หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ >อ.สันป่าตอง >ต.มะขามหลวง > วัดสันทรายมูล (วัดป่าหนาด)
TL;DR: วัดสันทรายมูล (วัดป่าหนาด) อยู่ที่บ้านสันทรายมูล หมู่ที่ 1 ตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ เป็นวัดชุมชนล้านนาที่อยู่ใกล้โรงเรียนและลำเหมือง มีเสนาสนะรองรับกิจกรรมชาวบ้านและงานบุญประจำปี.
วัดสันทรายมูล (วัดป่าหนาด)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
วัดสันทรายมูล เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ 125 บ้านสันทรายมูล เดิมอยู่หมู่ที่ 12 ตำบลมะขามหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ และปัจจุบันเปลี่ยนเป็นหมู่ที่ 1 ตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ วัดแห่งนี้เป็นวัดชุมชนเก่าแก่ที่สร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2380 เดิมมีชื่อว่า “วัดป่าหนาด” โดยมีพระครูบามุนินท์ หรือที่ชาวบ้านเรียกกันว่า ตุ๊ก่ำ เป็นผู้เริ่มสร้างวัด จุดเด่นของวัดสันทรายมูลคือความเป็นวัดประจำชุมชนที่มีประวัติชัดเจน มีพื้นที่วัดขนาด 6 ไร่ 2 งาน 79 ตารางวา มีศาลาการเปรียญที่มีจิตรกรรมฝาผนัง กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร 2 หลัง วิหาร ห้องพัสดุ และโรงครัว ทำให้วัดแห่งนี้เป็นทั้งพื้นที่ศรัทธา พื้นที่ประกอบพิธีกรรม และศูนย์รวมของชุมชนบ้านสันทรายมูลในวิถีล้านนา
วัดสันทรายมูลมีความสำคัญในฐานะวัดที่สะท้อนการเติบโตของชุมชนจากพื้นที่บ้านสันทรายมูลเดิมสู่เขตการปกครองตำบลมะขุนหวานในปัจจุบัน การเปลี่ยนแปลงหมู่บ้านและตำบลไม่ได้ทำให้ความหมายของวัดลดลง แต่กลับช่วยให้เห็นความต่อเนื่องของพื้นที่ศรัทธาที่ดำรงอยู่ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงทางการปกครองท้องถิ่น วัดยังคงทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางของชุมชน เป็นสถานที่ทำบุญ ฟังธรรม จัดงานประเพณี และรองรับกิจกรรมของชาวบ้านในหมู่บ้านอย่างต่อเนื่อง
ชื่อเดิมของวัดคือวัดป่าหนาด มีความน่าสนใจในเชิงประวัติศาสตร์ท้องถิ่น เพราะชื่อวัดเดิมมักสะท้อนภูมิทัศน์และความทรงจำของพื้นที่ในอดีต ส่วนชื่อวัดสันทรายมูลสัมพันธ์กับชื่อบ้านสันทรายมูลโดยตรง คำว่า “สันทราย” สื่อถึงลักษณะภูมิประเทศแบบสันดินหรือแนวพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับทรายและดิน ส่วนคำว่า “มูล” ช่วยระบุชื่อเฉพาะของชุมชน วัดจึงทำหน้าที่เป็นสัญลักษณ์ของพื้นที่และเป็นศูนย์กลางทางจิตใจของคนในบ้านสันทรายมูล
ประวัติการสร้างวัดเมื่อ พ.ศ. 2380 ทำให้วัดสันทรายมูลมีอายุยาวนานเกือบ 200 ปี วัดที่เกิดขึ้นในช่วงเวลานี้มักสัมพันธ์กับการตั้งถิ่นฐานและการรวมตัวของชุมชนในพื้นที่ชนบทล้านนา เมื่อหมู่บ้านมีความมั่นคง ชาวบ้านมักร่วมกันสร้างวัดเพื่อเป็นที่พึ่งทางจิตใจและเป็นพื้นที่ประกอบกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา วัดสันทรายมูลจึงไม่ได้เป็นเพียงอาคารทางศาสนา แต่เป็นหลักฐานของความร่วมแรงร่วมใจระหว่างพระสงฆ์ ผู้นำชุมชน และชาวบ้านในพื้นที่
ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 6 ไร่ 2 งาน 79 ตารางวา ตามเอกสาร ส.ค.1 เลขที่ 352 อาณาเขตของวัดสะท้อนความสัมพันธ์กับชุมชนโดยรอบอย่างชัดเจน ทิศเหนือจดโรงเรียนและที่ดินของเอกชน ส่วนทิศใต้จดลำเหมือง การมีโรงเรียนอยู่ติดกับพื้นที่วัดทำให้เห็นบทบาทของวัดในฐานะพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และการปลูกฝังคุณธรรม ขณะที่ลำเหมืองทางทิศใต้สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับระบบน้ำและวิถีเกษตรกรรมของชุมชนล้านนา
ลำเหมืองเป็นองค์ประกอบสำคัญของวิถีชีวิตในภาคเหนือ เพราะเกี่ยวข้องกับการจัดการน้ำ การเกษตร และการดำรงชีวิตของชาวบ้าน การที่วัดมีอาณาเขตติดลำเหมืองจึงทำให้เห็นภาพวัดในฐานะพื้นที่ที่ตั้งอยู่ร่วมกับระบบชีวิตของชุมชน ไม่ได้แยกตัวออกจากการทำกินและภูมิทัศน์ท้องถิ่น ส่วนโรงเรียนที่อยู่ติดกับวัดทางทิศเหนือช่วยย้ำบทบาทของวัดในฐานะพื้นที่ที่เชื่อมโยงศาสนา การศึกษา และชุมชนเข้าด้วยกัน
ศาลาการเปรียญของวัดสันทรายมูลเป็นหนึ่งในจุดเด่นสำคัญ เพราะภายในมีจิตรกรรมฝาผนัง ศาลาการเปรียญในวัดชุมชนล้านนามักใช้เป็นพื้นที่ฟังธรรม ประชุมงานบุญ รับรองญาติโยม และจัดกิจกรรมทางศาสนา เมื่อมีจิตรกรรมฝาผนังอยู่ภายใน จึงเพิ่มมิติทางศิลปวัฒนธรรมให้กับวัด เพราะภาพเขียนฝาผนังมักทำหน้าที่เล่าเรื่องทางพระพุทธศาสนา คติธรรม หรือเรื่องราวที่ช่วยสอนใจผู้เข้ามาใช้พื้นที่วัด
กุฏิสงฆ์เป็นพื้นที่สำหรับพระภิกษุจำพรรษาและปฏิบัติกิจสงฆ์ภายในวัด การมีกุฏิสงฆ์แสดงให้เห็นว่าวัดสันทรายมูลเป็นวัดที่มีการดำรงชีวิตทางพระพุทธศาสนาอย่างต่อเนื่อง ไม่ใช่เพียงสถานที่ประกอบพิธีเป็นครั้งคราว พระสงฆ์มีบทบาทในการดูแลวัด ทำวัตร สวดมนต์ รับกิจนิมนต์ อบรมศีลธรรม และเชื่อมโยงวัดกับชาวบ้านผ่านกิจกรรมในรอบปี
ศาลาบาตร 2 หลังเป็นองค์ประกอบที่สะท้อนรูปแบบการใช้งานของวัดชุมชน โดยศาลาบาตรเกี่ยวข้องกับการจัดเตรียมภัตตาหาร การถวายภัตตาหาร หรือการรองรับญาติโยมในงานบุญ การมีศาลาบาตรมากกว่า 1 หลังช่วยให้วัดรองรับกิจกรรมชุมชนได้สะดวกขึ้น โดยเฉพาะช่วงงานประเพณี งานทำบุญใหญ่ งานกฐิน งานผ้าป่า และงานบำเพ็ญกุศลที่มีผู้มาร่วมงานจำนวนมาก
วิหารเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการสักการะและการประกอบพิธีของชุมชน ผู้มาเยือนวัดสันทรายมูลควรให้ความสำคัญกับวิหารในฐานะพื้นที่กราบไหว้พระและตั้งจิตให้สงบ วิหารของวัดชุมชนล้านนามักเป็นจุดที่สะท้อนศรัทธาและรสนิยมทางศิลปกรรมของท้องถิ่น แม้จะไม่ได้มีขนาดใหญ่เท่าวัดท่องเที่ยวหลัก แต่มีคุณค่าตรงการเป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านใช้จริงในชีวิตประจำวัน
ห้องพัสดุและโรงครัวเป็นส่วนสนับสนุนที่ทำให้วัดดำเนินกิจกรรมได้ครบถ้วน ห้องพัสดุช่วยเก็บอุปกรณ์งานบุญ เครื่องใช้ และของส่วนกลางของวัด ส่วนโรงครัวมีความสำคัญอย่างมากในงานบุญชุมชน เพราะวัดล้านนามักมีวัฒนธรรมการร่วมแรงทำอาหาร ถวายภัตตาหาร และเลี้ยงผู้มาร่วมงาน โรงครัวจึงเป็นพื้นที่ที่แสดงให้เห็นพลังความร่วมมือของชาวบ้านในงานศาสนา
