โหนน้ำพุร้อน (หาดน้ำร้อนคลองมะรุ่ย)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 16.00 น.

 

โหนน้ำพุร้อน หรือหาดน้ำร้อนคลองมะรุ่ย เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสุขภาพของตำบลมะรุ่ย อำเภอทับปุด จังหวัดพังงา จุดเด่นคือปรากฏการณ์น้ำทะเลร้อน ทรายร้อน และโคลนร้อนที่เกิดขึ้นบริเวณคลองมะรุ่ย ซึ่งเชื่อมโยงกับรอยเลื่อนคลองมะรุ่ย ทำให้พื้นที่นี้กลายเป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่มีลักษณะเฉพาะมากที่สุดของพังงา นักท่องเที่ยวที่ต้องการไปสัมผัสควรวางแผนล่วงหน้า เพราะกิจกรรมสปาโคลนร้อนจะเที่ยวได้ตามจังหวะน้ำขึ้นน้ำลง และต้องนัดหมายกับชุมชนบ้านโคกไครก่อนเดินทาง

 

สถานที่แห่งนี้อยู่ในพื้นที่ธรรมชาติริมคลองมะรุ่ย บริเวณตำบลมะรุ่ย ซึ่งเป็นตำบลชายฝั่งของอำเภอทับปุด มีสภาพภูมิประเทศผูกพันกับคลอง ป่าชายเลน วิถีประมงพื้นบ้าน และพื้นที่รอยต่อระหว่างจังหวัดพังงากับจังหวัดกระบี่ ความพิเศษของโหนน้ำพุร้อนไม่ใช่น้ำพุร้อนแบบบ่อน้ำแร่ที่เดินเข้าไปแช่ได้ตลอดเวลา แต่เป็นหาดทรายและดินเลนธรรมชาติที่เผยตัวขึ้นในช่วงน้ำทะเลลด เมื่อถึงช่วงเหมาะสมจะเกิดพื้นที่ทรายร้อน น้ำเค็มร้อน และโคลนร้อนให้ชุมชนพานักท่องเที่ยวไปทำกิจกรรมแบบใกล้ชิดธรรมชาติ

 

เสน่ห์สำคัญของหาดน้ำร้อนคลองมะรุ่ยคือการได้เห็นธรรมชาติทำงานอย่างมีจังหวะ พื้นที่ที่ในเวลาน้ำขึ้นอาจดูเป็นลำคลองธรรมดา จะเปลี่ยนเป็นแหล่งเรียนรู้กลางแจ้งเมื่อน้ำลดลงจนเห็นสันทรายและผืนเลน บางช่วงของเช้าตรู่จะเห็นไอร้อนบาง ๆ ลอยขึ้นจากพื้นทรายและโคลน เป็นภาพที่แตกต่างจากแหล่งท่องเที่ยวทะเลทั่วไปของพังงา เพราะที่นี่ไม่ได้เด่นด้วยหาดทรายขาวหรือทะเลสีฟ้าเท่านั้น แต่เด่นด้วยระบบธรณีวิทยา วิถีชุมชน และกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่ต้องอาศัยความเข้าใจธรรมชาติ

 

คำว่าโหนน้ำพุร้อนที่ใช้เรียกในบางฐานข้อมูลการท่องเที่ยวมีความเชื่อมโยงกับหาดน้ำร้อนในคลองมะรุ่ย ซึ่งอยู่บริเวณหมู่ที่ 4 และหมู่ที่ 6 ของตำบลมะรุ่ย โดยมีถนนคอนกรีตเป็นเส้นทางเข้าสู่พื้นที่ก่อนต่อเรือเล็กข้ามคลองไปยังหาดน้ำร้อน ส่วนการจัดกิจกรรมท่องเที่ยวในปัจจุบันสัมพันธ์กับวิสาหกิจชุมชนกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนบ้านโคกไคร ซึ่งเป็นกลุ่มชุมชนที่พานักท่องเที่ยวออกเรือไปสัมผัสหาดทรายร้อน สปาโคลนร้อน ป่าชายเลน และวิถีประมงพื้นบ้านในคลองมะรุ่ย

 

