วนอุทยานน้ำตกบริพัตร

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วนอุทยานน้ำตกบริพัตร จังหวัดสงขลา เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติในอำเภอรัตภูมิที่เหมาะสำหรับการพักผ่อน เล่นน้ำ และสัมผัสป่าดิบชื้นของเทือกเขาบรรทัดอย่างใกล้ชิด ตัวน้ำตกตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลเขาพระ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา ห่างจากอำเภอเมืองสงขลาประมาณ 52 กิโลเมตร ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 406 ช่วงระหว่างกิโลเมตรที่ 35–36 แล้วแยกจากปากทางเข้าไปประมาณ 800 เมตร จึงถึงพื้นที่น้ำตก เสน่ห์สำคัญของที่นี่คือเป็นน้ำตกขนาดไม่ใหญ่ เดินทางสะดวก มีน้ำไหลตลอดปี อยู่ท่ามกลางแมกไม้เขียวขจี และมีแอ่งน้ำธรรมชาติที่เหมาะกับการเล่นน้ำแบบผ่อนคลาย

 

น้ำตกบริพัตรเป็นน้ำตกที่ให้บรรยากาศต่างจากน้ำตกใหญ่ที่ต้องเดินป่าหนัก เพราะนักท่องเที่ยวสามารถเข้าถึงชั้นล่างได้ง่าย เหมาะกับทั้งครอบครัว กลุ่มเพื่อน ผู้ที่ต้องการพักผ่อนระยะสั้น และผู้ที่อยากเปลี่ยนบรรยากาศจากตัวเมืองหาดใหญ่หรือสงขลามาสู่พื้นที่ป่าเขาในอำเภอรัตภูมิ พื้นที่โดยรอบมีร่มเงาไม้ใหญ่ เสียงน้ำไหล และแนวหินธรรมชาติ ทำให้รู้สึกเย็นสบายแม้เดินทางมาในวันที่อากาศร้อน

 

น้ำตกแห่งนี้มีต้นน้ำมาจากผืนป่าในแนวเทือกเขาบรรทัด ซึ่งคนในท้องถิ่นเรียกว่าเขาแก้ว สายน้ำไหลรวมลงมาตามความลาดชันของภูเขา เกิดเป็นแนวน้ำตกที่ลดหลั่นผ่านโขดหินและแอ่งน้ำหลายช่วง พื้นที่ทั้งสองฝั่งลำธารปกคลุมด้วยป่าดิบชื้น มีไม้ยืนต้น ไม้พุ่ม เฟิร์น และพืชพื้นล่างที่ช่วยรักษาความชุ่มชื้นของลำธาร จึงทำให้น้ำตกบริพัตรมีน้ำให้ชมได้ตลอดปี แม้ปริมาณน้ำจะแตกต่างกันตามฤดูกาล

 

ลักษณะเด่นของน้ำตกบริพัตรคือการเป็นน้ำตกที่เล่นน้ำได้ง่ายในช่วงชั้นล่าง บริเวณแอ่งน้ำด้านล่างมีพื้นที่สำหรับลงเล่นน้ำและพักผ่อนริมธาร น้ำใส เย็น และมีฉากหลังเป็นผืนป่าเขียวขจี นักท่องเที่ยวสามารถนั่งพักบนโขดหิน เดินชมลำธาร ถ่ายภาพบรรยากาศธรรมชาติ หรือใช้เวลาอยู่กับครอบครัวในพื้นที่ใกล้ลานจอดรถได้โดยไม่ต้องเดินไกล เหมาะกับผู้ที่ต้องการสัมผัสธรรมชาติแบบไม่ซับซ้อน

 

จากชั้นล่าง นักท่องเที่ยวสามารถเดินขึ้นไปตามบันไดหินที่เลียบแนวเขาเพื่อชมชั้นน้ำตกถัดไป เส้นทางช่วงล่างถึงช่วงกลางเดินได้สะดวกกว่าชั้นบน เพราะมีการพัฒนาทางเดินและบันไดสำหรับเข้าถึงน้ำตกหลายช่วง แต่เมื่อสูงขึ้นไป เส้นทางจะเริ่มต้องใช้ความระมัดระวังมากขึ้น เนื่องจากมีโขดหิน พื้นเปียก และความลาดชัน ผู้ที่ต้องการเดินขึ้นไปสูงกว่าชั้นที่มีทางเดินชัดเจนควรสวมรองเท้ากันลื่น ไม่เดินลำพัง และหลีกเลี่ยงการเดินในช่วงฝนตกหรือพื้นหินเปียกมาก

