ถ้ำใหญ่ผาตั้ง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 16.30 น.

 

ถ้ำใหญ่ผาตั้ง หรือที่หลายแหล่งเรียกว่า ถ้ำผาตั้ง เป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติและประวัติศาสตร์ท้องถิ่นในพื้นที่บ้านผาตั้ง หมู่ที่ 6 ตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา ตั้งอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยภูนางและพื้นที่ความรับผิดชอบของหน่วยพิทักษ์อุทยานฯ ภน. 1 จุดเด่นของถ้ำแห่งนี้คือเป็นถ้ำบนดอยเตี้ย ๆ ที่ยังคงบรรยากาศธรรมชาติ มีโถงถ้ำกว้าง หินงอกหินย้อยสวยงาม โพรงถ้ำย่อยหลายส่วน และเป็นแหล่งอาศัยของค้างคาวจำนวนมาก ภายในยังมีพระพุทธรูปที่เกี่ยวข้องกับเรื่องราวในอดีตเมื่อพื้นที่บ้านผาตั้งเคยมีบทบาทในช่วงการต่อสู้กับคอมมิวนิสต์ ทำให้ถ้ำใหญ่ผาตั้งมีคุณค่าทั้งด้านธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และความทรงจำของท้องถิ่น

 

ถ้ำใหญ่ผาตั้งเป็นสถานที่ที่เหมาะสำหรับนักท่องเที่ยวสายธรรมชาติ ผู้ที่ชอบการเดินขึ้นเนินเขาเบา ๆ ผู้สนใจถ้ำหินปูน และผู้ที่ต้องการสัมผัสแหล่งท่องเที่ยวพะเยาในมุมที่ไม่พลุกพล่านมากนัก จากข้อมูลท้องถิ่น เส้นทางสู่ถ้ำอยู่ในเขตบ้านผาตั้ง ตำบลขุนควร ห่างจากตัวอำเภอปงประมาณ 20 กม. และห่างจากที่ทำการองค์การบริหารส่วนตำบลขุนควรประมาณ 7 กม. เมื่อลงจากรถบริเวณใกล้ทางขึ้นถ้ำ นักท่องเที่ยวต้องเดินขึ้นเนินเขาประมาณ 1 กม. เส้นทางไม่สูงชันมาก แต่ควรเตรียมรองเท้าที่เดินสะดวกและมีพื้นยึดเกาะดี เพราะพื้นที่ธรรมชาติอาจมีความชื้น ฝุ่นดิน ใบไม้แห้ง หรือหินบางช่วงที่ต้องใช้ความระมัดระวัง

 

ความงามของถ้ำใหญ่ผาตั้งเกิดจากองค์ประกอบหลายด้าน ทั้งภูมิประเทศของดอยเตี้ย ความเงียบสงบของป่า โพรงถ้ำที่มีขนาดกว้าง หินงอกหินย้อยที่เกิดขึ้นเองตามธรรมชาติ และแสงธรรมชาติบริเวณปากถ้ำที่ค่อย ๆ ลดลงเมื่อเดินลึกเข้าไปด้านใน บรรยากาศภายในถ้ำให้ความรู้สึกเย็นและสงบ ต่างจากพื้นที่ภายนอกอย่างชัดเจน เมื่อก้าวเข้าสู่พื้นที่ถ้ำ นักท่องเที่ยวจะได้สัมผัสโลกธรรมชาติอีกแบบหนึ่งที่ถูกหล่อหลอมด้วยเวลา น้ำ แร่ธาตุ และความมืดมาอย่างยาวนาน

 

ภายในถ้ำมีหินงอกหินย้อยที่สวยงามตามผนังถ้ำและเพดานถ้ำ หินเหล่านี้เกิดจากหยดน้ำที่ซึมผ่านชั้นหินปูนและพาแร่ธาตุมาสะสมทีละน้อยจนกลายเป็นรูปทรงต่าง ๆ บางจุดมีลักษณะเป็นแท่งหินย้อยลงจากด้านบน บางจุดเป็นหินงอกที่ค่อย ๆ สูงขึ้นจากพื้นถ้ำ และบางบริเวณมีลวดลายคล้ายม่านหินหรือชั้นหินที่ลดหลั่นกันอย่างเป็นธรรมชาติ ความงามเช่นนี้ต้องใช้เวลานานในการก่อตัว จึงควรชมด้วยความระมัดระวัง ไม่สัมผัส ไม่ขีดเขียน ไม่หักชิ้นส่วนหิน และไม่ปีนป่ายบนพื้นที่เปราะบาง

