อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์

Rating: 3.8/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:00 – 16:30

 

อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ เป็นอุทยานแห่งชาติขนาดใหญ่ที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อระบบนิเวศของป่าตะวันตกประเทศไทย ครอบคลุมพื้นที่ในเขตอำเภอไทรโยค อำเภอศรีสวัสดิ์ และอำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี รวมเนื้อที่ประมาณ 957,500 ไร่ หรือราว 1,532 ตารางกิโลเมตร พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาสลับซับซ้อน ป่าไม้หนาแน่น และอ่างเก็บน้ำเหนือเขื่อนศรีนครินทร์ที่มีทิวทัศน์กว้างใหญ่สวยงาม ทำให้อุทยานแห่งนี้มีเอกลักษณ์ทางธรรมชาติที่หลากหลายทั้งน้ำตก ถ้ำ น้ำพุร้อน และเกาะแก่งในทะเลสาบ

 

พื้นที่อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์ยังมีความโดดเด่นในฐานะพื้นที่เชื่อมต่อกับแหล่งอนุรักษ์สำคัญของประเทศ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติไทรโยค อุทยานแห่งชาติเอราวัณ เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวร และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าสลักพระ ส่งผลให้พื้นที่แห่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าต่อเนื่องขนาดใหญ่ ซึ่งมีบทบาทสำคัญทั้งด้านการอนุรักษ์สัตว์ป่า ป่าต้นน้ำ และความมั่นคงของระบบนิเวศในระดับภูมิภาค

 

ความเป็นมาและประวัติการจัดตั้ง อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์มีจุดเริ่มต้นจากการตระหนักถึงคุณค่าของป่าต้นน้ำแม่น้ำแควใหญ่เหนือเขื่อนศรีนครินทร์ ซึ่งเป็นพื้นที่ป่าที่มีความสมบูรณ์สูง มีสภาพภูมิประเทศเป็นภูเขาสลับซับซ้อน และเป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าจำนวนมาก พื้นที่ดังกล่าวยังมีเอกลักษณ์ทางธรรมชาติที่สำคัญ เช่น น้ำตกห้วยแม่ขมิ้น น้ำพุร้อน ถ้ำ และทะเลสาบเหนือเขื่อน

 

ด้วยเหตุนี้ คณะรัฐมนตรีจึงมีมติเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2522 ให้รักษาป่าพื้นที่ดังกล่าวไว้โดยการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติ ต่อมาในปี 2523 กองอุทยานแห่งชาติ กรมป่าไม้ ได้มอบหมายให้นายนิสัย ฟุ้งขจร นักวิชาการป่าไม้ 5 ซึ่งดำรงตำแหน่งหัวหน้าอุทยานแห่งชาติเอราวัณในขณะนั้น ทำการสำรวจพื้นที่ร่วมกับคณะสำรวจของจังหวัดกาญจนบุรี ผลการสำรวจพบว่าพื้นที่มีภูมิประเทศและทิวทัศน์สวยงาม มีทรัพยากรธรรมชาติหลากหลาย เหมาะสมต่อการจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ

 

กองอุทยานแห่งชาติได้นำเสนอผลการสำรวจต่อคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ซึ่งมีมติในการประชุมครั้งที่ 2/2523 เมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 2523 เห็นสมควรกำหนดพื้นที่ดังกล่าวเป็นอุทยานแห่งชาติ และได้มีพระราชกฤษฎีกากำหนดบริเวณที่ดินป่าเขาพระฤาษีและป่าเขาบ่อแร่ในหลายตำบลของอำเภอทองผาภูมิ ศรีสวัสดิ์ และไทรโยค จังหวัดกาญจนบุรี ให้เป็นอุทยานแห่งชาติ โดยประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 98 ตอนที่ 210 ลงวันที่ 23 ธันวาคม 2524 นับเป็นอุทยานแห่งชาติลำดับที่ 38 ของประเทศไทย

 

ลักษณะภูมิประเทศ พื้นที่ส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์เกิดจากการก่อสร้างเขื่อนศรีนครินทร์ซึ่งกั้นแม่น้ำแม่กลองหรือแม่น้ำแควใหญ่ ส่งผลให้เกิดอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่เหนือเขื่อน มีแม่น้ำ ลำห้วย และลำธารสำคัญหลายสายไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำ เช่น ห้วยแม่ขมิ้น ห้วยขาแข้ง ห้วยแม่วง ห้วยเกรียงไกร และห้วยแม่พลู นอกจากนี้ยังมีลำห้วยอีกหลายสายที่ไหลลงสู่แม่น้ำแควน้อยในเขตอำเภอไทรโยค

 

ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นภูเขาหินปูนและหินตะกอน มีระดับความสูงตั้งแต่ประมาณ 400 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ไปจนถึงจุดสูงสุดราว 1,100 เมตร ขณะที่ระดับน้ำในทะเลสาบเหนือเขื่อนศรีนครินทร์มีความสูงสุดประมาณ 180 เมตรจากระดับน้ำทะเลปานกลาง ลักษณะดังกล่าวทำให้เกิดทิวทัศน์ที่หลากหลาย ตั้งแต่ผืนป่าบนภูเขาสูง ไปจนถึงผิวน้ำกว้างใหญ่ของอ่างเก็บน้ำ

