พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท

Rating: 3.2/5 (6 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน (อาจมีการปรับเปลี่ยนตามประกาศ/พระราชพิธี/การจัดระเบียบพื้นที่ โปรดตรวจสอบสถานะล่าสุดก่อนเดินทาง)

เวลาเปิดทำการ: โดยทั่วไป 08:30 – 16:30 น.

 

พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท คือภาพจำที่หลายคนเห็นครั้งแรกแล้วมักหยุดมองโดยอัตโนมัติ เพราะนี่คือพระที่นั่งตึก 3 ชั้นแบบตะวันตก แต่ยอดกลับเป็นปราสาทแบบไทยอย่างสง่างาม จนกลายเป็นหนึ่งในงานสถาปัตยกรรมที่ถูกยกให้ “ผสมผสานตะวันตกกับไทยได้ลงตัวที่สุด” ในพระบรมมหาราชวัง ความพิเศษของมันไม่ใช่แค่ความสวย แต่คือการทำให้เราเห็นว่า “สยามกำลังเปลี่ยนผ่าน” อย่างไรในยุคที่โลกภายนอกเริ่มเข้ามาใกล้ขึ้นเรื่อย ๆ

 

พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทสร้างขึ้นในสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เพื่อใช้เป็นท้องพระโรงและรองรับบทบาทของราชสำนักในยุคใหม่ หลังจากพระองค์เสด็จประพาสสิงคโปร์และชวา แนวคิดการสร้างอาคารแบบตะวันตกจึงชัดขึ้น และมีการจ้างนายยอน คลูนิช (John Clunish) สถาปนิกชาวอังกฤษจากสิงคโปร์ออกแบบ โดยมีนายเฮนรี คลูนิช โรสเป็นนายช่างผู้ช่วย พร้อมทีมงานฝ่ายไทยที่รับผิดชอบงานก่อสร้างและการกำกับดูแลหลายส่วน ก่อนจะทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2419 ซึ่งเป็นหมุดเวลาสำคัญของอาคารหลังนี้

 

เรื่องที่ทำให้พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท “มีเอกลักษณ์แบบไม่มีใครเหมือน” คือจุดเปลี่ยนของรูปแบบหลังคา ในช่วงเริ่มแรกมีพระราชประสงค์ให้เป็นอาคารแบบตะวันตก แต่มีการกราบบังคมทูลขอให้ทำเป็นปราสาท จึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้เปลี่ยนทรงหลังคาเป็นยอดปราสาท 3 ยอดเรียงกันตามสถาปัตยกรรมไทย ภาพที่เกิดขึ้นจึงเหมือนบทสนทนาระหว่าง 2 โลก คือโครงสร้างและสัดส่วนแบบเรอแนสซองส์ที่ให้ความเป็นสากล กับยอดปราสาทไทยที่ย้ำความเป็นราชสำนักและรากวัฒนธรรมของประเทศ

 

ถ้าเล่าแบบคนมาเที่ยวจริง เสน่ห์ของพระที่นั่งจักรีมหาปราสาทคือมันทำให้เราเดินช้าลงและเริ่มดูรายละเอียดมากขึ้น ทั้งจังหวะของหน้าต่าง เส้นสายแบบตะวันตก และการยกยอดที่พอเงยหน้ามองแล้วจะเห็น “ความตั้งใจ” ชัดมากว่าต้องการให้ความเป็นไทยอยู่ในตำแหน่งที่มองเห็นเด่นที่สุด และแม้วันนี้พื้นที่ภายในจะมีข้อจำกัดตามระเบียบและการใช้งานของพระราชวัง แต่แค่ได้เห็นอาคารในบริบทจริง ก็เพียงพอให้เราอ่านเรื่องราวของยุคสมัยผ่านสถาปัตยกรรมได้แล้ว

 

อีกชั้นที่ทำให้พระที่นั่งนี้น่าสนใจคือเรื่องของการใช้งานภายใน ชั้นบนสุดเกี่ยวข้องกับการประดิษฐานพระบรมอัฐิของพระมหากษัตริย์และพระมเหสีตั้งแต่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นต้นมา และยังเป็นพื้นที่ที่ใช้ในโอกาสสำคัญ เช่น การเสด็จฯ ออกให้คณะทูตานุทูต ข้าราชการชั้นสูงเข้าเฝ้าฯ หรือรับรองแขกผู้มีเกียรติ ภายในยังมีการกล่าวถึง “พระที่นั่งพุดตานถม” ซึ่งเป็นพระราชอาสน์ราชบัลลังก์ประจำพระที่นั่งจักรีมหาปราสาท และถูกเล่าว่าเป็นงานถมทองชิ้นใหญ่ที่สำคัญของไทย

