20 ที่เที่ยวสงขลาเที่ยวภาคใต้

20 ที่เที่ยวสงขลา เที่ยวภาคใต้ สงขลาเป็นจังหวัดสำคัญของภาคใต้ที่มีความหลากหลายโดดเด่นทั้งด้านทะเล ทะเลสาบ ภูเขา น้ำตก เมืองเก่า ชุมชน วัฒนธรรม และเศรษฐกิจ โดยมีทั้งเมืองสงขลาที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์และสถาปัตยกรรมเก่า หาดใหญ่ซึ่งเป็นศูนย์กลางการค้าและการเดินทางของภาคใต้ เกาะยอที่ยังรักษาวิถีชุมชนริมทะเลสาบ รวมถึงคาบสมุทรสทิงพระและพื้นที่ภูเขาชายแดนไทย–มาเลเซียซึ่งมีทั้งโบราณสถาน วัดเก่าแก่ และป่าธรรมชาติ

 

หากมาเที่ยวสงขลาครั้งแรก จุดเด่นที่ควรเริ่มจาก แหลมสมิหลา เกาะยอ เขาตังกวน ตลาดกิมหยง น้ำตกโตนงาช้าง ย่านเมืองเก่าสงขลา สะพานติณสูลานนท์ สถาบันทักษิณคดีศึกษา วัดพระราชประดิษฐานหรือวัดพะโคะ และอุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง ซึ่งครอบคลุมทั้งชายทะเล จุดชมวิว ตลาด วิถีชีวิต ประวัติศาสตร์ ศาสนา วัฒนธรรม และธรรมชาติได้ค่อนข้างครบใน 10 จุดแรก

 

ภูมิประเทศของจังหวัดสงขลามีลักษณะพิเศษเพราะอยู่ระหว่างอ่าวไทยกับระบบทะเลสาบสงขลา พื้นที่ตอนกลางและตอนเหนือมีคาบสมุทรสทิงพระทอดตัวคั่นระหว่างทะเลสาบกับชายฝั่งอ่าวไทย ขณะที่พื้นที่ด้านใต้และตะวันตกมีภูเขา ป่าดิบชื้น น้ำตก และพื้นที่ชายแดนไทย–มาเลเซีย ความหลากหลายนี้ทำให้การเที่ยวสงขลาสามารถเปลี่ยนจากการเดินชายหาดในตอนเช้าไปเที่ยวเมืองเก่า ตลาด น้ำตก หรือป่าภูเขาได้ภายในวันเดียวกัน

 

ทะเลสาบสงขลา เป็นระบบทะเลสาบและลากูนขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญต่อระบบนิเวศ เศรษฐกิจ และวิถีชีวิตของชุมชนภาคใต้มายาวนาน พื้นที่รอบทะเลสาบมีทั้งชุมชนประมง กระชังปลา พื้นที่เกษตร นกน้ำ และเส้นทางคมนาคม โดยเกาะยอและสะพานติณสูลานนท์เป็นสองสถานที่ที่ช่วยให้นักท่องเที่ยวเห็นความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับทะเลสาบได้อย่างชัดเจน

 

ประวัติศาสตร์สงขลา มีรากฐานยาวนานจากการเป็นเมืองท่าและพื้นที่เชื่อมต่อการค้าบนคาบสมุทรมลายู หลักฐานทางโบราณคดีและชุมชนเก่าในแถบสทิงพระสะท้อนความสัมพันธ์กับเครือข่ายการค้าทางทะเลมาตั้งแต่สมัยโบราณ ขณะที่เมืองสงขลาในยุคต่อมาได้รับอิทธิพลทั้งจากไทย จีน มลายู และโลกตะวันตก ส่งผลให้เกิดรูปแบบเมือง ศาสนสถาน และสถาปัตยกรรมที่หลากหลาย

 

ย่านเมืองเก่าสงขลาบริเวณถนนนครนอก ถนนนครใน และถนนนางงามยังคงมีตึกแถวจีน อาคารชิโน–ยูโรเปียน บ้านเก่า ศาลเจ้า ร้านอาหาร และศิลปะร่วมสมัยอยู่ร่วมกัน ทำให้พื้นที่นี้เป็นหนึ่งในย่านเมืองเก่าที่เดินเที่ยวได้สนุกที่สุดแห่งหนึ่งของภาคใต้ และช่วยอธิบายพัฒนาการของสงขลาในฐานะเมืองการค้าริมทะเลได้เป็นอย่างดี

 

วัฒนธรรมสงขลา เกิดจากการอยู่ร่วมกันของชาวไทยพุทธ ไทยมุสลิม และชาวไทยเชื้อสายจีน ประเพณีสำคัญจึงมีความหลากหลาย ตั้งแต่งานลากพระและตักบาตรเทโว ประเพณีทางพระพุทธศาสนาบนคาบสมุทรสทิงพระ งานฮารีรายอของชุมชนมุสลิม ไปจนถึงเทศกาลกินเจและพิธีกรรมจีนในเมืองหาดใหญ่

 

หนึ่งในประเพณีที่สะท้อนเอกลักษณ์ของลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาได้ชัดคือ ประเพณีลากพระ ซึ่งจัดหลังวันออกพรรษา ชุมชนจะร่วมกันตกแต่งเรือพระและเคลื่อนขบวนทั้งทางบกและบางพื้นที่ทางน้ำ ประเพณีนี้เชื่อมโยงศาสนา ชุมชน ศิลปกรรม และวิถีชีวิตรอบทะเลสาบเข้าด้วยกัน และยังคงเป็นภาพจำสำคัญของวัฒนธรรมภาคใต้

 

ในพื้นที่สทิงพระยังมีวัดและชุมชนเก่าแก่ที่เชื่อมโยงกับตำนานหลวงปู่ทวด รวมถึงหลักฐานพระพุทธศาสนาบนคาบสมุทรสทิงพระ ส่วนหาดใหญ่มีวัฒนธรรมเมืองการค้าซึ่งได้รับอิทธิพลจากชาวจีนและการเดินทางข้ามพรมแดนกับมาเลเซีย ทำให้จังหวัดเดียวมีทั้งวิถีเมืองเก่า วิถีทะเลสาบ วิถีชายแดน และเมืองการค้าสมัยใหม่อยู่ร่วมกัน

 

อาหารพื้นถิ่นสงขลา มีความหลากหลายตามวัฒนธรรมของผู้คน เมนูที่ควรลอง ได้แก่ ข้าวยำ น้ำบูดู แกงใต้ อาหารทะเลสด ข้าวสตู ขนมจีน โรตี ข้าวหมก ติ่มซำ และอาหารจีนแบบหาดใหญ่ ขณะที่เกาะยอมีชื่อเสียงด้านปลากะพงขาวจากกระชัง อาหารทะเล และผลไม้พื้นถิ่น เช่น จำปาดะ

 

