วัดราชบุรณราชวรวิหาร (วัดเลียบ)

Rating: 2.4/5 (19 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:00 – 17:00

 

วัดราชบุรณราชวรวิหาร (วัดเลียบ) คือวัดเก่าแก่เชิงสะพานพระพุทธยอดฟ้าฝั่งกรุงเทพฯ (เขตพระนคร) ที่คนเมืองเรียกติดปากว่า “วัดเลียบ” ด้วยทำเลที่แนบชิดย่านเมืองเก่าและอยู่ใกล้ปากคลองตลาด วัดนี้เลยเป็นเหมือนจุดพักใจกลางความคึกคักของพระนคร—เดินไม่กี่ช่วงตึกก็เจอทั้งตลาดดอกไม้ วิถีชุมชน และเส้นทางเลียบเจ้าพระยาที่พาไปต่อได้ทั้งสายวัดและสายของกินในวันเดียวแบบไม่ต้องเร่งรีบ

 

ตามข้อมูลประวัติ วัดราชบุรณราชวรวิหารเป็นวัดโบราณที่สันนิษฐานว่าสร้างราวสมัยกรุงศรีอยุธยา เดิมเรียกว่า “วัดเลียบ” และมีเรื่องเล่าที่ค่อนข้างชัดว่าเกี่ยวข้องกับพ่อค้าชาวจีนผู้มั่งคั่งชื่อ “เลี้ยบ” ผู้มีศรัทธาและร่วมสร้างวัดไว้ในย่านการค้าเก่า การตั้งวัดไว้ใกล้จุดคมนาคมสำคัญของเมืองทำให้วัดอยู่ในความทรงจำของผู้คนมายาวนาน ไม่ว่าจะเป็นสมัยธนบุรีที่วัดเคยเป็นที่พำนักของพระราชาคณะ หรือสมัยต้นรัตนโกสินทร์ที่มีการบูรณะครั้งใหญ่จนได้รับการสถาปนาเป็นพระอารามหลวง และได้ชื่อใหม่ว่า “วัดราชบุรณราชวรวิหาร” ซึ่งมีนัยว่าเป็นวัดที่ได้รับการบูรณะด้วยพระบารมีและแรงสนับสนุนจากพระมหากษัตริย์

 

สิ่งที่ทำให้วัดนี้ “น่าแวะ” แม้สำหรับคนที่เคยผ่านย่านสะพานพุทธมาหลายครั้ง คือเอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมสำคัญในวัด โดยเฉพาะ “พระพุทธปรางค์” หรือพระปรางค์องค์ใหญ่ที่เด่นสะดุดตา เป็นปรางค์สไตล์ขอมที่สร้างขึ้นในรัชกาลที่ 3 และมีการบูรณะซ้ำในหลายช่วงเวลาเพื่อรักษาความสมบูรณ์ขององค์ปรางค์ให้ยืนยาวไปกับเมือง วัดยังมีอุโบสถทรงจตุรมุขที่เป็นอาคารสำคัญของวัดในปัจจุบัน และในภาพรวมยังสะท้อนความเป็นวัดเมืองหลวงที่ผ่านทั้งความรุ่งเรือง ความสูญเสีย และการฟื้นฟูกลับมาด้วยแรงศรัทธาของผู้คน

 

ถ้าย้อนกลับไปดูเส้นเรื่องของวัด วัดราชบุรณราชวรวิหารเคยได้รับการอัญเชิญพระพุทธรูปจากหัวเมืองต่าง ๆ มาไว้จำนวนมากถึง 162 องค์ในช่วงสมัยรัชกาลที่ 2 และมีการสร้างพระวิหารเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปส่วนหนึ่งไว้ภายใน ยิ่งช่วยให้เห็นภาพว่าวัดนี้ไม่ได้เป็นเพียงวัดท้องถิ่น แต่เป็นวัดที่ผูกอยู่กับกลไก “การรวมศูนย์ทางศาสนาและศิลปกรรม” ของเมืองหลวงในแต่ละยุคสมัย กล่าวง่าย ๆ คือวัดเป็นเหมือนหอจดจำรสนิยมศิลปะและศรัทธาของรัฐและประชาชนในเวลาเดียวกัน

 

อย่างไรก็ตาม บทที่หนักที่สุดของวัดเกิดขึ้นในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 เพราะทำเลของวัดอยู่ใกล้จุดยุทธศาสตร์สำคัญอย่างสะพานพระพุทธยอดฟ้าและพื้นที่โรงไฟฟ้าวัดเลียบ (ปัจจุบันอยู่ในบริบทของหน่วยงานไฟฟ้า) จึงกลายเป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการทิ้งระเบิดจนสิ่งปลูกสร้างสำคัญหลายส่วนเสียหายอย่างรุนแรง เรื่องเล่าที่คนสนใจมากคือพระอุโบสถเดิมและจิตรกรรมฝาผนังฝีมือ “ขรัวอินโข่ง” ซึ่งเป็นช่างเอกของยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น ได้รับความเสียหายจนไม่เหลือดังเดิม หลังสงครามสงบ วัดผ่านช่วงเวลายากลำบากถึงขั้นถูกยุบเลิกชั่วคราว ก่อนจะมีความพยายามจากคณะสงฆ์และผู้มีจิตศรัทธาร่วมกันบูรณปฏิสังขรณ์ จนวัดกลับมาได้รับการฟื้นฟู และมีการสร้างอุโบสถปัจจุบันขึ้นในเวลาต่อมาเพื่อให้วัดกลับมาทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมศรัทธาได้อีกครั้ง

 