 

ส่วนเรื่องเล่าที่ทำให้คนรักประวัติศาสตร์ยิ้มได้ คือโคมไฟแชนเดอเลียร์ขนาดใหญ่ภายในพระที่นั่งที่ไม่ได้สั่งมาเพื่อพระราชวังโดยตรง แต่มีที่มาว่าเดิมถูกสั่งเข้าบ้านของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์แล้วพบว่าใหญ่เกินไป จึงนำมาถวายพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เรื่องเล่าแบบนี้ทำให้การมองอาคารไม่ได้เป็นแค่ “ดูของใหญ่” แต่เป็นการดูร่องรอยชีวิต การตัดสินใจ และรสนิยมของผู้คนในยุคนั้น

 

พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทยังถูกเล่าถึงในฐานะสถานที่แห่งแรก ๆ ในประเทศไทยที่มีการใช้ไฟฟ้า ซึ่งสะท้อนภาพความพยายามนำเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาใช้ในสยาม เมื่อรวมทุกชั้นของเรื่องเข้าด้วยกัน อาคารหลังนี้จึงไม่ใช่แค่สัญลักษณ์ความงาม แต่เป็นหน้าต่างให้เราเห็นว่า “ความเป็นสมัยใหม่” เคยเข้ามาแตะราชสำนักไทยอย่างไร และถูกปรับให้กลมกลืนกับความเป็นไทยแบบไหน

 

สำหรับการวางแผนเที่ยว ให้คิดแบบนี้จะง่ายที่สุด: พระที่นั่งจักรีมหาปราสาทเป็นส่วนหนึ่งของการเข้าชมพระบรมมหาราชวัง ดังนั้นวันและเวลาเปิดทำการ รวมถึงค่าบัตรเข้าชม ให้ยึดประกาศของพระบรมมหาราชวังเป็นหลัก แนะนำไปช่วงเช้าเพื่อเดินชมสบายกว่า และเตรียมตัวเรื่องการแต่งกายให้สุภาพ เพราะเป็นพื้นที่สำคัญระดับประเทศที่มีทั้งเขตพระราชฐานและศาสนสถานอยู่ในบริเวณใกล้กัน

 

การเดินทาง วิธีที่ชัดที่สุดคือปักหมุด “พระบรมมหาราชวัง (Grand Palace)” แล้วเลือกวิธีเข้าถึงที่เหมาะกับสภาพจราจรในวันนั้น ถ้าต้องการลดความเสี่ยงรถติด โซนเมืองเก่ามักสะดวกด้วยเรือด่วนเจ้าพระยาแล้วเดินต่อ ส่วนแท็กซี่หรือรถโดยสาร ให้บอกปลายทางเป็น “พระบรมมหาราชวัง” หรือ “ทางเข้า Grand Palace” เพื่อสื่อสารให้ตรงที่สุด

 

 

ตอบ: อยู่ภายในพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร ดังนั้นการเข้าชมจะยึดตามเส้นทางและการจัดระเบียบพื้นที่ของพระบรมมหาราชวังในวันนั้น

 

ตอบ: เป็นอาคารตะวันตก 3 ชั้น แต่ยกยอดเป็นปราสาทไทย 3 ยอด ทำให้เห็นการผสมผสานระหว่างสถาปัตยกรรมเรอแนสซองส์กับเอกลักษณ์ราชสำนักไทยแบบชัดมาก

 

ตอบ: แนะนำไปช่วงเช้าใกล้เวลาเปิด เพราะอากาศยังไม่ร้อนมากและคนมักยังไม่แน่น เดินชมได้ลื่นกว่า

 

ตอบ: ถ้าตั้งใจเดินชมพระบรมมหาราชวังแบบไม่รีบ แนะนำเผื่ออย่างน้อย 2–3 ชั่วโมง และถ้าชอบดูรายละเอียดงานช่างจริง ๆ เผื่อ 3–4 ชั่วโมงจะสบายกว่า

 

ตอบ: แต่งกายสุภาพ เสื้อผ้าควรปกปิดไหล่และเข่า และปฏิบัติตามกติกาหน้างาน รวมถึงข้อจำกัดเรื่องการถ่ายภาพในบางจุดตามที่เจ้าหน้าที่แจ้ง