หาดใหญ่เป็นหนึ่งในเมืองอาหารสำคัญของภาคใต้ นักท่องเที่ยวสามารถเริ่มเช้าด้วยติ่มซำและชา กินอาหารจีนหรืออาหารใต้ช่วงกลางวัน แล้วเดินตลาดกิมหยง ตลาดสันติสุข หรือตลาดกลางคืนในช่วงเย็น ส่วนเมืองสงขลามีร้านอาหารเก่าแก่ ข้าวสตู และอาหารพื้นเมืองกระจายอยู่ตามย่านนครใน นครนอก และถนนนางงาม

 

บทความนี้คัดเลือก 20 สถานที่ให้ครอบคลุมหลายพื้นที่และหลายรูปแบบการเดินทาง Top 10 เน้นแลนด์มาร์กที่ควรรู้จักเมื่อมาเที่ยวสงขลาครั้งแรก ส่วนลำดับ 11–20 จะเพิ่มพิพิธภัณฑ์ วัด มัสยิด อะควาเรี่ยม ตลาด นกน้ำ ชายหาด น้ำตก และแหล่งประวัติศาสตร์ในอำเภอรอบจังหวัด เพื่อให้เห็นสงขลามากกว่าการเที่ยวเฉพาะเมืองสงขลาและหาดใหญ่

 

1. แหลมสมิหลา เป็นแลนด์มาร์กริมทะเลที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของเมืองสงขลา ตั้งอยู่ในตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา จุดเด่นคือชายหาด ทิวสน พื้นที่พักผ่อนริมทะเล รูปปั้นนางเงือกทอง รูปปั้นหนูแมว และทัศนียภาพของเกาะหนู–เกาะแมวซึ่งมองเห็นได้จากชายฝั่ง

 

รูปปั้นนางเงือกทองถือเป็นสัญลักษณ์ที่ผู้คนจดจำเมื่อพูดถึงสงขลา ประติมากรรมตั้งอยู่บนโขดหินริมทะเลและเชื่อมโยงกับเรื่องเล่าพื้นบ้านเกี่ยวกับนางเงือกที่ขึ้นมาหวีผมบริเวณชายหาด ภาพของนางเงือกกับทะเลอ่าวไทยจึงกลายเป็นเอกลักษณ์ทางการท่องเที่ยวของจังหวัดมายาวนาน

 

บริเวณชายหาดเหมาะกับการเดินเล่น พักผ่อน ถ่ายภาพ และชมบรรยากาศเมืองชายทะเล ช่วงเช้ามีอากาศค่อนข้างสบายและผู้คนไม่หนาแน่น ขณะที่ช่วงเย็นเป็นช่วงที่บรรยากาศคึกคักมากขึ้น นักท่องเที่ยวสามารถต่อเส้นทางไปเขาตังกวน แหลมสนอ่อน สวนเสรี และย่านเมืองเก่าได้ภายในวันเดียว

 

แม้ชายหาดจะเปิดเป็นพื้นที่สาธารณะตลอดวัน แต่การลงเล่นน้ำควรพิจารณาคลื่น ลม และสภาพทะเลจริงในวันที่เดินทาง โดยเฉพาะช่วงที่อ่าวไทยได้รับอิทธิพลจากมรสุม ไม่ควรลงน้ำเมื่อมีคลื่นสูงหรือมีประกาศเตือน

 

การเดินทาง: จากย่านเมืองเก่าสงขลาหรือใจกลางเทศบาลนครสงขลาเดินทางไปทางตำบลบ่อยางตามเส้นทางแหลมสมิหลา ระยะทางไม่ไกล สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ รถจักรยานยนต์ รถรับจ้าง หรือจัดเป็นเส้นทางต่อจากเขาตังกวนได้สะดวก

 

 

2. เกาะยอ เป็นเกาะชุมชนกลางทะเลสาบสงขลาตอนล่างในอำเภอเมืองสงขลา เชื่อมต่อกับฝั่งด้วยสะพานติณสูลานนท์ จุดเด่นของเกาะอยู่ที่วิถีประมง กระชังปลากะพงขาว สวนผลไม้ ผ้าทอเกาะยอ วัดเก่า ร้านอาหาร และสถาบันทักษิณคดีศึกษา

 

ภูมิประเทศของเกาะมีทั้งพื้นที่ราบ เชิงเขา และเนินเขา ชุมชนจึงสามารถทำทั้งประมงและเกษตรกรรม โดยเฉพาะสวนสมรมซึ่งปลูกผลไม้หลายชนิดอยู่ร่วมกัน เช่น ส้มโอ ขนุน จำปาดะ และมะพร้าว เป็นตัวอย่างภูมิปัญญาการใช้พื้นที่ที่สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมของเกาะ

 

ผ้าทอเกาะยอเป็นอีกหนึ่งภูมิปัญญาที่มีชื่อเสียง ลวดลายและเทคนิคการทอสืบทอดกันภายในชุมชนมาอย่างยาวนาน นักท่องเที่ยวสามารถเลือกชมผลิตภัณฑ์ท้องถิ่นหรือแวะเรียนรู้เรื่องผ้าทอควบคู่กับการเที่ยวสถาบันทักษิณคดีศึกษาและวัดบนเกาะ

 

อาหารบนเกาะยอเป็นอีกเหตุผลที่ทำให้นักท่องเที่ยวเดินทางมาเยือน โดยเฉพาะปลากะพงจากกระชังและอาหารทะเลสาบ ร้านอาหารหลายแห่งตั้งอยู่ริมฝั่ง ทำให้สามารถรับประทานอาหารพร้อมชมวิวทะเลสาบและสะพานได้

 

การเดินทาง: จากตัวเมืองสงขลาใช้ทางหลวงหมายเลข 407 แล้วเชื่อมเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 4083 และสะพานติณสูลานนท์ เมื่อเข้าสู่เกาะสามารถขับรถเที่ยวรอบเกาะได้ เหมาะกับรถยนต์หรือรถจักรยานยนต์ส่วนตัว

 

 

3. เขาตังกวน ตั้งอยู่ในตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา เป็นภูเขากลางเมืองสูงประมาณ 105 เมตร และเป็นจุดชมวิวสำคัญที่มองเห็นทั้งเมืองสงขลา ทะเลสาบสงขลา อ่าวไทย หาดสมิหลา แหลมสนอ่อน และพื้นที่เมืองเก่าได้จากจุดเดียว

 

บนยอดเขามีพระเจดีย์หลวงซึ่งเป็นศาสนสถานคู่เมืองสงขลา รวมถึงโบราณสถานและสิ่งก่อสร้างสำคัญ เช่น พระวิหารแดง ประภาคาร และจุดชมวิว การเที่ยวเขาตังกวนจึงมีทั้งมิติศาสนา ประวัติศาสตร์ สถาปัตยกรรม และภูมิทัศน์

 

