วัดวัง

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07.00 - 17.00 น.

 

วัดวัง จังหวัดพัทลุง เป็นปูชนียสถานและโบราณสถานสำคัญของเมืองพัทลุง ตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ตำบลลำปำ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ห่างจากตัวเมืองพัทลุงประมาณ 6 - 7 กม. ตามเส้นทางถนนอภัยอภิรักษ์หรือทางหลวงหมายเลข 4047 ซึ่งเป็นเส้นทางเดียวกับพื้นที่ลำปำและวังเจ้าเมืองพัทลุง วัดแห่งนี้เป็นวัดเก่าแก่ที่อยู่คู่เมืองพัทลุงมาตลอดช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ เคยเป็นสถานที่ประกอบพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการเมืองพัทลุง และยังเป็นแหล่งรวมงานสถาปัตยกรรมไทย จิตรกรรมฝาผนัง พระพุทธรูปปูนปั้น เจดีย์ ธรรมาสน์ลายทอง และวัตถุสำคัญที่สะท้อนความรุ่งเรืองของเมืองลำปำในอดีต

 

วัดวังมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการทำความเข้าใจพัทลุงในฐานะเมืองประวัติศาสตร์ เพราะพื้นที่ลำปำเคยเป็นศูนย์กลางเมืองพัทลุงก่อนการย้ายเมืองไปตั้งที่ตำบลคูหาสวรรค์ในเวลาต่อมา วัดวังจึงไม่ได้เป็นเพียงวัดประจำชุมชน แต่เป็นวัดที่สัมพันธ์กับระบบการปกครองของเมือง เจ้าเมืองพัทลุง วังเจ้าเมือง พิธีราชการ และชีวิตของผู้คนในลำปำอย่างใกล้ชิด เมื่อเดินชมวัดแห่งนี้ ผู้มาเยือนจะเห็นร่องรอยของยุคสมัยที่วัด วัง และเมืองอยู่ในพื้นที่เดียวกัน และต่างทำหน้าที่เป็นศูนย์รวมของศรัทธา อำนาจ และวัฒนธรรมท้องถิ่น

 

ประวัติของวัดวังมีหลายชั้นข้อมูล แหล่งข้อมูลท้องถิ่นและแหล่งท่องเที่ยวระบุว่าวัดเดิมเป็นวัดโบราณ สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย ต่อมาได้รับการสร้างขึ้นใหม่โดยพระยาพัทลุง (ทองขาว) ในสมัยรัชกาลที่ 3 ส่วนแหล่งข้อมูลด้านศิลปกรรมอธิบายว่าวัดวังเป็นวัดโบราณคู่เมืองพัทลุงในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ และมีบทบาทสำคัญในการประกอบพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการเมืองพัทลุง พื้นที่แห่งนี้จึงเป็นหลักฐานสำคัญของความต่อเนื่องทางศาสนาและการปกครองท้องถิ่นของเมืองพัทลุง

 

ชื่อ “วัดวัง” มีคำอธิบายในท้องถิ่น 2 แนวทาง แนวทางแรกกล่าวว่าทางทิศใต้ของวัดมีวังน้ำลึกมาก เรียกว่า “หัววัง” จึงเรียกวัดนี้ว่าวัดวัง อีกแนวทางหนึ่งกล่าวว่าวัดตั้งอยู่ใกล้กับวังเจ้าเมืองพัทลุง จึงเรียกว่าวัดวัง ชื่อของวัดจึงสะท้อนทั้งภูมิประเทศและประวัติศาสตร์พื้นที่ เพราะบริเวณลำปำมีทั้งสายน้ำ คลอง ชุมชน วัด และวังเจ้าเมืองอยู่ใกล้กัน ทำให้ชื่อวัดกลายเป็นร่องรอยของความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติและระบบเมืองในอดีต

 

ในสมัยรัตนโกสินทร์ วัดวังเคยเป็นสถานที่ประกอบพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ซึ่งเป็นพิธีสำคัญที่ข้าราชการในหัวเมืองแสดงความจงรักภักดีและความซื่อสัตย์ต่อพระมหากษัตริย์ พิธีนี้ทำให้วัดวังมีฐานะเป็นพื้นที่พิธีกรรมทางราชการ ไม่ใช่เพียงพื้นที่ประกอบศาสนกิจของชาวบ้านเท่านั้น การที่วัดถูกเลือกใช้ในพิธีสำคัญเช่นนี้สะท้อนบทบาทของวัดในฐานะพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่สามารถรองรับทั้งศาสนาและระเบียบราชการของเมืองได้ในเวลาเดียวกัน

 

