เขื่อนแม่ประจันทร์

Rating: 3/5 (7 votes)

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06:00 – 18:00 น.

 

เขื่อนแม่ประจันต์ จังหวัดเพชรบุรี เป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำและบรรเทาอุทกภัยในลุ่มน้ำเพชรบุรีตอนบน เริ่มดำเนินโครงการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 มีสันเขื่อนยาวประมาณ 2,100 เมตร สนับสนุนพื้นที่เกษตรกว่า 35,000 ไร่ ปัจจุบันเป็นทั้งโครงสร้างพื้นฐานด้านชลประทานสำคัญและแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติที่เงียบสงบของอำเภอหนองหญ้าปล้อง

 

เขื่อนแม่ประจันต์ ตั้งอยู่บ้านจะโปรง ตำบลหนองหญ้าปล้อง อำเภอหนองหญ้าปล้อง จังหวัดเพชรบุรี เป็นหนึ่งในโครงการพัฒนาแหล่งน้ำตามแนวพระราชดำริที่มีบทบาทสำคัญต่อระบบบริหารจัดการน้ำของจังหวัดเพชรบุรี โครงการเริ่มดำเนินการในปี พ.ศ. 2546 และก่อสร้างแล้วเสร็จในเวลาต่อมา ภายใต้การดำเนินงานของกรมชลประทาน เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บน้ำในลุ่มน้ำเพชรบุรีตอนบน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่เคยประสบปัญหาภัยแล้งและอุทกภัยสลับกันในบางช่วงปี

 

พระราชดำริและการประกาศโครงการในราชกิจจานุเบกษา โครงการเขื่อนแม่ประจันต์เกิดขึ้นจากแนวพระราชดำริในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำอย่างยั่งยืน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำในฤดูแล้ง และลดความรุนแรงของอุทกภัยในฤดูฝนในพื้นที่ลุ่มน้ำเพชรบุรีตอนบน แนวคิดสำคัญของโครงการคือการสร้างแหล่งกักเก็บน้ำถาวรที่สามารถควบคุมปริมาณน้ำได้อย่างเป็นระบบ ทั้งเพื่อการเกษตร การอุปโภคบริโภค และการรักษาสมดุลของระบบนิเวศ

 

การดำเนินโครงการดังกล่าวมีการประกาศและรับรองตามขั้นตอนทางกฎหมายในราชกิจจานุเบกษา โดยกำหนดให้กรมชลประทานเป็นหน่วยงานหลักในการก่อสร้างและบริหารจัดการ ภายใต้กรอบนโยบายพัฒนาแหล่งน้ำของประเทศในช่วงทศวรรษ 2540–2550 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่รัฐให้ความสำคัญกับการสร้างเขื่อนและอ่างเก็บน้ำขนาดกลางเพื่อสนับสนุนภาคเกษตรกรรมในภูมิภาคต่าง ๆ ของประเทศไทย

 

พระราชดำริด้านการพัฒนาแหล่งน้ำสะท้อนพระราชวิสัยทัศน์ในการสร้างความมั่นคงทางน้ำให้กับประชาชนในพื้นที่ชนบท โดยมุ่งเน้นการพัฒนาแบบพอเพียง คำนึงถึงความเหมาะสมของภูมิประเทศ และการใช้ทรัพยากรอย่างสมดุล เขื่อนแม่ประจันต์จึงถือเป็นหนึ่งในโครงสร้างพื้นฐานที่สืบเนื่องจากแนวพระราชดำริด้านการบริหารจัดการน้ำอย่างยั่งยืนในลุ่มน้ำเพชรบุรี

 

ลักษณะทางวิศวกรรมและศักยภาพการกักเก็บน้ำ เขื่อนแม่ประจันต์เป็นเขื่อนดินที่มีสันเขื่อนยาวประมาณ 2,100 เมตร กว้าง 8 เมตร ตัวเขื่อนออกแบบให้รองรับปริมาณน้ำไหลหลากจากพื้นที่รับน้ำเหนือเขื่อนซึ่งมีขนาดหลายร้อยไร่ โดยมีศักยภาพในการกักเก็บน้ำปริมาณมากเพียงพอสำหรับการส่งน้ำเพื่อการเกษตรในพื้นที่ประมาณ 35,000 ไร่ ข้อมูลด้านความจุอ่างเก็บน้ำอยู่ภายใต้การบริหารของกรมชลประทาน และสามารถตรวจสอบรายละเอียดเชิงเทคนิคเพิ่มเติมได้จากหน่วยงานดูแลโดยตรง