 

บริเวณชั้นบนของน้ำตกมีแอ่งน้ำขนาดเล็กอีกแห่งหนึ่ง เหมาะกับการชมธรรมชาติและพักสายตาจากความเขียวชื้นของป่า การเดินขึ้นไปยังชั้นบนทำให้เห็นลักษณะการไหลของน้ำที่เปลี่ยนไปในแต่ละช่วง บางช่วงเป็นลานหินกว้าง บางช่วงเป็นช่องน้ำที่ไหลผ่านหินขนาดใหญ่ และบางช่วงเกิดละอองน้ำกระจายเมื่อแสงแดดส่องผ่านแนวไม้ ทำให้น้ำตกบริพัตรมีมุมชมธรรมชาติหลายระดับ แม้จะเป็นน้ำตกขนาดไม่ใหญ่ก็ตาม

 

หนึ่งในจุดที่มักถูกกล่าวถึงคือบริเวณโตนลานไทร ซึ่งอยู่ในช่วงชั้นกลางของน้ำตก มีแอ่งน้ำและสายน้ำไหลผ่านช่องโขดหิน เมื่อมีแสงแดดและลมพัดผ่านจะเห็นละอองน้ำกระจายสวยงาม จุดนี้เหมาะกับการนั่งพัก ชมสายน้ำ และถ่ายภาพธรรมชาติ แต่ควรระวังพื้นหินลื่นและระดับน้ำที่เปลี่ยนตามฝนในแต่ละวัน การเล่นน้ำควรเลือกบริเวณที่ปลอดภัย อยู่ในสายตาของผู้ร่วมเดินทาง และไม่เข้าใกล้จุดน้ำไหลแรง

 

ชื่อ “น้ำตกบริพัตร” มีประวัติที่น่าสนใจ เดิมน้ำตกแห่งนี้เรียกว่าน้ำตกคลองลำเรียน ต่อมาในช่วงปี พ.ศ. 2469–2471 จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต เสด็จเดินทางมาราชการจากจังหวัดสงขลาไปยังจังหวัดสตูล และได้ทรงแวะพักผ่อนที่น้ำตกแห่งนี้ พร้อมจารึกพระนาม “บริพัตร” ไว้ที่หน้าผาน้ำตก ชาวบ้านจึงเรียกน้ำตกคลองลำเรียนว่า “น้ำตกบริพัตร” สืบต่อมาจนถึงปัจจุบัน

 

ประวัติชื่อสถานที่ทำให้น้ำตกบริพัตรมีคุณค่ามากกว่าการเป็นแหล่งเล่นน้ำ เพราะชื่อของน้ำตกเชื่อมโยงกับเส้นทางราชการระหว่างสงขลาและสตูลในอดีต รวมถึงความทรงจำของชุมชนท้องถิ่นที่ถ่ายทอดเรื่องเล่าจากรุ่นสู่รุ่น ผู้ที่มาเที่ยวน้ำตกจึงสามารถมองพื้นที่นี้ได้ทั้งในฐานะแหล่งธรรมชาติและพื้นที่ประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของอำเภอรัตภูมิ

 

สภาพแวดล้อมของน้ำตกบริพัตรอยู่ในภูมิประเทศแบบภูเขาสลับซับซ้อน มีชั้นหินแกรนิตและแนวป่าดิบชื้นที่ช่วยรักษาความอุดมสมบูรณ์ของต้นน้ำ พรรณไม้ที่พบในพื้นที่มีทั้งไม้ยาง หลุมพอ ตะเคียนทอง ตะเคียนหิน กะบาก มะม่วงป่า จำปาป่า ไทร สะตอ มะหาด และไม้ป่าหลายชนิด พืชเหล่านี้ทำหน้าที่เป็นทั้งร่มเงา แหล่งอาหารของสัตว์ป่า และองค์ประกอบสำคัญของระบบนิเวศต้นน้ำ

