พิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราช

Rating: 3.4/5 (7 votes)

วันเปิดทำการ: วันพุธ – วันจันทร์ (ปิดวันอังคารและวันหยุดนักขัตฤกษ์)

เวลาเปิดทำการ: 10:00 – 17:00 น. (พิพิธภัณฑ์กายวิภาค-คองดอน 10:00 – 16:30 น.; ปิดขายบัตรรวม 2 พิพิธภัณฑ์ 15:00 น.; ปิดขายบัตรเดี่ยว 16:00 น.)

 

พิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราช เป็นที่เที่ยวกรุงเทพฝั่งธนบุรีที่พาเราไปเห็น “ประวัติศาสตร์การแพทย์ผ่านของจริง” แบบที่อ่านหนังสืออย่างเดียวให้ภาพไม่ครบ เพราะสิ่งที่จัดแสดงจำนวนมากคือหลักฐานเชิงกายวิภาค นิติเวช และองค์ความรู้ทางการแพทย์ที่ถูกเก็บรักษาไว้เพื่อการศึกษาโดยตรง ความพิเศษของที่นี่ไม่ใช่แค่ความแปลกหรือความหวือหวา แต่คือการทำให้เราเห็นว่ากว่ามาตรฐานการแพทย์จะมาถึงจุดนี้ มันผ่านการเรียนรู้ การทดลอง ความผิดพลาด และการพัฒนาวิธีคิดมาอย่างไรในแต่ละยุค

 

พิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่ในพื้นที่โรงพยาบาลศิริราช (ฝั่งธนบุรี โซนวังหลัง–พรานนก) ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางการแพทย์ที่คนไทยคุ้นชื่ออยู่แล้ว การมาเยือนที่นี่จึงเหมือน “เดินเข้าไปดูหลังบ้านของความรู้” ที่ทำให้เราเข้าใจคำว่าแพทย์ พยาธิวิทยา นิติเวช และกายวิภาคศาสตร์แบบเป็นรูปธรรม ไม่ได้ลอยอยู่บนคำศัพท์ทางวิชาการอย่างเดียว

 

ภาพรวมการเข้าชมมักถูกเล่าในฐานะกลุ่มพิพิธภัณฑ์หลายส่วนภายในพื้นที่เดียวกัน จุดที่คนรู้จักมากคือพิพิธภัณฑ์กายวิภาคศาสตร์ (Congdon Anatomical Museum) ที่ทำให้เราเห็นโครงสร้างของร่างกายมนุษย์จริง ๆ ตั้งแต่ระบบกระดูก อวัยวะ ไปจนถึงพัฒนาการช่วงตัวอ่อน และพิพิธภัณฑ์นิติเวชศาสตร์ สงกรานต์ นิยมเสน (Songkran Niyomsane Forensic Medicine Museum) ที่เล่าเรื่องการพิสูจน์หลักฐานและการทำงานเชิงนิติเวชผ่านคดีตัวอย่างและเครื่องมือที่ใช้จริง นอกจากนี้ยังมีส่วนจัดแสดงด้านวิวัฒนาการ/ก่อนประวัติศาสตร์ พยาธิวิทยา และแพทย์แผนไทยที่ช่วยให้ภาพ “การแพทย์ไทย” มีทั้งมิติวิทยาศาสตร์และมิติภูมิปัญญาที่อยู่ร่วมกัน

 

สิ่งที่ทำให้พิพิธภัณฑ์นี้ต่างจากแหล่งท่องเที่ยวทั่วไปคือ “น้ำหนักของเนื้อหา” บางโซนอาจกระทบความรู้สึกได้สำหรับบางคน โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ถนัดเรื่องภาพทางกายวิภาคหรือคดีนิติเวช ถ้าคุณวางแผนพาเด็กหรือผู้สูงอายุมา แนะนำให้ประเมินความพร้อมก่อน และเลือกชมแบบค่อยเป็นค่อยไป ข้อดีคือเมื่อเราให้เวลากับมันพอ เราจะเริ่มเข้าใจว่าการจัดแสดงไม่ได้ทำเพื่อความน่ากลัว แต่ทำเพื่อการเรียนรู้และทำให้สังคมเห็นความสำคัญของมาตรฐานวิชาชีพ ความปลอดภัย และการพิสูจน์ความจริงอย่างเป็นระบบ

 