 

เอกลักษณ์อีกด้านหนึ่งของถ้ำใหญ่ผาตั้งคือการมีพระพุทธรูปภายในถ้ำ ซึ่งตามข้อมูลท้องถิ่นระบุว่าสร้างโดยทหารไทยในช่วงที่พื้นที่ถูกใช้เป็นฐานในการต่อสู้กับคอมมิวนิสต์ เรื่องราวนี้ทำให้ถ้ำใหญ่ผาตั้งไม่ใช่เพียงถ้ำธรรมชาติ แต่เป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ความมั่นคงในอดีตของพื้นที่ชายขอบป่าเขาในอำเภอปง พระพุทธรูปภายในถ้ำจึงมีความหมายมากกว่าการเป็นสิ่งเคารพบูชา เพราะยังสะท้อนสภาพชีวิต ความเชื่อ และกำลังใจของผู้คนที่เคยปฏิบัติหน้าที่ในพื้นที่ภูเขาแห่งนี้

 

ช่วงเวลาที่พื้นที่บ้านผาตั้งและพื้นที่ภูเขาใกล้เคียงเคยเกี่ยวข้องกับสถานการณ์ความขัดแย้งทางการเมืองและการต่อสู้กับคอมมิวนิสต์ ทำให้ถ้ำใหญ่ผาตั้งมีชั้นความหมายทางประวัติศาสตร์เพิ่มขึ้น ภูเขา ป่า และถ้ำในพื้นที่ลักษณะนี้เคยมีบทบาทเป็นพื้นที่หลบภัย ฐานพัก จุดเฝ้าระวัง หรือพื้นที่ปฏิบัติการในอดีต แม้วันนี้สถานที่ได้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ แต่ร่องรอยทางความทรงจำยังคงอยู่ผ่านพระพุทธรูปและเรื่องเล่าของชาวบ้าน การมาเยือนถ้ำแห่งนี้จึงเป็นโอกาสในการมองธรรมชาติควบคู่กับประวัติศาสตร์ท้องถิ่นอย่างมีความเคารพ

 

ค้างคาวจำนวนมากที่อาศัยอยู่ภายในถ้ำเป็นอีกองค์ประกอบหนึ่งที่สะท้อนความสมบูรณ์ของระบบนิเวศถ้ำ ถ้ำธรรมชาติเป็นที่อยู่อาศัยสำคัญของค้างคาวหลายชนิด เพราะมีความมืด ความชื้น และพื้นที่สงบเหมาะต่อการพักอาศัย ค้างคาวมีบทบาทในระบบนิเวศ เช่น ช่วยควบคุมแมลงและมีส่วนเกี่ยวข้องกับวงจรธรรมชาติในพื้นที่ป่า การที่ชาวบ้านบางส่วนนิยมเก็บขี้ค้างคาวไปขายหรือใช้ประโยชน์ทางการเกษตร แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับทรัพยากรธรรมชาติ แต่การใช้ประโยชน์จากทรัพยากรดังกล่าวควรทำอย่างเหมาะสมและไม่รบกวนถิ่นอาศัยของสัตว์มากเกินไป

 

สำหรับนักท่องเที่ยว การพบค้างคาวภายในถ้ำควรทำด้วยความระมัดระวังและไม่รบกวนสัตว์ ไม่ควรส่งเสียงดัง ไม่ควรส่องไฟแรงจ้าใส่ฝูงค้างคาวโดยตรงเป็นเวลานาน และไม่ควรเข้าไปใกล้จุดที่ค้างคาวเกาะพักมากเกินไป เพราะอาจทำให้สัตว์ตกใจหรือเคลื่อนย้ายออกจากพื้นที่อาศัยเดิม การเที่ยวถ้ำที่มีสัตว์อาศัยอยู่จำเป็นต้องให้ความสำคัญกับความสงบเป็นพิเศษ เพื่อให้มนุษย์สามารถชมธรรมชาติได้โดยไม่ทำลายสมดุลของพื้นที่

 