ต่อมาเมื่อมีการย้ายเมืองพัทลุงจากตำบลลำปำไปตั้งที่ตำบลคูหาสวรรค์ บทบาทของพื้นที่ลำปำลดลง วัดวังจึงค่อย ๆ ชำรุดทรุดโทรมตามการเปลี่ยนแปลงศูนย์กลางเมือง จนได้รับการบูรณะขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2512 การบูรณะครั้งนี้มีความสำคัญมาก เพราะช่วยรักษาโบราณสถานและศิลปกรรมสำคัญไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา หากไม่มีการฟื้นฟู วัดที่เคยเป็นศูนย์กลางพิธีกรรมของเมืองอาจสูญเสียหลักฐานสำคัญทางประวัติศาสตร์ไปตามกาลเวลา

 

สิ่งสำคัญที่สุดของวัดวังคือ พระอุโบสถ ซึ่งเป็นสถาปัตยกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ ตัวอาคารก่ออิฐถือปูน มีหลังคาทรงไทย มุงกระเบื้อง ประดับด้วยช่อฟ้า ใบระกา และมีมุขเด็จยื่นออกมาด้านหน้า รอบพระอุโบสถมีระเบียงคดล้อมรอบ ทำให้ผังอาคารมีความสง่างามและเป็นระเบียบแบบแผน พระอุโบสถแห่งนี้เหมาะสำหรับผู้สนใจศึกษาสถาปัตยกรรมไทย เพราะแสดงให้เห็นทั้งงานโครงสร้าง งานประดับ และการจัดพื้นที่ศาสนสถานในสมัยรัตนโกสินทร์อย่างชัดเจน

 

ภายในพระอุโบสถประดิษฐานหมู่พระพุทธรูปลงรักปิดทองและพระประธานปูนปั้นปางมารวิชัย องค์ประกอบภายในให้ความรู้สึกสงบและศักดิ์สิทธิ์ตามแบบพระอุโบสถโบราณ จุดเด่นที่ทำให้วัดวังโดดเด่นกว่าวัดทั่วไปคือภาพจิตรกรรมฝาผนังสีฝุ่นบนผนังทั้ง 4 ด้าน ซึ่งเล่าเรื่องพุทธประวัติ เทพชุมนุม และเรื่องราวทางพระพุทธศาสนา ภาพเหล่านี้ได้รับการยกย่องว่าเป็นงานจิตรกรรมที่มีคุณค่าสูงของจังหวัดพัทลุง และเป็นหลักฐานสำคัญของฝีมือช่างในช่วงรัตนโกสินทร์ตอนต้นถึงสมัยรัชกาลที่ 4

 

จิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถวัดวังมีความสำคัญทั้งในเชิงศิลปะและประวัติศาสตร์ เนื้อหาหลักเกี่ยวกับพุทธประวัติและเทพชุมนุม ใช้เทคนิคสีฝุ่นแบบดั้งเดิม มีการวางองค์ประกอบภาพเป็นระบบ และแสดงรายละเอียดของบุคคล เครื่องแต่งกาย สถาปัตยกรรม และฉากเรื่องราวทางศาสนาอย่างประณีต มีการกล่าวกันว่าภาพจิตรกรรมเหล่านี้อาจเป็นฝีมือช่างคณะเดียวกับช่างที่เขียนภาพจิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ทำให้วัดวังเป็นจุดหมายสำคัญสำหรับผู้สนใจงานจิตรกรรมไทยโบราณ

 

รอบระเบียงคดของพระอุโบสถมีพระพุทธรูปปูนปั้นปางต่าง ๆ ประดิษฐานเรียงรายจำนวน 108 องค์ เป็นภาพที่สร้างความประทับใจให้ผู้มาเยือน เพราะพระพุทธรูปจำนวนมากเรียงรอบพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์อย่างเป็นระเบียบ พระพุทธรูปเหล่านี้ไม่ได้มีคุณค่าเฉพาะด้านความงาม แต่ยังสะท้อนความตั้งใจของผู้สร้างในการทำให้พระอุโบสถเป็นศูนย์รวมศรัทธาขนาดใหญ่ การเดินชมระเบียงคดจึงเป็นการเรียนรู้พุทธศิลป์และความศรัทธาของคนพัทลุงในอดีตไปพร้อมกัน

 

นอกจากพระอุโบสถและพระพุทธรูป 108 องค์แล้ว วัดวังยังมีพระเจดีย์ย่อมุมไม้สิบสองจำนวน 2 องค์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของวัดในสมัยรัตนโกสินทร์ เจดีย์เหล่านี้ช่วยเติมความสมบูรณ์ให้ผังศาสนสถาน และสะท้อนรูปแบบสถาปัตยกรรมที่นิยมในช่วงเวลานั้น ผู้ที่เดินชมวัดควรสังเกตการจัดวางพระอุโบสถ เจดีย์ ระเบียงคด และพื้นที่โดยรอบ เพราะทั้งหมดทำงานร่วมกันในฐานะศาสนสถานสำคัญของเมือง ไม่ใช่อาคารที่แยกขาดจากกัน

