มัสยิดนูรุลอิสลาม

Rating: 3.6/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: ไม่ระบุ (ควรติดต่อมัสยิดล่วงหน้า)

เวลาเปิดทำการ: ไม่ระบุ (ควรติดต่อมัสยิดล่วงหน้า)

 

มัสยิดนูรุลอิสลาม (บ้านป่า) เป็นหนึ่งในพื้นที่วัฒนธรรมมุสลิมเก่าแก่ของกรุงเทพฯ ที่คนส่วนใหญ่อาจ “ขับผ่าน” โดยไม่รู้ว่าในซอยพัฒนาการ 20 แยก 7 แห่งนี้มีเรื่องเล่าของการตั้งถิ่นฐาน การเติบโตของชุมชน และการร่วมแรงร่วมใจสร้างศูนย์กลางศรัทธาที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วคน ซ่อนอยู่แบบเงียบ ๆ แต่หนักแน่นด้วยความหมาย

 

สิ่งที่ทำให้ที่นี่ต่างจากการไปเยี่ยมชมสถานที่ศาสนาทั่วไป คือ “เรื่องเล่าของชุมชน” ที่ยังเห็นร่องรอยได้จริง ทั้งชื่อเรียกเดิมอย่าง “สุเหร่าบ้านป่า” เรื่องคลองบ้านป่าที่เชื่อมไปถึงคลองพระโขนง และพัฒนาการของตัวมัสยิดที่สร้างใหม่ตามจำนวนสัปบุรุษที่เพิ่มขึ้น จนกลายเป็นอาคารหลังปัจจุบันที่มีหออาซานสูงเด่นและพื้นที่รองรับกิจกรรมของชุมชนได้มากขึ้น

 

เมื่อประมาณ 182 ปีที่ผ่านมาพี่น้องมุสลิมกลุ่มหนึ่งมาจากเมือง ฟาตอนีหรือจังหวัดปัตตานี โดยมีแชมะ กับแชนูรำด้มาตั้งภูมิลำเนา เป็นหมู่บ้านเล็กๆอยู่ใจกลางป่าอันเต็มไปด้วยต้นไม้เล็ก-ใหญ่ และนี้คือเหตุผลที่หมู่บ้านนี้มีชื่อว่า “บ้านป่า” และหมู่นี้ก็มีลำคลองเล็กๆ ออกไปสู่ลำคลองใหญ่ คือคลองพระโขนง ลำคลองเล็กก็มีชื่อว่า “คลองบ้านป่า”

 

ต่อมาเมื่อกลุ่มชนที่เล็กกลายเป็นกลุ่มชนใหญ่จึงมีการสร้างมัสยิด ณ ที่ตอนล่างของป่า ซึ่งต่อมานี้เรียกว่าบ้านล่าง พร้อมทั้งได้จัดทำกุโบร์ไว้ดวยโดยใช้ชื่อว่า กุโบร์บ้านล่าง ต่อมาเมื่อสัปบุรุษ ของมัสยิดเพิ่มขึ้น จึงได้ย้ายมัสยิดหลังเก่าปลูกขึ้นใหม่ ณ ที่มัสยิดหลังปัจจุบัน มัสยิดหลังที่สองนี้ สร้างเป็นเรือนไม้สัก หลังคามุงกระเบื้องดิน ฝาลูกประกล โดยซื้อซุงไม้มาเลื่อยเอง

 

ต่อมาเมื่อ พ.ศ.2475 สัปบุรุษของมัสยิดมีเพิ่มขึ้นมากขึ้นอาคารหลังเก่า และทรุดโทรมลง ดังนั้นสัปบุรุษของมัสยิดจึงได้ร่วมกันสร้างมัสยิดหลังที่ 3 ขึ้นโดยสร้างเป็นอาคารไม้สองชั้น โดยทรงปั้นหยาหลังคามุงกระเบื้อง ฝาไม้สัก พื้นชั้นล่างไม้สักทั้งหมด ชั้นบนเป็นไม้สักครึ่งหนึ่ง ไม้ตะแบกครึ่งหนึ่ง มีขนาดกว้างประมาณ 9 เมตร ยาว 21เมตร มัสยิดหลังที่ 3 นี้ ซึ่งนับว่าเป็นมัสยิดหลังใหญ่หลังหนึ่งในกรุงเทพฯ