 

ลักษณะภูมิอากาศ อุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์อยู่ในเขตเงาฝน ทำให้มีปริมาณฝนตกน้อยเมื่อเทียบกับพื้นที่ใกล้เคียง ฤดูร้อนมีอากาศร้อนจัด โดยอุณหภูมิสูงสุดอาจถึงประมาณ 44–45 องศาเซลเซียสในเดือนเมษายน ขณะที่ฤดูหนาวอุณหภูมิต่ำสุดในเดือนธันวาคมอาจลดลงถึงประมาณ 8–9 องศาเซลเซียส อุณหภูมิเฉลี่ยตลอดปีอยู่ที่ราว 27 องศาเซลเซียส ฤดูฝนเริ่มตั้งแต่กลางเดือนเมษายนถึงกลางเดือนตุลาคม มีปริมาณน้ำฝนเฉลี่ยประมาณ 1,600 มิลลิเมตรต่อปี

 

พืชพรรณและสัตว์ป่า สภาพป่าในอุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์แบ่งออกเป็น 3 ประเภทหลัก ได้แก่ ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง และป่าดิบแล้ง ป่าเบญจพรรณพบมากในพื้นที่ค่อนข้างราบถึงเนินเขา โดยเฉพาะบริเวณตอนกลางและชายฝั่งอ่างเก็บน้ำ มีพันธุ์ไม้สำคัญ เช่น แดง มะค่าโมง ประดู่ รกฟ้า กระโดน ตะแบก และไม้ไผ่หลายชนิด สัตว์ป่าที่พบในสังคมป่าชนิดนี้ ได้แก่ ลิงกัง เม่นใหญ่แผงคอสั้น กระทิง ช้างป่า รวมถึงนกและสัตว์เลื้อยคลานหลากชนิด

 

ป่าเต็งรังพบกระจายอยู่ในพื้นที่ดอนและพื้นที่แห้ง ประกอบด้วยพันธุ์ไม้ เช่น เต็ง รัง แดง ตะคร้อ พืชพื้นล่างอย่างปรงป่าและไผ่เพ็ก สัตว์ป่าที่พบ ได้แก่ กระจงเล็ก กวางป่า นกหัวขวานหลายชนิด งูกะปะ และสัตว์เลื้อยคลานอื่น ๆ ส่วนป่าดิบแล้งพบตามบริเวณที่รับลมฝนหรือริมลำธาร มีพันธุ์ไม้สำคัญ เช่น ยมหิน ตะเคียนหิน สมพง และงิ้วป่า เป็นถิ่นอาศัยของสัตว์ป่าหายาก เช่น เสือโคร่ง ชะนีมือขาว และค่างแว่นถิ่นเหนือ

 

แหล่งท่องเที่ยวสำคัญ หนึ่งในแหล่งท่องเที่ยวที่มีชื่อเสียงที่สุดของอุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์คือ น้ำตกห้วยแม่ขมิ้น ซึ่งตั้งอยู่ใกล้ที่ทำการอุทยาน ริมทะเลสาบเขื่อนศรีนครินทร์ น้ำตกแห่งนี้มีหลายชั้นและมีความสวยงามตลอดทั้งปี นอกจากนี้ยังมีน้ำพุร้อน ถ้ำ และทิวทัศน์ของอ่างเก็บน้ำที่เหมาะแก่การล่องเรือและชมธรรมชาติ

 

การเดินทาง น้ำตกห้วยแม่ขมิ้นและที่ทำการอุทยานแห่งชาติเขื่อนศรีนครินทร์อยู่ห่างจากตัวเมืองกาญจนบุรีประมาณ 108 กิโลเมตร สามารถเดินทางโดยรถยนต์ส่วนตัวตามเส้นทางสายกาญจนบุรี–ศรีสวัสดิ์ ใช้เวลาประมาณ 2–3 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับสภาพการจราจร

 

 

ตอบ: เหมาะกับนักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ การเดินป่า และผู้ที่ต้องการชมทิวทัศน์อ่างเก็บน้ำและน้ำตก

 

ตอบ: ฤดูฝนและฤดูหนาว ธรรมชาติจะเขียวชอุ่ม น้ำตกมีน้ำมาก และอากาศไม่ร้อนจัด

 

ตอบ: เป็นพื้นที่ธรรมชาติที่มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำเจ้าหน้าที่อย่างเคร่งครัดและไม่ออกนอกเส้นทาง

 

ตอบ: สามารถค้างคืนได้ โดยมีบ้านพักและพื้นที่กางเต็นท์ให้บริการ

 

ตอบ: สามารถเดินทางด้วยรถยนต์ส่วนตัวได้สะดวก เส้นทางหลักเป็นถนนลาดยางตลอดสาย