วัดบุปผารามวรวิหาร (วัดดอกไม้)

Rating: 3.8/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07:00 – 17:00

 

วัดบุปผารามวรวิหาร (วัดดอกไม้)ถ้าคุณอยากหาวัดฝั่งธนฯ ที่มีชั้นประวัติศาสตร์ยาวแบบ “เล่ากรุงเทพฯ ได้ทั้งเมือง” วัดบุปผารามวรวิหาร (วัดดอกไม้) เป็นหนึ่งในวัดที่ไปแล้วจะรู้สึกว่าความสงบไม่ได้แยกออกจากอดีตเลย เพราะวัดแห่งนี้เริ่มต้นเป็นวัดโบราณตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เดิมชื่อ “วัดดอกไม้” โดยไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าใครเป็นผู้สร้าง ก่อนจะกลายเป็นวัดร้างในช่วงเวลาหนึ่ง แล้วค่อย ๆ ถูกชุบชีวิตขึ้นมาใหม่ด้วยแรงศรัทธาและแรงสนับสนุนของ “คนมีบทบาทในบ้านเมือง” จนกลับมาเป็นพระอารามหลวงและเป็นศูนย์กลางของชุมชนริมคลองฝั่งธนฯ ได้อีกครั้ง

 

ช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ในรัชกาลที่ 3 วัดได้รับการปฏิสังขรณ์สำคัญโดยท่านผู้หญิงจันทร์ ภรรยาเอกของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ (ดิศ บุนนาค) เนื่องจากเป็นวัดที่อยู่ใกล้บ้านของท่าน และในปลายสมัยรัชกาลที่ 3 (พ.ศ. 2391) สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) และเจ้าพระยาทิพากรวงศ์ (ขำ บุนนาค) ได้ดำเนินการบูรณะปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ ซึ่งว่ากันว่าต้อง “สร้างขึ้นใหม่เกือบทั้งหมด” เพราะของเดิมทรุดโทรมมากเกินกว่าจะซ่อมแซมแบบเดิมได้ การบูรณะครั้งนั้นยังมีพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ทรงช่วยในการบูรณะด้วย และพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดบุปผาราม” จนกลายเป็นชื่อที่ใช้มาถึงปัจจุบัน

 

อีกชั้นที่ทำให้วัดบุปผารามน่าสนใจคือบทบาทของคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายที่เข้ามาครองวัดภายหลังการปฏิสังขรณ์ เมื่อสมเด็จเจ้าพระยาฯ (ช่วง บุนนาค) ได้กราบทูลขอคณะสงฆ์ธรรมยุติกนิกายจากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวให้มาครองวัด และถวายวัดเป็นพระอารามหลวง โดยมีพระอมรโมลี (นพ พุทธิสัณหเถระ) เป็นประธานสงฆ์ในช่วงสำคัญ ทำให้วัดไม่ได้เป็นเพียง “วัดใกล้บ้านคนมีฐานะ” แต่เป็นพื้นที่ศาสนาที่มีการจัดระเบียบและมีสายธารพระพุทธศาสนาเชื่อมโยงกับการเปลี่ยนผ่านของยุคสมัยอย่างชัดเจน

 

ถ้าคุณชอบเดินวัดแบบดูรายละเอียด อาคารถาวรวัตถุของวัดที่ถูกกล่าวถึงในหลักฐานการบูรณะใหญ่ ได้แก่ พระวิหาร พระอุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏีตึกโบราณทั้งแบบ 2 ชั้นและชั้นเดียว รวมถึงกำแพงวัด ซึ่งเมื่อเดินดูภาพรวมแล้วจะสัมผัสได้ถึง “พลังการสร้างใหม่” ที่ทำให้วัดกลับมาแข็งแรงเป็นรูปเป็นร่างอีกครั้ง เสน่ห์ของวัดแนวนี้คือไม่ได้พยายามเป็นพิพิธภัณฑ์ แต่เป็นพื้นที่ใช้งานจริง มีการดูแล ซ่อมแซม และมีชีวิตของชุมชนไหลเวียนอยู่ตลอด

 