ถ้ำใหญ่ผาตั้งมีลักษณะเป็นโถงถ้ำที่กว้างและมีโพรงถ้ำเล็กหลายส่วน แหล่งข้อมูลบางแห่งระบุว่าภายในมีโพรงถ้ำย่อยหลายชื่อ เช่น ถ้ำเล็กธารสวรรค์ ถ้ำเล็กผาตั้ง ถ้ำเล็กเทพสถิต ถ้ำเล็กธารหิมะ และถ้ำเล็กวรรณประเวศ รายละเอียดเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าถ้ำผาตั้งไม่ได้เป็นโพรงถ้ำเดี่ยวสั้น ๆ แต่มีระบบพื้นที่ภายในที่ซับซ้อนและเหมาะกับการเที่ยวแบบมีผู้นำทางมากกว่าการเดินสำรวจเองโดยไม่มีคนรู้เส้นทาง เพราะถ้ำที่มีหลายโพรงและหลายช่วงระดับพื้นอาจทำให้หลงทิศหรือเกิดอุบัติเหตุได้หากไม่มีความพร้อม

 

การเดินเข้าสู่ถ้ำควรเตรียมไฟฉายหรือไฟคาดศีรษะที่มีแสงสว่างเพียงพอ แม้ปากถ้ำจะมีแสงธรรมชาติ แต่เมื่อเดินลึกเข้าไปด้านใน แสงจะลดลงอย่างรวดเร็ว โทรศัพท์มือถือไม่ควรเป็นแหล่งแสงหลัก เพราะแบตเตอรี่อาจหมดและความสว่างอาจไม่พอสำหรับพื้นที่มืด พื้นถ้ำบางช่วงอาจมีความชื้น มูลค้างคาว เศษหิน หรือพื้นไม่เรียบ จึงควรสวมรองเท้าหุ้มส้นที่ยึดเกาะดี และควรเตรียมหน้ากากหรือผ้าปิดจมูกสำหรับผู้ที่ไวต่อฝุ่นหรือกลิ่นภายในถ้ำ

 

ถ้ำใหญ่ผาตั้งเหมาะกับการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์มากกว่าการเที่ยวแบบผจญภัยโดยไม่วางแผน นักท่องเที่ยวควรติดต่อเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติดอยภูนางหรือสอบถามคนในพื้นที่บ้านผาตั้งก่อนเดินทาง เพื่อยืนยันสภาพเส้นทางและความเหมาะสมของการเข้าชมในวันนั้น โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝนที่เส้นทางขึ้นเนินเขาอาจลื่นและพื้นที่ภายในถ้ำอาจมีความชื้นสูง การมีเจ้าหน้าที่หรือผู้นำทางท้องถิ่นช่วยให้การเดินทางปลอดภัยขึ้น และยังช่วยให้เข้าใจเรื่องราวของถ้ำได้มากกว่าการเดินชมเองแบบเงียบ ๆ

 

พื้นที่บ้านผาตั้ง ตำบลขุนควร เป็นพื้นที่ที่มีภูเขา ป่า และชุมชนชนบทของอำเภอปงรายล้อม การเดินทางมาถ้ำใหญ่ผาตั้งจึงให้ประสบการณ์ทั้งการชมถ้ำและการชมบรรยากาศชนบทภูเขา ระหว่างทางนักท่องเที่ยวจะได้เห็นพื้นที่เกษตร บ้านเรือนท้องถิ่น แนวเขา และสภาพแวดล้อมที่ยังคงความเรียบง่ายของพะเยาตอนใน การท่องเที่ยวลักษณะนี้เหมาะกับผู้ที่ชอบสถานที่ไม่พลุกพล่านและต้องการเข้าใจพื้นที่ผ่านเส้นทางมากกว่าการไปถึงจุดหมายเพียงอย่างเดียว

 

