำตกบนภูเขาหินปูน ความงามของน้ำตกแม่แจ้ฟ้าอยู่ที่สีของน้ำ ความร่มรื่นของป่า และความรู้สึกสดชื่นของธรรมชาติที่ยังคงความสงบมากกว่าน้ำตกยอดนิยมหลายแห่ง
การเที่ยวชมน้ำตกแม่แจ้ฟ้าควรระมัดระวังเป็นพิเศษในช่วงฤดูฝน เพราะน้ำตกและลำห้วยบนภูเขาอาจมีน้ำเพิ่มอย่างรวดเร็ว พื้นหินปูนอาจลื่น และเส้นทางเข้าถึงบางช่วงอาจได้รับผลกระทบจากน้ำฝน ผู้มาเยือนควรสวมรองเท้าที่ยึดเกาะดี หลีกเลี่ยงการปีนหินลื่น ไม่ลงเล่นน้ำในจุดอันตราย และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่หรือป้ายเตือนในพื้นที่อย่างเคร่งครัด
ภาพเขียนประวัติศาสตร์บ้านห้วยหก เป็นแหล่งโบราณคดีที่น่าสนใจอย่างมากในพื้นที่อุทยาน ภาพเขียนสีแดงแสดงกลุ่มคนเดินเรียงแถว มีอายุประมาณ 2,000 – 3,000 ปี เป็นภาพที่สะท้อนสังคมมนุษย์โบราณและวิถีชีวิตในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ลักษณะภาพเขียนประเภทนี้ไม่พบเห็นบ่อยในประเทศไทย จึงมีคุณค่าทั้งด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี และมานุษยวิทยา การเดินทางต้องเดินเท้าจากหมู่บ้านห้วยหกประมาณ 3.5 กม. ผู้ที่สนใจควรเตรียมร่างกายให้พร้อมและควรมีผู้นำทางหรือสอบถามเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง
ภาพเขียนสีโบราณเป็นหลักฐานที่เปราะบางมาก ผู้มาเยือนไม่ควรสัมผัสผนังหิน ไม่ขีดเขียนเพิ่ม ไม่ใช้แฟลชในระยะใกล้ และไม่ทำกิจกรรมใด ๆ ที่อาจทำให้ภาพเสื่อมสภาพ การชมแหล่งโบราณคดีควรเน้นการเรียนรู้ด้วยสายตาและความเคารพ เพราะภาพเขียนเหล่านี้เป็นร่องรอยความคิด ความเชื่อ และการสื่อสารของมนุษย์ในอดีตที่ไม่มีสิ่งใดทดแทนได้ หากเสียหายแล้วไม่สามารถสร้างกลับคืนมาได้เหมือนเดิม
น้ำตกแม่เก้ เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่เกิดจากลำห้วยแม่เก้ อยู่ห่างจากบ้านแม่เก้ประมาณ 18 กม. สายน้ำถาโถมจากผาหินลงมาเป็นชั้นน้ำตกที่งดงามท่ามกลางไม้ใหญ่ร่มรื่น ลักษณะของน้ำตกเหมาะกับผู้ที่ชอบธรรมชาติป่าเขาและต้องการสัมผัสแหล่งน้ำตกที่ไม่พลุกพล่านมากนัก การเดินทางไปน้ำตกแม่เก้ควรตรวจสอบเส้นทางและสภาพอากาศก่อนเดินทาง เพราะแหล่งท่องเที่ยวประเภทน้ำตกในพื้นที่ป่ามักมีข้อจำกัดด้านถนน ความปลอดภัย และระดับน้ำตามฤดูกาล
นอกจากแหล่งท่องเที่ยวหลักที่กล่าวมา อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทยังมีพื้นที่ธรรมชาติอื่น ๆ เช่น น้ำตกขนาดเล็ก ลำห้วย ป่าธรรมชาติ จุดศึกษาพรรณไม้ และเส้นทางที่เชื่อมโยงชุมชนรอบอุทยาน ความหลากหลายของพื้นที่ทำให้อุทยานเหมาะกับการเที่ยวหลายรูปแบบ ตั้งแต่การแวะถ้ำผาไทแบบครึ่งวัน การเที่ยวหล่มภูเขียวร่วมกับถ้ำผาไทแบบ 1 วัน ไปจนถึงการวางแผนเที่ยวธรรมชาติหลายจุดในอำเภองาวและแจ้ห่มแบบค้างคืน
