อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ หรือที่ข้อมูลทางการหลายแห่งใช้ชื่อว่า อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญ (เตรียมการ) เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติสำคัญของอำเภอพบพระ จังหวัดตาก ตั้งอยู่บริเวณหมู่ 6 ตำบลช่องแคบ ริมเส้นทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง โดยมีทางแยกจากบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 37 เข้าไปยังที่ทำการอุทยานประมาณ 700 เมตร จุดเด่นของพื้นที่แห่งนี้คือความสมบูรณ์ของป่าเขา น้ำตกหินปูน 97 ชั้น ทุ่งดอกกระเจียวสีส้มตามธรรมชาติ บ่อน้ำร้อนธรรมชาติ จุดชมวิวชายแดนไทย – เมียนมา และเส้นทางธรรมชาติที่ยังคงบรรยากาศของป่าภูเขาในจังหวัดตากไว้อย่างชัดเจน

 

อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญมีพื้นที่ครอบคลุมหลายตำบลในอำเภอพบพระและอำเภอแม่สอด ได้แก่ ตำบลช่องแคบ ตำบลพบพระ ตำบลคีรีราษฎร์ ตำบลด่านแม่ละเมา ตำบลพะวอ ตำบลพระธาตุผาแดง ตำบลแม่กุ ตำบลแม่ตาว และตำบลมหาวัน มีพื้นที่รวมประมาณ 534,375 ไร่ เป็นผืนป่าขนาดใหญ่ที่มีภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน ระดับพื้นที่สูงสุดประมาณ 1,765 เมตรจากระดับทะเลปานกลาง ทำให้พื้นที่แห่งนี้มีอากาศเย็นกว่าหลายพื้นที่ในจังหวัดตาก และเหมาะสำหรับการท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติในช่วงฤดูฝนถึงฤดูหนาว

 

ความน่าสนใจของอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญไม่ได้จำกัดอยู่เพียงน้ำตกพาเจริญเท่านั้น แต่ยังรวมถึงแหล่งธรรมชาติหลายรูปแบบภายในพื้นที่เดียวกัน ทั้งป่าเบญจพรรณ ป่าเขาสน ทุ่งดอกกระเจียวสีส้ม บ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนัก จุดชมวิวดอยเกี๊ยะ น้ำตกป่าหวาย และเส้นทางธรรมชาติที่เชื่อมโยงวิถีชีวิตของชุมชนพบพระกับภูมิประเทศชายแดนตะวันตกของไทย นักท่องเที่ยวจึงสามารถสัมผัสทั้งสายน้ำ ป่าเขา ดอกไม้ป่า น้ำแร่ธรรมชาติ และทิวทัศน์แนวเขาได้ภายในทริปเดียว

 

อุทยานแห่งนี้มีประวัติการดำเนินงานในฐานะพื้นที่อุทยานมาตั้งแต่วันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2537 และยังคงเป็นพื้นที่อนุรักษ์ที่มีบทบาทสำคัญต่อการดูแลทรัพยากรธรรมชาติของจังหวัดตาก การอนุรักษ์พื้นที่ป่าบริเวณนี้มีความสำคัญอย่างมาก เพราะเป็นพื้นที่ต้นน้ำของลำห้วยหลายสายที่ไหลลงสู่ชุมชนและพื้นที่เกษตรกรรมรอบอำเภอพบพระและอำเภอแม่สอด ความอุดมสมบูรณ์ของป่าจึงไม่ได้เป็นเพียงคุณค่าด้านการท่องเที่ยว แต่ยังเป็นพื้นฐานของระบบนิเวศ น้ำ อากาศ และวิถีชีวิตของคนในพื้นที่ด้วย

 

พื้นที่ส่วนใหญ่ของอุทยานเป็นภูเขาสูงชันสลับซับซ้อน มีทั้งสันเขา หุบเขา ลำห้วย และป่าที่มีความชุ่มชื้นแตกต่างกันไปตามระดับความสูง สภาพทั่วไปพบป่าเบญจพรรณ ป่าเขาสน และพื้นที่เปิดโล่งบางส่วนที่เป็นแหล่งขึ้นของดอกกระเจียวตามธรรมชาติ ป่าเบญจพรรณทำให้พื้นที่มีความหลากหลายของไม้ยืนต้นและพืชพื้นล่าง ส่วนป่าเขาสนช่วยสร้างบรรยากาศเย็นสบายคล้ายพื้นที่ภูเขาสูง เหมาะกับผู้ที่ชอบป่าโปร่ง อากาศดี และภูมิประเทศที่มีมิติ

