มัสยิดหลวงโกชาอิศหาก
Rating: 3.4/5 (5 votes)
สถานที่ท่องเที่ยวกรุงเทพมหานคร
สถานที่ท่องเที่ยวในประเทศไทย
วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
มัสยิดหลวงโกชาอิศหาก เป็นมัสยิดเก่าแก่แห่งหนึ่งของกรุงเทพมหานครที่ตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาด้านตะวันออก ใกล้กับวัดเกาะ (วัดสัมพันธวงศ์) ในย่านที่ปัจจุบันผู้คนคุ้นชื่อว่าไชน่าทาวน์หรือเยาวราช ความโดดเด่นของสถานที่แห่งนี้ไม่ได้อยู่เพียงแค่ความแปลกตาของมัสยิดที่ตั้งอยู่กลางย่านชุมชนจีน หากแต่อยู่ที่ประวัติศาสตร์ของผู้คนและการก่อร่างของชุมชนมุสลิมที่กลมกลืนอยู่ในเมืองท่าเก่าของกรุงเทพฯ อย่างแนบเนียน
มัสยิดหลวงโกชาอิศหากสร้างขึ้นบนพื้นที่ซึ่งเกี่ยวพันกับตระกูลของหลวงโกชาอิศหาก โดยบ้านของท่านอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาด้านตรงข้าม คือบริเวณคลองสาน เรื่องราวเริ่มต้นย้อนกลับไปในสมัยรัชกาลพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ “นายหวัน มูซา” พ่อค้าจากไทรบุรีเดินทางเข้ามาค้าขายและตั้งถิ่นฐานอยู่ในเมืองธนบุรี นายหวัน มูซาเป็นบิดาของหลวงโกชา และแต่งงานกับนางสาวเลี๊ยบ ซึ่งเป็นลูกสาวชาวจีนย่านสวนมะลิ สิ่งนี้สะท้อนภาพกรุงเทพฯ ในฐานะเมืองพหุวัฒนธรรมที่ผู้คนต่างเชื้อชาติศาสนาเชื่อมโยงกันได้ด้วยการค้าและการตั้งถิ่นฐาน
ที่ดินของหลวงโกชามีทั้งสองฟากแม่น้ำเจ้าพระยา โดยฝั่งคลองสานมีพื้นที่ประมาณ 12 ไร่ เคยมีพวกข้าทาสทำสวนผลไม้ยาวนานจนถึงช่วงเลิกทาส ต่อมาเมื่อมีการตัดถนนเจริญนครในสมัยรัชกาลที่ 7 ที่ดินบริเวณดังกล่าวถูกแบ่งเป็นสองส่วน และพื้นที่ส่วนใหญ่ซึ่งติดริมแม่น้ำยังคงเป็นบริเวณที่อยู่อาศัยของลูกหลานในปัจจุบัน ส่วนที่ดินฝั่งตรงข้ามซึ่งเยื้องกับบ้านถูกใช้เป็นที่เก็บสินค้าและเป็นคลังสินค้า เพราะหลวงโกชาอิศหากเป็นพ่อค้าติดต่อค้าขายด้วย ที่ดินแปลงนี้มีถนนทรงวาดตัดผ่านและเป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญของย่านการค้าเก่าแก่ริมเจ้าพระยา
หลวงโกชาอิศหากมีบุตรธิดาหลายคน โดยบุตรชาย 3 คนที่ถูกกล่าวถึงคือ พระโกชาอิศหาก (หมัด) พระยาสมันตรัฐบุรินทร์ (ตุ๋ย บินอับดุลลา) และขุนกาญจนประศาสน์ คำว่า “บินอับดุลลา” เป็นนามสกุลของพระยาสมันตรัฐฯ ที่ได้รับพระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระมงกุฏเกล้าเจ้าอยู่หัว ขณะเดียวกันหลวงโกชาอิศหากยังรับราชการอยู่ถึง 4 แผ่นดินเริ่มตั้งแต่รัชกาลที่ 5 โดยทำหน้าที่เป็นล่ามและรับเครื่องราชบรรณาการ ดอกไม้เงินดอกไม้ทอง จึงไม่น่าแปลกที่เมื่อชาวต่างชาตินำเครื่องราชบรรณาการเข้ามาในกรุงเทพฯ ก็จะมาพักที่บ้านของท่านก่อน และหลวงโกชาจึงทำหน้าที่ถวายเครื่องราชบรรณาการต่อไปในนามของรัฐ