อย่างไรก็ตาม วัดบุปผารามเคยเผชิญช่วงเวลาหนักหน่วงในประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ในช่วงมหาสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2487 วัดถูกระเบิดทำลาย ทำให้พระอุโบสถ กุฎีตึกโบราณ ศาลาการเปรียญ และกำแพงวัดได้รับความเสียหายยากแก่การซ่อมแซม ต่อมาพระธรรมวราลังการ (กล่อม อนุภาสเถระ) ซึ่งดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสในขณะนั้น ได้ดำเนินการก่อสร้างพระอุโบสถ ศาลาการเปรียญ กุฏี และกำแพงวัดขึ้นมาใหม่ ภาพของวัดที่เราเห็นในปัจจุบันจึงเป็นเหมือน “บทเรียนเรื่องการฟื้นฟู” ที่ทำให้วัดกลับมาเป็นจุดยึดเหนี่ยวทางใจของคนในย่านได้อีกครั้ง

 

จุดที่มองเห็นได้ชัดจากการสร้างใหม่คือหน้าบันพระอุโบสถที่ทำเป็นรูปตรามหาสุริยมณฑล รวมถึงซุ้มและบานประตูหน้าต่างที่ใช้รูปทรงมหาพิชัยมงกุฎและตราบัวแก้วเป็นองค์ประกอบสำคัญ เมื่อก่อสร้างพระอุโบสถใหม่เสร็จเรียบร้อย ทางวัดได้ประกอบพิธีผูกพัทธสีมาเนื่องจากมีการย้ายสถานที่ก่อสร้างจากที่เดิม และในวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2507 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จทรงเป็นประธานในพิธีผูกพัทธสีมา เหตุการณ์นี้ทำให้วัดบุปผารามไม่ใช่แค่วัดเก่า แต่เป็นวัดที่มี “หมุดหมายแห่งการเริ่มใหม่” อยู่ในความทรงจำของยุคสมัยด้วย

 

ในมุมของชุมชน วัดบุปผารามยังทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของงานบุญและประเพณีไทยที่เกิดขึ้นเป็นจังหวะตามปฏิทินพุทธศาสนา ไม่ว่าจะเป็นการทำบุญวันพระ งานกฐิน งานผ้าป่า หรือกิจกรรมสาธารณประโยชน์ในพื้นที่ ถ้าคุณตั้งใจมาสักการะ แนะนำให้เดินแบบไม่รีบ เพราะวัดที่มีชั้นประวัติศาสตร์เยอะมักซ่อนรายละเอียดไว้ตามมุมเล็ก ๆ และยิ่งเราเดินช้าเท่าไร เราจะยิ่งอ่าน “ความเปลี่ยนไปของเมือง” ได้มากขึ้นเท่านั้น

 

การเดินทาง วัดอยู่ฝั่งธนบุรี เดินทางได้ทั้งรถส่วนตัวและขนส่งสาธารณะ หากใช้รถไฟฟ้าให้วางแผนลงโซนฝั่งธนฯ ที่ต่อรถเข้าพื้นที่วัดกัลยาณ์–อรุณอัมรินทร์ได้สะดวก จากนั้นต่อแท็กซี่หรือมอเตอร์ไซค์รับจ้างเข้ามายังวัดบุปผารามได้ไม่ยาก หากขับรถมาเองให้ปักหมุด “วัดบุปผารามวรวิหาร” และเผื่อเวลาช่วงเช้าและช่วงเย็น เพราะถนนฝั่งธนฯ บางเส้นมีจังหวะรถหนาแน่น โดยเฉพาะวันที่มีงานบุญหรือช่วงเลิกงาน

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน เหมาะไปช่วงเช้าถึงบ่ายเพื่อเดินชมสบาย ๆ และได้บรรยากาศสงบ

 

ตอบ: โดยทั่วไป 07:00 – 17:00

 

ตอบ: เดิมชื่อ “วัดดอกไม้” และเป็นวัดโบราณตั้งแต่สมัยอยุธยา

 

ตอบ: เรื่องเล่าการบูรณะครั้งใหญ่ปลายรัชกาลที่ 3 การได้รับพระราชทานนามใหม่ในรัชกาลที่ 4 และร่องรอยการฟื้นฟูหลังวัดเสียหายจากสงครามโลกครั้งที่ 2 รวมถึงรายละเอียดหน้าบันและซุ้มประตูหน้าต่างของพระอุโบสถ

 

ตอบ: เผื่ออย่างน้อย 1–2 ชั่วโมง ถ้าชอบอ่านประวัติและดูรายละเอียดงานช่างแบบไม่รีบ จะเดินได้เพลินกว่านั้น

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพ งดเสื้อผ้าสั้นหรือรัดรูปมากเกินไป และรักษาความสงบโดยเฉพาะบริเวณพระอุโบสถ