หอศิลป์เอมเจริญ

Rating: 4.3/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: วันพฤหัสบดี–วันจันทร์ (ปิดวันอังคาร–วันพุธ)

เวลาเปิดทำการ: 09.00–17.00 น.

 

หอศิลป์เอมเจริญ คือพื้นที่ศิลปะที่เกิดจาก “เจตนารมณ์สูงสุด” ของชีวิตศิลปินคนหนึ่ง—ประเทือง เอมเจริญ ศิลปินแห่งชาติ ผู้มีความสุขกับการสร้างสรรค์งานศิลปะอย่างแท้จริง และอุทิศตนให้กับงานอย่างเต็มที่ทั้งจิตรกรรม บทกวี และข้อเขียน จนเป็นที่ยอมรับในหมู่ศิลปินและประชาชน ความคิดที่ดูเหมือนเรียบง่ายอย่าง “ทำบ้านให้รูปอยู่” กลับเป็นแนวคิดที่ทรงพลัง เพราะมันไม่ได้หมายถึงการเก็บภาพวาดไว้ในบ้านหรือห้องเก็บของ แต่คือการสร้าง “บ้านของศิลปะ” ให้ผลงานมีที่ทาง มีชีวิต และมีโอกาสได้สนทนากับผู้คนรุ่นแล้วรุ่นเล่า

 

ถ้าจะอธิบายหอศิลป์แห่งนี้ให้เข้าใจด้วยประโยคเดียว หอศิลป์เอมเจริญคือ “สถานที่ที่ศิลปะถูกเชื่อว่าเป็นสิ่งมีชีวิตและไม่มีวันตาย” ความเชื่อนี้ปรากฏชัดในคำประกาศเจตนารมณ์ของผู้ก่อตั้งที่มองหอศิลป์เป็นพื้นที่สร้างความมีชีวิตชีวาให้วงการศิลปะ เป็นพื้นที่สร้างมิตรไมตรีระหว่างศิลปินผู้สร้างงานศิลป์ และเป็นพื้นที่ปลูกฝังรสนิยมทางศิลปะให้กับเยาวชนและผู้คนในสังคม เมื่ออ่านประโยคเหล่านี้แล้วจะเห็นว่า หอศิลป์ไม่ได้ตั้งขึ้นเพื่อยกย่องตัวศิลปินฝ่ายเดียว แต่ตั้งขึ้นเพื่อ “สืบสาน” ผ่านผู้ร่วมอุดมการณ์และผู้มาดูแลต่อไปในอนาคต

 

หอศิลป์เอมเจริญตั้งอยู่เลขที่ 25/3 หมู่ 3 ตำบลสำรอง อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี อยู่ท่ามกลางบรรยากาศธรรมชาติของสายน้ำแม่กลอง รายล้อมด้วยพื้นที่เกษตรและไร่ข้าวโพด ความเป็นชนบทในมุมนี้ไม่ใช่ข้อจำกัด แต่เป็นองค์ประกอบสำคัญที่ทำให้การเสพงานศิลป์ “นิ่ง” และ “ลึก” มากขึ้น เพราะผู้มาเยือนจะค่อย ๆ ลดความเร็วของชีวิตลง ตั้งแต่เริ่มออกจากเส้นทางหลักจนเข้าสู่บริเวณหอศิลป์ ความเงียบสงบทำหน้าที่เหมือนการวอร์มอารมณ์ก่อนชมงาน ทำให้เราพร้อมรับพลังของสี เส้น และฝีแปรงอย่างเต็มที่

 

ลักษณะสถาปัตยกรรมของหอศิลป์ถูกกล่าวถึงบ่อยว่าเป็นอาคารแฝด สูงโปร่ง และเมื่อยิ่งได้เข้าไปชมภาพวาดแต่ละภาพ จะพบพลังศิลป์อันอลังการของ “กลิ่นสีที่แปรง” ซึ่งเจ้าของบ้านนำมาประดับตามผนัง ไม่ใช่เพียงการแขวนภาพแบบพิพิธภัณฑ์ทั่วไป แต่เป็นการจัดวางให้ผนังกลายเป็นพื้นที่สนทนา ผู้ชมเดินผ่านแล้วเหมือนกำลังอ่านบันทึกชีวิตที่เขียนด้วยสีมากกว่าตัวหนังสือ ยิ่งเงยหน้ามองพื้นที่สูงโปร่งจะยิ่งรู้สึกว่า “พื้นที่ว่าง” ในอาคารถูกออกแบบมาเพื่อรองรับพลังของงาน ไม่ให้มันอึดอัดหรือถูกบีบให้เล็กลง

 