 

พื้นที่ป่ารอบน้ำตกบริพัตรยังเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหลากหลายชนิดในระบบนิเวศเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง เช่น ช้างป่า สมเสร็จ เลียงผา เก้ง กระจง ชะมด ค้างคาว กระรอก ชะนี ลิง ค่าง และนกป่าหลายชนิด เช่น นกหว้า ไก่จุก และนกเงือก นักท่องเที่ยวทั่วไปอาจไม่ได้พบเห็นสัตว์ป่าขนาดใหญ่โดยตรง แต่การรักษาความเงียบ ไม่ให้อาหารสัตว์ และไม่ออกนอกเส้นทางเป็นสิ่งสำคัญ เพราะพื้นที่นี้เป็นส่วนหนึ่งของบ้านสัตว์ป่า

 

ความสำคัญของน้ำตกบริพัตรไม่ได้อยู่เพียงความสวยงามเฉพาะจุด แต่รวมถึงบทบาทของพื้นที่ในฐานะแหล่งธรรมชาติอันควรอนุรักษ์และพื้นที่ใช้ประโยชน์เพื่อการท่องเที่ยวพักผ่อนหย่อนใจและการศึกษาวิจัย ป่าต้นน้ำ ลำธาร น้ำตก พืชพรรณ และสัตว์ป่าในบริเวณนี้เชื่อมโยงกันเป็นระบบ การรักษาความสะอาดและความสงบของพื้นที่จึงเป็นหน้าที่ร่วมกันของผู้มาเยือนทุกคน

 

ช่วงเวลาที่น้ำตกบริพัตรมีน้ำมากและบรรยากาศชุ่มฉ่ำที่สุดคือช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคม ซึ่งเป็นช่วงที่สายน้ำมีพลังและป่ารอบด้านเขียวสด ส่วนช่วงเดือนมิถุนายนถึงกันยายนเป็นฤดูผลไม้ของภาคใต้ เส้นทางไปน้ำตกมักมีผลไม้ตามฤดูกาลจำหน่าย เช่น เงาะ ทุเรียน มังคุด จำปะดะ และลองกอง ทำให้การเดินทางไปเที่ยวน้ำตกบริพัตรมีเสน่ห์เพิ่มขึ้นจากบรรยากาศสวนผลไม้ริมทาง

 

สำหรับคนที่ต้องการเล่นน้ำ ช่วงที่เหมาะคือวันที่ฝนไม่ตกหนัก น้ำใส และกระแสน้ำไม่แรง แม้น้ำตกจะมีน้ำตลอดปี แต่พื้นที่น้ำตกทุกแห่งมีความเปลี่ยนแปลงตามสภาพอากาศ โดยเฉพาะในช่วงฝนตกต่อเนื่อง นักท่องเที่ยวควรสังเกตสีของน้ำ หากน้ำเริ่มขุ่น กระแสน้ำแรง หรือมีฝนตกหนักบริเวณต้นน้ำ ควรขึ้นจากน้ำทันทีและปฏิบัติตามคำแนะนำของเจ้าหน้าที่

 

สิ่งอำนวยความสะดวกภายในพื้นที่มีลานจอดรถ ทางเดินขึ้นลงน้ำตก สะพาน ป้ายสื่อความหมาย และศูนย์บริการสำหรับผู้พิการ พื้นที่โดยรวมเหมาะกับการมาเที่ยวแบบครึ่งวันหรือแวะพักระหว่างเส้นทางสงขลา–สตูล นักท่องเที่ยวสามารถใช้เวลาเล่นน้ำ พักผ่อน ถ่ายภาพ และเดินชมชั้นน้ำตกช่วงล่างได้อย่างสบาย โดยไม่ต้องเตรียมอุปกรณ์เดินป่าหนักเหมือนแหล่งธรรมชาติที่ต้องเดินไกล

 

