ตลาดเก่าคลอง 16

Rating: 5/5 (1 votes)

วันเปิดทำการ: วันอาทิตย์

เวลาเปิดทำการ: 09.00–16.00 น.

 

ตลาดเก่าคลอง 16 หรือที่หลายคนรู้จักในชื่อ “ย่านตลาดเก่าคลอง 16” คือพื้นที่ชุมชนตลาดเก่าในตำบลดอนฉิมพลี อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา ที่พาคนมาเที่ยวได้ทั้งความอิ่มท้องและความอิ่มความหมายในทริปเดียว เพราะนี่ไม่ใช่ตลาดที่เกิดขึ้นเพื่อการท่องเที่ยวอย่างเดียว แต่เป็นย่านค้าขายที่มีรากของชุมชนจริง มีเรื่องเล่าของคนหลายเชื้อชาติและหลายศาสนาที่อยู่ร่วมกันมานาน และมีจังหวะชีวิตแบบริมคลองที่ทำให้การเดินเที่ยวที่นี่เหมือนการอ่านประวัติศาสตร์ผ่านสายลม น้ำ และผู้คน ถ้าคุณกำลังหา “ที่เที่ยวฉะเชิงเทรา” ที่ไม่เร่งรีบ เดินง่าย กินเพลิน และได้ภาพบรรยากาศชุมชนจริง ตลาดเก่าคลอง 16 คือคำตอบที่ให้ความคุ้มค่าแบบไม่ต้องปรุงแต่ง

 

ตลาดเก่าคลอง 16 มีเสน่ห์ตั้งแต่ภาพแรกที่มาถึง ย่านตลาดไม่ได้อลังการเหมือนแลนด์มาร์กใหญ่ แต่มีความน่าดูจากรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ทำให้รู้สึกว่าอดีตยังไม่หายไปไหน ไม่ว่าจะเป็นแนวร้านค้าและบ้านเรือนที่ยังคงกลิ่นอายชุมชนเดิม ทางเดินที่ชวนให้เดินช้า ๆ เพื่อมองให้ครบทุกมุม และบรรยากาศการค้าขายที่มีความเป็นกันเองแบบพื้นที่ที่ผู้คนรู้จักกันจริง สิ่งที่ทำให้ย่านนี้ต่างจากตลาดย้อนยุคหลายแห่งคือความ “มีชีวิต” ของชุมชน เพราะย่านตลาดเก่าคลอง 16 ถูกเล่าผ่านคนในพื้นที่ ผ่านร้านที่ขายจริง ทำจริง และผ่านกิจกรรมที่ชุมชนร่วมกันทำให้เกิดขึ้นในวันอาทิตย์ จึงเป็นประสบการณ์ที่ทั้งนักท่องเที่ยวไทยและต่างชาติสามารถสัมผัสได้ง่าย โดยไม่ต้องมีพื้นฐานมาก่อน

 

หากมองในภาพกว้าง ชุมชนตลาดคลอง 16 เคยเป็นเขตเศรษฐกิจสำคัญในระดับตำบลในยุคที่ถนนหนทางยังไม่สะดวก ชีวิตผู้คนจึงผูกกับแม่น้ำลำคลองอย่างแนบแน่น การเดินทางในละแวกนี้เคยต้องอาศัยเรือยนต์และเส้นทางน้ำเป็นหลัก การค้าขายจึงคึกคักตามจังหวะของคลอง สินค้าอุปโภคบริโภคจากหลายพื้นที่ไหลเวียนเข้ามาในตลาด ขณะเดียวกันผลผลิตท้องถิ่นก็ถูกส่งต่อออกไปตามเครือข่ายการเดินเรือ เมื่อคลองคือถนน ตลาดจึงเป็น “ศูนย์กลาง” ที่ทำให้คนพบกันทุกวัน และทำให้ความสัมพันธ์ทางเศรษฐกิจกลายเป็นความสัมพันธ์ทางสังคมในที่สุด

 

ความน่าสนใจอีกชั้นคือโครงสร้างประชากรของย่านนี้มีความหลากหลาย ทั้งคนไทยเชื้อสายจีน ชุมชนพุทธ และชุมชนมุสลิม ซึ่งทำให้ตลาดไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่แลกเปลี่ยนสินค้า แต่เป็นพื้นที่แลกเปลี่ยนวัฒนธรรมและวิถีชีวิตด้วย เมื่อลองเดินให้ช้าและสังเกตให้ละเอียด คุณจะเห็นว่าความต่างไม่ได้ถูกแยกออกจากกัน แต่ถูกวางให้อยู่ร่วมกันในแบบที่ชุมชนค่อย ๆ สร้างกติกาและความเข้าใจร่วม สิ่งนี้สะท้อนให้เห็นว่า “ตลาด” ในความหมายของชุมชนไทยไม่ใช่แค่พื้นที่ซื้อขาย แต่คือพื้นที่ที่ทำให้ผู้คนอยู่ร่วมกันได้ในระยะยาว

