วัดบำเพ็ญจีนพรต (วัดย่งฮกยี่)

Rating: 4.3/5 (6 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07:00 – 17:00 โปรดตรวจสอบอีกครั้งก่อนเดินทาง

 

วัดบำเพ็ญจีนพรต (ย่งฮกยี่) เป็นวัดจีนนิกายในประเทศไทยที่หลายคนตั้งใจแวะมาไหว้พระเมื่อเดินเยาวราช แต่ถ้าลองมองให้ลึกกว่านั้น ที่นี่ไม่ใช่แค่ “วัดจีนในตรอก” หากเป็นสังฆารามสำคัญของคณะสงฆ์จีนนิกายแห่งประเทศไทย และยังถูกยกให้เป็นปฐมสังฆารามฝ่ายมหายาน จีนนิกาย (นิกายฌาณ สาขาหลินฉี) ในบริบทของวัดจีนในไทย ความพิเศษของวัดนี้จึงอยู่ที่สถานะและเส้นเรื่องทางประวัติศาสตร์ที่พาดผ่านตั้งแต่ยุคต้นกรุงรัตนโกสินทร์มาจนถึงปัจจุบัน โดยตั้งอยู่ในตรอกวัดกันมาตุยาราม ถนนเยาวราช แขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร

 

เล่าแบบไม่อ้อม วัดบำเพ็ญจีนพรตเป็นหนึ่งในวัดจีนนิกายที่เก่าแก่ของไทย จุดเริ่มต้นเดิมทีไม่ได้เกิดมาเป็น “วัด” ในความหมายทางราชการตั้งแต่แรก แต่เป็นวิหารพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ร้างที่เรียกว่า “ย่งฮกอำ” โดยมีหลักฐานเป็นป้ายชื่อที่ลงปีในรัชกาลเฉียนหลง ปีอิกเบ้า (ค.ศ. 1795) ตรงกับ พ.ศ. 2338 ซึ่งมักถูกเล่าในฐานะร่องรอยว่าพื้นที่แห่งนี้เกี่ยวพันกับชุมชนชาวจีนในกรุงเทพฯ มาตั้งแต่สมัยต้นรัตนโกสินทร์ และก่อนหน้าการก่อรูปของวัดฝ่ายอนัมนิกายบางแห่งในกรุงเทพฯ เสียอีก ในช่วงหนึ่งยังมีพระอนัมมาเคยอาศัยพักอยู่ชั่วคราว ก่อนจะย้ายไปเมื่อสร้างวัดญวนแล้วเสร็จตามเรื่องเล่าที่สืบต่อกันมา

 

ต่อมา พระอาจารย์สกเห็งซึ่งจาริกมาจากประเทศจีนราวก่อนปี พ.ศ. 2414 ได้เข้ามาพำนัก ณ สถานที่นี้ และเป็นผู้ปฏิสังขรณ์วิหารพระอวโลกิเตศวรโพธิสัตว์ให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง พร้อมกับเปลี่ยนชื่อเป็น “ย่งฮกยี่” โดยมีป้ายชื่อที่ลงปี พ.ศ. 2430 (รัชกาลกวงสู ปีที่ 13 ค.ศ. 1887) ถือเป็นหมุดที่ทำให้เรื่องราวของสถานที่นี้เริ่มชัดเจนขึ้นในฐานะสังฆารามของจีนนิกายในไทย และหลังจากนั้นจึงมีการกราบบังคมทูลขอพระราชทานนามวัดจากพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5)

 

สิ่งที่ทำให้วัดนี้ “ยืนอยู่ในหน้าประวัติศาสตร์” อย่างจริงจัง คือพระราชทานนามวัดว่า “วัดบำเพ็ญจีนพรต” และการพระราชทานสมณศักดิ์แก่พระอาจารย์สกเห็งให้เป็นพระอาจารย์จีนวังสสมาธิวัตร เจ้าคณะใหญ่จีนนิกายรูปแรก เรื่องนี้ทำให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างราชสำนักไทยกับชุมชนชาวจีนในกรุงเทพฯ ที่ไม่ได้มีแค่เรื่องการค้าและการตั้งถิ่นฐาน แต่รวมถึงการรับรองและจัดระเบียบคณะสงฆ์จีนนิกายในประเทศไทยด้วย โดยในปัจจุบันยังมีการกล่าวถึง “ป้ายพระราชทานนามวัด” ที่ประดิษฐานอยู่บริเวณด้านหน้าอุโบสถเป็นเครื่องยืนยันเชิงกายภาพให้ผู้มาเยือนได้เห็นด้วยตาตนเอง

