วัดนวลนรดิศวรวิหาร

Rating: 3.8/5 (6 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:00 – 17:00

 

วัดนวลนรดิศวรวิหาร เป็นพระอารามหลวงชั้นตรีที่อยู่ริมคลองบางกอกใหญ่ฝั่งตะวันตก ในแขวงปากคลอง เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร จุดสังเกตที่ทำให้คนจำตำแหน่งได้ง่ายคือวัดตั้งอยู่ “ตรงกันข้ามวัดประดู่ฉิมพลี” แต่มีคลองกั้นอยู่ พูดแบบคนพื้นที่คือเห็นกันอยู่คนละฝั่งน้ำ ทำให้บรรยากาศของการมาไหว้พระที่นี่มีเสน่ห์แบบฝั่งธนบุรีแท้ ๆ คือไม่ต้องเร่ง ไม่ต้องแข่งกับเวลา และยังมีเรื่องเล่าประวัติศาสตร์ที่โยงทั้งสมัยอยุธยา รัตนโกสินทร์ตอนต้น และสายตระกูลใหญ่ของกรุงเทพฯ ให้เดินอ่านไปพร้อมกับการเดินชมวัด

 

วัดนวลนรดิศวรวิหารเดิมเป็นวัดโบราณที่ร้างมานานมาก มีความเชื่อว่าสร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยา แต่ไม่มีพยานหลักฐานยืนยันชัดเจนในประเด็นนี้ ชื่อเดิมของวัดคือ “วัดมะกอกใน” และมักถูกเล่าคู่กับ “วัดมะกอกนอก” ซึ่งปัจจุบันคือวัดอรุณราชวราราม เหตุที่ได้ชื่อเช่นนั้นเพราะวัดตั้งอยู่ริมฝั่งคลองบางกอกใหญ่ ทำให้ชื่อวัดในยุคนั้นผูกกับภูมิประเทศและวิถีริมน้ำอย่างตรงไปตรงมา และพอคนอ่านจับจุดนี้ได้ จะเริ่มเห็นภาพว่าพื้นที่ฝั่งคลองบางกอกใหญ่เคยเป็นโครงข่ายชุมชนสำคัญของกรุงเทพฯ มายาวนานกว่าที่หลายคนคิด

 

ช่วงปลายรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาจักรีบรมนาถ เจ้าคุณพระราชพันธุ์ (นวล) ซึ่งเป็นภริยาเจ้าพระยาอัครมหาเสนา (บุนนาค) และเป็นพระภคินีของสมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี ได้บูรณะวัดมะกอกในที่ร้างนั้นขึ้นใหม่ โดยให้เจ้าพระยาพระคลัง (ดิศ บุนนาค) ผู้เป็นบุตรเป็นผู้รับผิดชอบการบูรณะ เรื่องนี้ทำให้วัดนวลนรดิศฯ ไม่ได้เป็นเพียง “วัดเก่า” แต่เป็นวัดที่มีความหมายในเชิงความทรงจำของผู้คนระดับนำในสังคมกรุงเทพฯ ยุคนั้นด้วย กล่าวคือ วัดเป็นทั้งพื้นที่ศรัทธา และเป็นพื้นที่ที่ผู้คนใช้ “ดูแลชุมชน” ผ่านการบูรณะศาสนสถานให้กลับมามีชีวิตอีกครั้ง

 

หลังจากเจ้าพระยาพระคลัง (ดิศ บุนนาค) ดำเนินงานบูรณะวัดมะกอกใน โดยมีจุดเชื่อมสำคัญคือช่วงหลังงานบูรณะวัดประยูรวงศาวาสแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2379 ต่อมาได้มีการพระราชทานนาม “นวลนรดิศวรวิหาร” ให้แก่วัดมะกอกใน เพื่อเป็นการระลึกถึงเจ้าคุณพระราชพันธุ์ (นวล) ชื่อวัดจึงเหมือนการสรุปเรื่องราวไว้ในคำเดียวว่า วัดนี้เกิดจากการชุบชีวิตขึ้นใหม่ของผู้มีศรัทธา และชื่อที่ได้รับก็เป็นอนุสรณ์ของบุคคลที่ผูกพันกับการบูรณะอย่างแท้จริง

 

ในรัชกาลถัดมา วัดนวลนรดิศวรวิหารมีการบูรณะอีกหลายครั้ง โดยมีหลักฐานอย่างน้อยสองครั้งที่มักถูกกล่าวถึง คือครั้งแรกอยู่ในความรับผิดชอบของเจ้าพระสุรวงศ์ไวยวัฒน์ (วร บุนนาค) และเจ้าพระยาภาสกรวงศ์ (พร บุนนาค) และอีกครั้งหนึ่งดำเนินการโดยพระสาสนานุรักษ์ (ทิม รตนโชติ) เจ้าอาวาสในยุคนั้น ซึ่งมีรายละเอียดการปฏิสังขรณ์เผยแพร่ไว้ในราชกิจจานุเบกษาด้วย เมื่อมองภาพรวมจะเห็นว่าวัดนี้เติบโตด้วย “การดูแลต่อเนื่อง” ไม่ใช่การบูรณะครั้งเดียวแล้วจบ แต่เป็นการซ่อม สาน ต่อ เติม ตามยุคสมัย เพื่อให้ศาสนสถานคงความสมบูรณ์และทำหน้าที่ของวัดในชุมชนได้จริงจนถึงปัจจุบัน

 

