พิพิธภัณฑ์บ้านคำเที่ยง

Rating: 4/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: วันอังคาร – วันเสาร์ (ปิดวันอาทิตย์ – วันจันทร์ และวันหยุดนักขัตฤกษ์)

เวลาเปิดทำการ: 09:00 – 17:00 น. (บางช่วงอาจปรับเป็น 09:30 – 16:30 น. โปรดตรวจสอบประกาศล่าสุดของสยามสมาคมก่อนเดินทาง)

 

พิพิธภัณฑ์บ้านคำเที่ยง (Kamthieng House Museum) คือที่เที่ยวกรุงเทพสายวัฒนธรรมที่พาเรา “หลุด” จากความเร็วของอโศกไปอยู่ในบ้านไม้ล้านนาจริง ๆ แบบไม่ต้องนั่งรถไกล จุดเด่นของที่นี่ไม่ใช่แค่ความเก่าหรือความสวยของเรือนไทย แต่เป็นการที่บ้านทั้งหลังถูกย้ายมาประกอบใหม่ในพื้นที่ของสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ ทำให้คนเมืองได้เห็นสถาปัตยกรรมและวิถีชีวิตของภาคเหนือในสเกลที่จับต้องได้ เดินดูแล้วเข้าใจง่าย และเหมาะกับทั้งคนที่อยากพักใจแบบเงียบ ๆ กับคนที่อยากได้ความรู้กลับบ้านแบบเนียน ๆ

 

บ้านคำเที่ยงเป็นบ้านโบราณจากจังหวัดเชียงใหม่ที่มีอายุมากกว่า 150 ปี ก่อนจะถูกบริจาคให้อยู่ในการดูแลของสยามสมาคม และพัฒนาพื้นที่ให้เป็นพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านเชิงชาติพันธุ์วิทยา ซึ่งพูดง่าย ๆ คือไม่ได้ตั้งใจให้เราแค่มาดู “ของเก่า” แต่ชวนให้เราอ่าน “ชีวิต” ของคนภาคเหนือผ่านบ้าน ผ่านรูปแบบพื้นที่ และผ่านสิ่งของเครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ตั้งแต่ภาชนะ เครื่องจักสาน เครื่องมือทำกิน ไปจนถึงรายละเอียดเล็ก ๆ ที่บอกวิธีคิดและความสัมพันธ์ของคนกับภูมิอากาศของถิ่นเหนือ

 

เสน่ห์ที่ทำให้คนจำนวนมากชอบที่นี่คือความรู้สึกว่าเราได้เดินอยู่ในบ้านจริง ไม่ใช่ฉากจัดแสดง บ้านไม้ยกพื้นช่วยให้เรามองเห็นเหตุผลของงานช่างและภูมิปัญญาแบบเป็นรูปธรรม เช่น ทำไมต้องยกพื้น ทำไมพื้นที่ใต้ถุนถึงสำคัญ ทำไมการจัดวางของใช้บางอย่างถึงอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะกับการใช้งานและสภาพอากาศ ถ้าคุณเป็นคนชอบสังเกตรายละเอียด ลองใช้เวลามอง “งานไม้” และ “จังหวะของพื้นที่” แล้วคุณจะเริ่มเห็นว่าบ้านหนึ่งหลังเล่าเรื่องสังคมได้มากกว่าที่คิด

 

ด้านการจัดแสดง ภาพรวมจะพาไปรู้จักวิถีชีวิตของกลุ่มชนทางภาคเหนือ โดยใช้สิ่งของจริงเป็นตัวเล่าเรื่อง จุดที่ทำให้เดินสนุกคือการดูของแล้วลองเดาว่า “ชิ้นนี้ใช้ทำอะไร” จากนั้นค่อยอ่านป้ายประกอบ จะได้ทั้งความเพลินและความรู้แบบไม่เครียด เหมาะกับการพาเด็กหรือพานักเรียนมาดู เพราะที่นี่ทำให้คำว่า “ชาติพันธุ์วิทยา” กลายเป็นเรื่องง่าย ๆ ที่เริ่มจากการสังเกตบ้านและของใช้ใกล้ตัว

 

ถ้าจะเที่ยวให้คุ้ม แนะนำให้เริ่มจากมองภาพรวมบ้านก่อนว่าพื้นที่ถูกออกแบบให้ใช้ชีวิตอย่างไร แล้วค่อยไล่ดูมุมสำคัญและสิ่งของประกอบเรื่องเล่า จะช่วยให้การเดินชมมีเส้นเรื่องในหัว ไม่หลุดเป็นการดูของทีละชิ้นแบบกระจัดกระจาย และถ้าคุณอยากได้ภาพถ่ายบรรยากาศบ้านไม้ในเมือง ช่วงเช้าถึงบ่ายแก่ ๆ มักให้แสงที่นุ่มกว่า ทำให้ลายไม้และเงาตามชายคาดูมีมิติขึ้น

 

การเดินทาง พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ในสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ เลขที่ 131 ซอยสุขุมวิท 21 (อโศก) วิธีไปที่ง่ายสำหรับขนส่งสาธารณะคือมาลงโซนอโศกก่อน แล้วเดินต่อหรือใช้วินมอเตอร์ไซค์เข้ามายังพื้นที่สยามสมาคม หากขับรถมาเองให้ตั้งหมุดไปที่ “The Siam Society (สยามสมาคม)” แล้วเผื่อเวลาเรื่องการเข้าออกซอยและที่จอดรถ เพราะย่านอโศกมีทราฟฟิกชัดเจนในช่วงเร่งด่วน และเพื่อกันเสียเที่ยว แนะนำตรวจสอบวัน-เวลาและประกาศล่าสุดก่อนเดินทางทุกครั้ง

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดวันอังคาร – วันเสาร์ และปิดวันอาทิตย์ – วันจันทร์ รวมถึงวันหยุดนักขัตฤกษ์ แนะนำเช็กประกาศล่าสุดของสยามสมาคมก่อนเดินทาง

 

ตอบ: ตามข้อมูลฐาน คนไทยผู้ใหญ่ 50 บาท เด็กเข้าชมฟรี และชาวต่างชาติ 100 บาท แต่บางช่วงอาจมีประกาศเข้าชมฟรีหรือปรับเงื่อนไข ควรตรวจสอบล่าสุดก่อนเข้าชม

 

ตอบ: ถ้าเดินชมแบบสบาย ๆ ประมาณ 45 – 90 นาที แต่ถ้าอ่านป้ายละเอียดและอยากดูรายละเอียดงานไม้ แนะนำเผื่อ 1 – 2 ชั่วโมง

 

ตอบ: เหมาะมาก เพราะเป็นพิพิธภัณฑ์ที่เล่าเรื่องผ่านบ้านและของใช้จริง เด็กจะสนุกกับการสังเกตว่าของแต่ละชิ้นใช้ทำอะไร และทำไมบ้านล้านนาถึงออกแบบแบบนั้น

 

ตอบ: ลงโซนอโศกแล้วต่อเดินหรือวินเข้ามาที่สยามสมาคมได้สะดวก แนะนำปักหมุดไปที่ “The Siam Society (สยามสมาคม)” เพื่อความชัดเจน