วัดทุ่งเสลี่ยม

วัดทุ่งเสลี่ยม ตั้งอยู่ในอำเภอทุ่งเสลี่ยม จังหวัดสุโขทัย เป็นวัดที่มีความสำคัญทั้งทางประวัติศาสตร์และทางศรัทธาของชาวบ้านในท้องถิ่น โดยเฉพาะอย่างยิ่งพระพุทธรูปนาคปรกที่ชาวบ้านเรียกขานกันว่า "หลวงพ่อศิลา" ซึ่งเป็นศูนย์รวมจิตใจและเป็นสัญลักษณ์ทางศรัทธาที่สำคัญของชุมชน พระพุทธรูปองค์นี้แกะสลักจากหินทรายสีเทาในลักษณะนาคปรกปางสมาธิ มีการแกะสลักอย่างประณีตด้วยทรงกรองศอพาหุรัดกุณฑล สวมศิราภรณ์และมงกุฎเทริด พระพักตร์ทรงสี่เหลี่ยม ประทับนั่งขัดสมาธิราบบนฐานนาค 3 ชั้น โดยนาคที่ปรกเหนือพระเศียรมี 7 เศียร และหางนาคพาดขึ้นมาถึงลำตัวประดับด้วยลวดลายแบบศิลปะลพบุรี องค์พระมีความสูงจากฐานถึงยอดเศียรนาค 85.50 เซนติเมตร หน้าตักกว้าง 44 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 126.5 กิโลกรัม

 

เดิมทีหลวงพ่อศิลาประดิษฐานอยู่ที่ถ้ำเจ้าราม ซึ่งเป็นถ้ำขนาดใหญ่มีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก มีเรื่องเล่าขานต่อกันมาว่าชาวบ้านที่ไปเก็บมูลค้างคาวในบริเวณถ้ำได้พบพระธุดงค์รูปหนึ่งซึ่งได้บอกเล่าถึงพระพุทธรูปเก่าแก่องค์หนึ่งที่งดงามและโดดเด่นกว่าพระพุทธรูปองค์อื่น เป็นพระนาคปรกแกะสลักจากหินทราย หลังจากนั้นข่าวจึงแพร่ไปถึงพระอภัย เจ้าอาวาสวัดทุ่งเสลี่ยมในขณะนั้น ท่านได้หารือกับผู้ใหญ่บ้านเพื่ออัญเชิญพระพุทธรูปมาไว้ที่วัด แต่เนื่องจากพระอายุสูงและไม่สามารถเดินทางไปยังถ้ำได้ จึงต้องเลิกล้มความตั้งใจ ข่าวดังกล่าวได้ล่วงรู้ไปถึงครูบาก๋วน เจ้าอาวาสวัดแม่ปะหลวง จังหวัดลำปาง ซึ่งมีความศรัทธาและพร้อมอัญเชิญพระพุทธรูป จึงรวบรวมคณะเดินทางไปยังถ้ำเจ้าราม

 

เมื่อคณะของครูบาก๋วนเข้าสู่ถ้ำ เจ้าหน้าที่พบว่ามีค้างคาวบินวนจำนวนมาก ครูบาก๋วนจึงประกอบพิธีอัญเชิญพระพุทธรูปออกจากถ้ำและนำกลับมาทางอำเภอทุ่งเสลี่ยม โดยผ่านเส้นทางหนองปลาซิว หนองส้มป่อย จนกระทั่งถึงอำเภอทุ่งเสลี่ยม ชาวบ้านในพื้นที่ต่างตื่นเต้นและจัดขบวนฟ้อนรำพร้อมดนตรีพื้นเมืองมาต้อนรับคณะอัญเชิญพระพุทธรูป เมื่อถึงวัดทุ่งเสลี่ยมเกิดปรากฏการณ์ที่เชื่อว่าเป็นปาฏิหาริย์ ท้องฟ้าที่แจ่มใสเกิดมีเมฆฝนคลุม ทำให้เกิดฝนตกหนัก หลังฝนหยุด ฝูงค้างคาวได้บินวนเหนือบริเวณวัดแล้วจึงกลับสู่ถ้ำเจ้าราม ชาวบ้านจึงเกิดความศรัทธาและไม่ยอมให้ครูบาก๋วนนำพระกลับไปยังลำปาง

 