ผู้มาเยือนสามารถเลือกขึ้นสู่ยอดเขาตามระบบบริการของพื้นที่ หรือเลือกเดินขึ้นบันไดนาคในส่วนที่เปิดให้ใช้ การเดินขึ้นเหมาะกับผู้ที่ต้องการสัมผัสบรรยากาศเชิงเขาและออกกำลังกาย แต่ควรพิจารณาความพร้อมของร่างกายและอากาศในวันเดินทาง

 

เขาตังกวนเหมาะกับการเที่ยวคู่กับแหลมสมิหลา เขาน้อย สวนเสรี และเมืองเก่า หากมีเวลาครึ่งวันสามารถเริ่มจากเมืองเก่าแล้วขึ้นเขาช่วงบ่าย ก่อนลงไปชมทะเลที่สมิหลาในช่วงเย็น

 

การเดินทาง: เขาตังกวนอยู่ในเขตเทศบาลนครสงขลา ตำบลบ่อยาง ใกล้แหลมสมิหลาและเขาน้อย สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ รถจักรยานยนต์ หรือรถรับจ้างมายังบริเวณเชิงเขา แล้วใช้เส้นทางขึ้นยอดตามระบบที่เปิดให้บริการ

 

 

4. ตลาดกิมหยง เป็นตลาดสำคัญกลางเมืองหาดใหญ่และเป็นหนึ่งในจุดซื้อของฝากที่มีชื่อเสียงที่สุดของภาคใต้ ตั้งอยู่ในย่านถนนศุภสารรังสรรค์ นิพัทธ์อุทิศ และถนนแสงอาทิตย์ ใกล้สถานีรถไฟหาดใหญ่และย่านการค้าหลัก

 

ตลาดมีสินค้าหลากหลายตั้งแต่ของแห้ง ขนม เครื่องดื่ม ผลไม้ อาหารสด อาหารนำเข้า และของฝากจากทั้งไทยกับประเทศเพื่อนบ้าน ทำให้สะท้อนบทบาทของหาดใหญ่ในฐานะเมืองการค้าชายแดนและศูนย์กลางการเดินทางของภาคใต้ได้ชัดเจน

 

ช่วงเช้าเหมาะกับผู้ที่ต้องการเห็นบรรยากาศตลาดสดและวิถีการค้าของคนท้องถิ่น ขณะที่สายถึงบ่ายเหมาะกับการซื้อของฝาก นักท่องเที่ยวควรเปรียบเทียบราคาและตรวจวันหมดอายุของสินค้าบรรจุภัณฑ์ก่อนซื้อ โดยเฉพาะสินค้านำเข้า

 

ตลาดกิมหยงสามารถเดินเที่ยวร่วมกับตลาดสันติสุข ย่านสถานีรถไฟหาดใหญ่ และศูนย์กลางเมืองได้สะดวก ส่วนช่วงเย็นสามารถต่อไปตลาดกรีนเวย์หรือพื้นที่ไนท์มาร์เก็ตอื่นของหาดใหญ่เพื่อสัมผัสบรรยากาศการค้าอีกแบบหนึ่ง

 

การเดินทาง: ตลาดตั้งอยู่ใจกลางเมืองหาดใหญ่ ใกล้สถานีรถไฟและย่านโรงแรม สามารถเดินจากใจกลางเมือง ใช้รถตุ๊กตุ๊ก รถรับจ้าง หรือรถยนต์ส่วนตัว แต่ในช่วงที่คนหนาแน่นควรเลือกจอดรถบริเวณรอบนอกแล้วเดินเข้าตลาด

 

 

5. น้ำตกโตนงาช้าง ตั้งอยู่ในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง ตำบลทุ่งตำเสา อำเภอหาดใหญ่ เป็นน้ำตกสำคัญของจังหวัดสงขลาและเป็นแหล่งธรรมชาติยอดนิยมสำหรับผู้ที่ต้องการออกจากบรรยากาศเมืองหาดใหญ่ไปสัมผัสป่าดิบชื้น

 

น้ำตกมีทั้งหมด 7 ชั้น แต่ละชั้นมีลักษณะแตกต่างกัน จุดที่เป็นภาพจำมากที่สุดคือชั้นโตนงาช้าง ซึ่งสายน้ำแยกเป็น 2 สายคล้ายงาช้างก่อนตกลงสู่แอ่งด้านล่าง จึงกลายเป็นที่มาของชื่อและเป็นหนึ่งในมุมธรรมชาติที่รู้จักกันมากที่สุดของสงขลา

 

การเดินขึ้นไปยังชั้นสูงต้องใช้กำลังมากขึ้นและเส้นทางอาจมีหิน เปียก ลื่น หรือชัน นักท่องเที่ยวควรเลือกชั้นตามความพร้อม ไม่ควรฝืนขึ้นจุดสูงเมื่อฝนตกหนัก และต้องระวังน้ำป่าหรือกระแสน้ำที่เปลี่ยนแปลงรวดเร็ว

 

ช่วงที่มีน้ำเหมาะสมให้บรรยากาศป่าเขียวและน้ำตกสวย แต่ควรตรวจสภาพอากาศก่อนเดินทางทุกครั้ง ผู้ที่มาเป็นครอบครัวสามารถเลือกพักผ่อนบริเวณชั้นล่างและพื้นที่บริการโดยไม่จำเป็นต้องเดินขึ้นครบทุกชั้น

 

การเดินทาง: จากตัวเมืองหาดใหญ่เดินทางไปตำบลทุ่งตำเสา ตามเส้นทางเข้าสู่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกที่สุด และควรเผื่อเวลาเดินทางกลับก่อนช่วงเย็น

 

 

6. ย่านเมืองเก่าสงขลา เป็นพื้นที่ประวัติศาสตร์สำคัญในอำเภอเมืองสงขลา โดยมีถนนนครนอก ถนนนครใน และถนนนางงามเป็นแกนหลักในการเดินเที่ยว ย่านนี้รวมอาคารเก่า ตึกแถวจีน ศาลเจ้า ร้านอาหาร บ้านโบราณ และสตรีตอาร์ตไว้ในพื้นที่ที่สามารถเดินสำรวจได้สะดวก

 

สถาปัตยกรรมภายในเมืองเก่าสะท้อนการค้าระหว่างชุมชนไทย จีน และกลุ่มพ่อค้าที่เข้ามาติดต่อเมืองท่าสงขลาในอดีต อาคารบางหลังมีรูปแบบจีนดั้งเดิม บางหลังได้รับอิทธิพลตะวันตกและชิโน–ยูโรเปียน ขณะที่ร้านค้าหลายแห่งยังใช้อาคารเก่าเป็นพื้นที่ประกอบกิจการจริง

 

ถนนนางงามมีชื่อเสียงด้านอาหารและร้านเก่าแก่ ส่วนถนนนครในและนครนอกเหมาะกับการเดินชมบ้านเก่า งานศิลปะ และบรรยากาศชุมชน การเดินช้า ๆ จะช่วยให้เห็นรายละเอียดมากกว่าการขับรถผ่าน โดยเฉพาะประตู หน้าต่าง ป้ายร้าน และองค์ประกอบสถาปัตยกรรมที่ยังหลงเหลืออยู่