 

ในแง่ประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ย่านตลาดคลอง 16 เคยเผชิญเหตุการณ์ใหญ่ที่คนท้องถิ่นยังจดจำได้ คือเหตุไฟไหม้ในปี 2543 ซึ่งส่งผลให้ความเสียหายเกิดขึ้นจนไม่อาจบูรณะให้กลับไปเหมือนเดิมทั้งหมด เหตุการณ์นี้ทำให้หลายส่วนของตลาดเก่าเงียบลงตามกาลเวลา อย่างไรก็ตาม ความทรงจำของชุมชนไม่ได้หายไปพร้อมกับอาคารหรือร้านค้า เพราะสิ่งที่ยังอยู่คือเรื่องเล่าของคน รุ่นต่อรุ่น และวิถีของชุมชนริมคลองที่ยังคงดำเนินอยู่ เมื่อเวลาผ่านไป การฟื้นฟูในรูปแบบกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมจึงกลายเป็นหนึ่งในวิธีที่ชุมชนใช้ “ต่ออายุ” ความทรงจำ และชวนให้คนรุ่นใหม่กลับมามองพื้นที่นี้ด้วยสายตาใหม่ โดยไม่ต้องทิ้งตัวตนดั้งเดิมของชุมชน

 

ภาพของ “ย่านตลาดเก่าคลอง 16” ในวันนี้จึงคล้ายบทสนทนาระหว่างอดีตและปัจจุบัน อดีตอยู่ในความเป็นชุมชนค้าขายริมคลองที่เคยคึกคัก อยู่ในโครงสร้างผู้คนหลากวัฒนธรรมที่ทำให้พื้นที่มีเอกลักษณ์ ปัจจุบันอยู่ในกิจกรรมวันอาทิตย์ที่ทำให้ย่านกลับมามีชีวิต อยู่ในร้านอาหารและของกินที่ค่อย ๆ เติมสีสันให้ถนนและซอยของชุมชน และอยู่ในนักท่องเที่ยวที่ตั้งใจมาเดิน มาอุดหนุน และมาเรียนรู้ ทำให้พื้นที่ไม่ได้เป็นเพียงฉากถ่ายรูป แต่เป็น “พื้นที่เรียนรู้” ที่เดินแล้วได้ทั้งความเพลินและความเข้าใจ

 

ความสนุกของการมาเที่ยวตลาดเก่าคลอง 16 คือคุณไม่จำเป็นต้องรีบทำอะไรเป็นพิเศษ แค่เริ่มจากเดินสำรวจบรรยากาศ แล้วปล่อยให้กลิ่นอาหารและเสียงผู้คนค่อย ๆ พาไปเอง วันอาทิตย์มักเป็นวันที่ร้านต่าง ๆ ออกร้านมากขึ้น มีอาหารโบราณ เครื่องดื่ม ขนม และของที่ระลึกให้เลือกซื้อ บางร้านให้ความรู้สึกเหมือนได้ย้อนเวลากลับไปสมัยที่ของกินทำกันแบบบ้าน ๆ เน้นรสมือและความจริงใจ เมื่อเดินไปเรื่อย ๆ คุณจะพบว่าเสน่ห์ของย่านนี้ไม่ได้อยู่ที่ความหรูหรา แต่อยู่ที่ความพอดีของชีวิตชุมชนที่ไม่พยายามทำให้เหมือนที่อื่น

 

อีกด้านหนึ่งที่ทำให้ตลาดเก่าคลอง 16 มีมิติ คือการได้เห็นการอยู่ร่วมกันของหลายศาสนาและวัฒนธรรมในพื้นที่เดียวกันอย่างเป็นธรรมชาติ ย่านนี้มีทั้งวัฒนธรรมไทย–จีนและวัฒนธรรมมุสลิมที่สะท้อนผ่านร้านค้า วิถีการกิน และบรรยากาศชุมชน การมาเดินตลาดจึงเหมือนได้เรียนรู้ว่าความหลากหลายไม่ได้เป็นเรื่องไกลตัว แต่เป็นเรื่องที่อยู่ในชีวิตประจำวันของผู้คนจริง ๆ และถูกทำให้กลมกลืนผ่านการเคารพกันในพื้นที่ส่วนรวม นี่คือเหตุผลที่นักท่องเที่ยวจำนวนมากรู้สึกว่าเดินที่นี่แล้วได้ “ความหมาย” มากกว่าการมาเดินหาของกินเพียงอย่างเดียว

 

ถ้าคุณเป็นสายภาพ ตลาดเก่าคลอง 16 มีองค์ประกอบที่ช่วยให้ภาพเล่าเรื่องได้ดีโดยไม่ต้องจัดฉาก มุมที่น่าลองคือมุมทางเดินในชุมชนที่มีแสงตกกระทบผนังบ้าน มุมป้ายร้านหรือรายละเอียดเล็ก ๆ ของร้านค้าท้องถิ่น และมุมที่สะท้อนชีวิตริมคลองในแบบที่ยังเป็นจริง ไม่ใช่พร็อพ ถ้าตั้งใจถ่ายให้ได้อารมณ์ชุมชน แนะนำให้ถ่ายแบบมองหาความสัมพันธ์ระหว่างคนกับพื้นที่ เช่น ภาพคนซื้อของ ภาพการพูดคุยหน้าร้าน หรือภาพเด็ก ๆ ในชุมชนที่เดินผ่านไปมา โดยทั้งหมดควรถ่ายด้วยความสุภาพและไม่รบกวนวิถีชีวิตของคนในพื้นที่

 

สำหรับสายกิน จุดเด่นของตลาดคลอง 16 คือการมีตัวเลือกที่หลากหลาย ทั้งอาหารไทยบ้าน ๆ ที่กินง่าย และอาหารที่สะท้อนวัฒนธรรมของชุมชนในพื้นที่ โดยเฉพาะร้านอาหารและคาเฟ่ที่ตอบโจทย์ผู้มาเยือนที่ต้องการอาหารฮาลาล ทำให้ครอบครัวหรือกลุ่มเพื่อนที่มีความต้องการอาหารต่างกันสามารถเที่ยวด้วยกันได้ง่าย สิ่งที่ทำให้การกินในย่านนี้สนุกคือคุณสามารถกินแบบ “ไล่รส” ได้ เริ่มจากของคาวเบา ๆ ต่อด้วยของหวาน แล้วปิดท้ายด้วยเครื่องดื่มเย็นหรือกาแฟ เพื่อพักขาก่อนเดินต่อ จังหวะนี้เข้ากับบรรยากาศชุมชนตลาดเก่ามาก เพราะทุกอย่างเหมาะกับการค่อย ๆ ใช้เวลา

 

หากอยากเที่ยวให้คุ้ม แนะนำให้มาถึงช่วงเช้าหรือสาย ๆ เพราะจะได้เดินแบบไม่ร้อนเกินไป และมีโอกาสเจอร้านที่เปิดพร้อมกันมากขึ้น เมื่อเดินครบแล้วค่อยเลือกซื้อของฝากกลับบ้าน เช่น ขนม ของกินแห้ง หรือของเล็ก ๆ ที่สะท้อนความเป็นชุมชน ทั้งหมดจะทำให้ทริปนี้ไม่จบแค่การมาเดินเล่น แต่มี “ของจริง” กลับไปเป็นความทรงจำด้วย

 

สิ่งสำคัญที่ควรรู้เมื่อมาเที่ยวพื้นที่หลากวัฒนธรรมคือมารยาทในพื้นที่สาธารณะ แต่งกายสุภาพเสมอ โดยเฉพาะหากเดินผ่านหรือเข้าใกล้ศาสนสถานหรือพื้นที่ชุมชนที่มีการประกอบศาสนกิจ ถ้าต้องการถ่ายภาพควรถามหรือเลือกถ่ายในมุมที่ไม่รบกวนผู้คน และหลีกเลี่ยงการยืนบังทางเดินหรือรบกวนร้านค้าในช่วงคนเยอะ การเคารพพื้นที่คือกุญแจที่ทำให้การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมมีคุณภาพ และทำให้ชุมชนอยากต้อนรับนักท่องเที่ยวต่อไปในระยะยาว

 

