หมู่บ้านทำกลอง

Rating: 3.5/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: สามารถเที่ยวชมได้ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: ประมาณ 08:00 – 17:00

 

หมู่บ้านทำกลอง ตำบลเอกราช เป็นหนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงของจังหวัดอ่างทอง ตั้งอยู่ในตำบลเอกราช อำเภอป่าโมก บริเวณด้านหลังตลาดป่าโมกทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา หมู่บ้านแห่งนี้มีชื่อเสียงในฐานะแหล่งผลิตกลองไทยที่มีคุณภาพและมีความประณีตสูง จนกลายเป็นศูนย์กลางการผลิตกลองที่สำคัญของประเทศไทย นักท่องเที่ยวที่เดินทางมายังหมู่บ้านแห่งนี้จะได้สัมผัสกับเสน่ห์ของภูมิปัญญาท้องถิ่น วิถีชีวิตชาวบ้าน และกระบวนการทำกลองแบบดั้งเดิมที่สืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน

 

ชุมชนแห่งนี้เริ่มมีการทำกลองมาตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2470 โดยชาวบ้านในพื้นที่ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม เมื่อถึงช่วงหลังฤดูเก็บเกี่ยว ชาวบ้านจะรวมตัวกันเพื่อทำงานหัตถกรรมต่าง ๆ เพื่อสร้างรายได้เสริม หนึ่งในงานหัตถกรรมที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือการทำกลอง ซึ่งในเวลาต่อมาได้พัฒนาเป็นอาชีพหลักของหลายครอบครัวในหมู่บ้าน

 

ภูมิปัญญาการทำกลองของชาวบ้านตำบลเอกราชถือเป็นมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญ เนื่องจากต้องใช้ทั้งความรู้ด้านวัสดุ การช่างไม้ และประสบการณ์ในการขึงหนังให้ได้เสียงที่กังวานและมีคุณภาพ ช่างทำกลองในหมู่บ้านต่างเรียนรู้ทักษะเหล่านี้จากบรรพบุรุษ และถ่ายทอดต่อให้กับลูกหลานจนกลายเป็นเอกลักษณ์ของชุมชน

 

เมื่อเดินทางเข้าสู่หมู่บ้านทำกลอง นักท่องเที่ยวจะสังเกตเห็นร้านจำหน่ายกลองเรียงรายอยู่สองข้างทาง บ้านหลายหลังเปิดพื้นที่หน้าบ้านเป็นโรงงานขนาดเล็กสำหรับผลิตกลอง บรรยากาศของหมู่บ้านเต็มไปด้วยเสียงเคาะไม้ เสียงขึงหนัง และกลิ่นของไม้ที่เพิ่งผ่านการกลึงใหม่ ๆ ซึ่งสะท้อนถึงวิถีชีวิตที่ผูกพันกับงานหัตถกรรมอย่างแท้จริง

 

กลองที่ผลิตในหมู่บ้านแห่งนี้มีหลายประเภท ตั้งแต่กลองยาวที่ใช้ในการแสดงพื้นบ้าน กลองทัดที่ใช้ในพิธีสำคัญ กลองสำหรับการแสดงศิลปวัฒนธรรม รวมถึงกลองขนาดเล็กที่เหมาะสำหรับซื้อเป็นของที่ระลึก นักท่องเที่ยวสามารถเลือกซื้อกลองได้ตามความต้องการ โดยแต่ละใบล้วนผ่านกระบวนการผลิตที่ละเอียดและใช้ฝีมือช่างผู้เชี่ยวชาญ

 

หนึ่งในจุดเด่นของหมู่บ้านทำกลองแห่งนี้คือกระบวนการผลิตกลองแบบดั้งเดิมที่ยังคงรักษาไว้จนถึงปัจจุบัน ขั้นตอนแรกเริ่มจากการคัดเลือกไม้ โดยนิยมใช้ไม้ฉำฉาหรือไม้จามจุรีซึ่งเป็นไม้เนื้ออ่อน ทำให้สามารถกลึงและขุดเนื้อไม้ได้ง่าย จากนั้นจะนำไม้มาเจาะและกลึงให้เป็นรูปทรงของกลอง ก่อนจะทำการขุดเนื้อไม้ด้านในเพื่อให้เกิดโพรงเสียง

 

หลังจากได้โครงกลองแล้ว ช่างจะทำการขึงหนังวัวที่ผ่านการเตรียมอย่างพิถีพิถัน หนังวัวจะถูกดึงให้ตึงและยึดติดกับตัวกลองด้วยหมุดหรือเชือก เพื่อให้เกิดเสียงที่กังวานและมีเอกลักษณ์ ขั้นตอนสุดท้ายคือการตกแต่งลวดลายและทาสี ซึ่งช่วยเพิ่มความสวยงามและความโดดเด่นให้กับกลองแต่ละใบ

 

