มัสยิดฟัตฮุ้ลบารี

Rating: 3.6/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: เปิดตามเวลาละหมาด – แนะนำโทรสอบถามก่อนเดินทาง

 

มัสยิดฟัตฮุ้ลบารี เป็นมัสยิดชุมชนในย่านหัวหมาก–บางกะปิ กรุงเทพมหานคร ที่มีรากเรื่องเล่าแน่นมากทั้งด้านประวัติการตั้งถิ่นฐาน การอุทิศที่ดินวากัฟ และการจัดระบบมัสยิดให้เป็นนิติบุคคลตั้งแต่ยุคที่กรุงเทพฯ ยังเติบโตแบบค่อยเป็นค่อยไป หากมองด้วยสายตานักเดินทาง ที่นี่ไม่ใช่ “แลนด์มาร์กใหญ่โต” แบบที่ถ่ายรูปแล้วจบ แต่เป็นพื้นที่ศรัทธาที่ทำงานจริงในชีวิตประจำวันของชุมชน ทั้งการละหมาด การเรียนการสอน และกิจกรรมที่พาคนหลายวัยอยู่ร่วมกันได้ในเมืองใหญ่

 

ทำเลของมัสยิดอยู่ในโซนที่คนพื้นที่มักเรียกรวม ๆ ว่าแถวตลาดบางกะปิ–แยกลำสาลี เชื่อมถนนรามคำแหงกับศรีนครินทร์ได้สะดวก จึงเดินทางได้หลายรูปแบบ ทั้งรถส่วนตัว แท็กซี่ วินมอเตอร์ไซค์ หรือใช้ขนส่งสาธารณะแล้วต่อเข้าไปอีกช่วงหนึ่ง พื้นที่รอบ ๆ เป็นชุมชนเมืองที่หนาแน่น แต่เมื่อเข้าใกล้เขตมัสยิดจะสัมผัสได้ถึงจังหวะที่นิ่งลง เป็นความสงบแบบ “ชุมชนดูแลกันเอง” มากกว่าความเงียบแบบสถานที่ท่องเที่ยว

 

สาเหตุของการก่อตั้งมัสยิดฟัตฮุ้ลบารีมีความเป็น “เรื่องจำเป็นของชุมชน” ชัดเจน เพราะเมื่อจำนวนสมาชิกในหมู่บ้านเพิ่มขึ้น การเดินทางไปอาศัยมัสยิดใกล้เคียงเพื่อประกอบศาสนกิจเริ่มลำบาก จึงเกิดแนวคิดที่จะมีมัสยิดประจำหมู่บ้านขึ้นมา เพื่อให้ผู้คนละหมาด เรียนรู้ และทำกิจกรรมศาสนาได้ใกล้บ้าน นี่เป็นภาพสะท้อนของกรุงเทพฯ ในหลายย่าน ที่มัสยิดไม่ได้เกิดจากการวางผังเมืองอย่างเป็นทางการเท่านั้น แต่เกิดจาก “แรงร่วมมือ” และ “ความต่อเนื่องของศรัทธา” ของผู้คนในพื้นที่

 

บุคคลสำคัญที่สุดในช่วงตั้งต้นคือ นายฮัจยี ฮาซัน บุญมาเลิศ ผู้ก่อตั้งและอิหม่ามท่านแรก อีกทั้งเป็นผู้ที่อุทิศที่ดินเพื่อเป็นวากัฟและใช้เป็นสถานที่ก่อสร้างอาคารมัสยิด โดยได้รับการสนับสนุนจากฮัจยีอับดุลเลาะฮฺ บุญมาเลิศ หรือที่รู้จักกันว่า “หลวงภักดีราช” ต้นตระกูลบุญมาเลิศ ซึ่งเป็นแกนสำคัญที่ทำให้ชุมชนขยับจากความตั้งใจไปสู่การลงมือทำจริง ในระยะแรกอาคารมัสยิดเป็นอาคารไม้ชั้นเดียว เรียบง่ายและพอเพียงกับจำนวนผู้ใช้ในช่วงนั้น

 