 

หนึ่งในเอกลักษณ์สำคัญของอุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญคือทุ่งดอกกระเจียวสีส้ม ซึ่งเป็นดอกไม้ป่าตามธรรมชาติที่ออกดอกบริเวณรอบที่ทำการอุทยาน ดอกกระเจียวชนิดนี้มีลักษณะดอกใหญ่ สีส้มสด และออกดอกในช่วงประมาณเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคมของทุกปี ช่วงเวลาดังกล่าวทำให้พื้นที่อุทยานมีสีสันพิเศษในฤดูฝน เพราะนอกจากน้ำตกจะมีน้ำมากและป่าเขียวชอุ่มแล้ว ยังมีดอกไม้ป่าที่ช่วยเพิ่มความงามให้กับลานหญ้าและพื้นที่ป่าโปร่งรอบอุทยาน

 

ดอกกระเจียวสีส้มของพาเจริญเป็นเสน่ห์ที่แตกต่างจากทุ่งดอกกระเจียวสีชมพูในบางจังหวัด เพราะสีส้มสดให้ความรู้สึกอบอุ่นและโดดเด่นท่ามกลางฉากหลังของป่าเขียว นักท่องเที่ยวที่ต้องการชมดอกกระเจียวควรวางแผนเดินทางในช่วงฤดูฝน โดยเฉพาะหลังฝนตกใหม่ ๆ เมื่อความชุ่มชื้นในดินช่วยให้ดอกไม้ป่าผลิบานอย่างสมบูรณ์ การชมดอกไม้ควรเดินตามเส้นทางที่กำหนด ไม่เหยียบย่ำแปลงดอกไม้ และไม่เด็ดดอกกระเจียวกลับไป เพราะเป็นพืชป่าที่มีคุณค่าต่อระบบนิเวศของพื้นที่

 

น้ำตกพาเจริญเป็นจุดท่องเที่ยวหลักของอุทยาน เป็นน้ำตกหินปูนที่เกิดจากลำห้วยหลายสายไหลมารวมกับแหล่งน้ำซับบนภูเขา แล้วไหลลดหลั่นลงสู่เบื้องล่างเป็นชั้นน้ำตกเล็ก ๆ จำนวนมาก นับรวมได้ถึง 97 ชั้น น้ำตกมีน้ำตลอดปี แต่ช่วงที่สวยที่สุดคือฤดูฝน เพราะปริมาณน้ำมาก สายน้ำไหลเต็มชั้นหิน และป่ารอบข้างเขียวสดเป็นพิเศษ ลักษณะของน้ำตกหินปูนทำให้แต่ละชั้นมีรูปทรงแตกต่างกัน น้ำไหลเป็นม่านบาง ๆ บ้าง ไหลผ่านแอ่งเล็ก ๆ บ้าง และไหลลงตามขั้นหินอย่างต่อเนื่องจนเกิดภาพที่สวยงามมาก

 

ข้อดีของน้ำตกพาเจริญคือเดินทางเข้าถึงได้ค่อนข้างสะดวกเมื่อเทียบกับน้ำตกป่าลึกหลายแห่งในจังหวัดตาก เพราะตั้งอยู่ไม่ไกลจากทางหลวงหมายเลข 1090 นักท่องเที่ยวสามารถจอดรถบริเวณพื้นที่บริการของอุทยานแล้วเดินเข้าไปชมน้ำตกได้ในระยะไม่ไกลมาก จึงเหมาะกับทั้งครอบครัว นักท่องเที่ยวทั่วไป และผู้ที่มีเวลาจำกัด แต่ถึงแม้จะเข้าถึงง่าย นักท่องเที่ยวก็ควรระมัดระวังพื้นหินที่เปียกลื่น โดยเฉพาะในฤดูฝนหรือช่วงที่น้ำไหลแรง

 