 

บทบาทหลักของเขื่อนแม่ประจันต์คือการสนับสนุนโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเพชรบุรี ช่วยรักษาระดับน้ำในคลองส่งน้ำสายต่าง ๆ และลดความผันผวนของปริมาณน้ำในช่วงฤดูกาลที่แตกต่างกัน นอกจากนี้ยังช่วยบรรเทาอุทกภัยในพื้นที่ลุ่มน้ำเพชรบุรีตอนบน โดยควบคุมการไหลของน้ำก่อนลงสู่พื้นที่ราบ

 

บทบาทต่อเศรษฐกิจชุมชนและระบบนิเวศ ผลประโยชน์ที่ได้รับจากเขื่อนแม่ประจันต์ไม่ได้จำกัดเพียงด้านเกษตรกรรมเท่านั้น แต่ยังรวมถึงการเป็นแหล่งเพาะพันธุ์สัตว์น้ำจืดขนาดใหญ่ ซึ่งสนับสนุนอาชีพประมงพื้นบ้านในพื้นที่โดยรอบ อ่างเก็บน้ำยังเอื้อต่อการอยู่อาศัยของสัตว์น้ำ นกน้ำ และสัตว์ป่าท้องถิ่น ช่วยสร้างสมดุลทางระบบนิเวศในบริเวณเทือกเขาและพื้นที่ราบใกล้เคียง

 

ในช่วงฤดูน้ำเต็ม ผืนน้ำขนาดใหญ่จะสะท้อนแนวภูเขาและท้องฟ้าได้อย่างงดงาม บรรยากาศเงียบสงบ เหมาะสำหรับการพักผ่อน ถ่ายภาพ และเดินเล่นบนสันเขื่อนที่ทอดยาวตลอดแนว นักท่องเที่ยวสามารถชมวิวแบบพาโนรามาของอ่างเก็บน้ำและเทือกเขาโดยรอบได้อย่างชัดเจน

 

ศักยภาพด้านการท่องเที่ยว ปัจจุบันเขื่อนแม่ประจันต์กลายเป็นจุดหมายปลายทางเชิงธรรมชาติที่ได้รับความสนใจเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มนักท่องเที่ยวที่มองหาสถานที่เงียบสงบ ไม่แออัด และสามารถเที่ยวควบคู่กับแก่งกระจาน เขื่อนแก่งกระจาน หรือพื้นที่ธรรมชาติใกล้เคียงได้ภายในวันเดียว

 

การเดินทาง จากตัวเมืองเพชรบุรี ใช้ทางหลวงหมายเลข 4 (เพชรเกษม) มุ่งหน้าอำเภอเขาย้อย จากนั้นเข้าสู่เส้นทางท้องถิ่นไปยังอำเภอหนองหญ้าปล้อง ระยะทางประมาณ 40 กิโลเมตร การเดินทางสะดวกทั้งจากอำเภอเมืองเพชรบุรี อำเภอเขาย้อย อำเภอแก่งกระจาน และอำเภอปากท่อ จังหวัดราชบุรี แนะนำใช้รถยนต์ส่วนตัว

 

 

ตอบ: ใช่ เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำตามแนวพระราชดำริ เพื่อแก้ไขปัญหาภัยแล้งและอุทกภัยในลุ่มน้ำเพชรบุรีตอนบน

 

ตอบ: เริ่มดำเนินโครงการตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546

 

ตอบ: ประมาณ 35,000 ไร่ ในจังหวัดเพชรบุรีและพื้นที่ใกล้เคียง

 

ตอบ: สามารถมาเดินชมวิว ถ่ายภาพ และพักผ่อนบนสันเขื่อนได้ บรรยากาศเงียบสงบเหมาะสำหรับการพักผ่อน

 

ตอบ: ไม่มีด่านเก็บค่าเข้า แต่ควรปฏิบัติตามข้อกำหนดของหน่วยงานดูแลพื้นที่