ถ้าอยากเที่ยวให้คุ้มแบบไม่ล้า แนะนำแบ่งการดูเป็น 2 จังหวะ จังหวะแรกเดินดูภาพรวมให้รู้ว่าแต่ละส่วนอยู่ตรงไหนและโทนเป็นแบบใด จังหวะที่สองค่อยกลับมาเก็บรายละเอียดเฉพาะโซนที่สนใจจริง ๆ เพราะการดูแบบเร่ง ๆ มักทำให้เหนื่อยเร็วและจับประเด็นไม่ได้ สำหรับเวลาโดยรวม ถ้าดูแบบตั้งใจและอ่านป้าย เผื่อ 90–150 นาทีจะค่อนข้างพอดี และถ้าคุณเป็นสายอ่านละเอียดมาก ๆ อาจเผื่อถึง 2–3 ชั่วโมงได้แบบไม่อัดตัวเอง

 

ข้อควรรู้ที่ช่วยให้ทริปไหลลื่นคือเรื่องกติกาหน้างาน โดยทั่วไปพิพิธภัณฑ์จะไม่อนุญาตให้รับประทานอาหารและเครื่องดื่มภายใน และมีระบบฝากกระเป๋าเพื่อความเรียบร้อย อีกเรื่องที่หลายคนพลาดคือการถ่ายภาพ เพราะบางส่วนมีข้อจำกัดชัดเจน โดยเฉพาะฝั่งพิพิธภัณฑ์การแพทย์ที่มักไม่อนุญาตให้ถ่ายภาพภายใน ดังนั้นถ้าคุณตั้งใจมาถ่ายรูป แนะนำให้วางแผนตั้งแต่ต้นว่าจุดไหนถ่ายได้และจุดไหนควรเก็บไว้เป็นความทรงจำแทน

 

การเดินทาง ถ้าอยากเลี่ยงรถติด วิธีที่คนใช้บ่อยคือมาโดย MRT แล้วต่อการเดิน/วินมอเตอร์ไซค์ตามสภาพจริง โดยสามารถลง MRT สายสีน้ำเงินสถานีบางขุนนนท์ (แล้วเลือกเส้นทางต่อที่สะดวกในวันนั้น) อีกทางที่เข้าบรรยากาศคือมาทางเรือ โดยนั่งเรือมาลงท่าวังหลังแล้วเดินเข้าสู่พื้นที่ศิริราช ซึ่งช่วยประหยัดเวลาในช่วงรถหนาแน่นได้พอสมควร ส่วนรถเมล์สามารถใช้สายที่ผ่านโซนศิริราช–พรานนก–บางกอกน้อย (เช่น สาย 91 ตามข้อมูลที่พบได้บ่อย) และถ้าขับรถมาเองควรเผื่อเวลาหาที่จอด เพราะย่านโรงพยาบาลมีความหนาแน่นเป็นปกติ

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดวันพุธ – วันจันทร์ และปิดวันอังคารกับวันหยุดนักขัตฤกษ์ แนะนำเช็กประกาศล่าสุดก่อนเดินทาง

 

ตอบ: โดยทั่วไป 10:00 – 17:00 น. และมีเวลาปิดขายบัตรตามประเภท (บัตรรวม 2 พิพิธภัณฑ์ปิดขาย 15:00 น.; บัตรเดี่ยวปิดขาย 16:00 น.)

 

ตอบ: มีทั้งบัตรเดี่ยว 1 พิพิธภัณฑ์ และบัตรรวม 2 พิพิธภัณฑ์ โดยคนไทยเริ่มที่ 80 บาท (บัตรเดี่ยว) และ 100 บาท (บัตรรวม) ถ้าคุณอยากดูภาพรวมให้ครบขึ้น บัตรรวมจะคุ้มกว่า แต่ถ้ามีเวลาไม่มาก เลือกบัตรเดี่ยวเฉพาะโซนที่สนใจก็พอ

 

ตอบ: เหมาะกับคนที่สนใจการแพทย์ วิทยาศาสตร์ ประวัติศาสตร์การแพทย์ และการเรียนรู้แบบของจริง ส่วนเด็กสามารถไปได้ แต่ควรมีผู้ปกครองประเมินความเหมาะสม เพราะบางโซนอาจมีเนื้อหาที่จริงจังและกระทบความรู้สึกได้

 

ตอบ: โดยทั่วไปพิพิธภัณฑ์การแพทย์ศิริราชไม่อนุญาตให้ถ่ายภาพภายใน แนะนำยึดประกาศหน้างานและคำแนะนำเจ้าหน้าที่เป็นหลัก

 

ตอบ: ถ้าเลี่ยงรถติด แนะนำ MRT แล้วต่อเดิน/วิน หรือมาทางเรือมาลงท่าวังหลังแล้วเดินเข้าสู่ศิริราช จะคล่องตัวกว่าในหลายช่วงเวลา