ในด้านการเรียนรู้ทางธรณีวิทยา ถ้ำผาไทเป็นตัวอย่างที่ดีของภูมิประเทศหินปูนหรือคาร์สต์ ซึ่งเกิดจากการละลายของหินปูนโดยน้ำฝนและน้ำใต้ดินเป็นเวลายาวนาน จนเกิดโพรงถ้ำ โถงถ้ำ หินงอก หินย้อย และรูปร่างของผนังถ้ำที่ซับซ้อน ภูมิประเทศหินปูนมักมีระบบน้ำใต้ดินที่ละเอียดอ่อนและมีระบบนิเวศเฉพาะตัว การเที่ยวถ้ำจึงต้องให้ความสำคัญกับการอนุรักษ์อย่างมาก เพราะหินงอกหินย้อยใช้เวลานานมากในการเติบโต การสัมผัสเพียงเล็กน้อยอาจทำให้ผิวแร่หยุดการเจริญหรือเกิดคราบที่เสียหายถาวร
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทยังเหมาะกับผู้ที่สนใจการดูนกและแมลง เพราะสภาพป่าที่หลากหลายและระดับความสูงของพื้นที่ทำให้มีถิ่นอาศัยหลากชนิด นกบางชนิดอาจพบได้บริเวณชายป่า บางชนิดพบตามป่าทึบหรือพื้นที่ใกล้แหล่งน้ำ ส่วนแมลง เช่น ผีเสื้อ ด้วง และกว่าง มีบทบาทในระบบนิเวศทั้งด้านการผสมเกสร การย่อยสลาย และการเป็นอาหารของสัตว์อื่น ผู้ที่สนใจดูนกหรือแมลงควรมาช่วงเช้า ใช้กล้องส่องทางไกล เดินอย่างเงียบ และหลีกเลี่ยงการจับหรือรบกวนสัตว์
สำหรับครอบครัวและนักท่องเที่ยวทั่วไป การเที่ยวถ้ำผาไทควรเริ่มจากจุดที่เข้าถึงง่ายที่สุดคือถ้ำผาไทบริเวณที่ทำการอุทยาน เพราะมีทางเดินและระบบอำนวยความสะดวกมากกว่าแหล่งท่องเที่ยวชั้นใน จากนั้นหากมีเวลาและสภาพเส้นทางเหมาะสมจึงค่อยต่อไปยังหล่มภูเขียว น้ำตก หรือจุดอื่น ๆ การวางแผนแบบค่อยเป็นค่อยไปจะช่วยลดความเสี่ยงและทำให้เที่ยวได้อย่างปลอดภัย โดยเฉพาะผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่ไม่คุ้นกับเส้นทางป่าเขา
ที่พักและสิ่งอำนวยความสะดวกของอุทยานมีพื้นที่กางเต็นท์ บ้านพักรับรอง และร้านค้าสวัสดิการตามข้อมูลปัจจุบัน แต่ผู้ที่ต้องการพักค้างคืนควรติดต่ออุทยานล่วงหน้าเพื่อสอบถามความพร้อมของบ้านพัก ลานกางเต็นท์ ร้านอาหาร น้ำใช้ ไฟฟ้า และเงื่อนไขการจอง เพราะบริการในอุทยานอาจเปลี่ยนแปลงตามฤดูกาล การปรับปรุงพื้นที่ หรือสถานการณ์ด้านการจัดการของหน่วยงาน ผู้ที่ตั้งใจเที่ยวแบบค้างคืนควรเตรียมอาหาร น้ำดื่ม เครื่องนอน ไฟฉาย ยาประจำตัว และอุปกรณ์กันฝนให้พร้อม
การเดินทาง ไปอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท หากเริ่มจากตัวเมืองลำปาง ให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1 สายลำปาง – งาว – เชียงราย ไปยังบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 667 ห่างจากตัวเมืองลำปางประมาณ 65 กม. หรือหากเดินทางจากทางแพร่ – งาว – เชียงราย ก่อนถึงอำเภองาวให้แยกซ้ายเข้าสู่จังหวัดลำปางประมาณ 15 กม. ถึงที่ทำการอุทยาน การเดินทางสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถนำเที่ยว เพราะแหล่งท่องเที่ยวแต่ละจุดภายในอุทยานอยู่กระจายกันและบางจุดต้องใช้เส้นทางรอง
