วัดถวาย

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดถวาย บ้านถวาย ตำบลขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวัดราษฎร์สังกัดมหานิกายที่มีประวัติยาวนานมาตั้งแต่ พ.ศ. 2285 โดดเด่นด้วยงานไม้แกะสลักแบบล้านนาจากฝีมือช่างบ้านถวาย ทั้งประตูวิหาร อุโบสถไม้สักปิดทอง ศาลาหลวง 9 ห้อง และบรรยากาศวัดชุมชนที่สะท้อนความศรัทธาของหมู่บ้านหัตถกรรมชื่อดังของเชียงใหม่

 

วัดถวาย ตั้งอยู่เลขที่ 80 หมู่ 2 บ้านถวาย ตำบลขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50230 เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีพื้นที่วัด 7 ไร่ 2 งาน 12 ตารางวา อยู่ในชุมชนบ้านถวายซึ่งเป็นหมู่บ้านหัตถกรรมไม้แกะสลักที่มีชื่อเสียงของจังหวัดเชียงใหม่ วัดแห่งนี้มีความสำคัญทั้งในฐานะศาสนสถานประจำชุมชน แหล่งรวมศรัทธาของชาวบ้าน และพื้นที่ที่แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างพระพุทธศาสนากับงานช่างไม้ล้านนาอย่างชัดเจน

 

วัดถวายได้รับอนุญาตให้สร้างเมื่อ พ.ศ. 2285 และได้รับอนุญาตตั้งเป็นวัดเมื่อ พ.ศ. 2498 ประวัติของวัดเชื่อมโยงกับบริบทของชุมชนบ้านถวายซึ่งเป็นหมู่บ้านเก่าแก่ของตำบลขุนคง พื้นที่นี้มีเรื่องเล่าและหลักฐานทางชุมชนที่เกี่ยวข้องกับการตั้งถิ่นฐาน การเกษตรกรรม และการพัฒนางานแกะสลักไม้จนกลายเป็นอาชีพสำคัญของคนในหมู่บ้าน วัดถวายจึงไม่ได้เป็นเพียงวัดที่ตั้งอยู่ในบ้านถวาย แต่เป็นส่วนหนึ่งของรากทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของหมู่บ้านแห่งนี้

 

จุดเด่นสำคัญของวัดถวายคือความงดงามของงานไม้แกะสลักที่ชาวบ้านและช่างฝีมือในพื้นที่ร่วมกันสร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา งานไม้เหล่านี้ปรากฏทั้งในประตูวิหาร ส่วนประกอบของอุโบสถ และอาคารสำคัญภายในวัด ลวดลายแกะสลักแสดงให้เห็นความละเอียดอ่อนของฝีมือช่างบ้านถวาย ซึ่งมีชื่อเสียงด้านการแกะสลักไม้และงานตกแต่งแบบล้านนามายาวนาน ผู้มาเยือนจึงสามารถชมทั้งศิลปะทางศาสนาและภูมิปัญญาช่างพื้นบ้านในสถานที่เดียวกัน

 

ภายในวัดมีโบสถ์ไม้สักปิดทองที่เป็นจุดชมสำคัญ งานไม้ของโบสถ์สะท้อนทั้งความศรัทธาและทักษะทางช่างที่สั่งสมในชุมชนบ้านถวาย ลวดลายแกะสลักที่ประดับอาคารไม่ได้เป็นเพียงเครื่องตกแต่ง แต่เป็นงานพุทธศิลป์ที่มีความหมายเชิงศรัทธา เพราะเกิดจากแรงตั้งใจของชาวบ้านที่นำฝีมือของตนมาสนับสนุนพระพุทธศาสนา ความงดงามของงานแกะสลักจึงมีคุณค่าในสองมิติพร้อมกัน คือคุณค่าทางศิลปกรรมและคุณค่าทางจิตใจ

 

วิหารของวัดถวายเป็นอีกจุดที่ควรชมอย่างละเอียด โดยเฉพาะประตูวิหารที่มีลวดลายไม้แกะสลักจากฝีมือช่างท้องถิ่น ลักษณะงานช่างมีความประณีต ใช้เส้นสายอ่อนช้อยตามแนวศิลปะล้านนา และสอดรับกับบรรยากาศของบ้านถวายซึ่งเป็นหมู่บ้านช่างไม้ การเดินชมวิหารจึงช่วยให้เห็นว่า งานศิลปกรรมของวัดไม่ได้แยกขาดจากวิถีชีวิตของชุมชน แต่เกิดจากมือของคนในพื้นที่ที่ผูกพันกับวัดอย่างลึกซึ้ง