การเกิดน้ำทะเลร้อน ทรายร้อน และโคลนร้อนในคลองมะรุ่ยสัมพันธ์กับรอยเลื่อนคลองมะรุ่ย ซึ่งเป็นแนวโครงสร้างธรณีวิทยาที่ทำให้บริเวณนี้มีความร้อนใต้พื้นดินแทรกขึ้นมาสู่พื้นที่ชายฝั่ง เมื่อระดับน้ำลดลงจนพื้นทรายและดินเลนโผล่พ้นน้ำ ความร้อนจึงสัมผัสได้จากพื้นทราย น้ำเค็ม และโคลนสีเข้ม ชุมชนจึงพัฒนากิจกรรมสปาโคลนร้อนให้เป็นรูปแบบท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่ยังคงใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างระมัดระวัง

 

กิจกรรมหลักของโหนน้ำพุร้อนเริ่มจากการนั่งเรือหัวโทงหรือลำเรือท้องถิ่นออกจากพื้นที่ชุมชนบ้านโคกไคร ล่องผ่านคลองมะรุ่ยท่ามกลางป่าชายเลนและภูเขาหินปูน ภาพสองฝั่งคลองให้บรรยากาศของพังงาที่สงบและเป็นธรรมชาติ นักท่องเที่ยวจะเห็นวิถีบ้านเรือนริมน้ำ แพเลี้ยงหอยนางรม กระชังสัตว์น้ำ และแนวป่าโกงกางที่เป็นแหล่งอนุบาลสัตว์น้ำชายฝั่ง การเดินทางด้วยเรือจึงเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ ไม่ใช่เพียงวิธีไปถึงจุดหมายเท่านั้น

 

เมื่อถึงพื้นที่หาดน้ำร้อน นักท่องเที่ยวจะได้เดินย่ำบนผืนทรายที่มีความอุ่นตามธรรมชาติ แช่เท้าหรือสัมผัสโคลนร้อนในจุดที่ชุมชนกำหนด ก่อนล้างออกด้วยน้ำในลำคลอง กิจกรรมนี้ได้รับความนิยมเพราะให้ความรู้สึกผ่อนคลาย และเป็นกิจกรรมที่แสดงเอกลักษณ์ของพื้นที่อย่างชัดเจน อย่างไรก็ตาม การทำสปาโคลนร้อนควรทำตามคำแนะนำของคนในชุมชนเท่านั้น เพราะตำแหน่งของความร้อน ระดับน้ำ และความปลอดภัยของพื้นเลนเปลี่ยนแปลงได้ตามธรรมชาติ

 

บ้านโคกไครเป็นฐานสำคัญของการท่องเที่ยวพื้นที่นี้ ชุมชนตั้งอยู่ในตำบลมะรุ่ย อำเภอทับปุด และมีวิถีชีวิตผูกพันกับประมงพื้นบ้าน การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ และการใช้ทรัพยากรชายฝั่งอย่างยั่งยืน อัตลักษณ์ของบ้านโคกไครไม่ได้มีเพียงหาดน้ำร้อน แต่ยังรวมถึงหอยนางรม กุ้งย่างทรัพย์สมุทร กะปิตำมือ อาหารทะเลพื้นบ้าน ป่าชายเลน และเรื่องเล่าท้องถิ่นที่ทำให้การเที่ยวหนึ่งวันมีเนื้อหามากกว่าการแวะถ่ายภาพ

 

จุดที่ทำให้โหนน้ำพุร้อนเหมาะกับบทความท่องเที่ยวเชิงลึกคือความเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่ต้องเข้าใจเงื่อนไขธรรมชาติก่อนเดินทาง นักท่องเที่ยวไม่ควรไปแบบสุ่มเวลา เพราะพื้นที่หาดทรายร้อนและโคลนร้อนจะเห็นได้ชัดในช่วงน้ำทะเลลดเท่านั้น ในแต่ละเดือนจะมีช่วงวันที่เหมาะประมาณ 10 วัน การเดินทางจึงควรประสานกับชุมชนล่วงหน้า เพื่อให้ได้วัน เวลา และรอบเรือที่เหมาะกับระดับน้ำ รวมถึงช่วยให้ชุมชนจัดคนดูแล เรือ อุปกรณ์ และอาหารได้พร้อม

 

