วัดธรรมมงคลเถาบุญญนนทวิหาร

Rating: 4.4/5 (7 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: โดยทั่วไปประมาณ 06:00 – 18:00 (เวลาอาจต่างกันตามโซนกิจกรรม/อาคาร)

 

วัดธรรมมงคลเถาบุญญนนทวิหาร หรือที่คนกรุงเทพมักเรียกสั้น ๆ ว่า “วัดธรรมมงคล” เป็นวัดสำคัญย่านสุขุมวิท 101 (แขวงบางจาก เขตพระโขนง) ที่โดดเด่นมากทั้งในฐานะวัดสายปฏิบัติสมาธิ และในฐานะแลนด์มาร์กสถาปัตยกรรมร่วมสมัยของเมืองหลวง เพราะเพียงแค่มองจากระยะไกลก็เห็นทรงเจดีย์ขนาดใหญ่ตั้งตระหง่านเหมือนจุดหมายที่ชวนให้คนเมืองค่อย ๆ ลดความเร็วของใจลง ก่อนเดินเข้าพื้นที่ที่สงบกว่าเดิมอย่างชัดเจน

 

วัดแห่งนี้เริ่มต้นจากพื้นที่ซึ่งเดิมเป็น “ป่าสะแก” ที่พระผู้ใหญ่สายธุดงค์อย่างหลวงพ่อวิริยังค์ใช้พักระหว่างการเดินทางเข้าสู่กรุงเทพฯ ก่อนจะมีผู้มีศรัทธาคือ นายเถา – นางบุญมา อยู่ประเทศ มอบที่ดินให้สร้างวัดอย่างเป็นทางการในปี 2506 เรื่องเล่าตรงนี้ทำให้ภาพกำเนิดของวัดธรรมมงคลมีความเป็น “วัดของผู้เดินทาง” อยู่ในตัว คือเริ่มจากการพักชั่วคราว แล้วค่อย ๆ กลายเป็นพื้นที่พักใจถาวรของชุมชนและผู้แสวงหาธรรมในเวลาต่อมา

 

เมื่อเวลาผ่านไป บทบาทของวัดขยายใหญ่ขึ้นทั้งด้านศาสนกิจ การศึกษา และการปฏิบัติธรรม จนกลายเป็นวัดขนาดใหญ่ที่มีพระภิกษุสามเณรจำนวนมากจำพรรษา และมีพื้นที่รองรับกิจกรรมของฆราวาสได้จริงในระดับ “วัดเมือง” ที่บริหารการใช้งานอย่างเป็นระบบ แต่ยังรักษาบรรยากาศร่มสงบไว้ได้ โดยเฉพาะโซนสวนและพื้นที่ปฏิบัติที่ทำให้ผู้มาเยือนรู้สึกว่า แม้อยู่กลางสุขุมวิท ก็ยังพอหามุมให้ใจเงียบลงได้ไม่ยาก

 

หัวใจทางสถาปัตยกรรมของวัด คือพระมหาเจดีย์ที่หลายคนรู้จักในชื่อ “พระวิริยะมงคลมหาเจดีย์” ซึ่งถูกกล่าวถึงอย่างแพร่หลายว่าเป็นเจดีย์ที่สูงมากของประเทศไทย ด้วยความสูงประมาณ 94.78 เมตร และออกแบบเป็นฐานสี่เหลี่ยมแบบร่วมสมัย ภายในจัดเป็นอาคารใช้งานหลายชั้นรวม 14 ชั้น ทำให้เจดีย์ของที่นี่ไม่ได้เป็นเพียง “สัญลักษณ์บนเส้นขอบฟ้า” แต่เป็น “พื้นที่การเรียนรู้” ที่คนเดินเข้าไปใช้งานได้จริง และนี่คือเสน่ห์แบบเมืองหลวงอย่างชัดเจน เพราะรูปทรงศาสนสถานถูกผสานเข้ากับฟังก์ชันสาธารณะอย่างพิพิธภัณฑ์ ห้องสมุด ห้องเรียน ห้องปฏิบัติ และพื้นที่กิจกรรมต่าง ๆ จนทำให้คำว่า “เจดีย์” มีความหมายที่ร่วมสมัยขึ้นโดยไม่ทิ้งรากเดิม

 

