วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร

Rating: 4.2/5 (6 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 05:00 – 20:00

 

วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร ถ้าเดินย่านตลาดโบ๊เบ๊แล้วเผลอคิดว่าแถวนี้มีแต่โลกของการค้า คุณอาจแปลกใจเล็กน้อยเมื่อเลี้ยวเข้ามาเจอ วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร วัดอารามหลวงที่สงบจริงจังแบบคนละจังหวะกับถนนใหญ่ด้านนอก แต่กลับเก็บงานศิลปกรรมและ “ร่องรอยความคิด” ของกรุงเทพฯ ยุคเปลี่ยนผ่านไว้แน่นมาก วัดนี้เคยถูกเรียกกันว่า “วัดนอก” เป็นวัดในกรุงเทพฯ ที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นตั้งแต่เมื่อครั้งยังทรงผนวชอยู่ โดยมีวัตถุประสงค์ให้เป็นวัดฝ่ายอรัญวาสี หรือวัดป่า เพื่อเป็นคู่แนวคิดกับวัดบวรนิเวศวิหารซึ่งเป็นวัดฝ่ายคามวาสี หรือวัดในชุมชน ต่อมารัชกาลที่ 5 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้บูรณะปฏิสังขรณ์และพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดบรมนิวาส” ซึ่งยิ่งตอกย้ำสถานะความเป็นวัดสำคัญในโครงสร้างเมืองและคณะสงฆ์สายธรรมยุต

 

แก่นที่ทำให้วัดบรมนิวาส “ควรค่าแก่การตั้งใจไป” อยู่ที่พระอุโบสถและสิ่งที่อยู่ภายใน ปูชนียวัตถุสำคัญของวัดคือ “พระทศพลญาณ” พระพุทธรูปปางมารวิชัย ประดิษฐานเป็นพระประธานในพระอุโบสถที่มีจิตรกรรมฝาผนังฝีมือขรัวอินโข่ง จิตรกรเอกแห่งรัชสมัย จุดน่าสนใจไม่ได้มีแค่ความงาม แต่คือ “วิธีเล่าเรื่อง” ที่พาเราเห็นว่าวัดในยุคนั้นมองโลกสมัยใหม่อย่างไร ภาพเขียนเป็นทิวทัศน์และผู้คนอย่างตะวันตก คล้ายกับที่วัดบวรนิเวศวิหาร ให้บรรยากาศแปลกตาและชวนสังเกต รายละเอียดระหว่างช่องหน้าต่างแสดงศาสนกิจของพุทธศาสนิกชนและข้อประพฤติปฏิบัติของภิกษุสงฆ์ เช่น การบวช การถวายผ้าจำนำพรรษา การรักษาศีลในเทศกาลเข้าพรรษา การลอยกระทง การทอดกฐิน การทอดผ้าป่า และการทำบุญเนื่องในวันมาฆบูชาและวิสาขบูชา ส่วนเหนือช่องหน้าต่างเป็นภาพปริศนาธรรมที่ใช้ตัวละครเป็นฝรั่งทั้งหมด ซึ่งเป็น “ลูกเล่น” ที่ทั้งร่วมสมัยและสื่อความหมายได้หลายชั้น โดยฉากที่มักถูกพูดถึงมากเป็นพิเศษคือฉากรถไฟและการส่องกล้องดูดาว เพราะมันทำให้เราเห็นการเข้ามาของวิทยาการใหม่ ๆ ในช่วงเวลาที่สังคมไทยกำลังเรียนรู้โลกแบบสากล แต่ก็ยังตั้งคำถามทางธรรมไปพร้อมกัน

 

นอกเหนือจากงานจิตรกรรม รายละเอียดทางสถาปัตยกรรมของวัดก็น่าชมไม่แพ้กัน เพราะกุฏิสงฆ์และซุ้มประตูของวัดบรมนิวาสเป็นแบบฝรั่ง ฝีมือช่างสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) ความ “เป็นตะวันตก” ในที่นี้ไม่ได้หมายถึงแค่ความสวยงาม แต่ยังเป็นหลักฐานว่าการบูรณะวัดในยุคนั้นพยายามทำให้เมืองและศาสนสถาน “เดินไปกับกาลเวลา” โครงสร้างและสัดส่วนให้ความรู้สึกเป็นระเบียบแบบแผนมากขึ้น ในขณะที่บรรยากาศโดยรวมยังคงความสงบและสำรวมตามบทบาทของวัดอยู่ครบ

 