 

ย่านเมืองเก่าสามารถเชื่อมต่อกับพิพิธภัณฑ์พธำมรงค์ วัดมัชฌิมาวาส ศาลหลักเมือง เขาตังกวน และแหลมสมิหลาได้ง่าย เหมาะกับการจัดเป็นทริปเต็มวันในเมืองสงขลาโดยไม่ต้องขับรถไกล

 

การเดินทาง: ย่านเมืองเก่าอยู่ในเขตเทศบาลนครสงขลา สามารถเดินทางด้วยรถยนต์หรือรถรับจ้างแล้วเลือกจอดรถบริเวณรอบย่าน จากนั้นเดินตามถนนนครนอก นครใน และนางงามเพื่อชมสถานที่ต่าง ๆ ได้สะดวก

 

 

7. สะพานติณสูลานนท์ เป็นโครงสร้างคมนาคมสำคัญเหนือทะเลสาบสงขลาที่เชื่อมฝั่งเมืองสงขลา เกาะยอ และอำเภอสิงหนคร ทำให้การเดินทางรอบทะเลสาบสะดวกขึ้น และกลายเป็นหนึ่งในแลนด์มาร์กที่สะท้อนภูมิประเทศของสงขลาได้อย่างชัดเจน

 

เมื่อขับรถผ่านสะพานจะมองเห็นทะเลสาบสงขลา เกาะยอ กระชังปลา เรือประมง และชุมชนริมฝั่ง เป็นภาพที่ช่วยให้เข้าใจว่าทะเลสาบมีบทบาทต่อการตั้งถิ่นฐานและเศรษฐกิจของพื้นที่อย่างไร

 

ตัวสะพานเป็นเส้นทางคมนาคมที่ยังใช้งานจริง นักท่องเที่ยวจึงไม่ควรหยุดรถหรือจอดถ่ายภาพบนจุดที่ห้ามจอด ควรเลือกจุดชมวิวหรือพื้นที่พักที่จัดไว้บริเวณฝั่งหรือบนเกาะยอแทน เพื่อความปลอดภัยของผู้ใช้ถนน

 

เส้นทางสะพานเหมาะกับการเที่ยวเกาะยอ สถาบันทักษิณคดีศึกษา วัดแหลมพ้อ และพื้นที่สิงหนครในวันเดียว ช่วงเช้าหรือเย็นจะเห็นแสงเหนือทะเลสาบและบรรยากาศกระชังปลาได้ชัดเจนเป็นพิเศษ

 

การเดินทาง: สะพานเป็นส่วนหนึ่งของโครงข่ายถนนเชื่อมทางหลวงหมายเลข 407 กับเส้นทางไปเกาะยอและสิงหนคร จากตัวเมืองสงขลาสามารถขับรถตามเส้นทางเกาะยอได้โดยตรง

 

 

8. สถาบันทักษิณคดีศึกษา ตั้งอยู่บ้านอ่าวทราย ตำบลเกาะยอ อำเภอเมืองสงขลา เป็นแหล่งเรียนรู้ด้านศิลปวัฒนธรรมและภูมิปัญญาภาคใต้ที่สำคัญ ตั้งอยู่บนพื้นที่สูงของเกาะยอ สามารถมองเห็นทะเลสาบสงขลาและสะพานติณสูลานนท์ได้กว้าง

 

สถาบันก่อตั้งขึ้นเพื่อรวบรวม ศึกษา อนุรักษ์ และเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับภาคใต้ ภายในมีพิพิธภัณฑ์คติชนวิทยาและพื้นที่จัดแสดงเกี่ยวกับวิถีชีวิต การทำมาหากิน ศาสนา ความเชื่อ งานหัตถกรรม เครื่องมือพื้นบ้าน และศิลปวัฒนธรรมของชุมชนในจังหวัดต่าง ๆ ของภาคใต้

 

กลุ่มอาคารได้รับแรงบันดาลใจจากสถาปัตยกรรมพื้นถิ่นภาคใต้ มีทั้งรูปแบบบ้านหลังคาปั้นหยา หลังคาจั่ว และองค์ประกอบที่สะท้อนภูมิปัญญาการก่อสร้างในสภาพอากาศร้อนชื้น ทำให้ตัวอาคารเองเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนรู้ ไม่ใช่เพียงสถานที่เก็บวัตถุ

 

ตำแหน่งที่ตั้งบนเนินของเกาะยอทำให้สถาบันเป็นทั้งพิพิธภัณฑ์และจุดชมวิว นักท่องเที่ยวสามารถเที่ยวชมเนื้อหาด้านวัฒนธรรมแล้วต่อด้วยอาหารทะเล ผ้าทอเกาะยอ และเส้นทางรอบเกาะได้ในวันเดียว

 

การเดินทาง: จากตัวเมืองสงขลาข้ามสะพานติณสูลานนท์เข้าสู่เกาะยอ แล้วตามเส้นทางไปบ้านอ่าวทรายและสถาบันทักษิณคดีศึกษา รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกที่สุดเนื่องจากสถานที่ตั้งอยู่บนเนิน

 

 

9. วัดพระราชประดิษฐาน (วัดพะโคะ) ตั้งอยู่บนเขาพัทธสิงค์ ตำบลชุมพล อำเภอสทิงพระ เป็นพระอารามเก่าแก่และหนึ่งในศาสนสถานสำคัญที่สุดของคาบสมุทรสทิงพระ โดยมีความเกี่ยวข้องอย่างแน่นแฟ้นกับตำนานสมเด็จเจ้าพะโคะหรือหลวงปู่ทวดเหยียบน้ำทะเลจืด

 

ภายในมีพระสุวรรณมาลิกเจดีย์ศรีรัตนมหาธาตุ พระพุทธไสยาสน์ รอยพระพุทธบาท มณฑป รูปจำลองหลวงปู่ทวด พิพิธภัณฑ์ และโบราณสถานหลายส่วน ทำให้ผู้มาเยือนได้ทั้งไหว้พระและเรียนรู้ประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาในลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลา

 

พื้นที่สทิงพระเป็นชุมชนเก่าแก่ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และศาสนามายาวนาน วัดพะโคะจึงไม่ใช่เพียงสถานที่ศรัทธา แต่ยังเป็นหลักฐานของเครือข่ายวัด ชุมชน และการเดินทางบนคาบสมุทรที่เชื่อมอ่าวไทยกับทะเลสาบสงขลา

 

ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ รักษาความสงบ และให้ความเคารพพื้นที่ศาสนา โดยสามารถจัดเส้นทางร่วมกับหาดสทิงพระ อุทยานนกน้ำคูขุด และวัดหรือชุมชนเก่าอื่นบนคาบสมุทรสทิงพระได้

 