การวางแผนเที่ยวอุทยานควรแยกตามเวลาและกำลังของผู้เดินทาง หากมีเวลาครึ่งวัน สามารถเที่ยวถ้ำผาไทและจุดใกล้เคียง เช่น ถ้ำโจรและถ้ำเสือ หากมีเวลา 1 วันเต็ม สามารถเพิ่มหล่มภูเขียวหรือสถานที่ใกล้ตัวอำเภองาวเข้าไปในเส้นทาง หากมีเวลา 2 วัน 1 คืน สามารถวางแผนรวมถ้ำผาไท หล่มภูเขียว น้ำตกแม่แจ้ฟ้า น้ำตกแม่เก้ และสถานที่ใกล้เคียงอย่างวัดจองคำ พระอารามหลวง หรือศูนย์บริบาลช้างปางหละได้ ทั้งนี้ควรสอบถามสภาพเส้นทางกับเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทางไปจุดที่อยู่ลึกหรือไกลจากถ้ำผาไท
ข้อควรปฏิบัติในการเที่ยวอุทยานคือแต่งกายให้เหมาะกับธรรมชาติ สวมรองเท้าหุ้มส้นหรือรองเท้าเดินป่าที่เกาะพื้นดี พกน้ำดื่ม ไฟฉาย เสื้อกันฝนหรือเสื้อกันหนาวตามฤดูกาล ไม่ส่งเสียงดัง ไม่เก็บพืช ไม่จับสัตว์ ไม่ให้อาหารสัตว์ ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำหรือโขดหิน และนำขยะกลับออกมาทิ้งในจุดที่กำหนด การเที่ยวอุทยานที่ดีต้องช่วยลดผลกระทบต่อธรรมชาติให้มากที่สุด เพราะพื้นที่เหล่านี้เป็นระบบนิเวศที่ใช้เวลายาวนานกว่าจะฟื้นตัว
ร้านอาหารใกล้ถ้ำผาไทมีจำนวนไม่มากเมื่อเทียบกับตัวเมืองลำปาง ร้านที่อยู่ใกล้ที่สุดมักเป็นร้านท้องถิ่นหรือคาเฟ่ริมทาง เช่น ก๋วยเตี๋ยวกะลา ณ ม่อนเจ็ดห้า กาแฟก่อเจ้า กาแฟดอยแม่ส้าน และร้านอาหารในตัวอำเภองาว เช่น ร้านคุณพระนาย Thana Cafe ร้านลาบเรือนเงิน ร้านอาหารไร่เดชา และเตี่ยวเรือโกมิน ผู้ที่ต้องการเที่ยวหลายจุดในอุทยานควรเตรียมน้ำดื่มและอาหารว่างติดรถ โดยเฉพาะหากเดินทางไปหล่มภูเขียว น้ำตกแม่แจ้ฟ้า หรือแหล่งท่องเที่ยวที่อยู่ห่างจากตัวอำเภอ
ด้านที่พัก ผู้ที่ต้องการพักใกล้อุทยานสามารถสอบถามบ้านพักและลานกางเต็นท์ของอุทยานได้โดยตรง หรือเลือกพักในอำเภองาว เช่น งาววิลเลจรีสอร์ท แอนด์ฟาร์มสเตย์ LD Hotel & Residences สมพรรีสอร์ท และที่พักท้องถิ่นในตัวอำเภองาว หากต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกมากขึ้น สามารถพักในตัวเมืองลำปางแล้วเดินทางไปกลับแบบเต็มวันได้ การเลือกที่พักควรดูตามแผนเที่ยว เพราะถ้าต้องการไปหล่มภูเขียวหรือจุดลึกในอุทยาน การพักใกล้อำเภองาวจะช่วยประหยัดเวลาเดินทางมากกว่า
อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทจึงเป็นสถานที่ที่ควรค่าแก่การมาเยือนสำหรับผู้ที่ต้องการรู้จักธรรมชาติของลำปางในมิติที่ลึกกว่าเมืองเก่าและวัดสำคัญ ที่นี่มีทั้งถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ หลักฐานทางประวัติศาสตร์จากรัชกาลที่ 7 หล่มภูเขียว น้ำตกป่าหินปูน ภาพเขียนสีโบราณ แหล่งดูนก และป่าต้นน้ำที่สำคัญต่อแม่น้ำวังและแม่น้ำงาว การมาเที่ยวถ้ำผาไทจึงไม่ใช่เพียงการเดินชมถ้ำหรือถ่ายภาพธรรมชาติ แต่เป็นการสัมผัสระบบธรรมชาติที่เชื่อมโยงธรณีวิทยา ประวัติศาสตร์ โบราณคดี และการอนุรักษ์ไว้ในพื้นที่เดียวกัน