ในมุมศรัทธา ชั้นบนสุดของเจดีย์เป็นที่บรรจุพระธาตุอันเป็นที่เคารพ เช่น พระเกศา พระธาตุ และพระบรมสารีริกธาตุ ซึ่งผู้ศรัทธามักตั้งใจขึ้นไปสักการะด้วยความสำรวม สิ่งที่น่าสนใจคือการจัดลำดับประสบการณ์ของพื้นที่จาก “ความคึกคักของพื้นล่าง” ไปสู่ “ความนิ่งของชั้นสูง” ราวกับสถาปัตยกรรมกำลังบอกทางให้คนค่อย ๆ สงบขึ้นทีละขั้น โดยไม่ต้องมีคำสอนสักประโยคก็พอจับความหมายได้ผ่านการเดินและการอยู่กับตัวเอง

 

อีกหนึ่งจุดที่ทำให้คนจำนวนมากตั้งใจมาเยือนคือ “พระหยกเขียว” หรือพระพุทธรูปหยกเขียวองค์ใหญ่ที่ประดิษฐานในอาคารทรงโดมแก้ว มีนามว่า “พระพุทธมงคลธรรมศรีไทย” รูปแบบพื้นที่โดมแก้วให้ความรู้สึกโปร่ง สว่าง และสงบในเวลาเดียวกัน แสงธรรมชาติที่กระทบผิวหยกทำให้บรรยากาศดูเย็นตาอย่างชัดเจน และมักพาผู้มาเยือนเข้าสู่โหมดสำรวมได้ไว จุดนี้เหมาะทั้งสำหรับผู้ที่ตั้งใจไหว้พระ และผู้ที่อยากมานั่งเงียบ ๆ สักครู่เพื่อพักความวุ่นวายของวัน

 

การพูดถึง “หยก” ในมุมวัฒนธรรม ยังชวนให้คิดถึงสัญลักษณ์ของความหนักแน่นและความเย็น คือความมั่นคงที่ไม่จำเป็นต้องแข็งกร้าว และความเย็นที่ไม่ใช่ความห่าง แต่เป็นความสงบพอดี ๆ เมื่อวางองค์พระไว้ในโดมแก้วซึ่งมีความสมัยใหม่ จึงเหมือนการเชื่อม “ความเก่าแก่ของศรัทธา” เข้ากับ “ภาษาสถาปัตยกรรมของปัจจุบัน” ได้อย่างกลมกลืนโดยไม่ต้องอธิบายมาก

 

ถัดจากสถาปัตยกรรมสูงใหญ่ วัดธรรมมงคลยังมีอีกโลกหนึ่งที่เป็นโลกของการปฏิบัติอย่างจริงจัง นั่นคือ “ถ้ำวิปัสสนา” ซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณสวนของวัดและจัดพื้นที่ให้เหมือนบรรยากาศป่า–ถ้ำ เพื่อให้ผู้ฝึกได้นั่งสมาธิและฟังธรรมในสภาพแวดล้อมที่ช่วยตัดเสียงเมืองออกไปบางส่วน แนวคิดสำคัญคือทำให้คนเมืองได้สัมผัสอารมณ์การปฏิบัติแบบสงบโดยไม่ต้องกังวลเรื่องความไม่ปลอดภัยแบบป่าจริง ปากถ้ำมีระบบกั้นที่ช่วยให้ใช้งานได้เป็นระเบียบ ภายในรองรับผู้ปฏิบัติได้เป็นจำนวนมาก และบริเวณรอบ ๆ จัดเป็นสวนป่าร่มรื่น มีไม้ดอกไม้ใบ สระน้ำ และเนินเขาเล็ก ๆ ที่ทำให้บรรยากาศชวนผ่อนคลาย

 

สิ่งที่ทำให้วัดธรรมมงคลมีเอกลักษณ์อีกชั้น คือการเป็นศูนย์กลางการเรียนสมาธิของฆราวาสผ่าน “สถาบันพลังจิตตานุภาพ” ซึ่งทำหน้าที่สอนสมาธิตั้งแต่พื้นฐานไปจนถึงหลักสูตรครูสมาธิ ภาพของวัดในฐานะสถานที่เรียนรู้นี้ชัดมาก เพราะมีพื้นที่ห้องเรียนขนาดใหญ่ รองรับผู้เรียนจำนวนมาก มีห้องเดินจงกรม ห้องนั่งสมาธิ และพื้นที่ปฏิบัติหลายรูปแบบ ทำให้คนที่อยากเริ่มต้นฝึกแบบจริงจังสามารถเข้ามาเรียนเป็นลำดับ ไม่ต้องเดาเอง และไม่ต้องรู้ศัพท์ยาก ๆ ตั้งแต่วันแรก