นอกจากสปาโคลนร้อนแล้ว โปรแกรมท่องเที่ยวชุมชนบ้านโคกไครยังสามารถเชื่อมกับกิจกรรมใกล้เคียงได้หลายรูปแบบ เช่น ล่องเรือชมป่าชายเลน พายคายัคชมธรรมชาติ เรียนรู้สมุนไพรป่าชายเลน ชมกระชังหอยนางรม ชิมอาหารทะเลสด เยี่ยมชมถ้ำผีหัวโต และไปหาดตั้งเลนหรือหาดปูมดแดงในช่วงน้ำลด พื้นที่เดียวกันจึงสามารถจัดเป็นทริปครึ่งวันหรือเต็มวันได้ตามสภาพอากาศและระดับน้ำ

 

หาดตั้งเลนเป็นอีกจุดที่มักถูกนำมารวมในเส้นทางเดียวกับหาดน้ำร้อน เพราะเป็นสันทรายกลางทะเลที่ปรากฏในช่วงน้ำลดเช่นกัน พื้นที่นี้เป็นที่รู้จักจากปูมดแดงจำนวนมากที่ออกมาปรากฏบนผืนทราย ทำให้เกิดภาพธรรมชาติที่แปลกตาและเหมาะกับการเรียนรู้ระบบนิเวศชายฝั่ง ส่วนถ้ำผีหัวโตหรือถ้ำหัวกะโหลกเป็นแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและโบราณคดีในเขตอ่าวลึก จังหวัดกระบี่ ซึ่งมักเชื่อมกับเส้นทางเรือจากชุมชนบ้านโคกไครในโปรแกรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศ

 

ด้านการเดินทาง หากเริ่มจากอำเภอทับปุด สามารถใช้เส้นทางเข้าสู่ตำบลมะรุ่ยและชุมชนบ้านโคกไครได้ด้วยรถยนต์ส่วนตัว เส้นทางหลักของตำบลเชื่อมกับถนนทับปุด-โคกไครและถนนสายบ่อแสน-โคกเลือด เมื่อถึงพื้นที่ชุมชนจึงต่อเรือท้องถิ่นออกไปยังคลองมะรุ่ยและหาดน้ำร้อน ผู้ที่เดินทางจากกรุงเทพฯ สามารถใช้เส้นทางสายใต้ผ่านถนนเพชรเกษมและทางหลวงหลักลงสู่จังหวัดพังงา แล้วเข้าสู่อำเภอทับปุดก่อนเดินทางต่อมายังตำบลมะรุ่ย

 

สำหรับผู้ที่ใช้ขนส่งสาธารณะ สามารถเดินทางด้วยรถโดยสารกรุงเทพฯ-พังงา หรือเส้นทางที่ผ่านอำเภอทับปุด จากนั้นต่อรถท้องถิ่นหรือเหมารถเข้าไปยังชุมชนบ้านโคกไคร วิธีนี้ควรติดต่อชุมชนก่อน เพราะรอบเรือและกิจกรรมขึ้นอยู่กับน้ำขึ้นน้ำลง การนัดหมายล่วงหน้าจะช่วยให้การเดินทางไม่เสียเวลา และช่วยให้ผู้ดูแลชุมชนประสานกิจกรรมได้ตรงกับจังหวะธรรมชาติ

 

บรรยากาศโดยรวมของโหนน้ำพุร้อนเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจธรรมชาติ วิถีชุมชน สุขภาพ และการเดินทางแบบช้า ๆ ที่ให้เวลากับพื้นที่มากกว่าการรีบเช็กอิน จุดเด่นอยู่ที่การได้สัมผัสภูมิประเทศชายฝั่งอันดามันแบบใกล้ชิด ได้เรียนรู้ว่าทำไมพื้นที่เล็ก ๆ ริมคลองจึงมีน้ำ ทราย และโคลนที่อุ่นตามธรรมชาติ และได้เห็นบทบาทของชุมชนในการเปลี่ยนทรัพยากรท้องถิ่นให้เป็นการท่องเที่ยวที่สร้างรายได้โดยยังเคารพระบบนิเวศ

 