อย่างไรก็ตาม น้ำตกบริพัตรยังคงเป็นพื้นที่ธรรมชาติ ไม่ใช่สวนน้ำหรือสถานที่ท่องเที่ยวเชิงพาณิชย์ขนาดใหญ่ ผู้มาเยือนจึงควรเตรียมของใช้ส่วนตัวให้พร้อม เช่น เสื้อผ้าสำหรับเปลี่ยน ผ้าขนหนู ถุงกันน้ำ รองเท้าแตะสำหรับพื้นที่เปียก รองเท้ากันลื่นสำหรับเดินขึ้นชั้นน้ำตก น้ำดื่ม และถุงสำหรับเก็บขยะของตนเอง การเตรียมตัวที่ดีทำให้เที่ยวได้สะดวกและลดผลกระทบต่อพื้นที่ธรรมชาติ

 

ข้อควรปฏิบัติที่สำคัญคือไม่ทิ้งขยะ ไม่เก็บพืช ไม่จับสัตว์ ไม่นำหินหรือสิ่งใดออกจากพื้นที่ ไม่ขีดเขียนบนก้อนหินหรือสิ่งก่อสร้าง และไม่ส่งเสียงดังรบกวนธรรมชาติ วนอุทยานน้ำตกบริพัตรเป็นพื้นที่ที่ได้รับการดูแลเพื่อให้คนเข้ามาพักผ่อนและเรียนรู้ธรรมชาติ การเคารพกฎของพื้นที่ช่วยให้แหล่งน้ำตกยังคงสะอาด ปลอดภัย และน่าเที่ยวต่อไป

 

ครอบครัวที่พาเด็กมาเที่ยวควรเลือกพื้นที่เล่นน้ำบริเวณชั้นล่างซึ่งเข้าถึงง่ายและอยู่ใกล้จุดพัก ไม่ควรปล่อยเด็กเล่นน้ำตามลำพัง แม้น้ำบางจุดจะไม่ลึกมากก็ตาม เพราะพื้นหินอาจลื่นและระดับน้ำเปลี่ยนได้ตามปริมาณฝน ผู้ปกครองควรดูแลอย่างใกล้ชิด เลือกจุดที่กระแสน้ำไม่แรง และหลีกเลี่ยงการพาเด็กขึ้นไปยังชั้นสูงที่ต้องปีนป่าย

 

สำหรับนักท่องเที่ยวสายถ่ายภาพ น้ำตกบริพัตรมีมุมที่น่าสนใจหลายแบบ ทั้งป้ายทางเข้า ลำธารชั้นล่าง แอ่งน้ำใส โขดหิน บันไดหินเลียบเขา พรรณไม้ป่าดิบชื้น และภาพสายน้ำที่ไหลผ่านช่องหิน ช่วงเช้าเหมาะกับการถ่ายภาพแสงนุ่มและบรรยากาศสงบ ส่วนช่วงบ่ายควรเลือกมุมที่อยู่ใต้ร่มไม้และระวังละอองน้ำกระเด็นใส่อุปกรณ์ การใช้ถุงกันน้ำหรือผ้าเช็ดเลนส์จะช่วยป้องกันความชื้นได้ดี

 

หากจัดทริปแบบครึ่งวัน นักท่องเที่ยวสามารถออกเดินทางจากหาดใหญ่หรือสงขลาในช่วงเช้า แวะเล่นน้ำและพักผ่อนที่น้ำตกบริพัตร 2–3 ชั่วโมง แล้วเดินทางต่อไปยังร้านอาหารในอำเภอรัตภูมิหรือจุดท่องเที่ยวใกล้เคียง เช่น น้ำตกโตนงาช้าง น้ำตกโตนปลิว เขาคูหา หรือแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตรในอำเภอรัตภูมิ เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวธรรมชาติแบบไม่เหนื่อยมาก

 

หากจัดทริปแบบเต็มวัน สามารถเริ่มต้นด้วยน้ำตกบริพัตรในช่วงเช้า ต่อด้วยน้ำตกใกล้เคียงหรือเส้นทางท่องเที่ยวในเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าโตนงาช้าง จากนั้นแวะรับประทานอาหารท้องถิ่นในรัตภูมิ และปิดท้ายด้วยจุดชมธรรมชาติหรือคาเฟ่ริมน้ำในพื้นที่ การเที่ยวแบบเต็มวันช่วยให้เห็นภาพอำเภอรัตภูมิครบขึ้น ทั้งป่า น้ำตก ภูเขา สวนผลไม้ และอาหารท้องถิ่น