เมื่อบทบาทของมัสยิดขยายขึ้น จำนวนผู้มาปฏิบัติศาสนกิจมากขึ้น อาคารไม้เดิมจึงไม่เพียงพอ ทำให้มีการปรับปรุงเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กเพื่อรองรับการใช้งานที่หนาแน่นกว่าเดิม จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นในปี 2530 เมื่อฮัจยีมนูศักดิ์ (มะฮฺฟูซ) บุญมาเลิศ อุทิศทุนทรัพย์ส่วนตัวเพื่อขยายสถานที่ละหมาดให้ครอบคลุมที่ดินวากัฟทั้งหมด หลังจากนั้นมัสยิดมีการบูรณะต่อเติมเป็นระยะ ๆ จนปัจจุบันสามารถรองรับผู้มาปฏิบัติศาสนกิจได้มากกว่า 1,500 คน ซึ่งสะท้อนการเติบโตที่เป็นธรรมชาติของชุมชนและความพร้อมของโครงสร้างพื้นฐาน

 

ในด้านสถานะทางกฎหมายและชื่อมัสยิด มีหลักหมุดหมายที่ชัดเจนคือ การจดทะเบียนเป็นมัสยิดนิติบุคคลเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2497 โดยเดิมใช้ชื่อ “มัสยิดอัลฟัตฮุ้ลบารี” ก่อนเปลี่ยนชื่อเป็น “มัสยิดฟัตฮุ้ลบารี” เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2526 การมีวันที่และสถานะที่ระบุได้แบบนี้ทำให้มัสยิดยืนระยะได้มั่นคง เป็นทั้งสถาบันทางศาสนาและสถาบันของชุมชนในเวลาเดียวกัน

 

เรื่องของผู้นำศาสนาและทีมงานก็เป็นอีกแกนที่ทำให้มัสยิดมีความต่อเนื่อง เริ่มจากผู้ก่อตั้งอย่างนายฮัจยี ฮาซัน บุญมาเลิศ ในฐานะอิหม่ามท่านแรก ต่อมาในปี 2524 มีการแต่งตั้งนายสมบูรณ์ (มักซู้ด) บุญมาเลิศ ขึ้นดำรงตำแหน่งแทน และเมื่อ “นายวิโรจน์ (นาอีม) บุญมาเลิศ” สำเร็จการศึกษาจากประเทศคูเวตในปี 2523 จึงได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งอิหม่ามมาจนถึงปัจจุบัน โดยมีนายสุพล (ซากีรีน) บุญมาเลิศ ซึ่งสำเร็จการศึกษาจากประเทศอียิปต์ เป็นคอเต็บ และนายกิตติศักดิ์ (บุรฮาน) บุญมาเลิศ เป็นบิหลั่น ภาพรวมนี้ทำให้เห็นว่า “การศึกษาศาสนา” และ “การรับใช้ชุมชน” เดินคู่กันมาตลอด

 

มัสยิดแห่งนี้ยังมีข้อมูลสถิติชุมชนที่ช่วยให้เห็นขนาดของความเป็น “ชุมชนจริง” โดยสถิติเดือนพฤศจิกายน 2553 ระบุว่าสัปบุรุษมัสยิดมีจำนวนชายหญิงรวม 550 คน แบ่งเป็น 154 ครอบครัว ตัวเลขแบบนี้ไม่ได้มีไว้เพื่ออวดความใหญ่ แต่ช่วยอธิบายว่าทำไมมัสยิดจึงต้องขยายอาคาร ทำไมต้องมีระบบดูแล และทำไมกิจกรรมการเรียนรู้จึงจำเป็นสำหรับเยาวชนในพื้นที่

 

หนึ่งในจุดเด่นที่ควรย้ำสำหรับผู้สนใจเชิงวัฒนธรรมคือ มัสยิดฟัตฮุ้ลบารีมี “ศูนย์อบรมจริยะธรรมอิสลาม” เปิดสอนอัลกุรอานและจริยะธรรมอิสลามแก่เยาวชนเป็นประจำทุกวัน การสอนและการบริหารดำเนินการโดยคณาจารย์ที่จบการศึกษาจากต่างประเทศ ทำให้มัสยิดทำหน้าที่มากกว่า “สถานที่ละหมาด” แต่เป็นพื้นที่สร้างรากคุณค่าทางจิตใจและวินัยชีวิตให้กับเด็กและวัยรุ่นในย่านนี้ ซึ่งเป็นบทบาทที่สำคัญมากในบริบทเมืองใหญ่