สิ่งที่ควรเตรียมเมื่อไปโหนน้ำพุร้อนคือเสื้อผ้าที่เหมาะกับกิจกรรมเลอะโคลน รองเท้าแตะที่เดินบนพื้นเลนได้ง่าย ผ้าขนหนู ชุดเปลี่ยน ถุงกันน้ำสำหรับโทรศัพท์ และหมวกกันแดด ช่วงเช้าเป็นช่วงที่นิยมเพราะอากาศไม่ร้อนเกินไปและบรรยากาศคลองมะรุ่ยสวยเป็นพิเศษ ผู้ที่มีผิวแพ้ง่ายหรือมีโรคประจำตัวควรใช้กิจกรรมอย่างพอดีและหลีกเลี่ยงการพอกโคลนบริเวณที่มีแผลเปิด

 

ข้อควรปฏิบัติสำคัญคือแต่งกายสุภาพเหมาะกับชุมชน ไม่ดื่มสุราระหว่างกิจกรรม ไม่ส่งเสียงดังรบกวนพื้นที่ชุมชน ไม่ทิ้งขยะลงคลองหรือป่าชายเลน และปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้นำเที่ยวท้องถิ่นอย่างเคร่งครัด พื้นที่นี้เป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งทำกินของชาวบ้าน การท่องเที่ยวที่ดีจึงควรช่วยรักษาความสะอาด เคารพวิถีชุมชน และสนับสนุนบริการท้องถิ่นอย่างเหมาะสม

 

โหนน้ำพุร้อนจึงเป็นมากกว่าสถานที่แช่โคลนร้อน เพราะเป็นภาพรวมของพังงาในมุมที่ลึกกว่าแหล่งท่องเที่ยวทะเลทั่วไป มีทั้งธรณีวิทยา ป่าชายเลน ประมงพื้นบ้าน อาหารทะเล กิจกรรมสุขภาพ และการท่องเที่ยวโดยชุมชนในพื้นที่เดียวกัน ผู้ที่วางแผนมาที่นี่ควรให้เวลาพอสำหรับการล่องเรือ ชมธรรมชาติ ทำสปาโคลนร้อน รับประทานอาหารพื้นบ้าน และเรียนรู้เรื่องราวของบ้านโคกไคร จะได้เห็นว่าพังงาไม่ได้มีเพียงเกาะและอ่าวสวย แต่ยังมีแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่เกิดจากจังหวะของน้ำ ดิน ความร้อน และชีวิตคนท้องถิ่นอย่างลงตัว

 

 

ตอบ: โหนน้ำพุร้อนหรือหาดน้ำร้อนคลองมะรุ่ยอยู่บริเวณคลองมะรุ่ย ตำบลมะรุ่ย อำเภอทับปุด จังหวัดพังงา โดยกิจกรรมท่องเที่ยวประสานผ่านชุมชนบ้านโคกไคร

 

ตอบ: จุดเด่นคือการล่องเรือชมคลองมะรุ่ย เดินบนทรายร้อน แช่หรือพอกโคลนร้อน ชมป่าชายเลน และสัมผัสวิถีประมงพื้นบ้านของชุมชนบ้านโคกไคร

 

ตอบ: ชุมชนเปิดติดต่อได้ทุกวัน แต่กิจกรรมสปาโคลนร้อนต้องเลือกช่วงน้ำทะเลลดและต้องนัดหมายล่วงหน้า เพราะแต่ละเดือนมีช่วงวันที่เหมาะประมาณ 10 วัน

 

ตอบ: ติดต่อวิสาหกิจชุมชนกลุ่มท่องเที่ยวชุมชนบ้านโคกไคร คุณสมพร สาระการ โทร. 087-886-0465 เพื่อสอบถามวันน้ำลง รอบเรือ และโปรแกรมที่เหมาะสม

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจธรรมชาติ วิถีชุมชน ท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ล่องเรือ ป่าชายเลน อาหารทะเลพื้นบ้าน และการเที่ยวแบบไม่เร่งรีบ

 

ตอบ: ควรเตรียมเสื้อผ้าที่เปื้อนโคลนได้ รองเท้าแตะ ผ้าขนหนู ชุดเปลี่ยน ถุงกันน้ำ หมวกกันแดด และควรทำตามคำแนะนำของผู้นำเที่ยวท้องถิ่น

 

ตอบ: สามารถจัดร่วมกับหาดตั้งเลน ถ้ำผีหัวโต คลองมะรุ่ย ป่าชายเลน กระชังหอยนางรม และกิจกรรมอาหารทะเลของชุมชนบ้านโคกไครได้