บรรยากาศรอบน้ำตกพาเจริญมีความร่มรื่นจากไม้ใหญ่และความชุ่มชื้นของลำห้วย เสียงน้ำตกที่ไหลผ่านชั้นหินต่อเนื่องช่วยสร้างความผ่อนคลาย เหมาะกับการพักผ่อน ถ่ายภาพ และเดินชมธรรมชาติแบบไม่เร่งรีบ จุดนี้เป็นพื้นที่ที่ควรใช้เวลาอย่างน้อย 1 – 2 ชั่วโมง เพื่อเดินชมมุมต่าง ๆ ของน้ำตก สังเกตลักษณะหินปูน ชมพรรณไม้รอบลำห้วย และรับอากาศเย็นสบายของป่าเขา

 

บ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนักเป็นอีกหนึ่งสถานที่น่าสนใจในเขตอุทยาน เป็นบ่อน้ำร้อนธรรมชาติที่มีอุณหภูมิของน้ำประมาณ 60 องศาเซลเซียส ปัจจุบันมีการจัดทำสิ่งอำนวยความสะดวกและศาลาพักผ่อนบริเวณบ่อน้ำร้อน ทำให้นักท่องเที่ยวสามารถแวะพักผ่อนและชมแหล่งน้ำร้อนธรรมชาติได้ตลอดปี การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข 1206 สายพบพระ – บ้านช่องแคบ แล้วแยกไปทางบ้านห้วยน้ำนักก่อนถึงอำเภอพบพระ

 

เสน่ห์ของบ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนักอยู่ที่การเป็นจุดพักผ่อนท่ามกลางธรรมชาติและชุมชนท้องถิ่น น้ำร้อนธรรมชาติสะท้อนกระบวนการใต้พื้นดินและธรณีวิทยาของพื้นที่ภูเขา นักท่องเที่ยวควรระมัดระวังเมื่อต้องสัมผัสน้ำร้อนโดยตรง เพราะอุณหภูมิสูงพอที่จะทำให้ผิวหนังระคายเคืองหรือเกิดอันตรายได้ โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำในพื้นที่และใช้บริเวณที่จัดไว้ให้เท่านั้น

 

จุดชมวิวดอยเกี๊ยะตั้งอยู่ในเขตป่าแม่สอด หมู่ 4 ตำบลพบพระ เป็นจุดชมวิวชายแดนที่สามารถมองเห็นทิวทัศน์ป่าฝั่งประเทศเมียนมาได้ พื้นที่บางส่วนเป็นสันเขา มีอากาศเย็นสบาย และในฤดูหนาวมีโอกาสเห็นทะเลหมอกเหนือแม่น้ำเมย ซึ่งเป็นแนวแบ่งเขตแดนไทย – เมียนมา จุดนี้เหมาะกับผู้ที่ชอบวิวภูเขา อากาศเย็น และภาพบรรยากาศชายแดนที่มีความสงบ

 

การเที่ยวจุดชมวิวดอยเกี๊ยะควรเลือกช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็น เพราะแสงไม่แรง อากาศเย็น และมีโอกาสเห็นทะเลหมอกมากกว่าช่วงกลางวัน ฤดูหนาวเป็นช่วงที่เหมาะกับการถ่ายภาพภูเขาและแนวหมอก แต่การเดินทางบนเส้นทางภูเขาควรใช้ความระมัดระวัง หากมีหมอกหนาควรเปิดไฟหน้า ลดความเร็ว และหลีกเลี่ยงการจอดรถในจุดอันตราย

 

น้ำตกป่าหวายเป็นน้ำตกอีกแห่งหนึ่งที่เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชอบความเป็นธรรมชาติและการเดินทางแบบผจญภัยมากขึ้น การเดินทางไปน้ำตกป่าหวายใช้ทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง บริเวณก่อนถึงหลักกิโลเมตรที่ 42 หรือบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 43 แล้วแยกเข้าถนนหมู่บ้านประมาณ 20 กม. เส้นทางค่อนข้างคดเคี้ยวและต้องใช้ความระมัดระวัง

 

น้ำตกป่าหวายเกิดจากลำห้วยป่าหวาย มีน้ำตลอดปี และบริเวณโดยรอบมีไม้หวายจำนวนมากจึงเป็นที่มาของชื่อน้ำตก การเข้าชมน้ำตกต้องเดินจากชั้นล่างของน้ำตก ฝ่ากระแสน้ำขึ้นไปเพื่อชมน้ำตกชั้นบน แล้วเดินต่ออีกประมาณ 30 เมตรจะพบปล่องภูเขากว้างประมาณ 10 เมตร มีน้ำไหลลงสู่ปล่องและหายไปใต้ภูเขา ลักษณะดังกล่าวทำให้น้ำตกป่าหวายมีความน่าสนใจทั้งด้านภูมิประเทศ ธรณีวิทยา และความลี้ลับของธรรมชาติ

 

อย่างไรก็ตาม น้ำตกป่าหวายไม่เหมาะกับการเที่ยวแบบไม่เตรียมตัว เพราะเส้นทางเข้าถึงและการเดินขึ้นชั้นน้ำตกมีความท้าทายมากกว่าน้ำตกพาเจริญ นักท่องเที่ยวควรสวมรองเท้าที่เกาะพื้นดี หลีกเลี่ยงการเดินในช่วงน้ำหลากหรือหลังฝนตกหนัก และไม่ควรเข้าไปในจุดที่ยังไม่มีการสำรวจหรือไม่มีเจ้าหน้าที่แนะนำ โดยเฉพาะบริเวณปล่องภูเขาที่มีความลึกและยังไม่มีข้อมูลสำรวจแน่ชัด

 

อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญยังเหมาะกับการพักค้างคืนแบบใกล้ชิดธรรมชาติ พื้นที่อุทยานมีบ้านพักบริการและลานกางเต็นท์สำหรับนักท่องเที่ยว โดยข้อมูลท้องถิ่นระบุว่ามีบ้านพักหลังเล็กและหลังใหญ่ รวมถึงเต็นท์สำหรับพักแรม ทั้งนี้ ผู้ที่ต้องการพักควรติดต่ออุทยานล่วงหน้าเพื่อสอบถามสถานะบ้านพัก จำนวนเต็นท์ ค่าใช้จ่าย เงื่อนไขการเข้าพัก และข้อกำหนดล่าสุด เพราะข้อมูลบริการที่พักในพื้นที่อุทยานอาจปรับเปลี่ยนตามฤดูกาลหรือประกาศของเจ้าหน้าที่

 

การพักค้างคืนในอุทยานเหมาะกับผู้ที่ต้องการชมบรรยากาศเช้าในป่า ฟังเสียงธรรมชาติ และใช้เวลาเที่ยวแต่ละจุดอย่างไม่เร่งรีบ โดยเฉพาะหากต้องการชมดอกกระเจียวในช่วงฤดูฝนหรือเดินทางต่อไปยังจุดชมวิวและน้ำตกอื่น ๆ ในพื้นที่พบพระ นักท่องเที่ยวควรเตรียมอุปกรณ์ส่วนตัวให้พร้อม เช่น เสื้อกันฝน เสื้อกันหนาว ไฟฉาย ยากันแมลง ยาประจำตัว รองเท้าเดินป่า และถุงขยะส่วนตัว

 

สำหรับผู้ที่มาแบบไปเช้าเย็นกลับ สามารถจัดโปรแกรมเที่ยวได้โดยเริ่มจากน้ำตกพาเจริญในช่วงเช้าหรือสาย จากนั้นแวะบ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนัก จุดชมวิวดอยเกี๊ยะ หรือร้านอาหารในอำเภอพบพระตามเวลา หากมาในช่วงฤดูดอกกระเจียว ควรเผื่อเวลาชมดอกไม้บริเวณที่ทำการอุทยาน และถ่ายภาพอย่างระมัดระวังโดยไม่เหยียบย่ำพื้นที่ดอกไม้ป่า

 

การเดินทาง จากอำเภอแม่สอดให้ใช้ทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง มุ่งหน้าไปทางอำเภอพบพระ เมื่อถึงบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 37 ให้เลี้ยวซ้ายเข้าไปอีกประมาณ 700 เมตร จะถึงที่ทำการอุทยานและน้ำตกพาเจริญ เส้นทางนี้เป็นเส้นทางหลักที่สะดวกที่สุดสำหรับนักท่องเที่ยวทั่วไป หากเดินทางจากตัวเมืองตากให้มุ่งหน้าไปอำเภอแม่สอดก่อน แล้วต่อไปอำเภอพบพระตามเส้นทางหมายเลข 1090

 