 

ต่อมาเมื่อมี พ.ร.บ. มัสยิดอิสลามขึ้นจึงได้ทะเบียนเป็นนิติบุคคลตาม พ.ร.บ. มัสยิดอิสลาม เมื่อวันที่ 4 เมษายน 2429 เลขที่ 22 หมู่ 9 ต.คลองตัน อ.พระโขนง จ.กรุงเทพฯ ปัจจุบันเปลี่ยนเป็น “มัสยิดนูรุลอิสลาม” เลขที่ 22 หมู่ 19 แขวงสวนหลวง เขตพระโขนง เป็นมัสยิดในกรุงเทพฯ ต่อมาสัปบุรุษของมัสยิดได้เพิ่มขึ้นอย่างไม่หยุดยั้ง จึงทำอาคารมัสยิดหหลังที่ 3 ซึ่งนับว่าใหญ่พอสมควรกลับคับแคบทันที่ สัปบุรุษได้ทนต่อความคับแคบของมัสยิดเป็นเวลาหลายปี ต่อมาเมื่อวันที่ 23 มกราคม 2513 คณะกรรมการและสัปบุรุษ ว่าจะทำอย่างไร วิธีใด ในที่สุด ที่ประชุมก็ได้ลงมติเป็นเอฉันท์ ให้ดำเนินการได้

 

จึงมอบให้คุณไพจิตร พงษ์พรรฤก เป็นผู้ออกแบบอาคารมัสยิดหลังใหม่ ต่อมาเมื่อวันจันทร์ที่ 30 เม.ย. 2516 จึงได้รื้อมัสยิดหลังเก่า และวันจันทร์ที่ 7 พ.ค.2516 (ฮ.ศ.1393) จึงได้ทำการวางเสาเข็มกับวัด โดยอาจารย์ มูฮำมัด มะหมัด และอับดุลลาติฟ บุญรอดต่อมาเมื่อวันจันทร์ที่ 14 พ.ค.2516 (ฮ.ศ.1393) คณะกรรมการและสัปบุรุษจึงได้จัดงานวางรากฐานอาคารมัสยิดหลังใหญ่ โดยท่านจุฬาราชมนตรี เป็นประธานกรรมการอัลฮำดูลิลลาฮฺ การก่อสร้างก็ดำเนินเรื่อยมา โดยได้รับความร่วมมือจากสัปบุรุษของมัสยิดนูรุลอิสลามเป็นอย่างดี

 

ตลอดจนพี่น้องมุสลิมทั่วไป มัสยิดหลังที่ 4 นั้นมีขนาดดังนี้ ยาว 42 เมตร กว้าง 34 เมตร หออาซานสูง 42 เมตร โดยเป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กสองชั้น ชั้นล่างพื้นหินขัด ซึ่งผนังภายในปิดหินอ่อนและโมเสด เสาภายในปิดด้วยหินอ่อน ชั้นบนปูบาเก้ ไม่ได้ทาแชลค และภายนอกส่วนมากใช้กรวดล้าง หินล้าง มีห้องรับแขก ห้องประชุม ห้องแสงเสียง ห้องเก็บของ และได้จัดที่อาบน้ำละหมาดไว้ 14 ที่ ลงมือสร้าง 14 พ.ค. 16 (ฮ.ศ.1393) เสร็จเมื่อ 29 เม.ย. 19 (ฮ.ศ.1396) โดยรวมเวลาสร้างเกือบ 3 ปี ใช้งบประมาณทั้งสิ้น 6,009,053 บาท ทางมัสยิดไม่ได้ส่งผู้ใดเรี่ยไร ณ ที่ใดเลย ซึ่งเงินที่ใช้ในการสร้างนี้เป็นเงินของประชาชนทั้งสิ้น

 