 

การเดินทาง ไปวนอุทยานน้ำตกบริพัตรสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า หากเริ่มจากตัวเมืองสงขลาให้ใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 406 มุ่งสู่อำเภอรัตภูมิ น้ำตกตั้งอยู่ช่วงระหว่างกิโลเมตรที่ 35–36 จากนั้นแยกจากปากทางเข้าไปประมาณ 800 เมตร หากเริ่มจากหาดใหญ่สามารถเดินทางผ่านเส้นทางเชื่อมสู่อำเภอรัตภูมิแล้วต่อไปยังถนนยนตรการกำธร เส้นทางโดยรวมเป็นถนนที่เดินทางได้สะดวก แต่ควรขับด้วยความระมัดระวังในช่วงฝนตกและช่วงถนนเปียก

 

ผู้ที่ไม่คุ้นเส้นทางควรตั้งจุดหมายเป็นน้ำตกบริพัตร ตำบลเขาพระ อำเภอรัตภูมิ และตรวจเส้นทางก่อนออกเดินทาง เพราะทางแยกเข้าพื้นที่น้ำตกอยู่ใกล้หลักกิโลเมตรบนทางหลวง หากเลยทางเข้าอาจต้องกลับรถไกล การเผื่อเวลาเดินทางและเลือกเดินทางช่วงเช้าจะช่วยให้มีเวลาพักผ่อน เล่นน้ำ และเดินชมธรรมชาติได้เต็มที่ขึ้น

 

เมื่อเทียบกับน้ำตกโตนงาช้างซึ่งเป็นแหล่งน้ำตกชื่อดังของสงขลา น้ำตกบริพัตรมีบรรยากาศที่เล็กกว่า สงบกว่า และเหมาะกับการพักผ่อนแบบเรียบง่าย จุดแข็งคือเดินทางเข้าถึงง่าย มีแอ่งน้ำให้เล่น มีทางเดินช่วงล่าง และตั้งอยู่บนเส้นทางที่เชื่อมต่อกับแหล่งท่องเที่ยวอื่นในอำเภอรัตภูมิและจังหวัดสตูล เหมาะสำหรับผู้ที่อยากได้ทริปธรรมชาติที่ไม่ต้องใช้เวลาวางแผนซับซ้อน

 

น้ำตกบริพัตรยังเหมาะกับการเรียนรู้ธรรมชาติในระดับพื้นฐาน เพราะผู้มาเยือนสามารถเห็นองค์ประกอบของระบบนิเวศน้ำตกได้ครบ ทั้งต้นน้ำ ป่าดิบชื้น ลำธาร โขดหิน พืชริมน้ำ แอ่งน้ำ และสัตว์ขนาดเล็กในพื้นที่ การเดินช้า ๆ และสังเกตสภาพแวดล้อมทำให้เข้าใจว่าน้ำตกไม่ได้เป็นเพียงจุดเล่นน้ำ แต่เป็นระบบธรรมชาติที่ต้องอาศัยป่าอุดมสมบูรณ์เป็นฐานสำคัญ

 

สำหรับการวางแผนด้านอาหาร นักท่องเที่ยวสามารถเตรียมอาหารว่างและน้ำดื่มไปเองในปริมาณพอดี หรือแวะรับประทานอาหารในตัวอำเภอรัตภูมิหลังจากเล่นน้ำเสร็จ ร้านอาหารในพื้นที่มีทั้งอาหารใต้ ก๋วยเตี๋ยว ขนมจีน คาเฟ่ และร้านริมน้ำ การเลือกกินอาหารท้องถิ่นช่วยให้ทริปน้ำตกบริพัตรสมบูรณ์ขึ้น เพราะรัตภูมิเป็นพื้นที่ที่มีทั้งธรรมชาติและวัตถุดิบท้องถิ่นจากสวนผลไม้และชุมชนโดยรอบ

 