ถ้าถามว่าคนที่มาเยือนควร “มองหาอะไร” ในวัดนวลนรดิศฯ ให้ได้ก่อน สิ่งแรกคือการสังเกตความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับคลอง เพราะวัดนี้ตั้งอยู่บนเส้นชีวิตของชุมชนฝั่งน้ำอย่างคลองบางกอกใหญ่ ซึ่งเป็นทั้งทางสัญจรและภูมิทัศน์หลักของย่านนี้ การเดินในวัดจึงมักให้ความรู้สึกสงบและเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนมากกว่าการเป็นสถานที่ท่องเที่ยวแบบเร่งรีบ และเมื่อคุณเชื่อมภาพทำเลเข้ากับเรื่องชื่อเดิม “วัดมะกอกใน” คุณจะยิ่งเข้าใจว่าทำไมวัดฝั่งธนจำนวนมากจึงมีอัตลักษณ์ต่างจากวัดในย่านเมืองชั้นในของกรุงเทพฯ

 

อีกมุมหนึ่งที่ทำให้วัดนวลนรดิศฯ มีเสน่ห์คือ “ชั้นเวลา” เพราะแม้เรื่องการสร้างยุคอยุธยาจะไม่มีหลักฐานยืนยัน แต่ตัวเรื่องเล่าเรื่องความร้างและการชุบชีวิตกลับขึ้นใหม่ในรัตนโกสินทร์ตอนต้นนั้นชัดเจนมาก และยังเชื่อมกับชื่อบุคคลสำคัญซึ่งคนสนใจประวัติศาสตร์กรุงเทพฯ มักคุ้นหูจากบทบาทของตระกูลบุนนาคอยู่แล้ว ดังนั้นการมาไหว้พระที่นี่จึงเหมือนการมาแตะประวัติศาสตร์แบบไม่ต้องอ่านตำราเล่มหนา แต่เดินอยู่ในพื้นที่จริง แล้วค่อย ๆ ต่อภาพจากชื่อเดิม ชื่อใหม่ และการบูรณะหลายระลอกเข้าด้วยกัน

 

บรรยากาศภายในวัดโดยรวมเหมาะกับคนที่อยากไหว้พระแบบสงบ ๆ และคนที่ชอบวัดชุมชนเก่าซึ่งยังมีชีวิตอยู่จริงในย่านฝั่งธนบุรี การมาในวันธรรมดามักได้ความเงียบและความโปร่ง เดินได้สบาย ส่วนช่วงวันพระหรือช่วงมีงานบุญ คนจะมากขึ้นตามปกติของวัดพระอารามหลวง สิ่งสำคัญคือแต่งกายสุภาพ ลดเสียง และหากต้องการถ่ายภาพก็ควรถ่ายแบบให้เกียรติพื้นที่ โดยเฉพาะเมื่อมีผู้มาทำบุญหรือมีศาสนพิธี

 

การเดินทาง ถ้ามาด้วยรถไฟฟ้า แนวคิดที่ง่ายที่สุดคือเลือกลงสถานีที่เชื่อมเข้าสู่ฝั่งธนบุรีได้สะดวก แล้วต่อแท็กซี่หรือวินมอเตอร์ไซค์เข้าสู่ย่านคลองบางกอกใหญ่ฝั่งภาษีเจริญ โดยแนะนำให้ปักหมุด “วัดนวลนรดิศวรวิหาร” ในแผนที่เพื่อเข้าซอยและเส้นทางริมคลองได้ตรงที่สุด หากมารถส่วนตัวควรเผื่อเวลา เพราะย่านชุมชนฝั่งคลองจะมีซอยย่อยและการจอดรถตามสภาพพื้นที่จริง และเมื่อใกล้ถึงวัดควรขับช้าเป็นพิเศษเพื่อความปลอดภัยของคนเดินเท้าในชุมชน

 

ถ้าตั้งใจมาเที่ยวให้คุ้มแบบ “ครึ่งวันฝั่งธน” วัดนวลนรดิศฯ สามารถจับคู่กับวัดและย่านใกล้เคียงได้สบาย เช่น แวะวัดประดู่ฉิมพลีที่อยู่อีกฝั่งคลอง แล้วต่อไปวัดปากน้ำภาษีเจริญ หรือขยับไปย่านตลาดพลูเพื่อกินของอร่อยเจ้าดังในพื้นที่ เส้นทางแบบนี้เหมาะกับคนที่อยากได้ทั้งไหว้พระ เดินชุมชน และปิดท้ายด้วยอาหารดี ๆ โดยไม่ต้องวิ่งข้ามเมืองให้เหนื่อย

 

 

ตอบ: โดยข้อมูลที่เผยแพร่ไว้ วัดเปิดทุกวัน เวลา 08:00 – 17:00

 

ตอบ: เดิมชื่อ “วัดมะกอกใน” และมักเล่าคู่กับ “วัดมะกอกนอก” ซึ่งปัจจุบันคือวัดอรุณราชวราราม

 

ตอบ: เป็นวัดพระอารามหลวงริมคลองบางกอกใหญ่ มีเรื่องเล่าชั้นเวลาวัดโบราณที่เคยร้าง แล้วถูกบูรณะโดยเจ้าคุณพระราชพันธุ์ (นวล) และสายตระกูลบุนนาค ก่อนจะได้รับพระราชทานนามเพื่อเป็นที่ระลึกถึง “นวล”

 

ตอบ: แนะนำวัดประดู่ฉิมพลี (อยู่อีกฝั่งคลอง) ต่อด้วยวัดปากน้ำภาษีเจริญ หรือไปย่านตลาดพลูเพื่อกินของอร่อย แล้วปิดท้ายเดินเล่นบ้านศิลปินคลองบางหลวงได้ในทริปเดียว

 

ตอบ: ถ้าอยากได้ความสงบ แนะนำช่วงเช้าหลังวัดเปิดไม่นาน แต่ถ้าต้องการเที่ยวต่อย่านตลาดพลูแบบสบาย ๆ ช่วงสายถึงบ่ายก็จัดทริปได้ลงตัว