การเดินทาง ไปตลาดเก่าคลอง 16 ทำได้ทั้งแบบรถส่วนตัวและการต่อรถในพื้นที่ หากขับรถส่วนตัวจากกรุงเทพสามารถมุ่งหน้าเข้าจังหวัดฉะเชิงเทรา แล้วไปอำเภอบางน้ำเปรี้ยว จากนั้นเข้าสู่ตำบลดอนฉิมพลีเพื่อไปยังย่านตลาดคลอง 16 ควรเผื่อเวลาเรื่องที่จอดรถในวันอาทิตย์ เพราะเป็นวันที่ย่านคึกคักที่สุด หากเดินทางด้วยรถสาธารณะ แนวทางที่ทำได้ง่ายคือเข้าตัวอำเภอบางน้ำเปรี้ยวหรือเข้าตัวเมืองฉะเชิงเทราให้ได้ก่อน แล้วต่อรถรับจ้างหรือแท็กซี่ท้องถิ่นไปยังย่านตลาดคลอง 16 เมื่อถึงพื้นที่แล้วสามารถเดินเที่ยวได้เป็นหลัก เพราะเสน่ห์ของย่านอยู่ที่การเดินชมรายละเอียดและบรรยากาศชุมชน

 

ถ้าจะจัดทริปให้ครบใน 1 วัน ตลาดเก่าคลอง 16 เหมาะเป็นจุดเริ่มต้นช่วงเช้า เพราะได้กิน ได้เดิน และได้บรรยากาศชุมชน ก่อนจะต่อไปยังวัดหรือจุดท่องเที่ยวสำคัญของฉะเชิงเทราในช่วงบ่าย ทริปแบบนี้จะทำให้คุณได้ทั้งธีมชุมชนริมคลองและธีมแลนด์มาร์กดังในวันเดียวอย่างลงตัว ส่วนคนที่อยากเที่ยวแบบครึ่งวัน การอยู่ในย่านตลาดประมาณ 2–4 ชั่วโมงก็เพียงพอสำหรับการเดินเก็บภาพ กินของอร่อย และทำความรู้จักเรื่องเล่าของชุมชนแบบไม่ต้องรีบ

 

ท้ายที่สุด ตลาดเก่าคลอง 16 คือพื้นที่ที่ทำให้เราเห็นว่า “ชุมชน” ไม่ได้เป็นคำสวย ๆ ในหนังสือ แต่เป็นสิ่งที่จับต้องได้ผ่านการอยู่ร่วมกันของผู้คน ผ่านอาหารและการค้าขาย และผ่านการรักษาความทรงจำของพื้นที่ให้ยังเล่าเรื่องได้ในทุกยุคสมัย ถ้าคุณอยากเห็นฉะเชิงเทราในมุมที่ลึกกว่าแค่การไปเช็กอิน ย่านตลาดเก่าคลอง 16 คือหนึ่งในสถานที่ที่ควรลองไปสัมผัสด้วยตัวเองสักครั้ง

 

 

ตอบ: บรรยากาศท่องเที่ยวของ “ย่านตลาดเก่าคลอง 16” เด่นในวันอาทิตย์ และมักมีร้านออกร้านรวมถึงกิจกรรมของชุมชน

 

ตอบ: ถ้าอยากได้ร้านครบและอากาศยังสบาย แนะนำไปช่วงเช้าหรือสาย ๆ ของวันอาทิตย์

 

ตอบ: เป็นชุมชนที่สะท้อนความหลากหลายไทยเชื้อสายจีน พุทธ และมุสลิมในพื้นที่เดียวกัน ทำให้เดินเที่ยวแล้วได้ทั้งของกินและเรื่องเล่าวิถีชุมชน

 

ตอบ: ได้ โดยเข้าพื้นที่บางน้ำเปรี้ยวหรือตัวเมืองฉะเชิงเทราให้ได้ก่อน แล้วต่อรถรับจ้างหรือแท็กซี่ท้องถิ่นไปยังตำบลดอนฉิมพลีและย่านตลาดคลอง 16

 

ตอบ: เที่ยวแบบเดินเก็บบรรยากาศ กิน และถ่ายรูป ใช้เวลาประมาณ 2–4 ชั่วโมง และสามารถต่อที่เที่ยวอื่นในฉะเชิงเทราเป็นทริป 1 วันได้

 

ตอบ: ชุมชนตลาดคลอง 16 เคยเกิดเหตุไฟไหม้ในปี 2543 ส่งผลให้ตลาดเก่าได้รับความเสียหาย และต่อมามีการฟื้นฟูผ่านกิจกรรมของย่านเพื่อให้ชุมชนกลับมามีชีวิตอีกครั้ง