การเดินทาง ไปยังถ้ำใหญ่ผาตั้งสามารถเริ่มต้นจากตัวอำเภอปง จังหวัดพะเยา มุ่งหน้าไปยังตำบลขุนควรและบ้านผาตั้ง หมู่ที่ 6 ระยะทางจากตัวอำเภอปงประมาณ 20 กม. จากนั้นเข้าสู่บริเวณทางขึ้นถ้ำ ซึ่งต้องเดินขึ้นเนินเขาประมาณ 1 กม. สภาพเส้นทางไม่สูงชันมาก แต่ควรเดินด้วยความระมัดระวัง โดยเฉพาะหลังฝนตกหรือช่วงที่ดินชื้น นักท่องเที่ยวที่เดินทางจากตัวเมืองพะเยาควรวางแผนเวลาให้เพียงพอ เพราะระยะทางค่อนข้างไกลและบางช่วงเป็นเส้นทางท้องถิ่นที่ควรใช้ความเร็วอย่างเหมาะสม

 

ผู้ที่ใช้รถยนต์ส่วนตัวควรตรวจสอบเส้นทางล่วงหน้า ตั้งจุดหมายปลายทางเป็นบ้านผาตั้ง ตำบลขุนควร หรือสอบถามองค์การบริหารส่วนตำบลขุนควรและเจ้าหน้าที่อุทยานก่อนเดินทาง ในพื้นที่ภูเขาบางช่วงสัญญาณโทรศัพท์อาจไม่เสถียร จึงควรบันทึกแผนที่ไว้ล่วงหน้า เติมน้ำมันให้เพียงพอ และเดินทางในช่วงกลางวัน ไม่ควรเริ่มเดินทางขึ้นถ้ำช่วงเย็น เพราะพื้นที่ป่าและถ้ำจะมืดเร็ว ทำให้เสี่ยงต่อการเดินหลงหรือเกิดอุบัติเหตุ

 

สำหรับผู้ที่ไม่มีรถส่วนตัว สามารถเดินทางเข้าสู่อำเภอปงก่อน แล้วต่อรถท้องถิ่นหรือเหมารถไปยังบ้านผาตั้งและจุดเริ่มต้นทางขึ้นถ้ำ วิธีนี้ควรติดต่อรถล่วงหน้าและนัดเวลารับกลับให้ชัดเจน เพราะถ้ำไม่ได้อยู่ในเส้นทางที่มีรถโดยสารสาธารณะผ่านตลอดเวลา การมีแผนเดินทางกลับที่แน่นอนสำคัญมาก โดยเฉพาะหากใช้เวลาชมถ้ำนานหรือเดินทางเป็นกลุ่มเล็ก

 

ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการมาเที่ยวคือช่วงเช้าถึงช่วงสาย เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไป มีเวลาเดินขึ้นเนิน เข้าชมถ้ำ พักผ่อน และเดินทางกลับก่อนเย็น หากต้องการถ่ายภาพบริเวณปากถ้ำ ช่วงเช้าจะให้แสงธรรมชาติที่นุ่มและบรรยากาศสดชื่น ส่วนช่วงฤดูฝนป่าโดยรอบจะเขียวชอุ่ม แต่เส้นทางอาจลื่น จึงควรเพิ่มความระมัดระวังมากกว่าปกติ ฤดูแล้งเดินทางสะดวกขึ้น แต่ควรเตรียมน้ำดื่มให้เพียงพอ

 

อุปกรณ์ที่ควรเตรียม ได้แก่ ไฟฉายหลัก ไฟสำรองหรือแบตเตอรี่สำรอง รองเท้าหุ้มส้นที่กันลื่น น้ำดื่ม อาหารว่าง ยาประจำตัว ถุงขยะส่วนตัว หน้ากากหรือผ้าปิดจมูก และโทรศัพท์ที่ชาร์จแบตเตอรี่เต็ม หากต้องการเดินชมภายในถ้ำลึกขึ้น ควรมีผู้นำทางหรือเจ้าหน้าที่ร่วมเดินทาง ไม่ควรเข้าไปลึกในถ้ำคนเดียว และไม่ควรแยกตัวออกจากกลุ่ม เพราะภายในถ้ำมีโพรงและพื้นที่มืดที่อาจทำให้หลงทิศได้

 

ถ้ำใหญ่ผาตั้งเหมาะกับนักท่องเที่ยวที่มีสุขภาพพร้อมพอสมควร เพราะต้องเดินขึ้นเนินเขาและเดินในพื้นที่ถ้ำ ผู้สูงอายุ เด็กเล็ก หรือผู้ที่มีปัญหาการเดินควรพิจารณาความพร้อมก่อนเดินทาง หากต้องการเพียงชมบรรยากาศ อาจเลือกชมบริเวณปากถ้ำและพื้นที่โดยรอบแทนการเข้าไปลึกภายในถ้ำ การรู้ขีดจำกัดของตนเองเป็นส่วนสำคัญของการเที่ยวธรรมชาติอย่างปลอดภัย

 

ถ้ำที่มีค้างคาวจำนวนมากอาจมีกลิ่นและมูลค้างคาวสะสมในบางจุด นักท่องเที่ยวที่มีโรคภูมิแพ้ โรคทางเดินหายใจ หรือไวต่อฝุ่นควรเตรียมตัวให้เหมาะสมและหลีกเลี่ยงการอยู่ในจุดอับอากาศนานเกินไป ไม่ควรสัมผัสมูลค้างคาวโดยตรง และควรล้างมือหลังออกจากพื้นที่ถ้ำ การเที่ยวถ้ำลักษณะนี้ควรให้ความสำคัญกับสุขอนามัยควบคู่กับความปลอดภัยของเส้นทาง

 

ในมุมการเรียนรู้ธรรมชาติ ถ้ำใหญ่ผาตั้งเป็นพื้นที่ที่ช่วยให้เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างภูเขาหินปูน ถ้ำ หินงอกหินย้อย ค้างคาว และชุมชนได้อย่างชัดเจน หินงอกหินย้อยแสดงถึงกระบวนการทางธรณีวิทยาที่ใช้เวลายาวนาน ค้างคาวสะท้อนระบบนิเวศถ้ำที่ยังมีชีวิต ส่วนพระพุทธรูปและเรื่องราวฐานทหารไทยในอดีตสะท้อนมิติทางประวัติศาสตร์และความทรงจำของผู้คนในพื้นที่ องค์ประกอบเหล่านี้ทำให้ถ้ำใหญ่ผาตั้งเป็นสถานที่ที่มีเรื่องให้เรียนรู้มากกว่าการชมวิวทั่วไป

 

นักท่องเที่ยวควรหลีกเลี่ยงการทำลายธรรมชาติภายในถ้ำ เช่น การขีดเขียนผนังถ้ำ การเก็บหิน การหักหินงอกหินย้อย การส่งเสียงดัง การทิ้งขยะ หรือการใช้ไฟในลักษณะที่เสี่ยงต่อความเสียหาย สภาพแวดล้อมของถ้ำฟื้นตัวช้ามากและหินงอกหินย้อยบางส่วนใช้เวลานับร้อยหรือนับพันปีในการก่อตัว การเดินทางเข้าไปชมถ้ำจึงควรเป็นการเข้าไปอย่างอ่อนน้อมและออกมาโดยไม่ทิ้งร่องรอยไว้

 

หากต้องการจัดเส้นทางเที่ยวใกล้เคียง สามารถเชื่อมถ้ำใหญ่ผาตั้งกับอุทยานแห่งชาติดอยภูนาง น้ำตกธารสวรรค์ น้ำตกตาดปู่เข่ง น้ำตกห้วยต้นผึ้ง ตัวอำเภอปง และเส้นทางภูลังกาได้ ขึ้นอยู่กับเวลาที่มีและสภาพเส้นทาง หากมีเวลา 1 วันควรเลือกถ้ำใหญ่ผาตั้งเป็นจุดหลักและแวะจุดใกล้เคียงไม่มากเกินไป แต่ถ้ามีเวลา 2 วัน 1 คืน สามารถพักในตัวอำเภอปงหรือพื้นที่ใกล้เคียง แล้วจัดเส้นทางธรรมชาติแบบไม่เร่งรีบได้มากขึ้น

 

สำหรับอาหารและที่พัก นักท่องเที่ยวสามารถใช้ตัวอำเภอปงเป็นฐานหลักในการเดินทาง เพราะมีร้านอาหาร ร้านกาแฟ ที่พัก และบริการพื้นฐานมากกว่าบ้านผาตั้งโดยตรง ส่วนผู้ที่ต้องการใกล้ธรรมชาติสามารถสอบถามบ้านพักหรือพื้นที่กางเต็นท์ของอุทยานแห่งชาติดอยภูนางล่วงหน้า การเลือกพักในอำเภอปงจะช่วยให้เดินทางไปถ้ำในช่วงเช้าได้สะดวกและมีเวลาสำรวจพื้นที่โดยไม่ต้องเร่งรีบกลับไกลในวันเดียว