สำหรับการพักค้างคืน ตัวน้ำตกเหมาะกับการเที่ยวแบบไปเช้าเย็นกลับมากกว่า แต่ในอำเภอรัตภูมิและพื้นที่ใกล้เคียงมีรีสอร์ท โฮมสเตย์ และที่พักขนาดเล็กสำหรับผู้ที่ต้องการจัดทริปหลายจุด เช่น น้ำตกบริพัตร น้ำตกโตนปลิว น้ำตกโตนงาช้าง เขาคูหา และแหล่งท่องเที่ยวเชิงเกษตร ผู้ที่ต้องการพักค้างควรเลือกที่พักตามเส้นทางต่อไปในวันถัดไป เพื่อประหยัดเวลาเดินทางและจัดทริปได้ต่อเนื่อง

 

โดยรวมแล้ว วนอุทยานน้ำตกบริพัตรเป็นน้ำตกที่เหมาะกับผู้ต้องการพักผ่อนในธรรมชาติแบบง่าย เข้าถึงสะดวก และมีบรรยากาศป่าดิบชื้นให้สัมผัสอย่างชัดเจน จุดเด่นของที่นี่คือมีน้ำไหลตลอดปี มีแอ่งน้ำสำหรับเล่นน้ำ มีบันไดหินให้เดินชมชั้นน้ำตก มีประวัติชื่อที่เชื่อมโยงกับเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ และตั้งอยู่บนเส้นทางท่องเที่ยวที่สามารถเชื่อมกับแหล่งธรรมชาติอื่นของอำเภอรัตภูมิได้ดี หากเตรียมตัวเหมาะสม เลือกวันที่อากาศปลอดภัย และเที่ยวด้วยความเคารพต่อธรรมชาติ น้ำตกบริพัตรจะเป็นจุดหมายที่ให้ทั้งความสดชื่น ความสงบ และความเข้าใจในผืนป่าต้นน้ำของสงขลา

 

 

ตอบ: วนอุทยานน้ำตกบริพัตรตั้งอยู่ที่หมู่ที่ 10 บ้านเขาสอยดาว ตำบลเขาพระ อำเภอรัตภูมิ จังหวัดสงขลา ห่างจากตัวเมืองสงขลาประมาณ 52 กม.

 

ตอบ: เหมาะกับการเล่นน้ำบริเวณชั้นล่างซึ่งมีแอ่งน้ำธรรมชาติและเข้าถึงง่าย แต่ควรหลีกเลี่ยงการเล่นน้ำเมื่อฝนตกหนัก น้ำขุ่น หรือกระแสน้ำแรง

 

ตอบ: น้ำตกบริพัตรมีน้ำไหลตลอดปี โดยช่วงที่มีน้ำมากและบรรยากาศชุ่มฉ่ำที่สุดคือเดือนตุลาคมถึงธันวาคม

 

ตอบ: สามารถเดินขึ้นไปตามบันไดหินและทางเดินช่วงล่างถึงช่วงกลางได้สะดวก ส่วนช่วงสูงขึ้นไปต้องใช้ความระมัดระวัง เพราะมีโขดหิน พื้นลื่น และความลาดชัน

 

ตอบ: เดิมน้ำตกแห่งนี้ชื่อว่าน้ำตกคลองลำเรียน ต่อมาเปลี่ยนเป็นน้ำตกบริพัตรหลังเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์เสด็จมาพักผ่อนและจารึกพระนามไว้ที่หน้าผาน้ำตก

 

ตอบ: ใช้ทางหลวงหมายเลข 406 ช่วงระหว่างกิโลเมตรที่ 35–36 แล้วแยกจากปากทางเข้าไปประมาณ 800 เมตรจึงถึงพื้นที่น้ำตก

 

ตอบ: มีลานจอดรถ ทางเดินขึ้นลงน้ำตก สะพาน ป้ายสื่อความหมาย และศูนย์บริการสำหรับผู้พิการ

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับน้ำตกโตนงาช้าง น้ำตกธาราสวรรค์ น้ำตกปาหนัน ถ้ำภูผาเพชร น้ำตกโตนปลิว และเขาคูหาได้