เมื่อกาลเวลาผ่านไปและบทบาทคลังสินค้าลดลง ที่ดินฝั่งถนนทรงวาดบางส่วนถูกขายไป เหลือพื้นที่ราว 2 ไร่เศษ และเป็นจุดที่หลวงโกชาเกณฑ์ลูกหลานช่วยกันสร้างสุเหร่าไว้เป็นที่ละหมาดรวมกัน เนื่องจากสุเหร่าอยู่ใกล้วัดเกาะจึงเรียกกันว่า “สุเหร่าวัดเกาะ” อีกทั้งพื้นที่ส่วนหนึ่งยังทำเป็นกุโบร์ คือที่ฝังศพ และมีการฝังศพของคนในตระกูลรวมถึงคุณปู่ตามคำบอกเล่าของลูกหลานในบทสัมภาษณ์ที่คุณให้มา สุเหร่าแห่งนี้ไม่ได้จดทะเบียนจึงไม่มีชื่อเป็นทางการ และไม่มีคณะกรรมการมัสยิดเหมือนมัสยิดที่จดทะเบียน แต่ชุมชนยังคงสืบสานการปกครองดูแลกันมาตลอด โดยใช้รายได้จากการให้เช่าที่และอาคารรอบมัสยิดเป็นทุน
ลักษณะสำคัญของมัสยิดหลวงโกชาอิศหากคือความเป็น “มัสยิดเปิด” ใครมาใช้ก็ได้ กุโบร์ก็เป็นพื้นที่สาธารณะเช่นกัน ในแต่ละวันศุกร์จะมีมุสลิมเข้ามาละหมาดประมาณ 100 คน ส่วนมากเป็นผู้ทำงานหรืออาศัยอยู่ในบริเวณนั้น ความพิเศษอีกอย่างคือมัสยิดแห่งนี้ตั้งอยู่ใจกลางไชน่าทาวน์อย่างกลมกลืน ตัวอาคารมีเสน่ห์เป็นสไตล์ยุโรป ขณะเดียวกันชื่อมัสยิดเป็นชื่อแบบไทยซึ่งตั้งใจให้ผู้คนและลูกหลานได้ทราบรากประวัติของผู้เริ่มก่อสร้าง และย้ำความเป็นคนไทยที่นับถือศาสนาอิสลามที่อยู่ร่วมกับวัฒนธรรมจีนอย่างสมานฉันท์และกลมเกลียว
การเดินทาง: สามารถมาจากย่านเยาวราช/ถนนทรงวาด แล้วเดินต่อเข้ามาตามแนวชุมชนริมน้ำ (แนะนำมาช่วงเช้าถึงบ่ายเพื่อความสะดวกในการเดินชมและถ่ายภาพ)
| ชื่อสถานที่ | มัสยิดหลวงโกชาอิศหาก (สุเหร่าวัดเกาะ) |
| จุดเด่นของมัสยิด | มัสยิดเก่าแก่ใจกลางไชน่าทาวน์ ตั้งอยู่ริมเจ้าพระยา มีอาคารสไตล์ยุโรป และมีเรื่องราวชุมชนมุสลิมไทยที่อยู่ร่วมกับชุมชนจีนอย่างกลมกลืน |
| ผู้ดูแลมัสยิด | ลูกหลานในตระกูลของหลวงโกชาอิศหาก (ดูแลสืบทอดกันมา) |
| สถานที่ใกล้เคียง | วัดสัมพันธวงศ์ (0.2 กม.), ถนนทรงวาด (0.4 กม.), ถนนเยาวราช (0.6 กม.), MRT วัดมังกร (1.0 กม.), ตลาดสำเพ็ง (1.1 กม.) |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | ก๋วยจั๊บนายเอ็ก (0.5 กม. โทร. 02-226-4651), เท็กซัสสุกี้ เยาวราช (0.7 กม. โทร. 02-623-3298) |
| ที่พักใกล้เคียง | Shanghai Mansion Bangkok (0.8 กม. โทร. 02-221-2121), Hotel Royal Bangkok @ Chinatown (0.9 กม. โทร. 02-226-0026) |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: บุคคลทั่วไปสามารถเข้าเยี่ยมชมมัสยิดหลวงโกชาอิศหากได้หรือไม่?
ตอบ: โดยทั่วไปสามารถเข้าเยี่ยมชมได้ แต่ควรแต่งกายสุภาพและหลีกเลี่ยงการรบกวนช่วงเวลาละหมาด
ถาม: ควรแต่งกายอย่างไรเมื่อเข้าไปในมัสยิด?
ตอบ: แนะนำเสื้อผ้ามิดชิด สุภาพ ไม่รัดรูป และเคารพกติกาของศาสนสถาน
ถาม: มัสยิดแห่งนี้มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์อย่างไร?
ตอบ: เป็นศาสนสถานของชุมชนมุสลิมไทยในย่านการค้าเก่าริมเจ้าพระยา เชื่อมโยงเรื่องราวของตระกูลหลวงโกชาอิศหากกับพัฒนาการเมืองท่าและชุมชนไชน่าทาวน์
ถาม: เดินทางมาที่นี่ด้วยขนส่งสาธารณะสะดวกไหม?
ตอบ: สะดวก โดยมาลงย่านเยาวราช/ทรงวาดหรือ MRT วัดมังกร แล้วเดินต่อเข้าชุมชนริมน้ำระยะสั้น
ถาม: ถ่ายภาพภายในมัสยิดได้หรือไม่?
ตอบ: ควรขออนุญาตก่อน และหลีกเลี่ยงการถ่ายในช่วงประกอบศาสนกิจเพื่อความเหมาะสม
แสดงความเห็น
| คำค้น (ขั้นสูง) |
ภูมิภาค
|

หมวดหมู่:
กลุ่ม: