กาดวโรรส (กาดหลวง)

Rating: 3.3/5 (7 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08:00 – 17:00 น. (เวลาอาจต่างกันตามโซน/ร้านค้า แนะนำเผื่อเวลาช่วงเช้า–บ่าย)

 

ตลาดวโรรส (กาดหลวง) จังหวัดเชียงใหม่ คือหนึ่งใน “ศูนย์กลางการค้าของคนเมือง” ที่ยังมีชีวิตจริงอยู่ทุกวัน ไม่ได้เป็นตลาดไว้ถ่ายรูปอย่างเดียว แต่เป็นพื้นที่ที่คนเชียงใหม่ซื้อของกินของใช้จริง ตั้งแต่วัตถุดิบทำครัว อาหารพร้อมกิน ของฝาก ของแห้ง เครื่องเทศ ไปจนถึงเสื้อผ้าและเครื่องนอนในโซนชั้นบน ๆ และถ้าคุณตั้งใจมาดูเมืองผ่านสายตาของคนท้องถิ่น ตลาดนี้คือจุดเริ่มต้นที่เข้าใจง่ายที่สุด เพราะมันรวมจังหวะชีวิต เศรษฐกิจรายวัน และวัฒนธรรมการกินของภาคเหนือไว้ในที่เดียว

 

ตัวตลาดตั้งอยู่ในตำบลช้างม่อย อำเภอเมืองเชียงใหม่ โดยมีขอบเขตพื้นที่ติดถนนและตรอกสำคัญรอบด้าน คือทิศเหนือติดถนนช้างม่อย ทิศใต้ติดตรอกเล่าโจ๊ว ทิศตะวันออกติดถนนวิชยานนท์ และทิศตะวันตกติดถนนข่วงเมรุ ซึ่งทำให้ย่านนี้เดินเชื่อมต่อไปยังจุดเที่ยวหลักได้สะดวกมาก ทั้งท่าแพ ย่านวัดเกต และโซนไนท์บาซาร์

 

อีกอย่างที่หลายคนมักเข้าใจคลาดเคลื่อนคือคำว่า “กาดหลวง” ที่คนทั่วไปมักเหมารวมถึงตลาดต้นลำไยฝั่งตรงข้ามและตลาดดอกไม้ด้วย แต่ในความเป็นจริงแล้วตลาดดอกไม้เป็นของเทศบาล และตลาดต้นลำไยบริหารโดยอีกบริษัทหนึ่ง ดังนั้นถ้าคุณมาทำคอนเทนต์หรือวางแผนเดินตลาดแบบจริงจัง การแยกโซนให้ชัดจะช่วยให้เล่าเรื่องได้ตรงและไม่ปนกัน

 

ในเชิงโครงสร้าง ตลาดวโรรสถูกพัฒนาเป็น “ตลาดในอาคาร” มาตั้งแต่ปี 2492 และอาคารปัจจุบันสร้างเสร็จในปี 2515 โดยออกแบบโดย ศ. อัน นิมมานเหมินท์ แห่งคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ตัวอาคารมี 3 ชั้น พร้อมชั้นใต้ดินและชั้นลอย มีแผงค้ารวมประมาณ 500 แผง การเดินตลาดที่นี่จึงไม่ใช่แค่เดินซื้อของ แต่เป็นการเดินผ่านระบบการจัดการพื้นที่ค้าขายที่ซับซ้อนแบบเมืองใหญ่ในยุคก่อน ที่ค่อย ๆ ปรับตัวมาเรื่อย ๆ ให้เข้ากับพฤติกรรมผู้คนและการท่องเที่ยว

 

ถ้าอยากเดินให้ “คุ้มเวลา” แนะนำเริ่มจากชั้นใต้ดินซึ่งเด่นเรื่องอาหารและเครื่องดื่ม โดยเฉพาะโซนขนมจีนที่มีหลายร้านให้เลือก จากนั้นขึ้นชั้น 1 สำหรับของฝาก ของที่ระลึก อาหาร ผักสดและผลไม้เมืองหนาว ต่อด้วยชั้นลอย 1 1/2 ซึ่งมีเขียงหมู และด้านหน้าที่ขายเสื้อผ้า รองเท้า และเครื่องนอน ชั้น 2 จะเป็นเสื้อผ้าสำเร็จรูป รองเท้า กระเป๋า เครื่องสำอาง และโซนรับจ้างตัดเย็บผ้า ส่วนชั้นลอย 2 1/2 จะมีเสื้อผ้าเมือง รองเท้าแฟชั่น และลานกลางที่มักใช้ทำพื้นที่โปรโมชันขายลดราคา ก่อนปิดท้ายที่ชั้น 3 ซึ่งมีเสื้อผ้าพื้นเมืองและเสื้อผ้าสำเร็จรูป กระเป๋า ร้านอาหารตามสั่ง เครื่องดื่ม และยังมีห้องสมุดสำหรับเด็กอยู่ชั้นนี้ด้วย

 