 

ศาลาหลวง 9 ห้องไม้สักเป็นสิ่งปลูกสร้างสำคัญอีกส่วนหนึ่งของวัดถวาย อาคารลักษณะนี้มีบทบาทต่อกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาและกิจกรรมชุมชน ทั้งการรวมตัวของญาติโยม งานบุญ งานฟังธรรม และพิธีกรรมตามรอบปีของหมู่บ้าน พื้นที่ศาลาจึงไม่ได้เป็นเพียงอาคารประกอบวัด แต่เป็นพื้นที่สาธารณะของชุมชนที่ช่วยให้ผู้คนมาพบปะ ทำบุญ และรักษาความสัมพันธ์ทางสังคมตามวิถีล้านนา

 

บ้านถวายเป็นชุมชนที่มีประวัติยาวนานและมีชื่อเสียงด้านงานหัตถกรรมไม้แกะสลัก เดิมพื้นที่ชุมชนเกี่ยวข้องกับวิถีเกษตรกรรม ก่อนที่งานแกะสลักไม้จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้นและกลายเป็นอาชีพหลักของผู้คนจำนวนมากในชุมชน ความโดดเด่นของวัดถวายจึงต้องมองควบคู่กับบ้านถวาย เพราะงานแกะสลักภายในวัดเป็นหลักฐานที่แสดงให้เห็นว่าภูมิปัญญาช่างไม่ได้อยู่เพียงในร้านค้า โรงงาน หรือศูนย์หัตถกรรม แต่ยังปรากฏอยู่ในศาสนสถานอันเป็นหัวใจของชุมชน

 

ชื่อบ้านถวายมีความเกี่ยวข้องกับเรื่องเล่าท้องถิ่นหลายแนวทาง เรื่องเล่าหนึ่งกล่าวถึงการถวายเครื่องสักการะแด่พระนางจามเทวีขณะเสด็จผ่านพื้นที่ อีกแนวทางหนึ่งเชื่อมโยงกับคำว่า “ต้าหวาย” จากสภาพพื้นที่ที่เคยมีต้นหวายจำนวนมาก และอีกแนวทางหนึ่งเกี่ยวข้องกับชื่อวัดหรือชื่อหมู่บ้านในเอกสารเก่าที่เพี้ยนมาเป็นคำว่า “ถวาย” ในปัจจุบัน เรื่องเล่าเหล่านี้ช่วยเพิ่มมิติให้วัดถวาย เพราะชื่อวัดและชื่อหมู่บ้านสะท้อนทั้งความทรงจำ ประวัติศาสตร์ และอัตลักษณ์ของคนในพื้นที่

 

ในด้านประวัติศาสตร์ชุมชน บ้านถวายอยู่ในพื้นที่ที่มีร่องรอยโบราณสถานและเรื่องเล่าเกี่ยวกับชุมชนเก่าแก่ของหางดง แหล่งข้อมูลชุมชนระบุว่าปรากฏซากวัดร้างในบริเวณวัดถวายและวัดต้นแก้ว ทำให้พื้นที่นี้มีความน่าสนใจมากกว่าการเป็นหมู่บ้านหัตถกรรมร่วมสมัย เพราะยังมีชั้นประวัติศาสตร์ที่เชื่อมโยงกับการตั้งถิ่นฐานเก่า วัดถวายจึงเป็นหนึ่งในจุดที่ช่วยให้เข้าใจความต่อเนื่องของชุมชนตั้งแต่อดีตสู่ปัจจุบัน

 

วัดถวายสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยาในช่วงที่มีความเกี่ยวข้องกับบริบทเมืองเชียงใหม่ยุคพระเจ้าติโลกราช เรื่องราวบางส่วนไม่มีรายละเอียดแน่ชัดเพราะระยะเวลายาวนานกว่า 300 ปี แต่ความเก่าแก่ของวัดยังสะท้อนผ่านอายุการสร้างและตำแหน่งของวัดในชุมชนบ้านถวาย สิ่งที่เห็นได้ชัดในปัจจุบันคือการที่ชุมชนยังรักษาวัดไว้เป็นศูนย์กลางทางศรัทธา พร้อมเติมชีวิตให้วัดผ่านงานบุญ งานช่าง และกิจกรรมของชาวบ้านอย่างต่อเนื่อง

