วัดกาญจนสิงหาสน์วรวิหาร (วัดทองบางพรม)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน (แนะนำโทรยืนยันก่อนเดินทาง โดยเฉพาะหากต้องการเข้าชมภายในช่วงมีพิธี)

เวลาเปิดทำการ: โดยทั่วไป 08:00 – 17:00 น. (เวลาเข้าชมภายในบางส่วนอาจเปลี่ยนตามกิจของสงฆ์/กิจกรรมของวัด)

 

วัดกาญจนสิงหาสน์วรวิหาร (วัดทองบางพรม) เป็นวัดเก่าแก่ริมคลองฝั่งธนบุรีที่มีเสน่ห์แบบ “วัดชุมชนริมน้ำ” ชัดมาก คือไม่ต้องพยายามทำให้เป็นที่เที่ยวก็ยังมีเรื่องเล่าให้คนมาเยือนได้อ่านอยู่ดี วัดตั้งอยู่ในย่านคลองชักพระ–คลองบางพรม เขตตลิ่งชัน พื้นที่แถวนี้เป็นกรุงเทพฯ อีกจังหวะหนึ่งที่ยังพอเห็นร่องรอยวิถีคลองอยู่ ทั้งทางน้ำ ทางเลียบคลอง และชุมชนที่ใช้วัดเป็นศูนย์รวมกิจกรรมจริงมาตลอด

 

จุดที่ทำให้วัดนี้มี “คาแรกเตอร์” คือการเป็นวัดคู่กับวัดฝั่งตรงข้ามในละแวกเดียวกัน ซึ่งคนพื้นที่มักเล่าคล้องกันว่าเป็น “วัดเงิน–วัดทอง” คือวัดรัชฎาธิษฐาน (วัดเงิน) และวัดกาญจนสิงหาสน์ (วัดทอง) ตั้งอยู่คนละฝั่งปากคลองแยกบางพรม เหมือนเป็นหมุดศรัทธาคู่กันของชุมชนริมน้ำ ตั้งแต่ยุคที่คลองคือถนนสายหลักของผู้คนแถวนี้

 

ตามเรื่องเล่าด้านประวัติ วัดทองเกิดขึ้นตั้งแต่ปลายสมัยกรุงศรีอยุธยา โดยมีเศรษฐีชาวจีนแซ่ตันสองพี่น้องที่คนเรียกกันว่า “เจ้าขรัวเงิน” และ “เจ้าขรัวทอง” อพยพมาตั้งรกราก ทำมาค้าขายจนมั่งคั่ง แล้วสร้างวัดขึ้นเป็นศูนย์รวมใจของชุมชนบริเวณสองฝั่งปากคลอง การที่วัดถูกเรียกด้วยชื่อ “ทอง” มายาวนานจึงไม่ได้เป็นแค่ชื่อไพเราะ แต่ผูกกับภาพจำของผู้คนเรื่องการค้าขาย ความอุดมสมบูรณ์ และเครือข่ายชุมชนริมน้ำที่เติบโตจากการเดินทางและการค้า

 

ต่อมาในสมัยรัตนโกสินทร์ วัดได้รับการสถาปนาและปฏิสังขรณ์หลายช่วง จนมาถึงสมัยรัชกาลที่ 4 ที่ทรงพระราชทานนามใหม่ว่า “วัดกาญจนสิงหาสน์” ในปี พ.ศ. 2397 และในช่วง พ.ศ. 2406 ยังมีการบูรณะพระประธานและฐานชุกชีด้วย ซึ่งทำให้ภาพรวมของวัดค่อย ๆ เป็นระเบียบและมั่นคงมากขึ้นตามลำดับยุคสมัยของกรุงเทพฯ ฝั่งธนบุรีที่ขยายตัวจาก “เมืองน้ำ” ไปสู่ “เมืองถนน” ในเวลาต่อมา

 

ถ้าคุณตั้งใจมาดูงานสถาปัตยกรรม จุดที่ควรให้เวลาเดินดูจริง ๆ คือ “อุโบสถเดิม” ที่มีลักษณะศิลปะอยุธยา ผนังก่อปูนสูงขึ้นไปถึงอกไก่ ให้ฟีลอาคารวัดเก่าแบบหนักแน่น แต่รายละเอียดบางส่วนของเครื่องบนเชื่อว่าได้รับการปฏิสังขรณ์ในยุครัตนโกสินทร์ หน้าบันของอาคารไม่มีช่อฟ้าใบระกา แต่เด่นด้วยลายปูนปั้นเป็นลายเครือเถาและต้นไม้ที่ดูคล้ายงานช่างที่ตั้งใจให้เรียบเท่ มากกว่าจะเน้นความหวือหวา

 