เมื่อมองในภาพรวม อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทเป็นหนึ่งในพื้นที่ธรรมชาติสำคัญของจังหวัดลำปางที่มีคุณค่าทั้งด้านการท่องเที่ยว การเรียนรู้ และการอนุรักษ์ ผืนป่าขนาดใหญ่กว่า 758,750 ไร่แห่งนี้ทำหน้าที่เป็นแหล่งต้นน้ำ ถิ่นอาศัยของสัตว์ป่า แหล่งธรณีวิทยาหินปูน และแหล่งวัฒนธรรมโบราณที่ยังรอให้ผู้มาเยือนได้เรียนรู้อย่างเคารพ หากเดินทางด้วยการเตรียมตัวที่ดี ปฏิบัติตามกฎของอุทยาน และใช้เวลาอย่างพอเหมาะ ถ้ำผาไทจะเป็นหนึ่งในประสบการณ์ธรรมชาติของลำปางที่ให้ทั้งความงาม ความรู้ และความตระหนักถึงคุณค่าของผืนป่าอย่างแท้จริง
| ชื่อสถานที่ | อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท |
| ที่ตั้ง | ตำบลบ้านหวด อำเภองาว จังหวัดลำปาง ครอบคลุมพื้นที่อำเภอเมืองลำปาง อำเภองาว อำเภอแม่เมาะ และอำเภอแจ้ห่ม |
| ที่อยู่ | ที่ทำการอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท หมู่ 3 ตำบลบ้านหวด อำเภองาว จังหวัดลำปาง 52110 |
| พิกัดโดยประมาณ | บริเวณทางหลวงหมายเลข 1 สายลำปาง – งาว – เชียงราย หลักกิโลเมตรที่ 667 |
| ไฮไลต์ | ถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ หลักฐานพระปรมาภิไธยย่อ ปปร. ของรัชกาลที่ 7 หินงอกหินย้อย หล่มภูเขียว น้ำตกแม่แจ้ฟ้า ภาพเขียนประวัติศาสตร์บ้านห้วยหก น้ำตกแม่เก้ และป่าต้นน้ำสำคัญของลำปาง |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | ถ้ำผาไทเป็นถ้ำหินปูนเก่าแก่ มีหลักฐานการเสด็จประพาสของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 เมื่อ พ.ศ. 2469 และมีภาพเขียนสีโบราณบ้านห้วยหกอายุประมาณ 2,000 – 3,000 ปีในพื้นที่อุทยาน |
| ที่มาของชื่อ | ชื่ออุทยานมาจากถ้ำผาไท ซึ่งเป็นแหล่งท่องเที่ยวหลักและถ้ำหินปูนสำคัญของพื้นที่อำเภองาว จังหวัดลำปาง |
| ลักษณะเด่น | พื้นที่ประมาณ 758,750 ไร่ เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ปกคลุมด้วยป่าอุดมสมบูรณ์ มีจุดสูงสุดที่ดอยแม่ขวัญสูงประมาณ 1,253 เมตร และเป็นแหล่งต้นน้ำของแม่น้ำวังและแม่น้ำงาว |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองลำปางใช้ทางหลวงหมายเลข 1 สายลำปาง – งาว – เชียงราย ไปยังหลักกิโลเมตรที่ 667 ระยะทางประมาณ 65 กม. หรือเดินทางจากทางแพร่ – งาว – เชียงราย ก่อนถึงอำเภองาวให้แยกซ้ายเข้าสู่จังหวัดลำปางประมาณ 15 กม. |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและแหล่งเรียนรู้ด้านถ้ำ หินปูน ป่าต้นน้ำ น้ำตก และระบบนิเวศของจังหวัดลำปาง |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.30 – 16.30 น. |