 

พระอธิการสรพงษ์ สุธมโม เป็นเจ้าอาวาสวัดถวาย มีบทบาทดูแลศาสนกิจและพื้นที่วัดในฐานะศูนย์รวมจิตใจของชุมชน การมีพระภิกษุจำพรรษาและการดูแลวัดอย่างต่อเนื่องทำให้วัดถวายยังเป็นวัดที่มีชีวิต ไม่ใช่เพียงโบราณสถานหรือจุดถ่ายภาพ นักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนจึงควรเข้าชมด้วยความเคารพในฐานะศาสนสถานที่คนท้องถิ่นยังใช้ประกอบกิจกรรมทางพุทธศาสนาอยู่จริง

 

สิ่งที่ควรชมเมื่อมาเยือนวัดถวาย ได้แก่ โบสถ์ไม้สักปิดทอง ประตูวิหารไม้แกะสลัก ศาลาหลวง 9 ห้อง และรายละเอียดลวดลายแกะสลักตามส่วนต่าง ๆ ของอาคารวัด หากเดินชมอย่างช้า ๆ จะเห็นว่างานไม้ในวัดมีความแตกต่างจากงานไม้เพื่อการค้า เพราะงานเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นในบริบทของศรัทธา ลายเส้นและองค์ประกอบจึงให้ความรู้สึกสงบ ละเอียด และเคารพต่อพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์

 

วัดถวายเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจศิลปะล้านนา งานไม้แกะสลัก วัดชุมชน และประวัติศาสตร์ท้องถิ่นของอำเภอหางดง ผู้ที่มาเที่ยวศูนย์หัตถกรรมบ้านถวายสามารถแวะวัดถวายเพื่อเข้าใจอีกด้านหนึ่งของหมู่บ้าน คือด้านศรัทธาและการใช้ภูมิปัญญาช่างเพื่อพระพุทธศาสนา การเที่ยววัดถวายร่วมกับบ้านถวายจึงทำให้เห็นภาพที่สมบูรณ์ขึ้นของชุมชนแห่งนี้ ทั้งในมิติการค้า หัตถกรรม วัฒนธรรม และศาสนา

 

บรรยากาศของวัดถวายเป็นวัดชุมชนที่สงบ เรียบง่าย และมีรายละเอียดทางศิลปกรรมให้ชมมากกว่าที่เห็นเพียงผิวเผิน วัดไม่ได้เน้นความใหญ่โตแบบวัดท่องเที่ยวหลักในตัวเมืองเชียงใหม่ แต่มีเสน่ห์จากความใกล้ชิดกับชุมชนและงานช่างพื้นบ้าน นักท่องเที่ยวที่ชอบสถานที่ไม่เร่งรีบสามารถใช้เวลาเดินชมงานไม้ กราบพระ และสังเกตชีวิตของวัดในหมู่บ้านได้อย่างเป็นธรรมชาติ

 

ด้านประเพณีและงานบุญ วัดถวายทำหน้าที่เช่นเดียวกับวัดชุมชนล้านนาทั่วไป คือเป็นพื้นที่ประกอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาในรอบปี เช่น การทำบุญวันพระ การถวายสังฆทาน งานกฐิน งานผ้าป่า และกิจกรรมของชุมชนในช่วงเทศกาลสำคัญ ความสำคัญของงานบุญเหล่านี้ไม่ได้อยู่ที่พิธีกรรมเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นกลไกที่ทำให้คนในหมู่บ้านได้รวมตัว ช่วยเหลือกัน และสืบต่อความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับบ้าน

 

วัดถวายยังสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างพุทธศาสนากับวิถีล้านนาอย่างชัดเจน เพราะงานช่างในวัดไม่ได้เป็นเพียงศิลปะเพื่อความงาม แต่เป็นการถวายฝีมือเป็นพุทธบูชา ชาวบ้านที่มีทักษะด้านแกะสลักไม้สามารถนำความรู้ ความชำนาญ และแรงศรัทธามาใช้สร้างสรรค์พื้นที่วัดให้มีความงดงาม งานไม้ในวัดจึงเปรียบเสมือนหลักฐานของการทำบุญด้วยฝีมือและภูมิปัญญา

 