นักท่องเที่ยวที่มาเยือนหมู่บ้านทำกลองสามารถชมกระบวนการผลิตกลองได้อย่างใกล้ชิด ตั้งแต่ขั้นตอนการกลึงไม้ การขุดโพรงไม้ การขึงหนัง และการตกแต่งลวดลาย ซึ่งเป็นประสบการณ์ที่หาได้ยากในสถานที่ท่องเที่ยวทั่วไป นอกจากนี้ยังสามารถพูดคุยกับช่างทำกลองเพื่อเรียนรู้เรื่องราวเกี่ยวกับภูมิปัญญาท้องถิ่นได้อีกด้วย

 

อีกหนึ่งจุดที่น่าสนใจของหมู่บ้านแห่งนี้คือ "กลองยาวที่ยาวที่สุดในโลก" ซึ่งตั้งอยู่บริเวณหน้าบ้านของกำนันหงส์ฟ้า หยดย้อย กลองยาวขนาดใหญ่ใบนี้มีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 36 นิ้ว หรือประมาณ 92 เซนติเมตร และมีความยาวถึง 7.6 เมตร

 

กลองยาวขนาดมหึมานี้ถูกสร้างขึ้นในปี พ.ศ. 2537 โดยใช้ไม้จามจุรีจำนวน 6 ท่อนนำมาต่อกัน ใช้เวลาสร้างมากกว่า 1 ปี กลองใบนี้ไม่เพียงเป็นผลงานช่างที่น่าทึ่ง แต่ยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความภาคภูมิใจของชุมชนตำบลเอกราชอีกด้วย

 

นอกจากการชมกลองยาวที่ยาวที่สุดในโลกแล้ว นักท่องเที่ยวยังสามารถเดินชมบรรยากาศของหมู่บ้านซึ่งยังคงรักษาวิถีชีวิตแบบดั้งเดิมไว้ได้เป็นอย่างดี บ้านหลายหลังยังคงใช้พื้นที่หน้าบ้านเป็นสถานที่ทำงานและแสดงสินค้า ทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสกับบรรยากาศของหมู่บ้านหัตถกรรมอย่างแท้จริง

 

หมู่บ้านทำกลองแห่งนี้ยังถือเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านวัฒนธรรมไทยที่สำคัญ เพราะกลองถือเป็นเครื่องดนตรีที่มีบทบาทสำคัญในพิธีกรรม งานประเพณี และการแสดงพื้นบ้านของไทย ไม่ว่าจะเป็นการแสดงกลองยาว การแสดงโขน หรือการแสดงพื้นบ้านต่าง ๆ

 

การเดินทางมายังหมู่บ้านทำกลองตำบลเอกราชสามารถเริ่มต้นจากตัวอำเภอป่าโมก โดยใช้เส้นทางผ่านหน้าที่ทำการเทศบาลอำเภอป่าโมก จากนั้นเข้าสู่ถนนสายเล็กที่ขนานไปกับคลองชลประทาน ระยะทางประมาณ 17 กิโลเมตร เมื่อเข้าสู่พื้นที่หมู่บ้าน นักท่องเที่ยวจะพบร้านจำหน่ายกลองและโรงงานทำกลองเรียงรายอยู่สองข้างทาง

 

สำหรับผู้ที่สนใจศิลปวัฒนธรรมไทยและงานหัตถกรรม หมู่บ้านทำกลองตำบลเอกราชถือเป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่ไม่ควรพลาด เพราะที่นี่ไม่เพียงเป็นแหล่งผลิตกลองที่มีชื่อเสียง แต่ยังเป็นพื้นที่ที่สะท้อนถึงความตั้งใจของชุมชนในการรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นให้คงอยู่ต่อไป

 

การเดินทาง จากกรุงเทพมหานครสามารถเดินทางมายังอำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทองได้โดยใช้ถนนสายเอเชียหรือทางหลวงหมายเลข 32 จากนั้นมุ่งหน้าเข้าสู่ตำบลเอกราช ซึ่งเป็นที่ตั้งของหมู่บ้านทำกลอง โดยใช้เวลาเดินทางประมาณ 1 ชั่วโมงครึ่ง เมื่อเข้าสู่พื้นที่หมู่บ้านจะพบร้านจำหน่ายกลองและบ้านของช่างทำกลองตั้งเรียงรายอยู่สองข้างทาง

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่ในตำบลเอกราช อำเภอป่าโมก จังหวัดอ่างทอง บริเวณฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา

 

ตอบ: ชาวบ้านเริ่มทำกลองตั้งแต่ประมาณปี พ.ศ. 2470 โดยเริ่มจากงานหัตถกรรมหลังฤดูเก็บเกี่ยว และสืบทอดต่อกันมาหลายชั่วอายุคน

 

ตอบ: นักท่องเที่ยวสามารถชมกระบวนการทำกลองได้ตั้งแต่ขั้นตอนการกลึงไม้ การขึงหนัง และการตกแต่งกลอง

 

ตอบ: ตั้งอยู่หน้าบ้านกำนันหงส์ฟ้า หยดย้อย ภายในหมู่บ้านทำกลองตำบลเอกราช

 

ตอบ: เหมาะสำหรับการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การเรียนรู้ภูมิปัญญาท้องถิ่น และการซื้อของที่ระลึกจากงานหัตถกรรมไทย