พระอภัยและชาวบ้านได้หารือกับเจ้าคณะอำเภอสวรรคโลกซึ่งตัดสินใจให้ประดิษฐานหลวงพ่อศิลาไว้ ณ วัดทุ่งเสลี่ยม ชาวบ้านจึงตั้งชื่อพระพุทธรูปองค์นี้ว่า “พระศิลา” เนื่องจากแกะสลักจากหินทราย และครูบาก๋วนได้จำลององค์พระศิลากลับไปประดิษฐานที่วัดปะหลวงเพื่อความศรัทธา

 

ต่อมาในวันที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2520 เกิดเหตุการณ์โจรกรรมพระศิลาออกจากพระอุโบสถใหญ่ วัดทุ่งเสลี่ยม ทำให้พระศิลาได้หายสาบสูญไปกว่า 17 ปี จนกระทั่งวันที่ 19 ตุลาคม พ.ศ. 2537 กลุ่มอนุรักษ์ชาวไทยในต่างประเทศพบข่าวว่าพระศิลาอยู่ในประเทศอังกฤษ พร้อมภาพประกอบในหนังสือประมูลศิลปวัตถุของสถาบัน Sotheby’s ในกรุงลอนดอน ชาวบ้านและเจ้าหน้าที่จึงทำหนังสือร้องเรียนไปยังผู้ว่าราชการจังหวัดสุโขทัยและกรมศิลปากร เพื่อทวงคืนพระพุทธรูป โดยกรมศิลปากรได้ตั้งคณะกรรมการตรวจสอบข้อเท็จจริงและวางแนวทางติดตามต่อมาได้รับแจ้งว่าพระศิลาได้ถูกเคลื่อนย้ายไปยังสหรัฐอเมริกาแล้ว

 

แม้ว่าผู้ครอบครองจะไม่ทราบว่าพระศิลาเป็นของโจรกรรม แต่ยินดีจะคืนโดยเรียกร้องค่าชดเชยเป็นเงินสองแสนเหรียญสหรัฐ คณะผู้แทนไทยนำโดยศาสตราจารย์อดุล วิเชียรเจริญ เดินทางไปสหรัฐอเมริกาเพื่อตรวจสอบ แต่หน่วยสืบราชการลับสหรัฐอเมริกา (FBI) ชี้ว่ากรณีนี้มิใช่คดีอาญาและอยู่เหนืออำนาจของ FBI ในที่สุดคณะกรรมการติดตามพระศิลาโดยร้อยตำรวจโทเชาวริน ลัทธศักดิ์สิริ และผู้บริหารเครือเจริญโภคภัณฑ์ นำโดยนายธนินท์ เจียรวนนท์ และนายวัลลภ เจียรวนนท์ ได้ตรวจสอบตำหนิขององค์พระและจ่ายค่าชดเชยและค่าใช้จ่ายในการเคลื่อนย้ายเป็นเงินสองแสนหนึ่งพันเหรียญสหรัฐ

 

วันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2539 ขบวนอัญเชิญหลวงพ่อศิลากลับถึงประเทศไทย ณ สนามบินดอนเมือง ปรากฏปรากฏการณ์มหัศจรรย์ มีค้างคาวบินวนเวียนเหนือสนามบินแม้ในเวลากลางคืนและแสงไฟสว่าง ชาวทุ่งเสลี่ยมมากกว่า 10 คันรถบัสเดินทางมารับองค์หลวงพ่อศิลา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้คณะอัญเชิญนำหลวงพ่อศิลาเข้าเฝ้าและถวายเนื่องในปีกาญจนาภิเษก ณ พระตำหนักจิตรลดารโหฐาน พระราชวังดุสิต เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 จากนั้นอัญเชิญกลับไปประดิษฐาน ณ วัดทุ่งเสลี่ยมเดิมเมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2540 ชาวทุ่งเสลี่ยมจึงจัดงานสมโภชเฉลิมฉลองหลวงพ่อศิลาเป็นประจำทุกปี

 

ปัจจุบันหลวงพ่อศิลา ประดิษฐานอยู่ในมณฑปวิหารวัดทุ่งเสลี่ยม และเป็นจุดหมายสำคัญของประชาชนจากทั่วประเทศที่เดินทางมาสักการะด้วยความศรัทธาอย่างต่อเนื่อง พระพุทธรูปองค์นี้ไม่เพียงเป็นมรดกทางศิลปะและประวัติศาสตร์ แต่ยังเป็นสัญลักษณ์ของความศรัทธา ความสามัคคี และปาฏิหาริย์ที่แสดงถึงความศักดิ์สิทธิ์และความงดงามในวัฒนธรรมไทยได้อย่างชัดเจน