 

ในทางปฏิบัติ “สมาธิ” สำหรับคนทั่วไปมักเริ่มจากเรื่องง่ายที่สุด คือการวางกายให้นิ่งพอประมาณ หายใจให้รู้ตัว และประคองความคิดไม่ให้ไหลไปไกลเกินจำเป็น เมื่อทำซ้ำอย่างสม่ำเสมอ ใจจะเริ่มเห็นจังหวะของตัวเองว่าฟุ้งเพราะอะไร เหนื่อยเพราะอะไร และสงบได้แบบไหนที่ไม่ต้องฝืน วัดธรรมมงคลเป็นพื้นที่ที่ทำให้การเริ่มต้นแบบนี้ดูเป็นเรื่องธรรมดา ไม่ต้องทำให้ลึกลับ และนี่คือเหตุผลที่หลายคนมองว่าวัดนี้ “เป็นมิตรกับผู้เริ่มฝึก” อย่างแท้จริง

 

สำหรับผู้ที่ตั้งใจเข้าคอร์สปฏิบัติธรรม วัดยังมี “ศูนย์สมาธิวิริยานุภาพ” ซึ่งเป็นพื้นที่รองรับการพักค้างคืนของฆราวาส จัดรูปแบบการพักให้เป็นสัดส่วนเพื่อลดความแออัดและลดการรบกวนกัน มีห้องพักหลายแบบ และมีพื้นที่สนับสนุนการปฏิบัติ เช่น ห้องนั่งสมาธิ มุมหนังสือธรรมะ พื้นที่เดินจงกรม และห้องอาหาร แนวคิดของพื้นที่ลักษณะนี้ไม่ใช่การทำให้สบายจนลืมปฏิบัติ แต่เป็นการทำให้ “ความพร้อมทางกาย” สนับสนุน “ความตั้งใจทางใจ” เพื่อให้ผู้ฝึกทำได้ต่อเนื่องหลายวันโดยไม่สะดุดกับปัจจัยพื้นฐาน

 

ถ้าคุณมาในฐานะนักท่องเที่ยวสายไหว้พระ จุดที่มักใช้เวลาเดินชมคือโซนเจดีย์และโดมพระหยกเขียว เพราะมีทั้งความอลังการและความนิ่งในที่เดียวกัน แนะนำให้เดินช้า ๆ แล้วสังเกตว่า “พื้นที่พาเราไปทางไหน” บันได ทางเดิน มุมแสง และระดับเสียงของผู้คน มักเป็นบทสนทนาแบบเงียบ ๆ ระหว่างสถาปัตยกรรมกับจิตใจของเราเอง โดยเฉพาะช่วงเช้าอากาศไม่ร้อนมาก และช่วงบ่ายแก่ที่แสงอ่อนลง สีของเจดีย์จะดูนุ่มขึ้นและถ่ายภาพสวยขึ้นตามธรรมชาติ

 

การเดินทาง มาได้สะดวกทั้งรถไฟฟ้าและรถส่วนตัว หากใช้ BTS ให้ลงสถานีปุณณวิถีหรือบางจาก แล้วต่อวินมอเตอร์ไซค์หรือแท็กซี่เข้าซอยปุณณวิถี 20 (สุขุมวิท 101) ระยะทางจากสถานีถึงวัดไม่ไกลมาก เหมาะกับคนที่อยากเที่ยววัดในเมืองแบบไม่เสียเวลานั่งรถนาน ส่วนรถส่วนตัวสามารถขับเข้าย่านสุขุมวิท 101 แล้วเข้าซอยตามป้ายและระบบนำทาง ควรเผื่อเวลาเล็กน้อยในชั่วโมงเร่งด่วนเพราะย่านนี้เป็นโซนชุมชนและศูนย์การค้าใกล้เคียง

 