การเดินทาง: จากตัวเมืองสงขลาเดินทางข้ามสะพานติณสูลานนท์ไปทางสิงหนคร แล้วใช้เส้นทางสายสทิงพระมุ่งหน้าตำบลชุมพล วัดตั้งอยู่บริเวณเขาพัทธสิงค์ ห่างจากตัวเมืองประมาณ 48 กิโลเมตร

 

 

10. อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง เป็นพื้นที่ป่าภูเขาทางตอนใต้ของจังหวัดสงขลา ครอบคลุมพื้นที่อำเภอนาทวีและอำเภอสะเดา ใกล้ชายแดนไทย–มาเลเซีย จุดเด่นคือป่าดิบชื้น ลำธาร น้ำตก ภูเขาสลับซับซ้อน และประวัติศาสตร์การเมืองร่วมสมัยที่เชื่อมโยงกับพื้นที่ชายแดน

 

ป่าเขาน้ำค้างเป็นพื้นที่ต้นน้ำที่มีความชุ่มชื้นสูงและมีสภาพธรรมชาติแตกต่างจากชายฝั่งสงขลาอย่างชัดเจน นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสอากาศเย็นในพื้นที่สูง เดินชมป่า เที่ยวน้ำตก และศึกษาธรรมชาติในเส้นทางที่เปิดให้บริการ

 

อีกมิติหนึ่งของอุทยานคือประวัติศาสตร์ของกลุ่มโจรจีนคอมมิวนิสต์ซึ่งเคยใช้ภูมิประเทศภูเขาและป่าทึบเป็นฐานปฏิบัติการในอดีต ร่องรอยสำคัญยังคงปรากฏที่อุโมงค์ประวัติศาสตร์เขาน้ำค้างหรือหมู่บ้านปิยมิตร 5 ซึ่งกลายเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ในปัจจุบัน

 

การเที่ยวเขาน้ำค้างควรตรวจประกาศของอุทยาน สภาพอากาศ และเส้นทางก่อนเดินทาง โดยเฉพาะฤดูฝนซึ่งบางพื้นที่อาจมีฝนหนัก ถนนลื่น หรือน้ำป่า นักท่องเที่ยวที่ต้องเดินเส้นทางธรรมชาติควรเตรียมรองเท้าและอุปกรณ์ให้เหมาะสม

 

การเดินทาง: จากหาดใหญ่เดินทางไปทางอำเภอนาทวีและตำบลคลองกวาง ตามเส้นทางสู่อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง หากเดินทางต่อไปอุโมงค์ประวัติศาสตร์ควรใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าและเผื่อเวลาสำหรับเส้นทางภูเขา

 

 

11. พิพิธภัณฑ์พธำมรงค์ (พะธำมะรง) ตั้งอยู่เลขที่ 1 ถนนจะนะ ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา ใกล้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสงขลาและย่านเมืองเก่า เป็นพิพิธภัณฑ์ขนาดกะทัดรัดที่มีความสำคัญต่อประวัติศาสตร์เมืองและประวัติศาสตร์การเมืองไทย เพราะสร้างขึ้นเพื่อจำลองบรรยากาศบ้านพักเดิมของครอบครัวติณสูลานนท์

 

พื้นที่แห่งนี้เคยเป็นบริเวณบ้านพักของรองอำมาตย์โท ขุนวินิจทัณฑกรรม หรือบึ้ง ติณสูลานนท์ บิดาของพลเอก เปรม ติณสูลานนท์ อดีตนายกรัฐมนตรีและรัฐบุรุษ ตัวอาคารพิพิธภัณฑ์ได้รับการสร้างในรูปแบบเรือนไทยเพื่อถ่ายทอดบรรยากาศชีวิตครอบครัวและรากฐานของบุคคลสำคัญที่เกิดในจังหวัดสงขลา

 

คำว่า “พะธำมะรง” เป็นชื่อตำแหน่งราชการในกรมราชทัณฑ์สมัยก่อน ใช้เรียกตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการควบคุมเรือนจำและปรากฏในระบบราชการไทยมาหลายยุค การนำคำนี้มาใช้เป็นชื่อพิพิธภัณฑ์จึงเชื่อมโยงโดยตรงกับหน้าที่ราชการของขุนวินิจทัณฑกรรม

 

ภายในพิพิธภัณฑ์ช่วยให้ผู้มาเยือนเห็นชีวิตครอบครัว บรรยากาศบ้านพักข้าราชการ และความสัมพันธ์ระหว่างบุคคลสำคัญระดับประเทศกับเมืองสงขลาในช่วงต้นชีวิต เหมาะกับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์ร่วมสมัยและต้องการเดินเที่ยวเมืองเก่าอย่างมีบริบทมากขึ้น

 

การเดินทาง: พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่บนถนนจะนะในเขตเทศบาลนครสงขลา ใกล้พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสงขลา ถนนนางงาม และย่านเมืองเก่า สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ รถจักรยานยนต์ รถรับจ้าง หรือเดินต่อจากสถานที่ใกล้เคียงได้สะดวก

 

 

12. วัดมัชฌิมาวาสวรวิหาร (วัดกลาง) ตั้งอยู่บนถนนไทรบุรี ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา เป็นพระอารามหลวงเก่าแก่และหนึ่งในวัดสำคัญที่สุดของเมือง มีประวัติยาวนานหลายร้อยปีและสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนา ชุมชนจีน การค้า และพัฒนาการของเมืองสงขลา

 

ชื่อเดิมของวัดตามเรื่องเล่าท้องถิ่นคือ “วัดยายศรีจันทร์” ก่อนที่ชาวเมืองจะเรียกกันว่า “วัดกลาง” เนื่องจากตั้งอยู่ระหว่างวัดสำคัญอื่นในพื้นที่ ต่อมาชื่อมัชฌิมาวาสถูกนำมาใช้ โดยมีความหมายสอดคล้องกับตำแหน่งของวัดที่อยู่กึ่งกลางชุมชน

 

สิ่งที่น่าสนใจภายในวัด ได้แก่ พระอุโบสถที่มีศิลปกรรมผสมไทย–จีน จิตรกรรมฝาผนัง พระประธานหินอ่อน ซุ้มประตูที่ได้รับอิทธิพลหลายวัฒนธรรม และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติมัชฌิมาวาสซึ่งเก็บรักษาโบราณวัตถุจากพื้นที่สงขลา สทิงพระ และระโนด

 

วัดเหมาะกับการจัดไว้ในเส้นทางเมืองเก่าสงขลา โดยสามารถเดินหรือขับรถต่อไปศาลหลักเมือง ถนนนางงาม ถนนนครใน พิพิธภัณฑ์พธำมรงค์ และแหลมสมิหลาได้ นักท่องเที่ยวควรแต่งกายสุภาพและรักษาความสงบภายในพื้นที่ศาสนา

 

การเดินทาง: วัดตั้งอยู่บนถนนไทรบุรีในเขตเมืองสงขลา สามารถเดินทางจากย่านเมืองเก่าได้ในระยะใกล้ เหมาะกับการจอดรถบริเวณรอบเมืองแล้วเดินเที่ยวต่อเนื่องหลายจุด