ความน่าดึงดูดของหอศิลป์เอมเจริญอยู่ที่ประสบการณ์รวม ไม่ใช่เพียง “ภาพสวย” ภาพหนึ่งภาพอาจทำให้เราเห็นเส้นสายที่หนักแน่นหรือพลิ้วไหว แต่อีกภาพหนึ่งอาจทำให้เรารู้สึกเหมือนยืนอยู่ต่อหน้าความคิดของศิลปินที่กำลังเคลื่อนไหวอยู่ตรงหน้า หลายคนเมื่อเดินชมไปสักพักจะเริ่มรู้สึกว่า งานศิลป์ไม่ได้อยู่บนผนังอย่างเดียว แต่มันขยับไปอยู่ในความรู้สึกของผู้ชมด้วย จังหวะการปาดสี ความเข้มของโทน และการปล่อยพื้นที่ว่างทำให้เกิดอารมณ์ที่เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ คล้ายการฟังบทกวีที่ไม่จำเป็นต้องมีคำคล้องจองก็สะเทือนใจได้

 

ในเชิงประวัติสถานที่ ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทยระบุว่าหอศิลป์เอมเจริญก่อตั้งเมื่อปี 2550 และเป็นพื้นที่จัดแสดงงานด้านศิลปะของประเทือง เอมเจริญ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) การที่หอศิลป์ก่อตั้งขึ้นในต่างจังหวัด ไม่ได้อยู่ในเมืองศูนย์กลางศิลปะขนาดใหญ่ สะท้อนท่าทีของผู้ก่อตั้งที่ต้องการให้ศิลปะเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตจริง ไม่ใช่สิ่งที่ถูกแยกออกไปอยู่ในโลกของคนเฉพาะกลุ่ม หอศิลป์ในบรรยากาศริมแม่กลองจึงทำให้ “การดูงานศิลป์” กลายเป็นกิจกรรมที่ผูกกับธรรมชาติและความเป็นชุมชนโดยไม่ขัดแย้งกัน

 

อีกมิติหนึ่งที่ทำให้หอศิลป์แห่งนี้มีความหมาย คือการเป็นพื้นที่ปลูกฝังรสนิยมทางศิลปะให้กับเยาวชนและผู้คนในสังคม ไม่ใช่ทุกคนที่เติบโตมากับการเข้าพิพิธภัณฑ์หรือการเรียนศิลปะในระบบที่เข้มแข็ง การมีพื้นที่เช่นนี้ในกาญจนบุรีช่วยทำให้ “ศิลปะเข้าถึงได้” มากขึ้น โดยเฉพาะครอบครัวที่อยากพาเด็ก ๆ มาเปิดโลก หรือผู้ที่อยากเริ่มต้นทำความเข้าใจศิลปะจากการเห็นของจริง การยืนต่อหน้าภาพจริงต่างจากการเห็นภาพในหน้าจออย่างสิ้นเชิง เพราะเราจะรับรู้ความหนาบางของสี รับรู้ร่องรอยของฝีแปรง และรับรู้พลังของขนาดงานที่ภาพถ่ายไม่สามารถแทนได้

 

ในมุมของผู้รักการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม หอศิลป์เอมเจริญสามารถเป็นจุดหมายที่ช่วย “เติมความละมุน” ให้ทริปกาญจนบุรีซึ่งหลายคนคุ้นกับธรรมชาติ ประวัติศาสตร์สงคราม และคาเฟ่วิวสวยอยู่แล้ว การเพิ่มกิจกรรมชมงานศิลป์ในทริปจะทำให้การเดินทางมีมิติใหม่ นั่นคือมิติของความคิด ความรู้สึก และการมองโลกผ่านสายตาของศิลปิน ยิ่งถ้าจัดทริปเชื่อมกับวัดและสถานที่ในอำเภอท่าม่วง เช่น วัดถ้ำเสือ วัดถ้ำแก้วกาญจนาภิเษก หรือคาเฟ่และทุ่งนาในย่านเดียวกัน จะยิ่งทำให้ทริปมีทั้ง “ความสงบ” และ “ความงาม” คนละแบบอยู่ในวันเดียว

 

การเดินทาง ไปหอศิลป์เอมเจริญเหมาะที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัว เนื่องจากที่ตั้งอยู่ในพื้นที่ตำบลและเส้นทางช่วงท้ายเป็นถนนท้องถิ่น การขับรถจากตัวเมืองกาญจนบุรีมายังอำเภอท่าม่วงทำได้ไม่ยาก โดยใช้เส้นทางหลักแล้วค่อยเลี้ยวเข้าสู่ตำบลสำรองตามป้ายหรือแผนที่ เมื่อใกล้ถึงจะสังเกตได้ว่าบรรยากาศเริ่มเปิดโล่งและเงียบลง หากเดินทางเป็นกลุ่มหรือพาผู้สูงอายุไปด้วย ควรเผื่อเวลาและติดต่อสอบถามล่วงหน้าเพื่อให้การเข้าชมราบรื่น โดยเฉพาะกรณีมีการปรับปรุงพื้นที่หรือกิจกรรมพิเศษ

