ป่าดงปงไหว

Rating: 3.6/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไปทุกวัน (แนะนำหลีกเลี่ยงวันที่ฝนตกหนัก เพราะเป็นพื้นที่ชุ่มน้ำ/ดินพรุ)

เวลาเปิดทำการ: แนะนำ 08:00 – 17:00 น. (ควรเที่ยวช่วงกลางวัน และกลับก่อนมืด)

 

ป่าดงปงไหว ในอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ คือป่าชุมชนที่มีคาแรกเตอร์ชัดมากตั้งแต่ชื่อ เพราะคำว่า “ปงไหว” เป็นภาษาล้านนาที่หมายถึงเขตดินพรุหรือพื้นที่ชุ่มน้ำชนิดหนึ่ง จุดเด่นของพื้นที่แบบนี้คือความชื้นที่เก็บอยู่ในผืนดินและชั้นอินทรียวัตถุ ทำให้ป่าดูเขียวชื้นยาวนานกว่าป่าทั่วไป และในบางจุดเมื่อเราเดินหรือขย่ม ผิวดินจะมีอาการสะเทือนไหวได้ตามธรรมชาติ นี่แหละที่ทำให้การมาเยือนป่าดงปงไหวไม่เหมือนการเดินป่าธรรมดา มันเหมือนเราได้เห็น “กลไกของผืนดิน” ทำงานอยู่ต่อหน้า แบบที่ไม่ต้องมีฉากหรือสิ่งปลูกสร้างมาช่วยให้ตื่นตา

 

ตำแหน่งของป่าดงปงไหวถูกเล่าต่อกันว่าอยู่ระหว่างบ้านม่วงเขียว หมู่ 4 ตำบลร้องวัวแดง และบ้านป่าตึง หมู่ 7 ตำบลห้วยทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นโซนป่าชุมชนที่ชาวบ้านเห็นความสำคัญร่วมกันและช่วยกันดูแลมาอย่างต่อเนื่อง ความน่าสนใจของพื้นที่ไม่ได้อยู่แค่ความหนาทึบของป่า แต่อยู่ที่ “ความเปราะบาง” ของระบบนิเวศแบบชุ่มน้ำด้วย เพราะดินพรุจะยวบตัวง่ายเมื่อถูกเหยียบซ้ำ ๆ ในจุดเดิม การเดินชมธรรมชาติที่นี่จึงควรเน้นความสุภาพและความระมัดระวังมากกว่าปกติ เดินตามทางที่ชุมชนจัดไว้ ไม่ออกนอกเส้นทาง และไม่ลองเดินลงจุดที่ดูชื้นยวบเพื่อความสนุก เพราะพื้นที่แบบนี้สามารถเกิดการทรุดตัวได้จริง

 

ถ้ามองในมุมความหมายทางสังคม ป่าดงปงไหวเป็นตัวอย่างของ “ป่าชุมชนที่มีเรื่องเล่าและความเชื่อเป็นราก” ชุมชนจำนวนมากผูกชีวิตไว้กับป่าในฐานะแหล่งน้ำ แหล่งอาหาร และพื้นที่ที่ต้องเคารพ เมื่อมีความเชื่อร่วม กติกาการดูแลก็จะเกิดขึ้นตามมาโดยธรรมชาติ เช่น การหลีกเลี่ยงการทำลายพืชพรรณ การช่วยกันเฝ้าระวังไฟป่า หรือการรักษาความสงบของพื้นที่ สิ่งเหล่านี้ทำให้ป่าดงปงไหวยังพอคงความอุดมสมบูรณ์ไว้ได้ และสำหรับนักท่องเที่ยว นี่คือโอกาสดีที่จะได้เห็นว่าการอนุรักษ์ไม่ได้มีแค่ป้ายห้าม แต่มันมี “ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับป่า” เป็นแรงค้ำอยู่ด้วย

 

ประสบการณ์ที่เหมาะกับที่นี่คือการเดินศึกษาธรรมชาติแบบเบา ๆ เพื่อดูโครงสร้างป่าชื้นและสังเกตความเปลี่ยนแปลงของพื้นดินในพื้นที่พรุ ถ้าคุณชอบถ่ายภาพธรรมชาติ แสงช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ จะทำให้ป่าดูมีมิติเป็นพิเศษ เพราะความชื้นในอากาศจะช่วยให้แสงเงานุ่มลง และสีเขียวจะดูละมุนกว่าเดิม แต่ถ้ามาหน้าฝนต้องยอมรับว่าพื้นจะลื่นและยวบง่ายกว่า จึงควรใส่รองเท้าพื้นยึดเกาะดี พกน้ำดื่ม ยากันยุง และเดินแบบไม่เร่ง ที่สำคัญคือเก็บขยะกลับออกมาทั้งหมด เพราะพื้นที่ชุ่มน้ำเป็นระบบที่สะสมสิ่งปนเปื้อนง่าย และการรักษาความสะอาดคือการเคารพป่าที่ตรงที่สุด

 

การเดินทาง แนะนำให้ตั้งต้นจากโซนอำเภอสันกำแพง แล้วมุ่งหน้าไปยังพื้นที่บ้านม่วงเขียว (ต.ร้องวัวแดง) หรือบ้านป่าตึง (ต.ห้วยทราย) ซึ่งเป็นหมู่บ้านประกบพื้นที่ป่าดงปงไหว จากนั้นใช้การสอบถามทางเข้าจุดเริ่มเดินกับคนในพื้นที่หรือป้ายชุมชน เพราะเป็นพื้นที่ป่าชุมชนที่เส้นทางเข้าอาจปรับตามฤดูกาลและการดูแลของชุมชน โดยเฉพาะช่วงฝนตกควรหลีกเลี่ยงการเดินเข้าพื้นที่ลึก และเลือกเดินในโซนที่ชุมชนแนะนำเพื่อความปลอดภัย

 

 

ตอบ: อยู่ระหว่างบ้านม่วงเขียว หมู่ 4 ตำบลร้องวัวแดง และบ้านป่าตึง หมู่ 7 ตำบลห้วยทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่ป่าชุมชนลักษณะชุ่มน้ำ/ดินพรุ

 

ตอบ: เป็นคำภาษาล้านนาที่หมายถึงเขตดินพรุหรือพื้นที่ชุ่มน้ำ บางจุดเมื่อเดินแล้วผิวดินอาจสะเทือนไหวได้ จึงควรเดินอย่างระมัดระวังและไม่ออกนอกทาง

 

ตอบ: ช่วงเช้าหรือบ่ายแก่ ๆ จะเดินสบายและแสงสวย ไปได้ทั้งปี แต่ถ้าหน้าฝนป่าจะเขียวชื้นมากขึ้นและพื้นลื่น/ยวบง่ายกว่าเดิม ควรหลีกเลี่ยงวันที่ฝนตกหนัก

 

ตอบ: เหมาะกับคนที่อยากเดินศึกษาธรรมชาติแบบเบา ๆ และสนใจแนวคิดป่าชุมชน/การอนุรักษ์โดยคนในพื้นที่ ไปแบบไม่เร่งและเคารพกติกาชุมชนจะได้ประสบการณ์ดีที่สุด

 

ตอบ: รองเท้าพื้นยึดเกาะดี น้ำดื่ม ยากันยุง หมวกหรือเสื้อคลุมบาง ๆ และถุงเล็กสำหรับเก็บขยะกลับออกมา ที่สำคัญคือเดินตามทางที่ชุมชนแนะนำและไม่ลองเดินลงจุดที่ดูยวบมาก