การมาเดินในวัดวันนี้จึงเหมือนการเดินอยู่บน “รอยต่อของเมือง” เพราะด้านหนึ่งคือความเก่าแก่ของวัดและชุมชน อีกด้านคือเส้นเลือดใหญ่ของกรุงเทพฯ ที่เปลี่ยนตลอดเวลา คุณจะเห็นความสงบในเขตพุทธาวาสที่ตัดกับความเคลื่อนไหวของรถและคนรอบสะพานพุทธอย่างชัดเจน และถ้าคุณชอบรายละเอียดเล็ก ๆ ที่หลายคนมองข้าม วัดนี้ยังมี “สุสานญี่ปุ่น” ซึ่งเป็นจุดที่ชวนให้หยุดคิดถึงความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์ในระดับที่ไกลกว่าวัดหนึ่งวัด—เป็นเหมือนหลักฐานว่ากรุงเทพฯ เคยเป็นเมืองท่าที่ผู้คนหลากชาติเดินทางเข้ามาและทิ้งร่องรอยไว้จริง ๆ

 

บรรยากาศที่เหมาะกับการแวะไหว้และเดินชมคือช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ เพราะแดดไม่แรงเกินไปและคนไม่หนาแน่นเท่ากลางวัน การไหว้พระในวัดเมืองเก่ามักมีทั้งคนพื้นที่ที่ตั้งใจมาทำบุญจริง ๆ และนักท่องเที่ยวที่แวะเข้ามาเพราะอยู่ใกล้เส้นทางท่องเที่ยวยอดนิยม ดังนั้นการแต่งกายสุภาพ พูดคุยด้วยระดับเสียงพอดี และระมัดระวังการถ่ายภาพในพื้นที่ที่มีการประกอบศาสนกิจ จะช่วยให้การมาเยือนราบรื่นและน่ารักกับทุกฝ่าย

 

การเดินทาง: ถ้าคุณใช้รถไฟฟ้าใต้ดิน สามารถเริ่มจาก MRT สายสีน้ำเงินแล้วลงโซนเมืองเก่า (เช่น บริเวณสถานีสามยอด) จากนั้นต่อรถ/เดินเข้าเชิงสะพานพุทธตามความสะดวก หรือใช้รถเมล์และแท็กซี่ที่วิ่งผ่านย่านวังบูรพา–สะพานพุทธได้ตลอดทั้งวัน อีกทางเลือกที่เข้ากับการเที่ยวเมืองเก่ามากคือการวางแผนให้วัดเลียบอยู่ในเส้นทางเดียวกับปากคลองตลาดและการเดินเลียบแม่น้ำเจ้าพระยา เพราะคุณสามารถจัดเป็นทริปเดินสบาย ๆ แล้วค่อยไปต่อของกินหรือพิพิธภัณฑ์ได้โดยไม่ต้องย้ายโซนไกล

 

ถ้าตั้งใจวางทริปแบบ “หนึ่งวันในพระนคร” วัดราชบุรณราชวรวิหารเหมาะจะเป็นจุดเริ่มหรือจุดพักระหว่างทางมาก ๆ เริ่มจากไหว้พระ เดินชมพระปรางค์และพื้นที่สำคัญของวัด แล้วค่อยไปต่อปากคลองตลาดเพื่อดูสีสันของตลาดดอกไม้ จากนั้นจะเดินต่อไปท่ามหาราชหรือโซนพิพิธภัณฑ์ก็ได้ หรือถ้าอยากต่อสายวัดแบบคลาสสิกก็ขยับไปวัดโพธิ์และพระบรมมหาราชวังต่อในวันเดียวกันได้เลย โดยหัวใจของย่านนี้คือ “เดินได้จริง” และมีเรื่องเล่าในทุกซอย—ไม่ต้องยัดเยียดให้แน่น แต่ปล่อยให้เมืองเล่าเอง

 

 

ตอบ: ใช่ เป็นวัดเดียวกัน โดย “วัดเลียบ” เป็นชื่อที่คนเรียกติดปาก ส่วนชื่อทางการคือ “วัดราชบุรณราชวรวิหาร”

 

ตอบ: อยู่ใกล้ปากคลองตลาดและสะพานพุทธ สามารถต่อเส้นทางไปคลองโอ่งอ่าง มิวเซียมสยาม วัดโพธิ์ และพระบรมมหาราชวังได้สะดวก

 

ตอบ: จุดเด่นคือพระพุทธปรางค์ (ปรางค์ใหญ่สไตล์ขอม) และเรื่องราวการฟื้นฟูหลังได้รับความเสียหายหนักช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 รวมถึงจุดที่หลายคนไม่รู้ เช่น สุสานญี่ปุ่นภายในวัด

 

ตอบ: ใช้ MRT โซนสถานีสามยอด แล้วต่อรถ/เดินเข้าสะพานพุทธและถนนจักรเพชรตามความสะดวก หรือใช้แท็กซี่/รถเมล์ที่วิ่งผ่านย่านวังบูรพา–สะพานพุทธ

 

ตอบ: มีข้อมูลว่าเคยมีจิตรกรรมฝาผนังเกี่ยวข้องกับขรัวอินโข่ง และได้รับความเสียหายอย่างมากจากเหตุการณ์ช่วงสงคราม ก่อนจะมีการบูรณะวัดขึ้นใหม่ในเวลาต่อมา

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพ พูดคุยด้วยเสียงพอดี ระมัดระวังการถ่ายภาพในพื้นที่ที่มีการประกอบศาสนกิจ และเผื่อเวลาเดินชมรอบพระปรางค์เพื่อซึมซับบรรยากาศให้เต็มที่