โบราณสถานค่ายเนินวง

โบราณสถานค่ายเนินวง ตั้งอยู่ที่ตำบลบางกะจะ จังหวัดจันทบุรี เป็นโบราณสถานเก่าแก่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเมืองจันทบุรี ค่ายนี้สร้างขึ้นในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 โดยโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าพระยาพระคลัง (ดิส บุนนาค) สร้างขึ้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2377 ด้วยการรื้อศิลาแลงและอิฐจากกำแพงเมืองเก่าจันทบุรี เพื่อนำมาสร้างค่ายใหม่ จุดประสงค์หลักของการสร้างค่ายเนินวงคือเพื่อป้องกันการรุกรานของพวกชาวญวนที่เคยเข้ามารุกรานพื้นที่ในอดีต

 

ค่ายเนินวงมีขนาดพื้นที่ภายในกำแพงประมาณ 270 ไร่เศษ กำแพงค่ายสูงประมาณ 6 เมตร ล้อมรอบด้วยป้อม คูเมือง และประตูสี่ทิศ พร้อมทั้งมีปืนใหญ่แบบโบราณเรียงรายตามช่องใบเสมาเป็นจำนวนมาก ภายในค่ายมีสำนักงานโบราณคดีใต้น้ำของกรมศิลปากร และพิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติพาณิชย์นาวี ซึ่งเป็นสถานที่เก็บรวบรวมและรักษาโบราณวัตถุที่นำขึ้นมาจากเรือสำเภาโบราณที่จมอยู่ใต้ทะเลอ่าวไทย โบราณวัตถุเหล่านี้ประกอบด้วยเครื่องปั้นดินเผาประเภทถ้วย โถ ไห กระปุก ตุ๊กตารูปคนและสัตว์ เป็นเครื่องสังคโลกไทยจากแหล่งเตาศรีสัชนาลัยและเตาแม่น้ำน้อย จังหวัดสิงห์บุรี

 

ค่ายเนินวงยังเป็นที่ตั้งของวัดโยธานิมิตร หรือวัดโบสถ์ ซึ่งสร้างขึ้นพร้อมกันกับค่ายเนินวง ภายในวัดมีโบสถ์หลังหนึ่งและเจดีย์ทรงกลมแบบลังกาสูงประมาณ 20 เมตร พร้อมศาลาการเปรียญและกุฏิสงฆ์ พระประธานของวัดคือหลวงพ่อใหญ่ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นที่ประชาชนให้ความเคารพนับถือ ภายในค่ายยังมีศาลหลักเมืองสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช สะท้อนถึงความสำคัญทางประวัติศาสตร์และศรัทธาของประชาชน

 

ปัจจุบันแนวกำแพงและป้อมค่ายเนินวงได้รับการบูรณะขึ้นใหม่ ทำให้ผู้เข้าชมสามารถเดินชมพื้นที่ค่ายและเรียนรู้ประวัติศาสตร์การสร้างค่าย สภาพแวดล้อมภายในค่ายยังคงรักษาบรรยากาศโบราณไว้ได้เป็นอย่างดี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวีเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมทุกวันพุธถึงวันอาทิตย์ เวลา 09.00-16.00 น. โดยปิดวันจันทร์ วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์ สามารถติดต่อสอบถามได้ที่โทรศัพท์ 039-391-431 หรือโทรสาร 039-391-432

 

ในบริเวณใกล้ค่ายเนินวงยังมีสวนสละเนินวงที่มีความโดดเด่นทางด้านเกษตรกรรม สวนสละนี้มีรากเหง้ามาจากกอสละที่ปลูกโดยผู้ใหญ่อุทัย ธัญญชาติ แห่งบ้านเนินวง เมื่อค่ายเนินวงขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานและมีการเวนคืนที่ดิน ผู้ใหญ่อุทัยจึงย้ายกอสละมาปลูกในดินใกล้เคียงและขายต้นพันธุ์ด้วยวิธีผ่าตาแยกออกเป็นต้นใหม่ สร้างชื่อเสียงให้สละเนินวงเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง โดยช่วงปี พ.ศ. 2525-2530 ต้นพันธุ์สละมีราคาสูงถึง 7,000 บาท ปัจจุบันนักท่องเที่ยวยังสามารถซื้อหน่อและต้นสละเนินวงได้ที่บริเวณนี้

 

ค่ายเนินวง ไม่เพียงแต่เป็นสถานที่เก็บรักษาโบราณวัตถุและพิพิธภัณฑ์สำคัญเท่านั้น แต่ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของจังหวัดจันทบุรี ทั้งด้านการป้องกันประเทศ สถาปัตยกรรมโบราณ ศิลปวัฒนธรรมไทย รวมถึงวิถีชีวิตและประเพณีดั้งเดิมของเมืองจันทบุรี การเยี่ยมชมค่ายเนินวงช่วยให้ผู้เข้าชมได้สัมผัสกับประวัติศาสตร์ไทยในช่วงรัชกาลที่ 3 และเรียนรู้ถึงความสำคัญของเมืองท่าทางการค้าพาณิชย์และการป้องกันประเทศในอดีตอย่างครบถ้วน

 

สำหรับนักท่องเที่ยวที่สนใจการเรียนรู้เรื่องโบราณสถานและพิพิธภัณฑ์ รวมทั้งต้องการชมวิถีชีวิตและวัฒนธรรมของจันทบุรี ค่ายเนินวงถือเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ไม่ควรพลาด เพราะสามารถเดินชมพื้นที่กว้างใหญ่ สัมผัสกับโบราณวัตถุสำคัญ และเรียนรู้ประวัติศาสตร์ไทยที่เกี่ยวข้องกับพาณิชย์นาวีไทยและการป้องกันเมืองโบราณอย่างเต็มอิ่ม ทั้งยังมีบรรยากาศร่มรื่นจากต้นไม้และสวนสละที่ปลูกในบริเวณใกล้เคียง เพิ่มความน่าสนใจให้กับการเดินทางท่องเที่ยวในจังหวัดจันทบุรีอย่างครบวงจร