เมื่ออ่านเรื่องราวนี้จบ คุณจะเห็นภาพชัดว่า “มัสยิดนูรุลอิสลาม (บ้านป่า)” ไม่ได้เกิดจากการสร้างอาคารให้สวย แต่เกิดจากแรงศรัทธาที่ค่อย ๆ โตตามจำนวนผู้คน และโตตามความจำเป็นของชุมชนในแต่ละยุค ตั้งแต่มัสยิดไม้ที่ทำกันเอง ไปจนถึงอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กที่รองรับกิจกรรมได้หลากหลาย ทั้งพื้นที่ละหมาด การพบปะของคณะกรรมการ การจัดงานของชุมชน และระบบรองรับการอาบน้ำละหมาด

 

ในเชิงสถาปัตยกรรม สิ่งที่คนมักสังเกตเป็นอย่างแรกคือ “สัดส่วนอาคารที่ใหญ่” และ “หออาซาน” ที่เป็นจุดนำสายตา แต่สิ่งที่น่าดูไม่แพ้กันคือรายละเอียดการใช้งานจริงภายใน เช่น วัสดุปิดผนัง/เสา (หินอ่อนและโมเสดตามที่บันทึกไว้) และการแบ่งพื้นที่ให้เหมาะกับการใช้งานของชุมชน สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าอาคารถูกคิดจาก “การใช้งานจริง” ไม่ใช่แค่ความงามอย่างเดียว

 

การเดินทาง ถ้าคุณตั้งใจมาแบบเจาะจง ให้ปักหมุดไปที่ซอยพัฒนาการ 20 แยก 7 ในเขตสวนหลวง แล้วค่อยสังเกตบรรยากาศชุมชนรอบ ๆ จะช่วยให้คุณเชื่อมเรื่องเล่ากับสถานที่ได้ง่ายขึ้น ส่วนการเดินทางด้วยขนส่งสาธารณะสามารถอาศัยรถเมล์หลายสายที่ผ่านย่านนี้ และใช้การเดินเท้าต่อช่วงสั้น ๆ ตามจุดจอดใกล้เคียง

 

ถ้ามาในฐานะผู้เยี่ยมชม (ไม่ใช่ผู้มาประกอบศาสนกิจ) แนะนำให้ยึดหลักง่าย ๆ คือแต่งกายสุภาพ เคารพพื้นที่ละหมาด ไม่รบกวนช่วงเวลาพิธีกรรม และหากต้องการถ่ายภาพหรือเดินชมภายใน ควรติดต่อขออนุญาตกับผู้ดูแลก่อนเสมอ เพื่อให้การเยี่ยมชม “สบายใจทั้งสองฝ่าย”

 

 

ตอบ: อยู่ซอยพัฒนาการ 20 แยก 7 แขวงสวนหลวง เขตสวนหลวง กรุงเทพมหานคร

 

ตอบ: ตามเรื่องเล่าการตั้งถิ่นฐาน พื้นที่เดิมเป็นป่ามีต้นไม้หนาแน่น และมีคลองเล็กที่เรียกว่า “คลองบ้านป่า” เชื่อมออกสู่คลองพระโขนง จึงเกิดชื่อ “บ้านป่า”

 

ตอบ: เรื่องเล่าชุมชนระบุการก่อสร้าง/ย้าย/สร้างใหม่รวม 4 ยุคใหญ่ ๆ จนเป็นอาคารหลังปัจจุบัน

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพ เคารพพื้นที่ละหมาด หลีกเลี่ยงการรบกวนช่วงเวลาศาสนกิจ และหากต้องการถ่ายภาพหรือเข้าชมภายใน ควรติดต่อขออนุญาตผู้ดูแลก่อน

 

ตอบ: 086-620-8826 (ข้อมูลจากระบบมัสยิดของสำนักงานคณะกรรมการอิสลามประจำกรุงเทพมหานคร และทำเนียบมัสยิด CICOT) 

 

ตอบ: ในย่านใกล้เคียงมีจุดแวะอย่างธัญญาพาร์ค, ซีคอนสแควร์ ศรีนครินทร์, พาราไดซ์ พาร์ค และเดอะไนน์ เซ็นเตอร์ พระราม 9 ซึ่งอยู่ในระยะไม่ไกลตามตัวเลขอ้างอิงจากย่านพัฒนาการ