พระครูวีรปุณณเขต กนฺตวีโร เป็นพระเถระสำคัญที่ปรากฏในประวัติการบริหารและการปกครองของวัดสันทรายมูล บทบาทของพระเถระในวัดชุมชนมีความสำคัญต่อการดูแลศาสนสถาน การประสานงานบุญ การส่งเสริมศรัทธา และการรักษาความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชาวบ้าน ข้อมูลปัจจุบันเกี่ยวกับเจ้าอาวาสหลังยุคพระครูวีรปุณณเขตยังไม่ควรใส่ลงในบทความจนกว่าจะมีแหล่งทางการที่ยืนยันชัดเจน
บทบาทของวัดสันทรายมูลต่อชุมชนเห็นได้จากตำแหน่งที่ตั้งและองค์ประกอบโดยรอบ วัดอยู่ใกล้โรงเรียน มีลำเหมือง และตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านสันทรายมูลซึ่งเป็นชุมชนที่มีวิถีชีวิตเชื่อมโยงกับพระพุทธศาสนา วัดทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมจิตใจของคนในหมู่บ้าน เป็นที่ทำบุญของผู้สูงอายุ เป็นพื้นที่เรียนรู้ของเด็กและเยาวชน เป็นสถานที่ประกอบพิธีของครอบครัว และเป็นพื้นที่รวมแรงของชาวบ้านในงานบุญประจำปี
ประเพณีและงานบุญที่สัมพันธ์กับวัดสันทรายมูลมีลักษณะเดียวกับวัดชุมชนล้านนา เช่น การทำบุญวันพระ การฟังธรรม งานทอดกฐิน งานผ้าป่า งานสงกรานต์หรือปีใหม่เมือง การถวายเทียนเข้าพรรษา การทำบุญออกพรรษา การถวายสลากภัตร และงานบำเพ็ญกุศลของครอบครัว ในช่วงงานบุญ วัดจะเป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านมาช่วยกันจัดเตรียมอาหาร สถานที่ เครื่องไทยธรรม และพิธีกรรมต่าง ๆ ทำให้วัดมีชีวิตชีวาและเป็นศูนย์กลางของความสัมพันธ์ในชุมชน
สิ่งที่ควรชมเมื่อมาเยือนวัดสันทรายมูลคือศาลาการเปรียญที่มีจิตรกรรมฝาผนัง วิหาร พื้นที่ลานวัด และบรรยากาศของวัดชุมชนที่เชื่อมกับโรงเรียนและลำเหมือง ผู้มาเยือนควรใช้เวลาเดินชมอย่างสงบ ไม่เร่งรีบ และสังเกตองค์ประกอบของวัดที่ทำหน้าที่รองรับชีวิตชุมชนจริง ความน่าสนใจของวัดแห่งนี้จึงอยู่ที่ความสัมพันธ์ระหว่างประวัติวัด สิ่งปลูกสร้าง ศิลปกรรม และวิถีชาวบ้าน
วัดสันทรายมูลเหมาะกับผู้ที่สนใจวัดเก่า วัดชุมชนล้านนา และเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอำเภอสันป่าตอง ไม่ใช่สถานที่ที่เน้นความพลุกพล่านหรือกิจกรรมท่องเที่ยวขนาดใหญ่ แต่เหมาะกับการไหว้พระ ทำบุญ ชมจิตรกรรมฝาผนัง และเรียนรู้ความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน ผู้ที่ชอบเที่ยววัดแบบลึกขึ้นจะมองเห็นคุณค่าของวัดสันทรายมูลได้ชัดเจนกว่าการแวะชมเพียงผิวเผิน
การเดินทาง ไปวัดสันทรายมูลสะดวกที่สุดด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ถนนเชียงใหม่–ฮอด หรือทางหลวงหมายเลข 108 มุ่งหน้าอำเภอสันป่าตอง แล้วเข้าสู่พื้นที่ตำบลมะขุนหวานและบ้านสันทรายมูล หมู่ที่ 1 เส้นทางเหมาะกับการจัดทริปไหว้พระในโซนสันป่าตอง โดยสามารถเชื่อมต่อกับวัดมะขุนหวาน วัดป่างิ้ว วัดพระเจ้าสององค์ วัดม่วงพี่น้อง ตลาดนัดทุ่งฟ้าบดหรือกาดงัวสันป่าตอง และโบราณสถานเวียงท่ากานได้ภายในวันเดียว
ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายก่อนเย็น เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไปและเหมาะกับการไหว้พระ เดินชมจิตรกรรมฝาผนัง และถ่ายภาพบรรยากาศวัดอย่างสงบ หากต้องการต่อเส้นทางไปตลาดนัดทุ่งฟ้าบด ควรวางแผนวันเดินทางให้ตรงกับวันเปิดตลาด ส่วนผู้ที่ต้องการเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์สามารถต่อไปยังโบราณสถานเวียงท่ากาน ซึ่งเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญของอำเภอสันป่าตอง
มารยาทในการเข้าชมวัดสันทรายมูลควรยึดหลักการเข้าวัดไทยทั่วไป คือแต่งกายสุภาพ ไม่ส่งเสียงดัง ไม่รบกวนพระสงฆ์หรือชาวบ้านที่กำลังประกอบกิจกรรม ไม่สัมผัสจิตรกรรมฝาผนังหรือสิ่งของภายในอาคารโดยไม่ได้รับอนุญาต และถ่ายภาพด้วยความเคารพ หากเดินทางมาในช่วงมีงานบุญควรปฏิบัติตามคำแนะนำของทางวัดและชุมชน เพื่อให้การมาเยือนเป็นประสบการณ์ที่เหมาะสมทั้งต่อผู้มาเยือนและเจ้าของพื้นที่
โดยสรุป วัดสันทรายมูลเป็นวัดเก่าแก่ของบ้านสันทรายมูล ตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ มีประวัติการสร้างเมื่อ พ.ศ. 2380 เดิมชื่อวัดป่าหนาด และมีพระครูบามุนินท์ หรือ ตุ๊ก่ำ เป็นผู้เริ่มสร้างวัด จุดเด่นของวัดอยู่ที่ความเป็นวัดชุมชนที่มีศาลาการเปรียญพร้อมจิตรกรรมฝาผนัง มีวิหาร กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร ห้องพัสดุ และโรงครัวที่รองรับงานบุญของชุมชน ผู้ที่เดินทางมาเยือนจะได้สัมผัสเชียงใหม่ในมุมสงบ เรียบง่าย และใกล้ชิดวิถีล้านนาอย่างแท้จริง
| ชื่อสถานที่ | วัดสันทรายมูล |
| ที่ตั้ง | บ้านสันทรายมูล หมู่ที่ 1 ตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ |
| ที่อยู่ | เลขที่ 125 บ้านสันทรายมูล เดิมหมู่ที่ 12 ตำบลมะขามหลวง อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ ปัจจุบันเปลี่ยนเป็นหมู่ที่ 1 ตำบลมะขุนหวาน |
| ประเภทสถานที่ | วัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย |
| เนื้อที่ | 6 ไร่ 2 งาน 79 ตารางวา |
| ไฮไลต์ | วัดเก่าแก่เดิมชื่อวัดป่าหนาด มีศาลาการเปรียญพร้อมจิตรกรรมฝาผนัง และเป็นศูนย์รวมจิตใจของบ้านสันทรายมูล |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | สร้างเมื่อ พ.ศ. 2380 โดยมีพระครูบามุนินท์ หรือ ตุ๊ก่ำ เป็นผู้เริ่มสร้างวัด |
| ชื่อเดิม | วัดป่าหนาด |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อวัดสัมพันธ์กับบ้านสันทรายมูล สะท้อนอัตลักษณ์ของชุมชนและพื้นที่ท้องถิ่นในอำเภอสันป่าตอง |
| ลักษณะเด่น | เป็นวัดชุมชนล้านนาที่อยู่ใกล้โรงเรียนและลำเหมือง มีเสนาสนะรองรับกิจกรรมชาวบ้านและงานบุญประจำปี |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ถนนเชียงใหม่–ฮอด มุ่งหน้าอำเภอสันป่าตอง แล้วเข้าสู่ตำบลมะขุนหวานและบ้านสันทรายมูล เหมาะกับรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า |
| สถานะปัจจุบัน | ยังปรากฏในรายชื่อวัดของตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 17.00 น. |
