เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าซับน้ำ

Rating: 4.5/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: โดยทั่วไปทุกวัน (แนะนำเที่ยวช่วงกลางวัน และหลีกเลี่ยงวันฝนหนัก)

เวลาเปิดทำการ: แนะนำ 06:00 – 18:00 น.

 

เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าซับน้ำ (หมู่ 1 บ้านป่าสักงาม ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่) เป็นพิกัดธรรมชาติที่มี “ความสำคัญจริง” ต่อชุมชนมากกว่าความสวยงามในภาพถ่าย เพราะหัวใจของพื้นที่คือ “ป่าซับน้ำ” หรือบริเวณป่าที่ทำหน้าที่เป็นแหล่งซับน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภคของคนในชุมชน ลักษณะเด่นของป่าแบบนี้คือความชุ่มชื้นสูง ดินเปียกชื้นแทบตลอดเวลา และมีน้ำซึม–น้ำผุดออกมาเป็นช่วง ๆ จนกักขังเป็นหนองน้ำ ก่อนจะไหลรินกลายเป็นลำธารเล็ก ๆ และลำห้วยที่หล่อเลี้ยงพื้นที่โดยรอบ

 

ถ้ามองแบบคนเที่ยว ที่นี่คือเส้นทางเดินธรรมชาติที่พาเราเข้าไปสัมผัส “ป่าจริง” ที่ยังร่มทึบและอุดมสมบูรณ์ กลิ่นดินชื้นจะชัดตั้งแต่ก้าวแรก และยิ่งเดินยิ่งรู้สึกว่าอุณหภูมิในป่าต่างจากถนนอย่างเห็นได้ชัด ความพิเศษของป่าซับน้ำคือมันไม่ใช่ป่าที่มีน้ำไหลแรงแบบลำธารใหญ่ตลอดเวลา แต่มันคือป่าที่ “ค่อย ๆ ปล่อยน้ำ” ออกมาจากผืนดิน เหมือนป่ากำลังทำงานเงียบ ๆ เพื่อชุมชน ทำให้ภาพรวมของการเดินเที่ยวจะเป็นความสงบ ความเย็น และรายละเอียดเล็ก ๆ ของธรรมชาติที่ต้องยอมเดินช้าถึงจะเห็น

 

ข้อมูลชุมชนเล่าว่าพื้นที่ป่าซับน้ำมีอยู่ 2 แห่ง และมีแนวป่าที่ต่อเนื่องขึ้นไปทางทิศเหนือของชุมชนไปจนถึงบริเวณหน้าถ้ำหลวง โดยชุมชนเรียกบางช่วงว่า “สระ” ซึ่งเป็นพื้นที่หาอาหารป่ามาตั้งแต่อดีต พื้นที่แถบนี้มีความชื้นสูงและมีน้ำผุดออกเป็นระยะ จึงกลายเป็นทั้งแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติ และเป็นพื้นที่ที่คนในหมู่บ้านให้ความสำคัญในฐานะ “ต้นทุนชีวิต” ของชุมชน

 

อีกมุมที่ทำให้เส้นทางนี้มีมิติคือบริบทการอนุรักษ์ในแบบชุมชน เพราะพื้นที่ป่าซับน้ำไม่ได้ถูกมองว่าเป็นแค่สถานที่ท่องเที่ยว แต่ถูกใช้เป็นพื้นที่ประกอบพิธีกรรม “บวชป่า” เพื่อสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ดิน น้ำ ป่า และลำธาร แนวคิดนี้ช่วยให้คนไปเยือนเข้าใจทันทีว่า การเดินเที่ยวป่าไม่ได้จบที่ความสนุกของเรา แต่จบที่ความรับผิดชอบร่วมกันว่าเราจะทำอย่างไรให้ป่ายังทำหน้าที่ของมันต่อไปได้

 

ในโซนเดียวกันยังมีถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่ชุมชนกล่าวถึงอย่างถ้ำหลวง/ถ้ำค้างคาว ซึ่งเป็นถ้ำที่มีค้างคาวอาศัยอยู่จำนวนมาก หากคุณแวะเที่ยวจุดนี้ควรยึดหลักง่าย ๆ คือไม่ส่งเสียงดัง ไม่รบกวนสัตว์ และหลีกเลี่ยงการใช้ไฟส่องแรง ๆ เพราะความสงบคือเงื่อนไขที่ทำให้ธรรมชาติอยู่ได้

 

สำหรับคนที่อยากจัดทริปให้คุ้ม แนะนำให้วางแผนเที่ยวแบบ “ป่า – น้ำ – วิว” ในวันเดียว โดยจับคู่เส้นทางศึกษาธรรมชาติป่าซับน้ำกับน้ำตกป่าสักงาม และเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ซึ่งเป็นแลนด์มาร์กใหญ่ของโซนนี้ (ทั้งหมดควรเช็กสภาพอากาศและสภาพเส้นทางก่อน เพราะฝนหนักอาจทำให้พื้นทางลื่นและบางช่วงเดินยากขึ้น)

 

การเดินทาง หากเริ่มจากตัวเมืองเชียงใหม่ มีทางเลือกหลัก 2 แบบ แบบแรกคือนั่งเรือข้ามเขื่อนแม่กวง ใช้เวลาประมาณ 30 นาที แล้วค่อยต่อเข้าชุมชนบ้านป่าสักงามเพื่อเดินเที่ยวเส้นทางธรรมชาติ อีกแบบคือขับรถยนต์ ระยะทางอ้างอิงประมาณ 90 กิโลเมตร ใช้เวลาราว 2 ชั่วโมง โดยแนวเส้นทางเชียงใหม่ – พร้าว แล้วเชื่อมเข้าพื้นที่ตำบลลวงเหนือและบ้านป่าสักงาม แนะนำให้เดินทางช่วงเช้าหรือบ่ายต้น ๆ เพื่อเผื่อเวลาเที่ยวและกลับก่อนมืด

 

 

ตอบ: อยู่หมู่ 1 บ้านป่าสักงาม ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่ธรรมชาติของชุมชนที่มีป่าซับน้ำความชุ่มชื้นสูง

 

ตอบ: คือบริเวณป่าที่ซับและกักเก็บน้ำไว้ในดิน ก่อนค่อย ๆ ปล่อยออกมาเป็นน้ำซึม/น้ำผุด หนองน้ำ และลำธารเล็ก ๆ ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อชุมชนและระบบนิเวศ

 

ตอบ: แนะนำช่วงเช้าถึงบ่าย เพราะเดินสบายและปลอดภัยกว่า และควรหลีกเลี่ยงวันฝนหนักเนื่องจากพื้นชื้นลื่นและอาจเดินยาก

 

ตอบ: โดยภาพรวมเหมาะกับคนที่อยากเดินธรรมชาติแบบไม่เร่ง แต่ควรใส่รองเท้าที่เกาะพื้นดี และดูแลเด็กใกล้ชิดโดยเฉพาะจุดที่พื้นลื่นหรือใกล้น้ำ

 

ตอบ: ควรเคารพพื้นที่ธรรมชาติ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่รบกวนค้างคาว และหลีกเลี่ยงการใช้ไฟส่องแรง ๆ เพื่อไม่กระทบสัตว์ป่า

 

ตอบ: นิยมจัดทริปคู่กับเขื่อนแม่กวงอุดมธารา น้ำตกป่าสักงาม และจุดชมวิวแผ่นดินหวิด เพื่อให้ได้ทั้งป่า น้ำ และวิวในวันเดียว