 

ถ้ำใหญ่ผาตั้งเป็นสถานที่ที่ควรค่าแก่การพัฒนาในแนวทางอนุรักษ์ เพราะมีครบทั้งธรรมชาติ ประวัติศาสตร์ และเรื่องราวท้องถิ่น หากมีการดูแลเส้นทาง ความสะอาด ป้ายเตือน และการให้ข้อมูลแก่ผู้มาเยือนอย่างเหมาะสม สถานที่แห่งนี้สามารถเป็นแหล่งเรียนรู้ธรรมชาติและประวัติศาสตร์ของอำเภอปงได้อย่างดี แต่การพัฒนาไม่ควรทำลายความเป็นธรรมชาติของถ้ำหรือรบกวนค้างคาว ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของระบบนิเวศที่ทำให้ถ้ำแห่งนี้ยังมีชีวิต

 

โดยสรุป ถ้ำใหญ่ผาตั้งเป็นแหล่งท่องเที่ยวพะเยาที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว ตั้งอยู่บนดอยเตี้ยในบ้านผาตั้ง ตำบลขุนควร อำเภอปง ภายในมีพระพุทธรูปที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์การต่อสู้กับคอมมิวนิสต์ มีหินงอกหินย้อยสวยงาม มีค้างคาวจำนวนมาก และมีบรรยากาศถ้ำธรรมชาติที่เหมาะกับผู้ที่รักการสำรวจ หากเตรียมตัวให้พร้อม ติดต่อเจ้าหน้าที่ก่อนเดินทาง ใช้ความระมัดระวัง และเคารพธรรมชาติ ถ้ำแห่งนี้จะเป็นหนึ่งในประสบการณ์ที่ทำให้เห็นพะเยาในมุมลึก เงียบ และน่าจดจำมากขึ้น

 

 

ตอบ: ถ้ำใหญ่ผาตั้งอยู่ที่บ้านผาตั้ง หมู่ที่ 6 ตำบลขุนควร อำเภอปง จังหวัดพะเยา ในเขตอุทยานแห่งชาติดอยภูนางและพื้นที่หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ ภน. 1

 

ตอบ: จุดเด่นคือเป็นถ้ำบนดอยเตี้ย มีโถงถ้ำกว้าง หินงอกหินย้อยสวยงาม พระพุทธรูปที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ฐานทหารไทย และเป็นที่อยู่อาศัยของค้างคาวจำนวนมาก

 

ตอบ: จากบริเวณทางเข้าต้องเดินขึ้นเนินเขาประมาณ 1 กม. เส้นทางไม่สูงชันมาก แต่ควรใส่รองเท้าที่เหมาะกับทางธรรมชาติ

 

ตอบ: ภายในมีพระพุทธรูป หินงอกหินย้อย โพรงถ้ำย่อยหลายส่วน บรรยากาศถ้ำธรรมชาติ และค้างคาวจำนวนมากที่อาศัยอยู่ในถ้ำ

 

ตอบ: เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่ชอบธรรมชาติ การสำรวจถ้ำ การเดินขึ้นเนินเขา การเรียนรู้ประวัติศาสตร์ท้องถิ่น และการเที่ยวแบบไม่พลุกพล่าน

 

ตอบ: ควรเตรียมไฟฉาย ไฟสำรอง รองเท้ากันลื่น น้ำดื่ม หน้ากากหรือผ้าปิดจมูก ถุงขยะส่วนตัว และควรติดต่อเจ้าหน้าที่หรือคนในพื้นที่ก่อนเข้าชม

 

ตอบ: จากตัวอำเภอปงเดินทางไปยังตำบลขุนควรและบ้านผาตั้ง ระยะทางประมาณ 20 กม. จากนั้นเดินขึ้นเนินเขาประมาณ 1 กม. เพื่อเข้าสู่ปากถ้ำ

 

ตอบ: สามารถจัดทริปร่วมกับบ้านผาตั้ง หน่วยพิทักษ์อุทยานฯ ภน. 1 น้ำตกธารสวรรค์ อุทยานแห่งชาติดอยภูนาง ตัวอำเภอปง และไดโนเสาร์เชียงม่วนได้