 

 

13. สถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำสงขลา (สงขลาอะควาเรี่ยม) ตั้งอยู่บริเวณปลายแหลมสนอ่อน ตำบลบ่อยาง อำเภอเมืองสงขลา เป็นแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับสัตว์น้ำและระบบนิเวศของภาคใต้ โดยเชื่อมโยงเรื่องราวของน้ำจืด น้ำกร่อย ทะเลสาบ ป่าชายเลน และทะเลอ่าวไทยเข้าด้วยกัน

 

แนวคิดหลักของสถานแสดงพันธุ์สัตว์น้ำคือการเรียนรู้เรื่องชีววิทยา พฤติกรรมสัตว์น้ำ ความสัมพันธ์ของระบบนิเวศ และการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล เหมาะกับครอบครัว นักเรียน และผู้ที่ต้องการทำความเข้าใจธรรมชาติของสงขลาก่อนออกไปเที่ยวพื้นที่จริง

 

รูปแบบการจัดแสดงเดิมมีทั้งพื้นที่สัตว์น้ำจืด น้ำกร่อย และน้ำเค็ม รวมถึงตู้ปลาและอุโมงค์ชมสัตว์น้ำ อย่างไรก็ตามสถานที่อยู่ระหว่างการปรับปรุงฟื้นฟูและการเปิดให้เข้าชมขึ้นอยู่กับประกาศล่าสุดของพื้นที่ จึงควรตรวจสถานะก่อนเดินทางทุกครั้ง

 

ทำเลบริเวณแหลมสนอ่อนช่วยให้สามารถวางเส้นทางร่วมกับแหลมสมิหลา สวนสองทะเล เกาะหนู–เกาะแมว และเขาตังกวนได้สะดวก เหมาะกับการวางแผนทริปครอบครัวในเขตเมืองสงขลา

 

การเดินทาง: จากแหลมสมิหลาเดินทางต่อไปทางปลายแหลมสนอ่อน ตัวสถานที่ตั้งอยู่บริเวณชายฝั่งในเขตตำบลบ่อยาง ควรตรวจประกาศการเปิดให้บริการก่อนเดินทางเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียเที่ยว

 

 

14. ตลาดกรีนเวย์ ตั้งอยู่บริเวณสามแยกคลองเรียน ถนนกาญจนวนิช อำเภอหาดใหญ่ เป็นตลาดช่วงเย็นที่ได้รับความนิยมทั้งในกลุ่มคนท้องถิ่น นักศึกษา และนักท่องเที่ยว โดยมีทั้งอาหาร เสื้อผ้า ของใช้ ของฝาก และร้านค้าสมัยใหม่จำนวนมาก

 

ตลาดกรีนเวย์มีบรรยากาศแตกต่างจากตลาดกิมหยงอย่างชัดเจน ตลาดกิมหยงเน้นการค้ากลางวัน ของฝาก ของแห้งและสินค้านำเข้า ขณะที่กรีนเวย์เน้นบรรยากาศช่วงเย็น อาหารพร้อมรับประทาน แฟชั่น และพื้นที่เดินเล่น

 

โซนอาหารเป็นหนึ่งในจุดเด่น มีทั้งอาหารใต้ อาหารไทย อาหารจีน ขนม เครื่องดื่ม และอาหารสมัยใหม่ ทำให้เหมาะกับการใช้เป็นจุดปิดท้ายวันหลังเที่ยวสถานที่รอบหาดใหญ่

 

ตลาดตั้งอยู่ใกล้เส้นทางหลักของเมืองและสามารถเที่ยวร่วมกับมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ย่านคอหงส์ และสวนสาธารณะหาดใหญ่ได้ นักท่องเที่ยวควรเผื่อเวลาเรื่องการจราจรในช่วงเย็น โดยเฉพาะวันหยุด

 

การเดินทาง: ตลาดอยู่บริเวณถนนกาญจนวนิช ใกล้สามแยกคลองเรียน สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ รถจักรยานยนต์ ตุ๊กตุ๊ก หรือรถรับจ้างจากใจกลางหาดใหญ่ได้สะดวก

 

 

15. อุทยานนกน้ำคูขุด (เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบสงขลา) ตั้งอยู่ที่หมู่ 4 ตำบลคูขุด อำเภอสทิงพระ เป็นพื้นที่อนุรักษ์นกน้ำและระบบนิเวศทะเลสาบสงขลาที่สำคัญ เหมาะกับผู้ที่สนใจธรรมชาติ ดูนก ถ่ายภาพ และเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างพื้นที่ชุ่มน้ำกับวิถีชุมชน

 

เขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบสงขลาได้รับการคุ้มครองมายาวนาน และเป็นพื้นที่อาศัยของนกน้ำทั้งชนิดประจำถิ่นและนกอพยพตามฤดูกาล ลักษณะพื้นที่ประกอบด้วยผืนน้ำ ตื้นเขิน เกาะเล็ก ๆ พืชน้ำ และบริเวณชุ่มน้ำที่เหมาะกับการหาอาหารและพักอาศัยของนกจำนวนมาก

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการดูนกมักเป็นช่วงเช้าหรือช่วงเย็น เพราะอากาศไม่ร้อนและนกออกหากินมากกว่า นักท่องเที่ยวควรใช้เสียงเบา ไม่เข้าใกล้ฝูงนกมากเกินไป และหลีกเลี่ยงการรบกวนพื้นที่ทำรัง

 

อุทยานนกน้ำสามารถเที่ยวร่วมกับวัดพะโคะ หาดสทิงพระ และชุมชนบนคาบสมุทรสทิงพระ เหมาะกับการจัดเส้นทาง 1 วันจากเมืองสงขลาเพื่อเรียนรู้ทั้งศาสนา ธรรมชาติ และวิถีทะเลสาบ

 

การเดินทาง: จากตัวเมืองสงขลาข้ามสะพานติณสูลานนท์แล้วเดินทางขึ้นเหนือไปทางอำเภอสทิงพระ จากนั้นเข้าสู่ตำบลคูขุดตามป้ายเขตห้ามล่าสัตว์ป่าทะเลสาบสงขลา รถยนต์ส่วนตัวเหมาะที่สุดสำหรับเส้นทางนี้

 

 

16. หาดสทิงพระ (หาดมหาราช) เป็นชายหาดสำคัญของอำเภอสทิงพระ ตั้งอยู่บนฝั่งอ่าวไทยและเป็นส่วนหนึ่งของแนวชายฝั่งยาวบนคาบสมุทรสทิงพระ บรรยากาศโดยทั่วไปเงียบกว่าหาดสมิหลาและเหมาะกับผู้ที่ต้องการพักผ่อนริมทะเลในพื้นที่ชุมชน

 

