ฐานพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์

พระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ เป็นสถานที่ที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์สมัยรัชกาลที่ 5 และยังคงมีร่องรอยให้เห็นอยู่ในปัจจุบันแม้ตัวพระที่นั่งจะถูกย้ายไปสร้างเป็นพระที่นั่งวิมานเมฆที่กรุงเทพมหานครก็ตาม เดิมทีพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างพระที่นั่งนี้ขึ้นเมื่อปี พ.ศ.2435 ภายในพระจุฑาธุชราชสถาน จังหวัดชลบุรี โดยมีจุดประสงค์ให้เป็นสถานที่สำคัญริมทะเล ใช้ประกอบพระราชกิจและเป็นที่ประทับพักผ่อน พระที่นั่งนี้มีความโดดเด่นในด้านสถาปัตยกรรม เพราะสร้างด้วยไม้สักทองทั้งหลังโดยไม่ใช้ตะปูแม้แต่ตัวเดียว แต่ใช้วิธีเข้าไม้แบบโบราณที่ต้องอาศัยฝีมือและความเชี่ยวชาญของช่างไม้หลวงระดับสูง

 

อย่างไรก็ตาม ขณะที่การก่อสร้างกำลังดำเนินไปก็เกิดเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์ คือกรณี ร.ศ.112 ซึ่งเป็นวิกฤติการณ์พิพาทระหว่างสยามและฝรั่งเศสเกี่ยวกับดินแดนฝั่งซ้ายแม่น้ำโขง ทำให้สถานการณ์บ้านเมืองตึงเครียด พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงมีพระราชดำริให้รื้อถอนพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ที่กำลังสร้าง และนำวัสดุทั้งหมดไปสร้างใหม่ที่กรุงเทพมหานคร ภายในพระราชวังสวนดุสิต พร้อมพระราชทานนามใหม่ว่า พระที่นั่งวิมานเมฆ ซึ่งต่อมากลายเป็นพระที่นั่งเรือนไม้สักทองที่ใหญ่ที่สุดในโลกและเป็นหนึ่งในสัญลักษณ์ทางสถาปัตยกรรมไทยที่มีชื่อเสียงไปทั่วโลก

 

ปัจจุบันที่ตั้งเดิมของพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ภายในพระจุฑาธุชราชสถาน จังหวัดชลบุรี เหลือเพียงฐานคานคอดินซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงสร้างเดิม ผู้ที่มาเยี่ยมชมสามารถยืนมองและจินตนาการถึงความงดงามของพระที่นั่งที่เคยตั้งตระหง่านอยู่ริมทะเลได้อย่างชัดเจน บริเวณโดยรอบยังคงมีทัศนียภาพที่สวยงาม เหมาะแก่การเดินเล่นชมวิวและถ่ายภาพ ถือเป็นจุดท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์ที่ผสมผสานกับธรรมชาติได้อย่างลงตัว

 

สำหรับการเดินทางไปยังพระจุฑาธุชราชสถาน จังหวัดชลบุรี สามารถเดินทางได้หลายวิธีจากกรุงเทพมหานคร หากขับรถยนต์ส่วนตัว ใช้เส้นทางสายบางนา-ตราด หรือมอเตอร์เวย์ กรุงเทพฯ-ชลบุรี ใช้เวลาเดินทางประมาณ 1.30-2 ชั่วโมง จากนั้นมุ่งหน้าไปที่ตำบลแสมสาร อำเภอสัตหีบ บริเวณที่ตั้งของพระจุฑาธุชราชสถานมีที่จอดรถสำหรับนักท่องเที่ยว หากไม่สะดวกขับรถเองสามารถนั่งรถตู้โดยสารหรือรถบัสจากกรุงเทพฯ มาลงที่สัตหีบ แล้วต่อรถสองแถวหรือแท็กซี่ไปยังท่าเรือ

 

เนื่องจากพระจุฑาธุชราชสถานตั้งอยู่บนเกาะสีชัง นักท่องเที่ยวต้องนั่งเรือข้ามฟากต่อไป โดยเรือโดยสารมีให้บริการที่ท่าเรือจุกเสม็ด ใช้เวลาเดินทางประมาณ 30 นาที เมื่อถึงเกาะสีชังสามารถเช่ามอเตอร์ไซค์หรือนั่งรถสกายแล็ป (สามล้อเครื่อง) ซึ่งเป็นพาหนะท้องถิ่นเพื่อต่อไปยังพระจุฑาธุชราชสถานได้อย่างสะดวก ระหว่างทางยังสามารถแวะชมสถานที่ท่องเที่ยวสำคัญอื่นๆ บนเกาะ เช่น ศาลเจ้าพ่อเขาใหญ่ สะพานอัษฎางค์ ชายหาดถ้ำพัง และหาดถ้ำเขาพัง

 

การเดินทาง แบบวันเดียวจากกรุงเทพฯ เป็นไปได้ แต่ถ้าต้องการใช้เวลาเต็มที่ ควรพักค้างคืนบนเกาะสีชังเพื่อสัมผัสบรรยากาศทะเลและวิถีชีวิตของคนในท้องถิ่นอย่างใกล้ชิด อีกทั้งยังสามารถตื่นเช้ามาชมพระอาทิตย์ขึ้นที่สะพานอัษฎางค์ ก่อนเดินทางไปเยี่ยมชมฐานพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์ได้อีกด้วย

 

แม้ตัวพระที่นั่งมันธาตุรัตนโรจน์จะถูกย้ายไปสร้างใหม่เป็นพระที่นั่งวิมานเมฆที่กรุงเทพมหานคร แต่ร่องรอยที่ยังคงเหลืออยู่ในจังหวัดชลบุรีก็เป็นเครื่องเตือนใจถึงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และพระวิสัยทัศน์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว นักท่องเที่ยวที่สนใจเรื่องราวทางสถาปัตยกรรมและประวัติศาสตร์ไทยไม่ควรพลาดที่จะเดินทางมาสัมผัสบรรยากาศและเรียนรู้เรื่องราวของสถานที่แห่งนี้ด้วยตนเอง