พิพิธภัณฑ์ และห้องสมุดตราไปรษณียากร

Rating: 4/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: วันพุธ – วันอาทิตย์ (ปิดวันจันทร์ – วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์)

เวลาเปิดทำการ: 08:30 – 16:30 น.

 

พิพิธภัณฑ์และห้องสมุดตราไปรษณียากร เป็นที่เที่ยวกรุงเทพสายความรู้ที่ทำให้คำว่า “แสตมป์” ไม่ได้เป็นแค่ของสะสม แต่เป็นหลักฐานชิ้นเล็ก ๆ ที่บันทึกการเดินทางของประเทศไว้แบบเงียบ ๆ ที่นี่ตั้งอยู่ชั้น 2 อาคารสำนักงานไปรษณีย์นครหลวงเหนือ (หลังที่ทำการไปรษณีย์สามเสนใน) ในย่านสะพานควาย–พญาไท บรรยากาศโดยรวมจะมีความเป็นพื้นที่ทำงานจริงของหน่วยงาน จึงไม่ได้จัดฉากหวือหวา แต่ข้อดีคือความรู้สึก “ของจริง” ที่พาเราเข้าไปเห็นพัฒนาการของไปรษณีย์ไทยและตราไปรษณียากรแบบจับต้องได้

 

หัวใจของพิพิธภัณฑ์คือการจัดแสดงประวัติการไปรษณีย์ไทยควบคู่กับวิวัฒนาการตราไปรษณียากรไทยตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน สิ่งที่หลายคนอยากเห็นเมื่อมาเยือนคือ “โสฬศ” ตราไปรษณียากรดวงแรกของไทยในสมัยรัชกาลที่ 5 ซึ่งเป็นเหมือนหมุดหมายให้เราเห็นว่า ประเทศเริ่มจัดระบบการสื่อสารสาธารณะอย่างเป็นทางการอย่างไร และจากจุดนั้น “แสตมป์” ก็กลายเป็นทั้งเครื่องมือของรัฐ การค้า และการเชื่อมความสัมพันธ์กับโลกไปพร้อมกัน

 

นอกจากแสตมป์ไทยแล้ว อีกส่วนที่ทำให้เดินดูเพลินคือการรวบรวมตราไปรษณียากรจากประเทศสมาชิกสหภาพสากลไปรษณีย์ (UPU) ที่ช่วยขยายภาพให้เห็นว่า โลกของไปรษณีย์ไม่ได้มีแค่เรื่องส่งจดหมาย แต่มันคือโครงข่ายความร่วมมือระหว่างประเทศที่ทำให้การสื่อสาร “ข้ามพรมแดน” เป็นเรื่องปกติในยุคที่ยังไม่มีแชตหรืออีเมล เมื่อมองแสตมป์จากหลายประเทศเรียงกัน เราจะเห็นทั้งความงามของงานออกแบบและมุมมองทางวัฒนธรรมที่แต่ละชาติเลือกจะเล่าผ่านดวงแสตมป์ของตัวเอง

 

อีกมุมที่คนชอบคือ “ห้องสมุดตราไปรษณียากร” ซึ่งรวบรวมหนังสือและองค์ความรู้ด้านการไปรษณีย์ทั้งภาษาไทยและภาษาต่างประเทศ เหมาะกับคนที่อยากอ่านลึกมากกว่าการเดินดูตู้จัดแสดง ไม่ว่าจะเป็นสายสะสมแสตมป์ นักเรียน–นักศึกษา หรือคนทำงานคอนเทนต์/ประวัติศาสตร์วัตถุ เพราะข้อมูลเชิงระบบงานไปรษณีย์และประวัติการสื่อสารแบบนี้หาอ่านแบบรวมไว้เป็นที่เดียวไม่ง่ายนัก และในบริเวณเดียวกันยังมีการจำหน่ายแสตมป์และอุปกรณ์เพื่อการสะสม ทำให้การมาเที่ยวไม่จบแค่ “ดู” แต่ต่อยอดเป็น “เริ่มสะสม” ได้จริงถ้าใครอยากลอง

 

ถ้าเดินลงมาบริเวณชั้นล่างของอาคารข้าง ๆ จะมีห้องจำลองสถานที่และอุปกรณ์การปฏิบัติงานของที่ทำการไปรษณีย์โทรเลขสมัยโบราณที่เกี่ยวข้องกับการรับส่งธนาณัติและงานไปรษณีย์ในยุคก่อน ซึ่งช่วยทำให้ภาพในหัวชัดขึ้นว่า “ระบบไปรษณีย์” เคยทำงานด้วยคน ด้วยเอกสาร และด้วยขั้นตอนอย่างไร ก่อนจะค่อย ๆ พัฒนามาเป็นระบบที่เราคุ้นเคยในปัจจุบัน ส่วนด้านหน้าพื้นที่ยังมีการตั้งแสดงตู้ไปรษณีย์หลายยุค รวมถึงตู้ที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ เป็นอีกจุดที่เหมาะกับการถ่ายรูปและชวนคุยเรื่องดีไซน์และวัฒนธรรมการสื่อสารของแต่ละช่วงเวลา

 

การเดินทาง ถ้ามาด้วยรถไฟฟ้า BTS ให้นั่งมาลงสถานีสะพานควาย แล้วต่อวินมอเตอร์ไซค์หรือแท็กซี่ไปยังอาคารสำนักงานไปรษณีย์นครหลวงเหนือ (ด้านหลังที่ทำการไปรษณีย์สามเสนใน) จะสะดวกที่สุด เพราะจุดหมายอยู่ในพื้นที่ไปรษณีย์ที่เป็นโครงสร้างอาคารทำงานจริง แนะนำเผื่อเวลาหาทางเข้าด้านหลังและเผื่อเวลาการแลกบัตร/การติดต่อเมื่อมาถึง และถ้าเข้าชมเป็นหมู่คณะควรทำหนังสือแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 1 สัปดาห์เพื่อความราบรื่นในการเข้าชม

 

 

ตอบ: เข้าชมฟรี โดยทั่วไปไม่เก็บค่าเข้าชม

 

ตอบ: เปิดวันพุธ – วันอาทิตย์ เวลา 08:30 – 16:30 น. ปิดวันจันทร์ – วันอังคาร และวันหยุดนักขัตฤกษ์

 

ตอบ: แนะนำทำหนังสือแจ้งล่วงหน้าอย่างน้อย 1 สัปดาห์ เพื่อความราบรื่นในการเข้าชมเป็นหมู่คณะ

 

ตอบ: ลง BTS สะพานควาย แล้วต่อวินมอเตอร์ไซค์หรือแท็กซี่ไปยังอาคารสำนักงานไปรษณีย์นครหลวงเหนือ (หลังที่ทำการไปรษณีย์สามเสนใน) จะสะดวกที่สุด

 

ตอบ: เหมาะกับคนสนใจประวัติศาสตร์การสื่อสาร งานสะสมแสตมป์ นักเรียน–นักศึกษา และคนชอบพิพิธภัณฑ์แนวสาระ แนะนำเผื่อเวลาเที่ยวประมาณ 45 – 90 นาทีตามจังหวะการอ่านและการถ่ายรูป