วัดจันทารามวรวิหาร

Rating: 4.5/5 (4 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06:00 – 18:00 น. (แนะนำโทรยืนยันก่อนเดินทาง โดยเฉพาะช่วงมีพิธี)

 

วัดจันทารามวรวิหาร เป็นวัดหลวงบนถนนเทอดไทฝั่งธนบุรีที่ให้ความรู้สึก “วัดของชุมชน” แบบชัดเจน คือไม่ใช่วัดที่คนมาไหว้พระแล้วรีบกลับอย่างเดียว แต่เป็นศูนย์กลางศรัทธาและจังหวะชีวิตของย่านบางยี่เรือ–ตลาดพลูที่เดินต่อเนื่องมานาน ใครที่ชอบเที่ยวกรุงเทพแบบได้ทั้งเรื่องเล่าเก่า ๆ งานช่าง และบรรยากาศชุมชนจริง จะรู้สึกว่าวัดนี้มีเสน่ห์แบบไม่ต้องปรุงเยอะ แค่เดินช้า ๆ แล้วสังเกต รายละเอียดจะค่อย ๆ เปิดให้เห็นเอง

 

วัดนี้เป็นวัดโบราณที่เชื่อกันว่าสร้างมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา เดิมเรียกกันว่า “วัดบางยี่เรือกลาง” หรือ “วัดกลาง” เพราะตำแหน่งของวัดอยู่ “กลาง” ระหว่างวัดสำคัญของพื้นที่ในยุคที่การเรียกชื่อวัดยังไม่เป็นทางการเหมือนปัจจุบัน ชุมชนจะเรียกวัดตามที่ตั้งและลำดับระยะจากตัวเมืองหรือจากเส้นทางหลัก จึงเกิดชุดคำที่คุ้นหูอย่าง “ใน–กลาง–นอก” เพื่อให้เข้าใจตรงกันว่าวัดไหนอยู่ใกล้หรือไกลกว่าในแนวเส้นทางเดียวกัน

 

ความหมายของ “กลาง” ในกรณีนี้ถูกเล่าไว้ว่า วัดจันทารามอยู่ระหว่างวัด 2 วัด คือวัดบางยี่เรือใน (วัดราชคฤห์ในปัจจุบัน) และวัดอินทาราม ทำให้คนในพื้นที่เรียกวัดตามตำแหน่งว่า “บางยี่เรือใน–บางยี่เรือกลาง–บางยี่เรือนอก” ซึ่งเป็นวิธีเรียกแบบบ้าน ๆ แต่สะท้อนภูมิศาสตร์ชุมชนสมัยก่อนที่อาศัยคลองและเส้นทางท้องถิ่นเป็นแกนชีวิตได้ดีมาก พอเราเข้าใจที่มาของชื่อเดิม เราจะเริ่มเห็นว่า วัดนี้ไม่ได้เป็นแค่อาคารศาสนสถาน แต่เป็น “หมุดกลาง” ของพื้นที่จริง ๆ

 

ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 3 มีการบูรณะครั้งสำคัญ โดยพระยาสุรเสนา (ขุนเณร) ได้ปฏิสังขรณ์วัดขึ้นใหม่ และได้รับพระราชทานนามว่า “วัดจันทาราม” จากนั้นจึงได้รับการยกฐานะเป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร ซึ่งยืนยันบทบาทของวัดในฐานะวัดหลวงของกรุงเทพฯ ฝั่งธนบุรีอย่างเป็นทางการ และทำให้วัดยังคงเป็นศูนย์รวมกิจของชุมชนทั้งด้านศรัทธาและงานประเพณีมาจนถึงปัจจุบัน

 

จุดเด่นที่คนมาแล้วมักจำได้คือสถาปัตยกรรมที่มีกลิ่นอาย “ศิลปกรรมแบบจีน” ค่อนข้างชัด โดยเฉพาะพระอุโบสถและพระวิหารที่เลือกใช้รูปแบบแนวจีน ไม่เน้นช่อฟ้าใบระกาแบบวัดไทยที่คนคุ้นตา เดิมพระอุโบสถเป็นโครงสร้างก่ออิฐถือปูน ก่อนจะมีการบูรณะในช่วง พ.ศ. 2517 และแล้วเสร็จใน พ.ศ. 2520 โดยปรับเป็นคอนกรีตเสริมเหล็ก แต่ยังคงแนวคิดและหน้าตาของศิลปกรรมแบบจีนไว้ ทำให้ภาพรวมของอาคารดูต่างจากวัดไทยสายอยุธยา–รัตนโกสินทร์ที่เราเห็นกันบ่อย ๆ

 

ภายในพระอุโบสถประดิษฐานพระประธานหล่อด้วยทองเหลือง ปางมารวิชัย ให้ความรู้สึกหนักแน่นและสงบในแบบที่ยืนมองนาน ๆ แล้วใจจะค่อย ๆ นิ่งลงเอง อีกองค์ที่หลายคนตั้งใจมาดูคือพระพุทธรูปปางห้ามสมุทรแบบครึ่งซีก ทำด้วยไม้สัก ซึ่งเป็นรูปแบบที่ไม่ค่อยพบเห็นทั่วไป ความพิเศษของวัดแบบนี้คือเราไม่ได้มาเพื่อ “เช็กอินให้ครบ” แต่มาเพื่อดูรายละเอียดของของจริงทีละชิ้น แล้วให้เรื่องเล่ากับงานช่างค่อย ๆ ทำงานกับเรา