 

อีกสิ่งสำคัญคือ ธรรมาสน์จำหลักไม้ลายทอง ซึ่งเป็นงานช่างไม้ที่มีคุณค่ามาก ธรรมาสน์นี้จำหลักลวดลายดอกไม้และพรรณพฤกษาอย่างประณีต โดยมีข้อมูลว่ารัชกาลที่ 6 ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อทรงพระราชอุทิศในงานพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2453 งานจำหลักไม้ลายทองชิ้นนี้จึงมีคุณค่าทั้งด้านศิลปกรรม งานช่างราชสำนัก และประวัติศาสตร์ราชพิธี

 

วัดวังยังมีตู้พระธรรมลายรดน้ำที่เก็บรักษาไว้ในกุฏิเจ้าอาวาส ลักษณะเป็นตู้สี่เหลี่ยมแบบขาสิงห์ เขียนลายรดน้ำกนกก้านแย่งประกอบลายสัตว์ นับเป็นศิลปกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้นที่มีความน่าสนใจสูง ตู้พระธรรมประเภทนี้ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องใช้สำหรับเก็บคัมภีร์ แต่เป็นงานศิลปะที่สะท้อนความเคารพต่อพระธรรมคำสอนและฝีมือช่างไทยในอดีต

 

อีกวัตถุสำคัญคือโอ่งน้ำสมัยราชวงศ์ชิงจำนวน 2 ใบ ซึ่งเคยใช้ในพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการเมืองพัทลุง โอ่งน้ำเหล่านี้เป็นหลักฐานที่จับต้องได้ของพิธีกรรมทางราชการในอดีต ทำให้ผู้มาเยือนได้เห็นว่าวัดวังไม่ได้เป็นเพียงสถานที่เล่าเรื่องพิธีถือน้ำผ่านข้อความในเอกสาร แต่ยังมีวัตถุที่เชื่อมโยงกับพิธีนั้นโดยตรงหลงเหลืออยู่ในพื้นที่

 

กรมศิลปากรได้ประกาศขึ้นทะเบียนวัดวังเป็นโบราณสถานแห่งชาติ 2 ครั้ง ครั้งแรกขึ้นทะเบียนโดยยังไม่ได้กำหนดแนวเขต และต่อมามีการประกาศกำหนดพื้นที่โบราณสถานประมาณ 9 ไร่ 1 งาน 46 ตารางวา การขึ้นทะเบียนนี้ยืนยันคุณค่าของวัดวังในฐานะแหล่งศิลปกรรมและโบราณสถานของประเทศ ผู้มาเยือนจึงควรปฏิบัติตัวอย่างระมัดระวัง ไม่จับต้องจิตรกรรม ไม่ขีดเขียนผนัง ไม่ปีนป่ายส่วนของอาคาร และไม่รบกวนพื้นที่ศาสนสถานที่ยังใช้งานอยู่

 

ในปัจจุบันวัดวังยังคงเป็นวัดสำคัญในพื้นที่ลำปำและใช้ประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาในวาระต่าง ๆ ขณะเดียวกันก็ทำหน้าที่เป็นแหล่งเรียนรู้ทางศิลปกรรมสำหรับนักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ นักท่องเที่ยว และผู้สนใจประวัติศาสตร์พัทลุง เจ้าอาวาสที่แหล่งข้อมูลด้านแหล่งศิลปกรรมระบุคือพระครูกิตติญาณโกวิท ซึ่งให้ข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับประวัติวัดวังและความเก่าแก่ของวัดในสมัยอยุธยาตอนปลาย

 

พื้นที่สำคัญภายในวัดควรเริ่มชมจากพระอุโบสถ ซึ่งเป็นศูนย์กลางของวัดและเป็นจุดที่เก็บรักษาจิตรกรรมฝาผนัง จากนั้นเดินชมระเบียงคดและพระพุทธรูป 108 องค์ ต่อด้วยพระเจดีย์ ธรรมาสน์ลายทอง ตู้พระธรรมลายรดน้ำ และบริเวณโดยรอบที่เชื่อมโยงกับวัดวังและวังเจ้าเมืองพัทลุง หากมีเวลา ควรเดินทางต่อไปยังวังเจ้าเมืองพัทลุงซึ่งอยู่ใกล้กันมาก เพราะทั้งสองสถานที่ช่วยอธิบายกันและกันอย่างสมบูรณ์ วัดบอกเล่าศรัทธาและพิธีกรรม ส่วนวังบอกเล่าชีวิตและอำนาจของเจ้าเมือง