 

ข้อแนะนำในการเข้าชมคือการให้เวลาแก่สถานที่ ไม่เร่งเดิน และพยายามดูงานมากกว่า “ถ่ายรูป” เพราะหอศิลป์ลักษณะนี้คุณค่าหลักอยู่ที่การรับรู้รายละเอียดด้วยสายตาและอารมณ์ หากต้องการถ่ายภาพควรสอบถามก่อนเพื่อเคารพลิขสิทธิ์และกติกาของสถานที่ อีกเรื่องที่ช่วยให้การชมมีความหมายมากขึ้นคือการอ่านคำอธิบาย (ถ้ามี) หรือทำความเข้าใจแนวคิดของศิลปินล่วงหน้าเล็กน้อย แล้วค่อยให้ภาพพาเราไปต่อ บางภาพอาจเข้ามาหาเราเร็วมาก บางภาพอาจต้องใช้เวลา แต่ทั้งสองแบบคือประสบการณ์ที่ดีเหมือนกัน

 

เรื่องค่าเข้าชมและการเปิดทำการเป็นข้อมูลที่นักท่องเที่ยวถามบ่อย ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทยระบุว่าเปิดเวลา 09.00–17.00 น. ปิดวันอังคาร–วันพุธ ค่าเข้าชมคนไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 50 บาท และนักเรียน–นักศึกษาไม่เก็บค่าเข้าชมเมื่อแสดงบัตรประจำตัว ขณะเดียวกันมีแหล่งข้อมูลชุมชนที่สื่อสารแนวเดียวกันเรื่องวันปิดและอัตราค่าเข้าชม ดังนั้นการวางแผนที่ดีที่สุดคือยึดเวลามาตรฐานนี้เป็นหลัก และโทรยืนยันก่อนออกเดินทาง เพื่อไม่ให้เสียเที่ยวในกรณีมีการเปลี่ยนแปลงเฉพาะช่วง

 

หอศิลป์เอมเจริญจึงเป็นมากกว่าสถานที่ท่องเที่ยว แต่เป็น “พื้นที่ความทรงจำ” ของศิลปิน และเป็น “พื้นที่ความหวัง” ของวงการศิลปะในแบบที่ผู้ก่อตั้งเชื่อมั่นว่าศิลปะไม่มีวันตาย ตราบใดที่ยังมีผู้มองเห็นคุณค่า ตราบใดที่ยังมีผู้มารับช่วงดูแล และตราบใดที่ยังมีเยาวชนที่ได้รับแรงบันดาลใจจากการยืนอยู่ต่อหน้าภาพจริง หากคุณกำลังมองหาทริปกาญจนบุรีที่สงบ ลึก และต่างจากเดิม หอศิลป์แห่งนี้คือคำตอบที่เหมาะกับการ “หยุด” เพื่อดูบางอย่างให้ชัดขึ้น และกลับไปพร้อมมุมมองใหม่ที่ติดตัวไปได้นาน

 

 

ตอบ: ตั้งอยู่เลขที่ 25/3 หมู่ 3 ตำบลสำรอง อำเภอท่าม่วง จังหวัดกาญจนบุรี

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดวันพฤหัสบดี–วันจันทร์ เวลา 09.00–17.00 น. และปิดวันอังคาร–วันพุธ ควรโทรยืนยันก่อนเดินทาง

 

ตอบ: คนไทย 30 บาท ชาวต่างชาติ 50 บาท และนักเรียน–นักศึกษาเข้าฟรีเมื่อแสดงบัตร

 

ตอบ: เหมาะ โดยเฉพาะผู้ที่อยากเปิดประสบการณ์ชมงานศิลป์ของจริง ควรเผื่อเวลาและเดินชมแบบไม่เร่งรีบ

 

ตอบ: รถยนต์ส่วนตัวสะดวกที่สุด จากตัวเมืองกาญจนบุรีมุ่งสู่อำเภอท่าม่วง แล้วเข้าสู่ตำบลสำรองตามแผนที่/ป้ายบอกทาง

 

ตอบ: แนะนำให้ติดต่อสอบถามล่วงหน้า โดยเฉพาะช่วงที่อาจมีการปรับปรุงพื้นที่หรือมีกิจกรรมพิเศษ