 

พระวิหารของวัดก็มีบุคลิกแนวจีนเช่นกัน ลักษณะศิลปะจีนชัดและไม่มีช่อฟ้าใบระกา โครงสร้างเดิมเคยเป็นก่ออิฐถือปูนคล้ายพระอุโบสถและได้รับการบูรณะในแนวทางเดียวกัน ทำให้เมื่อเดินชมทั้งวัด ภาพรวมจะให้ความรู้สึกเป็น “ชุดเดียวกัน” ไม่กระโดดไปคนละสไตล์ และนี่แหละที่ทำให้การเดินวัดนี้สนุก เพราะมันเหมือนเราได้อ่านรสนิยมทางศิลปะของชุมชนและยุคสมัยผ่านรูปทรงอาคารจริง ๆ

 

อีกมุมที่มีคุณค่ามากคือภาพจิตรกรรมฝาผนังและลวดลายเพดานที่มีเอกลักษณ์แบบจีน โดยเฉพาะรายละเอียด “เครื่องสูง” ของจีนที่ถูกเขียนอย่างประณีต วัดเลือกแนวทางอนุรักษ์ให้คงสภาพของเดิมไว้ และในส่วนที่ชำรุดจะซ่อมเพิ่มเติมโดยไม่เขียนทับของเก่า วิธีคิดแบบนี้ทำให้คนรุ่นหลังยังพอมองเห็นร่องรอยงานช่างเดิม และเห็นชั้นเวลาที่ซ้อนอยู่ในผนังและเพดานได้จริง เวลาเดินดู แนะนำให้ค่อย ๆ กวาดสายตาจากส่วนบนลงล่าง เพราะหลายครั้งความงามมันซ่อนอยู่ใน “กรอบ” และ “จังหวะลาย” มากกว่าฉากใหญ่ ๆ

 

ถ้าถามว่าวัดจันทารามวรวิหารเหมาะกับใคร คำตอบคือเหมาะกับคนที่อยากเที่ยวกรุงเทพแบบได้ทั้งศรัทธาและบริบทชุมชน เพราะหลังออกจากวัด คุณสามารถต่อทริปย่านตลาดพลูได้ทันที ทั้งของกินท้องถิ่นและบรรยากาศชุมชนเก่าที่เดินแล้วมีเรื่องเล่า หรือจะต่อไปวัดใกล้เคียงบนถนนเทอดไทที่มีประวัติผูกกันเป็นเครือข่ายก็ได้ ความสนุกของโซนนี้คือ “เที่ยวแบบไม่ต้องไกล” แต่ได้ความเข้มข้นทางวัฒนธรรมสูงมาก

 

การเดินทาง มาได้หลายแบบ ถ้าคุณเน้นความสะดวกสามารถมาโดยรถยนต์หรือแท็กซี่ตามแนวถนนเทอดไทและถนนเชื่อมย่านตลาดพลู–บางยี่เรือ แต่ควรเผื่อเวลารถติดช่วงเช้าและเย็น ส่วนคนที่ชอบใช้รถไฟฟ้า สามารถวางแผนต่อรถ/เดินจากสถานีในโซนฝั่งธนฯ ได้ และถ้าอยากต่อทริปชุมชนแบบคุ้ม ๆ การผูกเส้นทาง “วัด–ตลาดพลู–วัดใกล้เคียง” จะลงตัวมาก เพราะอยู่ในโซนเดียวกัน ใช้เวลาเดินทางสั้นแต่ได้ประสบการณ์แน่น

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการเดินชมแบบสบายคือช่วงเช้าวันธรรมดา คนไม่แน่น อากาศไม่ร้อนจนเกินไป และเดินดูรายละเอียดงานช่างได้เต็มกว่า แต่ถ้ามาช่วงวันหยุดจะได้เห็น “พลังชุมชน” ชัดขึ้น มีคนมาทำบุญและมีกิจกรรมของวัดมากกว่า ทั้งสองแบบให้คนละบรรยากาศ เลือกเอาตามสไตล์การเที่ยวของคุณได้เลย

 

 

ตอบ: โดยทั่วไปเปิดทุกวัน เวลา 06:00 – 18:00 น. หากตั้งใจมาช่วงมีพิธีหรือวันสำคัญ แนะนำโทรยืนยันก่อนเดินทาง

 

ตอบ: เดิมชาวบ้านเรียกว่า “วัดบางยี่เรือกลาง” หรือ “วัดกลาง” เพราะตำแหน่งอยู่กึ่งกลางระหว่างวัดสำคัญในพื้นที่ ก่อนจะได้รับพระราชทานนามเป็น “วัดจันทาราม” ในสมัยรัชกาลที่ 3

 

ตอบ: จุดเด่นคืออุโบสถและวิหารศิลปกรรมแบบจีน พระประธานทองเหลืองปางมารวิชัย พระพุทธรูปไม้สักปางห้ามสมุทรแบบครึ่งซีก และรายละเอียดจิตรกรรม/ลายเพดานแนวจีน

 

ตอบ: ช่วงเช้าวันธรรมดามักคนไม่แน่น อากาศไม่ร้อนมาก และดูรายละเอียดงานช่างได้เต็มกว่า

 

ตอบ: สามารถต่อทริปย่านตลาดพลูเพื่อหาของกิน หรือไปวัดใกล้เคียงอย่างวัดอินทาราม วัดราชคฤห์ หรือวัดปากน้ำ ภาษีเจริญได้ในระยะเดินทางสั้น