ชายหาดทอดยาวตามแนวอ่าวไทย มีพื้นที่สำหรับเดินเล่น ชมทะเล และสัมผัสบรรยากาศชายฝั่งของชุมชนสทิงพระ ซึ่งมีความสัมพันธ์กับทั้งทะเลอ่าวไทยและทะเลสาบสงขลาในอีกด้านหนึ่งของคาบสมุทร

 

ช่วงเช้าเหมาะกับการเดินชายหาดและชมแสงเหนือทะเล ส่วนช่วงเย็นเหมาะกับการพักผ่อนหลังเที่ยววัดพะโคะหรืออุทยานนกน้ำคูขุด การลงเล่นน้ำควรพิจารณาคลื่น ลม และสภาพชายฝั่งจริงในวันที่เดินทาง

 

การเที่ยวหาดสทิงพระช่วยให้เห็นอีกด้านหนึ่งของสงขลาที่ต่างจากชายหาดในตัวเมือง เพราะบรรยากาศยังเชื่อมโยงกับชุมชนประมง เกษตรกรรม และวิถีชีวิตบนคาบสมุทรมากกว่าเมืองท่องเที่ยวชายทะเลขนาดใหญ่

 

การเดินทาง: จากเมืองสงขลาข้ามสะพานติณสูลานนท์และใช้ถนนสายสทิงพระมุ่งหน้าเข้าสู่ตัวอำเภอสทิงพระ จากนั้นเดินทางต่อไปยังชายฝั่งอ่าวไทยตามป้ายหาดสทิงพระหรือหาดมหาราช

 

 

17. วนอุทยานน้ำตกบริพัตร ตั้งอยู่บริเวณบ้านเขาสอยดาว หมู่ 10 ตำบลเขาพระ อำเภอรัตภูมิ เป็นแหล่งธรรมชาติด้านตะวันตกของจังหวัดสงขลาที่ช่วยกระจายเส้นทางท่องเที่ยวออกจากเมืองสงขลาและหาดใหญ่ จุดเด่นคือป่าดิบชื้น ลำธารและน้ำตกท่ามกลางบรรยากาศร่มรื่น

 

พื้นที่โดยรอบน้ำตกมีต้นไม้และป่าธรรมชาติ เหมาะกับการพักผ่อน เดินชมป่า และสัมผัสลำธาร นักท่องเที่ยวที่ต้องการความสงบหรือเที่ยวธรรมชาติแบบไม่เน้นกิจกรรมหนักสามารถเลือกใช้เวลาครึ่งวันได้

 

ปริมาณน้ำของน้ำตกเปลี่ยนไปตามฤดูกาล ช่วงที่มีฝนเพียงพอมักเห็นสายน้ำชัดและป่าเขียวสด แต่หลังฝนตกหนักควรระวังพื้นลื่น กระแสน้ำแรง และความเสี่ยงจากน้ำป่า ไม่ควรลงเล่นน้ำในจุดที่สภาพไม่ปลอดภัย

 

วนอุทยานน้ำตกบริพัตรเหมาะกับผู้ที่เดินทางผ่านอำเภอรัตภูมิหรือวางเส้นทางต่อไปพัทลุง ช่วยเติมหมวดน้ำตกและธรรมชาติป่าเขาให้กับทริปสงขลาโดยไม่ต้องกลับเข้าสู่เขตหาดใหญ่

 

การเดินทาง: จากหาดใหญ่หรือเมืองสงขลาเดินทางไปทางอำเภอรัตภูมิ จากนั้นเข้าสู่ตำบลเขาพระและบ้านเขาสอยดาว หมู่ 10 ตามเส้นทางวนอุทยาน รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกที่สุด

 

 

18. อุโมงค์ประวัติศาสตร์เขาน้ำค้าง ตั้งอยู่หมู่ 1 ตำบลคลองกวาง อำเภอนาทวี ภายในพื้นที่อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง และเป็นที่รู้จักในอีกชื่อว่า “หมู่บ้านปิยมิตร 5” สถานที่แห่งนี้เป็นหลักฐานสำคัญของความขัดแย้งทางการเมืองและประวัติศาสตร์ชายแดนภาคใต้ในช่วงศตวรรษที่ 20

 

อุโมงค์สร้างขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2515 โดยใช้แรงงานคนขุดภายในดินและภูเขา ใช้เวลาประมาณ 2 ปี ภายในเป็นระบบทางเดินคดเคี้ยวยาวประมาณ 1,000 เมตร มีหลายชั้นและหลายทางเข้าออก สามารถรองรับผู้คนจำนวนมากในช่วงที่ใช้เป็นฐานปฏิบัติการ

 

สิ่งที่ทำให้อุโมงค์น่าสนใจคือการแบ่งพื้นที่ใช้งานอย่างเป็นระบบ ภายในเคยมีห้องประชุม ห้องวิทยุ ห้องพยาบาล ห้องครัว พื้นที่พัก และพื้นที่ใช้งานอื่น ๆ สะท้อนให้เห็นการปรับตัวของผู้คนที่ต้องอาศัยและทำงานใต้ภูเขาในช่วงสถานการณ์ความขัดแย้ง

 

ปัจจุบันพื้นที่ได้รับการพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้และท่องเที่ยว นักท่องเที่ยวสามารถศึกษาประวัติศาสตร์ควบคู่กับการเที่ยวอุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง ซึ่งมีทั้งป่า น้ำตก และภูมิประเทศชายแดน

 

การเดินทาง: จากอำเภอนาทวีมุ่งหน้าตำบลคลองกวางและอุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง อุโมงค์อยู่ห่างจากที่ทำการอุทยานประมาณ 4 กิโลเมตร ควรใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าและตรวจสภาพเส้นทางก่อนเดินทางในฤดูฝน

 

 

19. มัสยิดกลางจังหวัดสงขลา หรือมัสยิดกลางดิย์นุลอิสลาม ตั้งอยู่บนถนนลพบุรีราเมศวร์ ตำบลคลองแห อำเภอหาดใหญ่ เป็นศูนย์กลางทางศาสนาอิสลามระดับจังหวัดและเป็นหนึ่งในแลนด์มาร์กทางสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นที่สุดของสงขลายุคปัจจุบัน

 

อาคารมัสยิดสีขาวขนาดใหญ่มีโดมสีทอง หออะซาน ซุ้มโค้ง และองค์ประกอบสถาปัตยกรรมอิสลามที่เด่นชัด ด้านหน้ามีสระน้ำยาวซึ่งช่วยสะท้อนเงาของอาคาร ทำให้เกิดภาพที่ได้รับการเปรียบเทียบกับทัชมาฮาลและเป็นจุดถ่ายภาพที่ได้รับความนิยม

 

ความสำคัญของมัสยิดไม่ได้อยู่เฉพาะสถาปัตยกรรม แต่เป็นสถานที่ประกอบศาสนกิจ ศูนย์รวมชุมชนมุสลิม และที่ตั้งของกิจกรรมด้านศาสนาอิสลามระดับจังหวัด จึงควรเข้าชมด้วยความเคารพมากกว่ามองเป็นเพียงสถานที่ถ่ายภาพ