ถนนสายแม่สอด – อุ้มผางเป็นเส้นทางภูเขาที่มีทิวทัศน์สวยงาม แต่บางช่วงมีทางโค้งและลาดชัน นักท่องเที่ยวควรตรวจสภาพรถก่อนเดินทาง โดยเฉพาะระบบเบรก ยาง น้ำมัน และไฟหน้า หากเดินทางช่วงฤดูฝนควรระวังถนนลื่น หมอก และเศษดินหรือกิ่งไม้บนถนน ส่วนผู้ที่วางแผนไปน้ำตกป่าหวายหรือจุดที่อยู่ลึกกว่าที่ทำการอุทยานควรสอบถามเจ้าหน้าที่หรือคนในพื้นที่ก่อนออกเดินทาง

 

มารยาทสำคัญในการเที่ยวอุทยานคือการรักษาความสะอาด ไม่ทิ้งขยะ ไม่เก็บดอกไม้ป่า ไม่จับสัตว์ ไม่ส่งเสียงดัง และไม่ออกนอกเส้นทางที่กำหนด พื้นที่อุทยานมีความเปราะบางตามฤดูกาล โดยเฉพาะทุ่งดอกกระเจียวและบริเวณน้ำตกหินปูน การเดินผิดเส้นทางหรือเหยียบย่ำพื้นที่ธรรมชาติอาจทำให้พืชเสียหายและฟื้นตัวช้า การท่องเที่ยวที่ดีควรทำให้ธรรมชาติยังคงสวยงามสำหรับนักท่องเที่ยวรุ่นต่อไป

 

ในภาพรวม อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่มีความครบถ้วนมากแห่งหนึ่งของจังหวัดตาก เพราะมีทั้งน้ำตกหินปูน 97 ชั้น ดอกกระเจียวสีส้ม บ่อน้ำร้อน จุดชมวิวชายแดน น้ำตกป่าหวาย และพื้นที่พักแรม เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติแบบเข้าถึงง่ายแต่ยังได้สัมผัสบรรยากาศป่าเขาจริง หากวางแผนการเดินทางดี ตรวจสอบข้อมูลกับอุทยานก่อนเดินทาง และเที่ยวอย่างเคารพธรรมชาติ พาเจริญจะเป็นหนึ่งในจุดหมายที่ทำให้เห็นความงดงามของอำเภอพบพระและจังหวัดตากได้อย่างชัดเจน

 

 

ตอบ: อุทยานแห่งชาติน้ำตกพาเจริญตั้งอยู่หมู่ 6 ตำบลช่องแคบ อำเภอพบพระ จังหวัดตาก ริมทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง บริเวณหลักกิโลเมตรที่ 37 แยกเข้าไปประมาณ 700 เมตร

 

ตอบ: น้ำตกพาเจริญเป็นน้ำตกหินปูนที่มีชั้นน้ำตกเล็ก ๆ ลดหลั่นกันรวมประมาณ 97 ชั้น และมีน้ำตลอดปี โดยช่วงฤดูฝนเป็นช่วงที่สายน้ำสวยที่สุด

 

ตอบ: ดอกกระเจียวสีส้มจะออกดอกประมาณเดือนกรกฎาคมถึงตุลาคมของทุกปี โดยเป็นช่วงฤดูฝนที่ป่าเขียว น้ำตกมีน้ำมาก และบรรยากาศโดยรอบสดชื่น

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. หากต้องการพักค้างคืนหรือเดินทางไปจุดที่อยู่ลึกกว่าบริเวณน้ำตก ควรติดต่ออุทยานล่วงหน้า

 

ตอบ: มีบ้านพักและลานกางเต็นท์บริเวณอุทยาน นักท่องเที่ยวควรติดต่ออุทยานโดยตรงก่อนเดินทางเพื่อสอบถามจำนวนห้องพัก เต็นท์ เงื่อนไขการเข้าพัก และข้อมูลล่าสุด

 

ตอบ: จากอำเภอแม่สอดใช้ทางหลวงหมายเลข 1090 สายแม่สอด – อุ้มผาง ถึงบริเวณหลักกิโลเมตรที่ 37 แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าไปประมาณ 700 เมตร จะถึงที่ทำการอุทยานและน้ำตกพาเจริญ

 

ตอบ: สถานที่ใกล้เคียงที่น่าสนใจ ได้แก่ บ่อน้ำร้อนห้วยน้ำนัก จุดชมวิวดอยเกี๊ยะ น้ำตกป่าหวาย ตลาดพบพระ และแหล่งท่องเที่ยวตามเส้นทางแม่สอด – อุ้มผาง