สำหรับการเข้าชม ควรแต่งกายสุภาพ พูดคุยด้วยเสียงเบา และหลีกเลี่ยงการแตะต้องงานไม้แกะสลักหรือส่วนประกอบอาคารที่ละเอียดอ่อนโดยไม่จำเป็น งานไม้บางส่วนมีความประณีตและเป็นส่วนหนึ่งของศาสนสถาน การรักษาระยะและชมด้วยความเคารพช่วยให้สถานที่คงคุณค่าต่อทั้งชุมชนและนักท่องเที่ยวรุ่นต่อไป

 

การเดินทาง จากตัวเมืองเชียงใหม่สามารถใช้ถนนเชียงใหม่–หางดง หรือทางหลวงหมายเลข 108 มุ่งหน้าไปอำเภอหางดง เมื่อถึงบริเวณทางเข้าบ้านถวายให้เลี้ยวเข้าสู่ชุมชนบ้านถวาย จากนั้นขับตามถนนภายในหมู่บ้านมายังวัดถวาย เส้นทางเหมาะกับรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า และรถรับจ้างท้องถิ่น หากต้องการเที่ยวให้ครบควรวางแผนร่วมกับศูนย์หัตถกรรมบ้านถวาย วัดต้นแก้ว วัดขุนคง วัดต้นเกว๋น และอุทยานหลวงราชพฤกษ์

 

เส้นทางท่องเที่ยวที่เหมาะสมคือเริ่มจากศูนย์หัตถกรรมบ้านถวายเพื่อชมงานไม้และเลือกซื้อสินค้าหัตถกรรม จากนั้นแวะวัดถวายเพื่อชมงานไม้แกะสลักเชิงพุทธศิลป์ แล้วเดินทางต่อไปวัดต้นแก้วหรือวัดขุนคงเพื่อทำความเข้าใจเครือข่ายวัดในตำบลขุนคง หากมีเวลามากขึ้นสามารถต่อไปยังวัดต้นเกว๋นหรืออุทยานหลวงราชพฤกษ์ เพื่อให้เส้นทางครอบคลุมทั้งวัดเก่า งานช่าง และแหล่งท่องเที่ยวเชิงพักผ่อนในโซนหางดง

 

วัดถวายจึงเป็นสถานที่ที่ควรอยู่ในเส้นทางท่องเที่ยวบ้านถวายและหางดง เพราะช่วยเติมความลึกให้การเดินทาง นักท่องเที่ยวจะไม่ได้เห็นเพียงสินค้าหัตถกรรมหรือร้านค้าในชุมชน แต่จะได้เห็นต้นทางทางใจของงานช่าง คือวัดที่ชาวบ้านนำฝีมือมาถวายเพื่อพระพุทธศาสนา ความงดงามของวัดถวายจึงอยู่ที่การรวมกันของศรัทธา ศิลปะ และวิถีชุมชนล้านนาอย่างกลมกลืน

 

 

ตอบ: วัดถวายตั้งอยู่เลขที่ 80 หมู่ 2 บ้านถวาย ตำบลขุนคง อำเภอหางดง จังหวัดเชียงใหม่ 50230

 

ตอบ: วัดถวายเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: วัดถวายไม่เก็บค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้าไปสักการะและชมงานศิลปะล้านนาได้ตามเวลาทำการ

 

ตอบ: จุดเด่นคือโบสถ์ไม้สักปิดทอง ประตูวิหารไม้แกะสลัก ศาลาหลวง 9 ห้อง และงานไม้แกะสลักที่สะท้อนฝีมือช่างบ้านถวาย

 

ตอบ: วัดถวายตั้งอยู่ในชุมชนบ้านถวาย ซึ่งเป็นหมู่บ้านหัตถกรรมไม้แกะสลักชื่อดังของเชียงใหม่ งานไม้ภายในวัดจึงสะท้อนภูมิปัญญาช่างและแรงศรัทธาของคนในหมู่บ้าน

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดถวายคือพระอธิการสรพงษ์ สุธมโม

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับศูนย์หัตถกรรมบ้านถวาย วัดต้นแก้ว วัดขุนคง วัดต้นเกว๋น และอุทยานหลวงราชพฤกษ์ได้ในเส้นทางเดียวกัน

 

ตอบ: จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ถนนเชียงใหม่–หางดง หรือทางหลวงหมายเลข 108 มุ่งหน้าอำเภอหางดง แล้วเลี้ยวเข้าสู่หมู่บ้านถวายเพื่อไปยังวัดถวาย