 

การเดินทาง ไปวัดวังทำได้สะดวกจากตัวเมืองพัทลุง ใช้ถนนอภัยอภิรักษ์หรือทางหลวงหมายเลข 4047 มุ่งหน้าไปตำบลลำปำ ระยะทางประมาณ 6 กม. วัดตั้งอยู่ทางขวาก่อนถึงวังเจ้าเมืองพัทลุง หากเดินทางโดยรถไฟสามารถลงที่สถานีรถไฟพัทลุงแล้วต่อรถรับจ้างหรือรถในพื้นที่ไปยังลำปำได้ เส้นทางนี้เหมาะสำหรับจัดเป็นทริปประวัติศาสตร์ในครึ่งวัน โดยเชื่อมวัดวัง วังเจ้าเมืองพัทลุง หาดแสนสุขลำปำ ตลาดน้ำลำปำ และวัดป่าลิไลยก์เข้าด้วยกัน

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเข้าชมคือช่วงเช้าถึงบ่าย เพราะมีแสงเพียงพอสำหรับสังเกตรายละเอียดสถาปัตยกรรมและจิตรกรรมฝาผนัง ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ สำรวมกิริยา และใช้เสียงเบาเมื่ออยู่ในพระอุโบสถ เนื่องจากวัดยังเป็นพื้นที่ศาสนา ไม่ใช่พิพิธภัณฑ์ที่แยกออกจากการใช้งานจริง หากต้องการถ่ายภาพควรถ่ายด้วยความระมัดระวัง หลีกเลี่ยงการใช้แฟลชกับจิตรกรรมฝาผนัง และไม่ขยับวัตถุใด ๆ ภายในวัด

 

วัดวังเหมาะกับผู้ที่ต้องการเข้าใจพัทลุงอย่างลึกซึ้ง เพราะเป็นสถานที่ที่เชื่อมประวัติศาสตร์เมืองลำปำ ระบบเจ้าเมือง พิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยา ศิลปกรรมรัตนโกสินทร์ จิตรกรรมฝาผนัง และพระพุทธรูป 108 องค์ไว้ในพื้นที่เดียว การมาเยือนวัดแห่งนี้จึงไม่ใช่เพียงการไหว้พระในวัดเก่า แต่เป็นการเดินเข้าสู่ช่วงเวลาที่พัทลุงเคยมีลำปำเป็นศูนย์กลางเมือง และวัดวังเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญของศาสนา ศิลปกรรม และราชพิธีของเมือง

 

 

ตอบ: วัดวังตั้งอยู่หมู่ที่ 4 ตำบลลำปำ อำเภอเมืองพัทลุง จังหวัดพัทลุง ห่างจากตัวเมืองประมาณ 6 กม. และอยู่ใกล้วังเจ้าเมืองพัทลุง

 

ตอบ: วัดวังเปิดทุกวัน เวลา 07.00 - 17.00 น.

 

ตอบ: ไม่มีค่าเข้าชมสำหรับการเข้าสักการะและชมพื้นที่วัด

 

ตอบ: วัดวังเป็นวัดโบราณคู่เมืองพัทลุง เคยใช้ประกอบพิธีถือน้ำพระพิพัฒน์สัตยาของข้าราชการเมืองพัทลุง และเป็นแหล่งรวมศิลปกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ที่สำคัญของจังหวัด

 

ตอบ: สิ่งสำคัญคือพระอุโบสถสมัยรัตนโกสินทร์ ภาพจิตรกรรมฝาผนังสีฝุ่น พระพุทธรูปปูนปั้น 108 องค์ พระเจดีย์ ธรรมาสน์จำหลักไม้ลายทอง ตู้พระธรรมลายรดน้ำ และโอ่งน้ำสมัยราชวงศ์ชิง

 

ตอบ: จิตรกรรมฝาผนังภายในพระอุโบสถเขียนเรื่องพุทธประวัติ เทพชุมนุม และเนื้อหาทางพระพุทธศาสนา ใช้เทคนิคสีฝุ่น และเป็นงานจิตรกรรมสำคัญของพัทลุง

 

ตอบ: จากตัวเมืองพัทลุงใช้ถนนอภัยอภิรักษ์หรือทางหลวงหมายเลข 4047 ไปตำบลลำปำ ระยะทางประมาณ 6 กม. วัดอยู่ทางขวาก่อนถึงวังเจ้าเมืองพัทลุง

 

ตอบ: สามารถเที่ยวคู่กับวังเจ้าเมืองพัทลุง วัดวิหารเบิก หาดแสนสุขลำปำ ตลาดน้ำลำปำ วัดป่าลิไลยก์ อนุสาวรีย์พระยาทุกขราษฎร์ และวัดคูหาสวรรค์ได้