 

ถ้าถามว่ามาแล้วควร “รู้สึกยังไง” วัดบำเพ็ญจีนพรตเป็นวัดที่ให้ประสบการณ์แบบเยาวราชจริง ๆ คือแค่เดินจากถนนใหญ่เข้าไปไม่กี่ก้าว เสียงจอแจของร้านอาหารและผู้คนจะค่อย ๆ เบาลง แล้วพื้นที่ศาสนสถานจะทำหน้าที่ของมันทันที ความกระทัดรัดของวัดไม่ได้แปลว่าความหมายเล็ก ตรงกันข้าม มันทำให้คนมาไหว้พระได้โฟกัสกับความตั้งใจมากขึ้น เดินช้า ๆ สังเกตองค์ประกอบของวัดจีน ทั้งบรรยากาศเครื่องสักการะ กลิ่นธูปที่ลอยแบบพอดี ๆ และจังหวะการเคลื่อนไหวของผู้มาสักการะที่ดูเหมือนเข้าใจกติกาโดยไม่ต้องมีป้ายสอนเยอะ

 

ในเชิงศรัทธา วัดจีนมหายานมักเป็นพื้นที่ที่ผู้คนมาขอพรแบบ “เรื่องชีวิตจริง” ทั้งสุขภาพ การงาน ครอบครัว และความปลอดภัย แต่สิ่งที่ดีคือคุณไม่จำเป็นต้องเป็นผู้รู้ก็มาได้ ขอแค่รักษามารยาทพื้นฐาน เช่น แต่งกายสุภาพ พูดคุยด้วยน้ำเสียงเบา ไม่ถ่ายรูปในจุดที่ทางวัดไม่อนุญาต และถ้าจะจุดธูปเทียนก็ควรจุดแต่พอดี ไม่ทำให้ควันรบกวนคนอื่น ความเรียบง่ายแบบนี้ทำให้วัดบำเพ็ญจีนพรตเหมาะกับคนที่อยากไหว้พระแบบตั้งใจจริง ไม่รีบ และไม่ต้องเล่นใหญ่

 

อีกเสน่ห์หนึ่งคือ “ตำแหน่งที่ตั้ง” เพราะวัดอยู่ในย่านที่เดินเที่ยวต่อได้ทันที ถ้าคุณชอบทริปที่ไม่ต้องขับรถย้ายจุดหลายรอบ นี่เป็นจุดเริ่มต้นที่ดีมาก ไหว้พระเสร็จสามารถค่อย ๆ เดินออกไปสัมผัสเยาวราชในโหมดที่คุณเลือกได้เลย จะเป็นสายกิน สายถ่ายรูป สายเดินตลาด หรือสายเดินย่านเก่าอย่างสำเพ็งและตรอกเล็กตรอกน้อยก็ทำได้หมด และความรู้สึกมันจะยิ่ง “เข้าธีม” ถ้าคุณนึกภาพว่าเยาวราชคือหนึ่งในพื้นที่ที่ชุมชนจีนช่วยกันสร้างความคึกคักให้กรุงเทพฯ มาหลายยุคหลายสมัย ขณะที่วัดนี้ก็เป็นเหมือนหมุดศาสนาและวัฒนธรรมที่วางอยู่กลางชีวิตประจำวันของย่านนั้น

 

ถ้ามาในช่วงเทศกาลสำคัญของชุมชนจีน เช่น ตรุษจีน สารทจีน หรือช่วงกินเจ บรรยากาศย่านนี้จะคึกคักมากเป็นพิเศษ โดยทั่วไปคนจะหนาแน่นขึ้นและการเดินทางอาจต้องเผื่อเวลาเพิ่ม วัดเองก็อาจมีการจัดระเบียบพื้นที่ให้เหมาะกับจำนวนคนมากขึ้น ดังนั้นถ้าคุณอยากมาแบบสบาย ๆ ช่วงเช้าวันธรรมดามักเป็นเวลาที่เดินง่ายกว่า แต่ถ้าตั้งใจมาซึมซับบรรยากาศเทศกาล ก็ถือว่าเป็นอีกอารมณ์ที่คนละแบบ และควรวางแผนเรื่องเวลาและการเดินทางให้ดี