 

ถ้าคุณเป็นผู้มาเยือน สิ่งที่ทำให้การมาเยือนราบรื่นคือการให้เกียรติพื้นที่เป็นอันดับแรก แต่งกายสุภาพ รักษาความสงบ หลีกเลี่ยงการเดินผ่านพื้นที่ละหมาดในจังหวะที่กำลังประกอบศาสนกิจ และหากต้องการบันทึกภาพหรือทำคอนเทนต์ แนะนำให้ขออนุญาตก่อนเสมอ เพราะสำหรับคนในชุมชน ที่นี่คือพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์และเป็นพื้นที่ของการใช้ชีวิตประจำวัน ไม่ใช่ฉากหลังเพื่อการท่องเที่ยวอย่างเดียว

 

การเดินทาง หากมาโดยรถยนต์หรือแท็กซี่ แนะนำปักหมุดชื่อ “มัสยิดฟัตฮุ้ลบารี” แล้วใช้เส้นทางเข้าสู่โซนหัวหมาก–บางกะปิ โดยผู้คนจำนวนมากเข้าถึงผ่านซอยรามคำแหง 93 และถนนในชุมชนใกล้ตลาดบางกะปิ สำหรับผู้ใช้ขนส่งสาธารณะ สามารถมาลงในโซนแยกลำสาลี/ตลาดบางกะปิ แล้วต่อวินมอเตอร์ไซค์หรือแท็กซี่เข้าไปจะสะดวกกว่า เคล็ดลับคือหลีกเลี่ยงชั่วโมงเร่งด่วนของถนนรามคำแหงและศรีนครินทร์ เพราะการจราจรอาจทำให้เวลาเดินทางยืดได้พอสมควร

 

 

ตอบ: อยู่ในโซนซอยเชื่อมสัมพันธ์ ถนนรามคำแหง แขวงหัวหมาก เขตบางกะปิ กรุงเทพมหานคร 10240 และคนพื้นที่มักเข้าถึงผ่านซอยรามคำแหง 93 ในย่านหัวหมาก–บางกะปิ

 

ตอบ: เบอร์ติดต่อที่ยืนยันได้คือ 02-377-1389

 

ตอบ: จดทะเบียนเป็นมัสยิดนิติบุคคลเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2497

 

ตอบ: เดิมใช้ชื่อ “มัสยิดอัลฟัตฮุ้ลบารี” และต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น “มัสยิดฟัตฮุ้ลบารี” เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2526

 

ตอบ: ผู้ก่อตั้งและอิหม่ามท่านแรกคือ นายฮัจยี ฮาซัน บุญมาเลิศ และเป็นผู้ที่อุทิศที่ดินเป็นวากัฟสำหรับก่อสร้างมัสยิด

 

ตอบ: อิหม่ามปัจจุบันคือ นายวิโรจน์ (นาอีม) บุญมาเลิศ โดยมีนายสุพล (ซากีรีน) บุญมาเลิศ เป็นคอเต็บ และนายกิตติศักดิ์ (บุรฮาน) บุญมาเลิศ เป็นบิหลั่น

 

ตอบ: มีศูนย์อบรมจริยะธรรมอิสลาม เปิดสอนอัลกุรอานและจริยะธรรมอิสลามแก่เยาวชนเป็นประจำทุกวัน

 

ตอบ: หากเข้าไปด้วยความเคารพ แต่งกายสุภาพ รักษาความสงบ และหลีกเลี่ยงช่วงเวลาที่กำลังประกอบศาสนกิจจะเหมาะสมที่สุด และแนะนำโทรสอบถามก่อนหากต้องการทำกิจกรรมพิเศษ เช่น การถ่ายภาพหรือการเข้าชมเป็นหมู่คณะ