รายละเอียดเล็ก ๆ ที่สะท้อนความเป็น “ตลาดที่อยู่กับคนเมืองจริง” คือในตลาดมีร้านทำผม 2 ร้าน (ชั้น 2 1/2 และชั้น 3 ข้างห้องสมุด) มีการปรับปรุงระบบจัดการกลิ่นอาหารโดยแบ่งโซนสำหรับทอดหมูและไส้อั่วพร้อมทำท่อดูดกลิ่น–ควันขึ้นใหม่ และมีห้องน้ำรวม 3 จุดทั่วตลาด (ชั้นละ 1 จุด แยกชาย–หญิง) รวมถึงห้องน้ำคนพิการที่มีการปรับปรุงในช่วงก่อนงานราชพฤกษ์ ทั้งหมดนี้ทำให้ตลาดยังใช้งานได้จริงในฐานะพื้นที่สาธารณะขนาดใหญ่ ไม่ใช่แค่ “ตลาดของฝาก” สำหรับนักท่องเที่ยวเท่านั้น

 

การเดินทาง ถ้าคุณอยู่โซนคูเมืองหรือท่าแพ สามารถนั่งรถแดง/ตุ๊กตุ๊กมาลงแถวถนนวิชยานนท์หรือถนนช้างม่อยได้เลย หรือถ้าอยากเดินแบบชิล ๆ จากประตูท่าแพก็เดินตามแนวถนนท่าแพไปทางแม่น้ำปิง แล้วค่อยเชื่อมเข้าถนนวิชยานนท์ ระหว่างทางจะได้เห็นร้านค้าเก่า ย่านชุมชน และสถาปัตยกรรมเมืองเชียงใหม่ที่ยังหลงเหลืออยู่ การมาเช้าเหมาะกับสายซื้อของกิน–วัตถุดิบ ส่วนช่วงบ่ายเหมาะกับคนที่เน้นของฝากและเดินสำรวจชั้นบน ๆ

 

ถ้าตั้งใจซื้อของฝากกลับบ้าน จุดเด่นของกาดหลวงคือ “ของจริงของเยอะและหมุนเวียนตลอด” ตั้งแต่ของแห้ง ไส้อั่ว น้ำพริก แคบหมู ชา–กาแฟ–เครื่องเทศ ผลไม้แปรรูป ไปจนถึงผ้าพื้นเมืองและสินค้าเบ็ดเตล็ด ข้อดีคือราคาแข่งขันสูงเพราะเป็นตลาดที่คนท้องถิ่นใช้จริง แต่ข้อควรรู้คือโซนอาหารบางส่วนกลิ่นแรงตามธรรมชาติของตลาดสด และทางเดินบางช่วงอาจแคบในเวลาเร่งด่วน โดยเฉพาะช่วงก่อนเที่ยงและวันหยุด

 

สุดท้าย ถ้าคุณอยาก “อ่านเมือง” ผ่านตลาดวโรรส ให้สังเกต 3 อย่างระหว่างเดิน: หนึ่งคือรูปแบบสินค้าที่สะท้อนฤดูกาลของภาคเหนือ (ผลไม้เมืองหนาว–ของแห้ง–วัตถุดิบทำอาหารเหนือ) สองคือความต่างของลูกค้าระหว่างชั้นล่างกับชั้นบน (คนซื้อของกินกับคนซื้อเสื้อผ้า) และสามคือการเชื่อมต่อย่านรอบตลาดที่ทำให้กาดหลวงไม่ได้โดดเดี่ยว แต่มันคือหัวใจของย่านการค้าริมปิงที่ยังเต้นอยู่ทุกวัน

 

 

ตอบ: ตลาดวโรรสคืออาคารตลาดหลักที่คนเรียก “กาดหลวง” ส่วนตลาดต้นลำไยอยู่ฝั่งตรงข้ามและบริหารโดยอีกบริษัทหนึ่ง ขณะที่ตลาดดอกไม้เป็นของเทศบาล จึงเป็นคนละหน่วยงานและคนละโซนการจัดการ

 

ตอบ: เริ่มจากชั้นใต้ดินเพื่อเก็บโซนอาหาร/ขนมจีน แล้วขึ้นชั้น 1 สำหรับของกินของฝาก จากนั้นค่อยไล่ชั้นบนถ้าต้องการเสื้อผ้า เครื่องใช้ และของพื้นเมือง จะเดินได้เป็นระบบและไม่ย้อนทางบ่อย

 

ตอบ: ช่วงเช้า–สายเหมาะกับการซื้อของกิน วัตถุดิบ และของแห้ง ส่วนช่วงบ่ายเหมาะกับคนที่เน้นของฝาก เดินดูเสื้อผ้า และสำรวจชั้นบน ๆ (โดยเฉพาะวันที่คนไม่แน่นมาก)

 

ตอบ: กลุ่มยอดนิยมคือของแห้งและของกินเหนือ เช่น ไส้อั่ว น้ำพริก แคบหมู เครื่องเทศ ชา ผลไม้แปรรูป รวมถึงผ้าพื้นเมืองและของใช้เบ็ดเตล็ด ซึ่งมีตัวเลือกเยอะและราคาแข่งขันสูง

 

ตอบ: จุดที่ต่อเส้นทางง่ายคือประตูท่าแพ ย่านวัดเกต สะพานนวรัฐ และไนท์บาซาร์ เพราะอยู่ในระยะใกล้และเดิน/นั่งรถต่อได้สะดวก ทำเป็นทริปครึ่งวันหรือหนึ่งวันได้สบาย