 

การเดินทาง วิธีที่สะดวกมากสำหรับยุคนี้คือใช้รถไฟฟ้า MRT แล้วลงสถานีวัดมังกร จากนั้นเดินเข้าซอย/ตรอกฝั่งถนนเยาวราชตามแนวทางที่เพจวัดเคยสื่อสารไว้ จุดสังเกตที่มักถูกพูดถึงคือเข้าซอยเยาวราช 8 และอยู่ก่อนถึงสี่แยกราชวงศ์ ซึ่งทำให้การเดินทางด้วยขนส่งสาธารณะเป็นมิตรกับทั้งนักท่องเที่ยวและคนกรุงเทพฯ ที่ไม่อยากขับรถเข้าย่านรถติด ส่วนคนที่ขับรถส่วนตัว ควรเผื่อเวลาหาที่จอดและพิจารณาจอดในอาคาร/ห้าง/จุดรับฝากรถใกล้เคียงแล้วเดินต่อ เพราะพื้นที่ถนนซอยย่านนี้มีข้อจำกัดเรื่องที่จอดตามสภาพจริงของเยาวราช

 

สุดท้าย ถ้าคุณกำลังมองหาวัดจีนที่ “มีเรื่องเล่า” มากกว่าการเป็นจุดแวะ วัดบำเพ็ญจีนพรตคือคำตอบที่ดี เพราะมันพาคุณย้อนกลับไปเห็นร่องรอยการตั้งถิ่นฐานของชุมชนจีน การฟื้นฟูสังฆารามโดยพระอาจารย์จากจีน และการรับรองอย่างเป็นทางการในสมัยรัชกาลที่ 5 ทั้งหมดนี้อยู่ในพื้นที่เล็ก ๆ ที่คุณเดินชมได้จริง ใช้เวลาไม่นาน แต่ให้ความรู้สึกว่าได้แตะประวัติศาสตร์ของกรุงเทพฯ ในมุมที่คนส่วนใหญ่มักเดินผ่านไปโดยไม่รู้ตัว

 

 

ตอบ: วัดตั้งอยู่ในตรอกวัดกันมาตุยาราม ถนนเยาวราช แขวงสัมพันธวงศ์ เขตสัมพันธวงศ์ กรุงเทพมหานคร อยู่ในโซนที่เดินเที่ยวเยาวราชต่อได้สะดวก

 

ตอบ: แนะนำลง MRT สถานีวัดมังกร แล้วเดินเข้าซอยเยาวราช 8 ไปทางก่อนถึงสี่แยกราชวงศ์ตามแนวทางที่มักใช้งานจริงในพื้นที่

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน เวลาประมาณ 07:00 – 17:00 แต่ควรตรวจสอบอีกครั้งก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงเทศกาลหรือวันที่มีการจัดงาน

 

ตอบ: วัดนี้ถูกกล่าวถึงในฐานะสังฆารามสำคัญของคณะสงฆ์จีนนิกายในประเทศไทย และมีประวัติย้อนไปถึงช่วงต้นรัตนโกสินทร์ รวมถึงได้รับพระราชทานนามวัดในสมัยรัชกาลที่ 5

 

ตอบ: ช่วงเช้าวันธรรมดามักเดินสบายกว่าเพราะคนไม่หนาแน่นเท่าช่วงเย็นหรือวันหยุด แต่ถ้าตั้งใจไปซึมซับบรรยากาศเยาวราช ก็สามารถไปช่วงเย็นแล้ววางแผนเผื่อเวลาได้

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพ เดินและพูดคุยอย่างสำรวม จุดธูปเทียนเท่าที่จำเป็น ไม่ให้ควันรบกวนผู้อื่น และเคารพข้อกำหนดของวัดในแต่ละจุด โดยเฉพาะเรื่องการถ่ายภาพ