มารยาทในการเยี่ยมวัดธรรมมงคลก็เหมือนวัดสำคัญทั่วไปของกรุงเทพ คือแต่งกายสุภาพ พูดคุยด้วยเสียงเบา โดยเฉพาะบริเวณโซนปฏิบัติและโดมพระหยกเขียว หากต้องการถ่ายภาพ ควรสังเกตป้ายแนะนำและหลีกเลี่ยงการรบกวนผู้ที่กำลังสักการะหรือภาวนา การวางโทรศัพท์ให้เงียบและเดินอย่างสำรวมจะช่วยให้บรรยากาศของสถานที่ทำงานกับเราได้เต็มที่มากขึ้น

 

สุดท้าย ถ้ามองวัดธรรมมงคลในภาพใหญ่ จะเห็นว่าเป็นวัดที่ “ทำให้ธรรมะเป็นระบบที่คนเข้าถึงได้” ผ่านพื้นที่เรียนรู้และพื้นที่ปฏิบัติ และในเวลาเดียวกันก็เป็นวัดที่ “ใช้สถาปัตยกรรมเป็นครู” ให้คนค่อย ๆ สงบเองผ่านการเดิน การมอง และการอยู่กับความเงียบระหว่างช่องว่างของเมือง วัดนี้จึงเหมาะทั้งกับคนที่มาไหว้พระแบบสั้น ๆ และคนที่อยากเริ่มฝึกสมาธิให้จริงจังขึ้นในชีวิตประจำวัน

 

 

ตอบ: วัดอยู่ย่านสุขุมวิท 101 แขวงบางจาก เขตพระโขนง ใกล้ BTS ปุณณวิถี/บางจาก เดินทางสะดวกทั้งรถไฟฟ้าและรถส่วนตัว

 

ตอบ: พระมหาเจดีย์ขนาดใหญ่ที่ออกแบบแบบร่วมสมัย และโดมแก้วที่ประดิษฐานพระพุทธมงคลธรรมศรีไทย (พระหยกเขียว) รวมถึงโซนถ้ำวิปัสสนาในสวน

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน และมักอ้างอิงช่วงเวลาประมาณ 06:00 – 18:00 แต่เวลาอาจต่างกันตามอาคารหรือกิจกรรมในวันนั้น แนะนำตรวจประกาศล่าสุดก่อนเดินทาง

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพ เดินและพูดคุยด้วยเสียงเบา รักษาความเป็นระเบียบของพื้นที่ และหลีกเลี่ยงการรบกวนผู้ที่กำลังสักการะหรือภาวนา

 

ตอบ: เป็นเจดีย์ร่วมสมัยที่ภายในจัดเป็นพื้นที่ใช้งานหลายชั้น ทำหน้าที่ทั้งเชิงสัญลักษณ์ทางศรัทธาและเชิงการเรียนรู้ของผู้คน

 

ตอบ: เหมาะกับผู้ที่อยากนั่งสมาธิหรือฟังธรรมในบรรยากาศเงียบสงบคล้ายป่า–ถ้ำ โดยไม่ต้องเดินทางออกนอกเมืองไกล

 

ตอบ: วัดมีบทบาทด้านการสอนสมาธิผ่านสถาบันพลังจิตตานุภาพ ซึ่งมีแนวทางการเรียนเป็นลำดับตั้งแต่พื้นฐานจนถึงระดับที่ถ่ายทอดต่อได้

 

ตอบ: เน้นแต่งกายสุภาพ เตรียมน้ำดื่ม และชวนเด็ก ๆ รักษาเสียงเบา โดยเฉพาะโซนปฏิบัติหรือจุดสักการะหลัก เพื่อให้ทุกคนได้สัมผัสบรรยากาศสงบของวัดอย่างเต็มที่

 

ตอบ: มีย่าน True Digital Park และ 101 The Third Place ใกล้วัด เหมาะสำหรับแวะกินข้าวหรือเดินเล่นต่อหลังไหว้พระเสร็จ

 

ตอบ: เริ่มจากตั้งใจมานั่งเงียบ ๆ ในโซนที่เหมาะสมก่อน แล้วค่อยศึกษารอบการอบรม/คอร์สของวัดเพื่อวางแผนการฝึกให้ต่อเนื่องหลายวันตามความพร้อม