ข้าวแต๋น ขนมไทย อาหารว่างภาคเหนือ

ข้าวแต๋น ขนมไทย อาหารสูตรดั้งเดิมของคนในภาคเหนือที่มีข้าวเหนียวนึ่งเป็นส่วนประกอบหลักซึ่งเป็นอาหารที่เป็นเอกลักษณ์ของภาคเหนือที่ภาคอื่น ๆ รู้จักคุ้นเคยไม่ว่าจะเป็นของกินสำหรับต้อนรับแขกผู้มาเยือน และเป็นขนมที่สำคัญในงานทำบุญใหญ่ หรือเรียกว่า บุญหลวงล้านนา(ในวันพระสำคัญทางพระพุทธศาสนา) หรือของฝากประทับใจคนรับอันมีชื่อเสียงมาช้านาน และเป็นที่นิยมแพร่หลายตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

 

นอกจากนั้นข้าวแต๋นนั้นยังถือเป็นสินค้าที่สามารถสร้างรายได้อย่างมหาศาลให้แก่ชาวบ้านเกษตรกรชุมชน จากฝีมือการพัฒนาผลิตภัณฑ์อย่างไม่หยุดยั้ง เช่น เป็นข้าวแต๋นสีต่าง ๆ หลากหลายสี โดยใช้วิธีการประยุกต์จากทั้งสีขาวข้าวเหนียวเปล่า สีแดงจากน้ำแตงโม หรือสีเขียวจากใบเตย อีกอย่างหนึ่งนอกจากนั้นก็จะเป็นรสชาติ เช่น เป็นข้าวแต๋นน้ำแตงโม ข้าวแต๋นธัญพืช หรือข้างแต๋นหน้าหมูหยอง หน้าน้ำพริกเผา ฯลฯ เป็นที่รู้จักไปทั่วประเทศไทย เป็นสินค้าที่มีชื่อเสียงของภาคเหนือที่เป็นทั้งของกิน และของฝาก  ปัจจุบันกำลังก้าวไกลไปสู่ตลาดโลกสร้างรายได้เข้าประเทศได้อย่างคาดไม่ถึง

 

ข้าวแต๋น ขนมไทย อาหารว่างภาคเหนือ เกิดขึ้นจากความบังเอิญในการเก็บข้าวเหนียวนึ่งที่เหลือจากการกินในแต่ละวันแต่ละครั้งของชาวบ้าน ที่นำมาตากแห้งแล้วทอดด้วยน้ำมันเก็บไว้รับประทานนาน ๆ แต่คนล้านนาซึ่งมีชาวนาเป็นคนส่วนใหญ่ของสังคม ได้ทำนามาด้วยความยากลำบากจึงรู้คุณค่าของข้าวมากกว่าคนในอาชีพอื่น ดังนั้นชาวนาจะไม่กินข้าวทิ้ง ๆ ขว้าง ๆ โดยจะนึ่งข้าวให้พอดีกับการกินในแต่ละวัน ถ้ามีข้าวเหลือก็จะนำมาอุ่นในวันต่อไป

 

โดยข้าวที่เหลือจึงไม่มากพอที่จะคิดนำไปแปรรูปเป็นข้าวแต๋นได้ แต่ที่วัดโดยเฉพาะอย่างยิ่งในวันทำบุญสำคัญทางศาสนาชาวบ้านที่ศรัทธานำข้าวปลาอาหารไปถวายพระจำนวนมากทำให้มีข้าวเหลือกิน และเกิดความเสียดายกลัวข้าวจะเสีย จึงได้นำไปตากแห้งเก็บไว้จนเกิดความคิดในการแปรรูปนำไปทอดในน้ำมันกลายเป็นข้าวแต๋นจนถึงปัจจุบันก็เป็นได้ แต่อีกทางหนึ่งมีผู้กล่าวไว้ว่าการทำข้าวแต๋นเป็นวิธีถนอมอาหารเพื่อเก็บไว้กินนาน ๆ ของชาวบ้านท้องถิ่น และเพื่อการนำติดตัวไปเมื่อต้องเดินทางไกลหรือไปทำศึกสงครามในสมัยโบราณ และต้องไปหลายวันหรือหลายเดือนเพราะอาหารถือเป็นปัจจัยสำคัญของสงคราม เป็นต้น

- น้ำตาลทรายไม่ขัดสี หรือน้ำตาลอ้อยธรรมชาติ 1 ช้อนโต๊ะ

- เกลือสมุทรป่น 1 ช้อนชา