ศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณ

Rating: 3.5/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06:00 – 23:00

 

ศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณ เป็นหนึ่งในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์กลางกรุงเทพมหานครที่มีชื่อเสียงที่สุด ทั้งในหมู่ชาวไทยและชาวต่างชาติ ตั้งอยู่บริเวณสี่แยกราชประสงค์ หน้าโรงแรมเอราวัณเดิม (ปัจจุบันคือ Grand Hyatt Erawan Bangkok) ท่ามกลางย่านธุรกิจและการค้าซึ่งคึกคักตลอดทั้งวัน แม้จะรายล้อมด้วยตึกสูง รถรา และผู้คนจำนวนมาก แต่ศาลแห่งนี้กลับเป็นพื้นที่ที่ผู้คนแวะเวียนเข้ามาเพื่อหยุด ตั้งจิต และขอพรอย่างไม่ขาดสาย จนกลายเป็นภาพจำของกรุงเทพฯ ในอีกมิติหนึ่งที่ผสานศรัทธาเข้ากับชีวิตเมืองสมัยใหม่ได้อย่างชัดเจน

 

จุดเริ่มต้นของศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณย้อนกลับไปเมื่อ พ.ศ. 2494 ในช่วงที่ พลตำรวจเอกเผ่า ศรียานนท์ มีนโยบายให้ก่อสร้างโรงแรมเอราวัณขึ้นบริเวณสี่แยกราชประสงค์ เพื่อรองรับแขกต่างประเทศและยกระดับภาพลักษณ์ของกรุงเทพฯ ในฐานะเมืองท่องเที่ยวระดับนานาชาติ อย่างไรก็ตาม ในช่วงแรกของการก่อสร้างกลับเกิดอุบัติเหตุและปัญหาขึ้นหลายประการ จนเมื่อการก่อสร้างใกล้แล้วเสร็จในช่วงปลายปี พ.ศ. 2499 บริษัท สหโรงแรมไทยและการท่องเที่ยว จำกัด ผู้บริหารโรงแรมในขณะนั้น จึงได้ติดต่อ พลเรือตรีหลวงสุวิชานแพทย์ ร.น. นายแพทย์ใหญ่ กองทัพเรือ ซึ่งเป็นผู้ทรงคุณวุฒิด้านการนั่งทางใน เพื่อช่วยหาฤกษ์วันเปิดโรงแรม

 

จากการตรวจพิจารณา พลเรือตรีหลวงสุวิชานแพทย์ได้ท้วงติงว่า การก่อสร้างโรงแรมไม่ได้มีการบอกกล่าวสิ่งศักดิ์สิทธิ์ในพื้นที่ตั้งแต่ต้น ฤกษ์ในการวางศิลาฤกษ์ก็ไม่เหมาะสม อีกทั้งชื่อ “เอราวัณ” ซึ่งเป็นชื่อช้างทรงของพระอินทร์ ถือเป็นชื่อที่มีความศักดิ์สิทธิ์ จำเป็นต้องมีการบวงสรวงอย่างถูกต้อง วิธีการแก้ไขตามความเชื่อจึงต้องขอพรจากพระพรหม เทพผู้สร้าง เพื่อช่วยขจัดอุปสรรค และกำหนดให้สร้างศาลพระพรหมขึ้นทันทีหลังการก่อสร้างโรงแรมแล้วเสร็จ รวมถึงให้มีศาลพระภูมิภายในโรงแรมด้วย

 

ศาลพระพรหมที่ถูกสร้างขึ้นนี้ได้รับการออกแบบโดยนายระวี ชมเสรี และหม่อมหลวงปุ่ม มาลากุล ส่วนองค์ท้าวมหาพรหมปั้นด้วยปูนพลาสเตอร์ปิดทอง ออกแบบและปั้นโดยนายจิตร พิมพ์โกวิท ช่างกองหัตถศิลป์ กรมศิลปากร และได้อัญเชิญมาประดิษฐาน ณ หน้าโรงแรมเอราวัณ เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2499 เดิมทีแผนการสร้างองค์พระพรหมตั้งใจจะใช้โลหะหล่อสีทอง แต่เนื่องจากข้อจำกัดด้านเวลาและฤกษ์เปิดโรงแรม จึงเปลี่ยนมาใช้ปูนปั้นปิดทองแทน

 

ศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณถือเป็นศาลพระพรหมขนาดใหญ่แห่งแรก และกลายเป็นต้นแบบของการสร้างศาลพระพรหมในอาคารหรือสถานที่สำคัญขนาดใหญ่ในเวลาต่อมา ด้วยความเชื่อว่าจะช่วยปัดเป่าความขัดข้อง อุปสรรค และส่งเสริมโชคลาภ ความสำเร็จในกิจการงานต่าง ๆ ความศรัทธานี้ค่อย ๆ แผ่ขยายออกไปจนทำให้ศาลแห่งนี้เป็นที่รู้จักในระดับสากล โดยเฉพาะในหมู่นักท่องเที่ยวจากเอเชียตะวันออก เช่น จีน ฮ่องกง ไต้หวัน และสิงคโปร์

 

ในปี พ.ศ. 2549 ได้เกิดเหตุการณ์สะเทือนใจเมื่อมีชายที่มีอาการไม่สมประกอบเข้าทำลายองค์ท้าวมหาพรหมจนแตกเสียหาย เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 21 มีนาคม พ.ศ. 2549 หลังจากนั้นได้มีการดำเนินการบูรณะและสร้างองค์ใหม่ขึ้น โดยอยู่ภายใต้การดูแลของ “มูลนิธิทุนท่านท้าวมหาพรหม” ซึ่งดูแลศาลแห่งนี้มาจนถึงปัจจุบัน และการบูรณะแล้วเสร็จในช่วงปลายเดือนพฤษภาคมปีเดียวกัน เหตุการณ์ดังกล่าวยิ่งทำให้ศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณกลายเป็นสัญลักษณ์ของศรัทธาที่ไม่สั่นคลอน แม้จะเผชิญเหตุการณ์รุนแรงก็ตาม

 

ในเชิงความเชื่อ พระพรหมเป็นเทพผู้สร้าง มีสี่พักตร์ซึ่งมักอธิบายว่าแทนคุณธรรมสำคัญ ได้แก่ เมตตา กรุณา มุทิตา และอุเบกขา ผู้มาสักการะจึงนิยมไหว้ครบทั้งสี่ด้าน โดยแต่ละด้านจะตั้งจิตขอพรในเรื่องที่แตกต่างกัน การเดินวนไหว้รอบองค์พระพรหมจึงไม่ใช่เพียงพิธีกรรมตามธรรมเนียม แต่เป็นการสะท้อนความตั้งใจที่จะปรับชีวิตให้สอดคล้องกับคุณธรรมเหล่านี้

 

เสน่ห์ของศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณในปัจจุบัน คือการเป็นพื้นที่ศรัทธาที่ดำรงอยู่ท่ามกลางความเคลื่อนไหวของเมือง เสียงรถ เสียงผู้คน และเสียงดนตรีจากการแก้บน กลับกลายเป็นฉากหลังที่ทำให้ช่วงเวลาการตั้งจิตสั้น ๆ มีความหมายมากขึ้น สำหรับนักท่องเที่ยว ที่นี่คือจุดเรียนรู้วัฒนธรรมและความเชื่อของสังคมไทยผ่านประสบการณ์ตรง ขณะที่สำหรับคนเมือง ศาลแห่งนี้เป็นเหมือนที่พึ่งทางใจเล็ก ๆ ในวันที่รู้สึกติดขัดหรือสับสน

 

การเดินทาง ศาลท้าวมหาพรหมเอราวัณตั้งอยู่ใจกลางเมือง เดินทางสะดวกด้วยรถไฟฟ้า BTS โดยลงสถานีชิดลม หรือสถานีสยาม แล้วเดินต่อมายังแยกราชประสงค์ได้ง่าย หากเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวควรเผื่อเวลา เนื่องจากเป็นย่านการจราจรหนาแน่นตลอดทั้งวัน

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดให้สักการะตั้งแต่ประมาณ 06:00 น. จนถึงราว 23:00 น. ของทุกวัน

 

ตอบ: นิยมไหว้ครบทั้งสี่ด้าน ตั้งจิตให้ชัดเจน และปฏิบัติตัวสุภาพ เคารพสถานที่

 

ตอบ: เหมาะมาก เป็นจุดเรียนรู้วัฒนธรรมและความเชื่อของไทยที่เข้าถึงง่ายและอยู่ใจกลางเมือง