ถ้าคุณอยากเดินชมให้ได้อรรถรส แนะนำให้เริ่มจากสังเกตซุ้มประตูและแนวอาคารก่อน เพราะมันช่วย “ตั้งสายตา” ให้เราเห็นความต่างของยุครัชกาล จากนั้นค่อยเข้าไปที่พระอุโบสถแล้วค่อย ๆ ดูผนังทีละช่วง ไล่ตั้งแต่ภาพระหว่างช่องหน้าต่างที่เล่าเรื่องศาสนกิจและวัตรปฏิบัติ ไปจนถึงส่วนบนเหนือช่องหน้าต่างที่เป็นปริศนาธรรม พอเจอฉากรถไฟหรือฉากส่องกล้องดูดาว ลองหยุดสักครู่แล้วถามตัวเองว่า จิตรกรต้องการให้เราคิดอะไรเกี่ยวกับ “ความเจริญ” และ “ความไม่ประมาท” เพราะนี่คือเสน่ห์ของวัดบรมนิวาสที่มากกว่าการมาถ่ายรูปสวย ๆ

 

การเดินทาง การมา วัดบรมนิวาสราชวรวิหาร ทำได้สะดวกเพราะอยู่ในโซนที่เชื่อมต่อเมืองเก่า–ย่านสยาม–หัวลำโพงได้ง่าย หากตั้งต้นจากโซนรถไฟฟ้า/เมืองชั้นใน สามารถใช้รถสาธารณะแล้วต่อแท็กซี่หรือรถเมล์ระยะสั้นได้ (รีวิวและข้อมูลการเดินทางของผู้มาเยือนระบุว่าสามารถเชื่อมด้วย MRT แล้วต่อรถเมล์ได้) และถ้าคุณตั้งใจเดินเที่ยวต่อ ตลาดโบ๊เบ๊และย่านคลองแสนแสบก็อยู่ในรัศมีใกล้กัน เหมาะกับทริปครึ่งวันถึงหนึ่งวันที่ได้ทั้ง “งานศิลป์ในวัด” และ “วิถีเมือง” ในเส้นเดียว

 

ในเชิงการปกครองคณะสงฆ์ ปัจจุบันวัดบรมนิวาสมีเจ้าอาวาสที่เป็นที่รู้จักในสายธรรมยุต คือ “พระธรรมวชิรคุณ (ประศาสน์ ปญฺญาธโร)” ซึ่งมีแหล่งข่าวและแหล่งข้อมูลระบุชัดว่าเป็นเจ้าอาวาสวัดบรมนิวาสในปัจจุบัน ข้อมูลส่วนนี้ช่วยให้เห็นว่า วัดไม่ได้เป็นเพียงพื้นที่ประวัติศาสตร์ แต่ยังเป็นศูนย์กลางกิจการสงฆ์ที่ดำเนินต่อเนื่องอยู่จริง

 

 

ตอบ: จุดเด่นที่สุดคือพระอุโบสถที่มีจิตรกรรมฝาผนังฝีมือขรัวอินโข่ง ซึ่งเล่าเรื่องศาสนกิจและปริศนาธรรมด้วยภาพตัวละครแบบตะวันตก รวมถึงฉากรถไฟและการส่องกล้องดูดาวที่หาชมได้ไม่ง่ายในวัดทั่วไป

 

ตอบ: มีข้อมูลเล่าว่ารัชกาลที่ 4 ทรงโปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดขึ้นตั้งแต่เมื่อครั้งยังทรงผนวช โดยตั้งใจให้เป็นวัดฝ่ายอรัญวาสี (วัดป่า) เพื่อเป็นคู่แนวคิดกับวัดบวรนิเวศวิหารที่เป็นวัดฝ่ายคามวาสี

 

ตอบ: ลองดูภาพระหว่างช่องหน้าต่างที่เล่าเรื่องศาสนกิจและวัตรปฏิบัติ แล้วเงยดูส่วนเหนือช่องหน้าต่างที่เป็นปริศนาธรรม จะเจอรายละเอียดที่ “ร่วมสมัย” มาก เช่นฉากรถไฟและฉากส่องกล้องดูดาว

 

ตอบ: สามารถเข้าถึงด้วยรถสาธารณะได้หลายแบบ เพราะอยู่ในโซนเชื่อมสยาม–หัวลำโพง–เมืองเก่าได้ง่าย จากนั้นต่อรถเมล์หรือแท็กซี่ระยะสั้นก็ถึง และยังต่อทริปเดินตลาดโบ๊เบ๊ได้ในวันเดียว

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน เวลา 05:00–20:00 และเบอร์ติดต่อที่ยืนยันได้คือ 02-214-0708