| ค่าเข้า | กรุณาตรวจสอบกับอุทยานก่อนเดินทาง เนื่องจากเงื่อนไขค่าธรรมเนียมและการให้บริการอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของหน่วยงาน |
| สิ่งอำนวยความสะดวก | ที่ทำการอุทยาน พื้นที่กางเต็นท์ บ้านพักรับรอง ร้านค้าสวัสดิการ เส้นทางเดินชมถ้ำ ระบบไฟฟ้าภายในถ้ำ และพื้นที่จอดรถตามจุดบริการ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | ถ้ำผาไท ถ้ำโจร ถ้ำเสือ หล่มภูเขียว น้ำตกแม่แจ้ฟ้า น้ำตกแม่เก้ ภาพเขียนประวัติศาสตร์บ้านห้วยหก จุดป่าต้นน้ำ และพื้นที่ที่ทำการอุทยาน |
| ผู้ดูแล | กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช / อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท |
| เบอร์ติดต่อหลัก | อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท โทร. 082-936-7076, 054-220-364, 083-203-7330 |
| ฤดูกาลแนะนำ | ฤดูหนาวและฤดูร้อนเหมาะสำหรับเที่ยวถ้ำและเส้นทางธรรมชาติ ส่วนช่วงฝนตกหนักเดือนพฤษภาคม – ตุลาคมควรตรวจสอบสภาพเส้นทางและประกาศอุทยานก่อนเดินทาง |
| ข้อควรปฏิบัติ | ไม่สัมผัสหินงอกหินย้อย ไม่ขีดเขียนผนังถ้ำ ไม่ให้อาหารสัตว์ ไม่เก็บพืชหรือจับสัตว์ป่า ไม่ทิ้งขยะ และปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่อุทยาน |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. ถ้ำผาไท ประมาณ 0 กม. 2. ถ้ำโจร ประมาณ 1 กม. 3. ถ้ำเสือ ประมาณ 1 กม. 4. หล่มภูเขียว ประมาณ 35 กม. 5. ตัวอำเภองาว ประมาณ 18 กม. 6. วัดจองคำ พระอารามหลวง ประมาณ 22 กม. 7. ศูนย์บริบาลช้างปางหละ ประมาณ 35 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ก๋วยเตี๋ยวกะลา ณ ม่อนเจ็ดห้า ประมาณ 8 กม. 2. กาแฟก่อเจ้า ประมาณ 7 กม. 3. กาแฟดอยแม่ส้าน ประมาณ 13 กม. 4. Café Amazon สาขางาว ประมาณ 17 กม. 5. ร้านคุณพระนาย ตัวอำเภองาว ประมาณ 22 กม. โทร. 054-329-505 6. Thana Cafe ประมาณ 22 กม. โทร. 098-749-5717 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. บ้านพักและลานกางเต็นท์อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท ประมาณ 0 กม. โทร. 082-936-7076 2. งาววิลเลจรีสอร์ท แอนด์ฟาร์มสเตย์ ประมาณ 22 กม. โทร. 081-095-9069 3. LD Hotel & Residences ประมาณ 22 กม. โทร. 086-658-4768, 093-905-4744 4. สมพรรีสอร์ท ประมาณ 22 กม. 5. ที่พักท้องถิ่นในตัวอำเภองาว ประมาณ 22 กม. 6. ที่พักในตัวเมืองลำปาง ประมาณ 65 กม. |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทอยู่ที่ไหน?