งานที่ทำให้หลายคนหยุดมองนานคือ “บานประตู” ที่เขียนลายรดน้ำเป็นภาพต้นไม้และสัตว์ต่าง ๆ รายละเอียดพวกนี้เป็นเสน่ห์แบบวัดเก่าที่ไม่ต้องมีนิทรรศการก็เล่าเรื่องได้ด้วยตัวเอง และอีกจุดที่แปลกตาคือใบเสมารอบอุโบสถ ซึ่งเป็นแบบที่เรียกว่า “ใบเสมานั่งแท่น” ไม่มีลายกนกข้างเอวแบบที่เห็นบ่อย ๆ ในวัดทั่วไป ทำให้ภาพรวมรอบอุโบสถดูสะอาดตาและมีเอกลักษณ์

 

หัวใจด้านศรัทธาของวัดนี้คือ “หลวงพ่อทอง” ซึ่งชาวบ้านเคารพนับถือกันมานาน โดยเฉพาะในกลุ่มคนพื้นที่ที่ผูกชีวิตกับการค้าขายและความเป็นสิริมงคล ความเชื่อที่เล่าต่อ ๆ กันมามักพูดถึงการขอพรเรื่องงาน เรื่องค้าขาย และโชคลาภ แต่ถ้ามาไหว้แบบสบาย ๆ ก็ทำได้ง่ายมาก แค่ตั้งใจไหว้ด้วยความสุภาพ ไม่เสียงดัง ไม่รบกวนพื้นที่ และถ้าจะถวายสังฆทานหรือทำบุญก็ควรทำตามระเบียบของวัดและคำแนะนำของเจ้าหน้าที่/พระสงฆ์ในวันนั้น ๆ

 

อีกเรื่องที่คนมาเยือนมักสงสัยคือทำไมวัดนี้มี “อุโบสถใหม่” คำอธิบายแบบเข้าใจง่ายคืออุโบสถเดิมมีสภาพชำรุดทรุดโทรม และยังไม่ได้รับอนุญาตให้บูรณะในบางช่วงตามกระบวนการที่เกี่ยวข้อง วัดจึงสร้างอุโบสถหลังใหม่ขึ้นเพื่อใช้ทำสังฆกรรมของพระสงฆ์ ส่วนอุโบสถเดิมจึงถูกใช้งานเป็นวิหารแทน ทำให้ผู้มาเยือนวันนี้ได้เห็นทั้งชั้นความเก่าและชั้นการใช้งานจริงของวัดในเวลาเดียวกัน

 

การเดินทาง วัดตั้งอยู่เลขที่ 686 ถนนแก้วเงินทอง (ถนนฉิมพลี–วัดรัชฎาธิษฐาน) แขวงคลองชักพระ เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร หากมารถส่วนตัวหรือแท็กซี่ แนะนำปักหมุดชื่อวัดแล้วเข้าพื้นที่ตามระบบนำทางได้เลย พื้นที่เป็นย่านชุมชนจึงควรขับช้าและระวังทางแคบในบางช่วง หากมาโดยขนส่งสาธารณะสามารถมาลงโซนจรัญสนิทวงศ์/ตลิ่งชัน แล้วต่อแท็กซี่หรือรถรับจ้างช่วงท้ายจะสะดวกกว่า หากตั้งใจเข้าชมภายในบางจุด แนะนำโทรยืนยันก่อนเดินทางเพื่อเลี่ยงช่วงมีพิธี

 

 

ตอบ: วัดอยู่ย่านคลองชักพระ เขตตลิ่งชัน ฝั่งธนบุรี ใกล้ปากคลองบางพรม เป็นย่านชุมชนริมน้ำเก่าแก่ที่ยังมีกลิ่นอายวิถีคลองให้สัมผัสได้

 

ตอบ: ในเรื่องเล่าชุมชน วัดนี้มักถูกพูดคู่กับวัดฝั่งตรงข้ามคือวัดรัชฎาธิษฐาน (วัดเงิน) ในฐานะ “วัดทอง–วัดเงิน” ที่ตั้งอยู่คนละฝั่งปากคลองเดียวกัน

 

ตอบ: แนะนำดูอุโบสถเดิมที่มีลักษณะงานแบบอยุธยา งานปูนปั้นลายเครือเถา บานประตูลายรดน้ำ และใบเสมาแบบ “นั่งแท่น” ซึ่งพบไม่บ่อยและดูแปลกตา

 

ตอบ: คนพื้นที่นิยมมาสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล โดยเฉพาะเรื่องงาน ค้าขาย และโชคลาภ แต่แนะนำไหว้ด้วยความสุภาพ ทำตามระเบียบของวัด และไม่รบกวนพื้นที่ในช่วงมีพิธี

 

ตอบ: โดยภาพรวมอุโบสถเดิมมีสภาพชำรุดและมีข้อจำกัดด้านการบูรณะในบางช่วง วัดจึงสร้างอุโบสถหลังใหม่เพื่อใช้ทำสังฆกรรม ส่วนอุโบสถเดิมจึงใช้งานเป็นวิหารแทน