 

ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ หลีกเลี่ยงการเข้าไปในพื้นที่ประกอบศาสนกิจในช่วงละหมาด และสอบถามก่อนถ่ายภาพบุคคลหรือพื้นที่ภายในบางส่วน ช่วงเย็นมักให้แสงสวยบริเวณสระน้ำด้านหน้า แต่ยังต้องคำนึงถึงกิจกรรมทางศาสนาที่เกิดขึ้นจริง

 

การเดินทาง: มัสยิดตั้งอยู่บนถนนลพบุรีราเมศวร์ ระหว่างตัวเมืองหาดใหญ่กับเส้นทางไปเมืองสงขลา สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ รถเช่า รถรับจ้าง หรือตุ๊กตุ๊กได้สะดวก

 

 

20. เกาะหนู และเกาะแมว เป็นเกาะคู่กลางทะเลหน้าเมืองสงขลาที่มองเห็นได้ชัดจากแหลมสมิหลาและแหลมสนอ่อน และเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ทางธรรมชาติที่เชื่อมโยงกับตำนานพื้นบ้านของจังหวัดมาอย่างยาวนาน

 

เกาะที่อยู่ใกล้ฝั่งถูกเรียกว่าเกาะหนู ส่วนเกาะที่อยู่ไกลออกไปคือเกาะแมว ภาพของเกาะทั้งสองเมื่อตัดกับทะเลอ่าวไทยเป็นหนึ่งในภาพจำสำคัญของเมืองสงขลา ควบคู่กับรูปปั้นนางเงือกทองและชายหาดสมิหลา

 

ตำนานพื้นบ้านเกี่ยวกับเกาะหนู–เกาะแมวเล่าถึงสัตว์ที่เกี่ยวข้องกับพ่อค้าชาวจีนและวัตถุวิเศษ ก่อนจะเกิดเหตุการณ์ที่ทำให้กลายเป็นเกาะกลางทะเล เรื่องเล่านี้ถูกนำมาใช้สร้างรูปปั้นหนูและแมวบริเวณแหลมสมิหลาและกลายเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์การท่องเที่ยวของเมือง

 

นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่ชมเกาะจากชายฝั่ง ซึ่งเป็นวิธีที่ง่ายและเหมาะกับทุกวัย ส่วนการเดินทางทางเรือเพื่อเข้าใกล้หรือขึ้นเกาะขึ้นอยู่กับฤดูกาล สภาพคลื่นลม และบริการของผู้ประกอบการท้องถิ่น หากเลือกลงเรือควรใช้ผู้ให้บริการที่มีอุปกรณ์ความปลอดภัยครบถ้วน

 

การเดินทาง: จุดชมหลักคือบริเวณแหลมสมิหลา หาดสมิหลา และแหลมสนอ่อน สามารถมองเห็นเกาะได้โดยไม่ต้องลงเรือ หากต้องการเดินทางทางน้ำควรตรวจผู้ให้บริการ สภาพอากาศ และคลื่นลมก่อนออกเดินทาง

 

 

 

ตอบ: หากมีเวลาจำกัดควรเริ่มจากย่านเมืองเก่าสงขลา เขาตังกวน และแหลมสมิหลา จากนั้นเพิ่มเกาะยอและสะพานติณสูลานนท์ หากพักที่หาดใหญ่ควรเผื่อเวลาไปตลาดกิมหยง น้ำตกโตนงาช้าง และตลาดกรีนเวย์ด้วย

 

ตอบ: เมืองสงขลาเด่นด้านเมืองเก่า ประวัติศาสตร์ ทะเลสาบ ชายหาด และวัฒนธรรม ส่วนหาดใหญ่เป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจ การค้า อาหาร โรงแรม และการคมนาคมของภาคใต้ นักท่องเที่ยวสามารถพักหาดใหญ่แล้วเดินทางไปเมืองสงขลาได้สะดวก

 

ตอบ: หากเน้นเมืองสงขลา ให้เริ่มจากย่านเมืองเก่า วัดมัชฌิมาวาส พิพิธภัณฑ์พธำมรงค์ ขึ้นเขาตังกวน และจบที่แหลมสมิหลาในช่วงเย็น หากเน้นหาดใหญ่ ให้เริ่มตลาดกิมหยง เที่ยวน้ำตกโตนงาช้างหรือมัสยิดกลาง และปิดท้ายตลาดกรีนเวย์

 

ตอบ: วันแรกเที่ยวเมืองเก่าสงขลา เขาตังกวน และแหลมสมิหลา วันที่ 2 เที่ยวเกาะยอ สถาบันทักษิณคดีศึกษา สะพานติณสูลานนท์ และหาดใหญ่ วันที่ 3 เลือกน้ำตกโตนงาช้าง หรือเส้นทางสทิงพระ วัดพะโคะ อุทยานนกน้ำคูขุด และหาดสทิงพระ

 

ตอบ: มีหลายแห่ง เช่น ย่านเมืองเก่าสงขลา เขาตังกวน ตลาดกิมหยง น้ำตกโตนงาช้าง สถาบันทักษิณคดีศึกษา วัดพะโคะ อุทยานนกน้ำคูขุด วนอุทยานน้ำตกบริพัตร อุทยานแห่งชาติเขาน้ำค้าง และอุโมงค์ประวัติศาสตร์เขาน้ำค้าง

 

ตอบ: เกาะยอมีทั้งวิถีประมงกระชังปลากะพง ผ้าทอเกาะยอ สวนสมรม อาหารทะเล ผลไม้พื้นถิ่น วัด และสถาบันทักษิณคดีศึกษา เหมาะกับการเที่ยวครึ่งวันถึงเต็มวันและสามารถขับรถเที่ยวรอบเกาะได้

 

ตอบ: โดยทั่วไปช่วงปลายปีถึงต้นปีเหมาะกับการเที่ยวกลางแจ้งมากกว่า อย่างไรก็ตามสงขลาเที่ยวได้ตลอดปี ควรตรวจพยากรณ์อากาศก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงมรสุมของอ่าวไทยและวันที่มีฝนหนัก

 

ตอบ: เหมาะมาก เพราะมีทั้งชายหาด เมืองเก่า เกาะยอ พิพิธภัณฑ์ ตลาด สวนธรรมชาติ และแหล่งเรียนรู้ เด็กเล็กสามารถเที่ยวในเมืองและชุมชนได้ง่าย ส่วนเส้นทางน้ำตกหรือป่าควรเลือกตามวัยและความพร้อมของสมาชิกในครอบครัว

 

ตอบ: ควรแต่งกายสุภาพ หลีกเลี่ยงช่วงเวลาละหมาด ไม่ส่งเสียงดัง และสอบถามก่อนถ่ายภาพภายในหรือเข้าไปยังพื้นที่ประกอบศาสนกิจ เพื่อให้เกียรติสถานที่และผู้ที่มาใช้พื้นที่ทางศาสนา