| สิ่งปลูกสร้างสำคัญ | ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร 2 หลัง วิหาร ห้องพัสดุ และโรงครัว |
| จุดเด่นทางศิลปกรรม | ศาลาการเปรียญภายในมีจิตรกรรมฝาผนัง |
| พระเถระในประวัติการปกครอง | พระครูวีรปุณณเขต กนฺตวีโร |
| อาณาเขตสำคัญ | ทิศเหนือจดโรงเรียนและที่ดินของเอกชน ทิศใต้จดลำเหมือง |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. วัดมะขุนหวาน ประมาณ 3 กม. 2. วัดพระเจ้าสององค์ ประมาณ 4 กม. 3. วัดป่างิ้ว (มะขุนหวาน) ประมาณ 5 กม. 4. ตลาดนัดทุ่งฟ้าบด / กาดงัวสันป่าตอง ประมาณ 6 กม. 5. โบราณสถานเวียงท่ากาน ประมาณ 11 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. ร้านน้องฟลุค ประมาณ 2 กม. โทร. 053-829-528 2. กลิ่นกะเพรา ข้าวห่อหมก สันป่าตอง ประมาณ 5 กม. โทร. 093-243-8923 3. ZAPALiMENE สันป่าตอง ประมาณ 7 กม. โทร. 096-236-9197, 064-874-2594 4. ร้านอาหารบ้านสองนคร สันป่าตอง ประมาณ 8 กม. โทร. 098-771-7581 5. ข้าวขาหมูเตาถ่านสันป่าตอง ประมาณ 8 กม. โทร. 081-881-5112 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. Home Thai Resort ประมาณ 7 กม. โทร. 063-952-8228 2. พี รีสอร์ท & W Resort ประมาณ 8 กม. โทร. 064-334-4566 3. ข่วงจันทร์ รีสอร์ต ประมาณ 9 กม. โทร. 089-835-3057 4. Tai Resort Sanpatong ประมาณ 10 กม. โทร. 063-096-7000 5. เก๊าไม้ล้านนา รีสอร์ท ประมาณ 14 กม. โทร. 053-481-201, 086-428-7481 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: วัดสันทรายมูลอยู่ที่ไหน?
ตอบ: วัดสันทรายมูลตั้งอยู่เลขที่ 125 บ้านสันทรายมูล ปัจจุบันอยู่หมู่ที่ 1 ตำบลมะขุนหวาน อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่
ถาม: วัดสันทรายมูลเดิมชื่ออะไร?
ตอบ: วัดสันทรายมูลเดิมชื่อวัดป่าหนาด
ถาม: วัดสันทรายมูลสร้างเมื่อใด?
ตอบ: วัดสันทรายมูลสร้างเมื่อ พ.ศ. 2380
ถาม: ใครเป็นผู้เริ่มสร้างวัดสันทรายมูล?
ตอบ: พระครูบามุนินท์ หรือ ตุ๊ก่ำ เป็นผู้เริ่มสร้างวัดสันทรายมูล
ถาม: วัดสันทรายมูลมีจุดเด่นอะไร?
ตอบ: จุดเด่นคือเป็นวัดชุมชนเก่าแก่ มีศาลาการเปรียญที่มีจิตรกรรมฝาผนัง มีวิหาร กุฏิสงฆ์ ศาลาบาตร ห้องพัสดุ และโรงครัวที่รองรับกิจกรรมของชุมชน
ถาม: วัดสันทรายมูลเหมาะกับนักท่องเที่ยวแบบใด?
ตอบ: เหมาะกับผู้ที่สนใจวัดเก่า วัดชุมชนล้านนา งานจิตรกรรมฝาผนัง การไหว้พระ ทำบุญ และเส้นทางเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอำเภอสันป่าตอง
ถาม: เดินทางไปวัดสันทรายมูลอย่างไรสะดวกที่สุด?
ตอบ: รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่าสะดวกที่สุด จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ถนนเชียงใหม่–ฮอดมุ่งหน้าอำเภอสันป่าตอง แล้วเข้าสู่ตำบลมะขุนหวานและบ้านสันทรายมูล
หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์
กลุ่ม: ●วัด
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคเหนือ
ปรับปรุงล่าสุด : 2 เดือนที่แล้ว