ตอบ: อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทตั้งอยู่ที่ตำบลบ้านหวด อำเภองาว จังหวัดลำปาง บริเวณทางหลวงหมายเลข 1 สายลำปาง – งาว – เชียงราย หลักกิโลเมตรที่ 667 ห่างจากตัวเมืองลำปางประมาณ 65 กม.
ถาม: อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทมีอะไรน่าสนใจ?
ตอบ: มีถ้ำผาไท หินงอกหินย้อย หลักฐานพระปรมาภิไธยย่อ ปปร. ของรัชกาลที่ 7 ถ้ำโจร ถ้ำเสือ หล่มภูเขียว น้ำตกแม่แจ้ฟ้า ภาพเขียนประวัติศาสตร์บ้านห้วยหก และน้ำตกแม่เก้
ถาม: ถ้ำผาไทมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: เป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่มีหินงอกหินย้อยและหลักฐานทางประวัติศาสตร์จากการเสด็จประพาสของรัชกาลที่ 7 เมื่อ พ.ศ. 2469
ถาม: อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทเปิดกี่โมง?
ตอบ: เปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น. ผู้เดินทางควรตรวจสอบประกาศอุทยานก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงฝนตกหนักหรือช่วงที่มีการปรับปรุงเส้นทาง
ถาม: ไปอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทต้องเสียค่าเข้าไหม?
ตอบ: ควรตรวจสอบค่าธรรมเนียมกับอุทยานก่อนเดินทาง เพราะเงื่อนไขค่าธรรมเนียมและการให้บริการอาจเปลี่ยนแปลงตามประกาศของหน่วยงาน
ถาม: หล่มภูเขียวอยู่ในอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทหรือไม่?
ตอบ: หล่มภูเขียวอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไท ตำบลบ้านอ้อน อำเภองาว จังหวัดลำปาง เป็นแอ่งน้ำธรรมชาติสีเขียวขนาดใหญ่บนภูเขา
ถาม: อุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทมีที่พักไหม?
ตอบ: มีพื้นที่กางเต็นท์และบ้านพักรับรอง ควรติดต่ออุทยานล่วงหน้าเพื่อสอบถามความพร้อมของบ้านพัก ลานกางเต็นท์ ร้านค้าสวัสดิการ และเงื่อนไขการจอง
ถาม: เที่ยวอุทยานแห่งชาติถ้ำผาไทแล้วไปเที่ยวที่ไหนต่อได้บ้าง?
ตอบ: สามารถเที่ยวต่อได้ที่หล่มภูเขียว ตัวอำเภองาว วัดจองคำ พระอารามหลวง ศูนย์บริบาลช้างปางหละ หรือเดินทางต่อไปยังตัวเมืองลำปางได้
หมวดหมู่: ●ธรรมชาติ และสัตว์ป่า
กลุ่ม: ●อุทยานแห่งชาติ และเขตอนุรักษ์
ปรับปรุงล่าสุด : 3 เดือนที่แล้ว




