วัดบ้านพอก (บ้านป้อก)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) ตั้งอยู่เลขที่ 125 หมู่ที่ 5 บ้านป้อก ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกายที่มีความสำคัญต่อชุมชนบ้านป้อกและตำบลสะเมิงเหนือ วัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2448 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2534 โดยมีเขตวิสุงคามสีมากว้าง 16 เมตร ยาว 25 เมตร ปัจจุบันมีพระครูโกวิทชาครธรรม ฉายา ชาคโร ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส และมีตำแหน่งเจ้าคณะตำบลยั้งเมิน วัดแห่งนี้เป็นแหล่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตำบลสะเมิงเหนือ และเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านในพื้นที่หมู่ 5 ที่ยังคงใช้วัดเป็นพื้นที่ไหว้พระ ทำบุญ ฟังธรรม ร่วมงานบุญ และสืบสานวิถีวัดชุมชนล้านนาอย่างต่อเนื่อง

 

วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) เป็นวัดชุมชนที่มีคุณค่าทั้งด้านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ศาสนา ภาษา และวิถีชีวิตของผู้คนในสะเมิงเหนือ จุดเด่นของวัดไม่ได้อยู่ที่ความใหญ่โตหรือความเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงกระแส แต่คือความเป็นวัดประจำหมู่บ้านที่สะท้อนความผูกพันระหว่างชื่อวัด ชื่อหมู่บ้าน และความทรงจำของชุมชนอย่างชัดเจน ผู้ที่เดินทางมาเยือนจะได้เห็นวัดในบริบทของหมู่บ้านภูเขา ซึ่งบ้าน วัด โรงเรียน เส้นทางเกษตรกรรม และธรรมชาติยังเชื่อมโยงกันอยู่ในชีวิตประจำวันของคนท้องถิ่น

 

ประวัติของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) เริ่มจากการตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2448 ทำให้วัดแห่งนี้มีอายุยาวนานมากกว่า 100 ปี และเป็นหนึ่งในวัดสำคัญของตำบลสะเมิงเหนือ เมื่อพิจารณาจากบริบทพื้นที่ วัดเกิดขึ้นในชุมชนที่มีลักษณะเป็นหมู่บ้านบนภูเขา มีวิถีชีวิตเกี่ยวข้องกับการเกษตร เส้นทางชนบท และเครือข่ายวัดในตำบล วัดจึงมีบทบาทตั้งแต่ระดับพื้นฐานของชีวิตผู้คน ทั้งการทำบุญประจำวันพระ การฟังธรรม การประกอบพิธีกรรม และการรวมตัวในงานบุญตามรอบปี

 

ชื่อวัดมีเรื่องราวเฉพาะที่น่าสนใจ เพราะเดิมคนในพื้นที่รู้จักและเรียกวัดตามชื่อหมู่บ้านว่า “วัดบ้านป้อก” ต่อมาช่วงหนึ่งวัดไม่มีเจ้าอาวาสและไม่มีแม้แต่สามเณรจำวัด จึงเกิดการเขียนชื่อวัดเพี้ยนเป็น “วัดบ้านพอก” ภายหลังเจ้าอาวาสได้ดำเนินการขอเปลี่ยนแปลงชื่อวัดให้ตรงกับชื่อหมู่บ้านอีกครั้ง คำว่า “ป้อก” มีความหมายในภาษาล้านนาว่า “กลับ” หรือ “กลับคืน” เรื่องชื่อนี้ทำให้วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) มีมิติทางภาษาท้องถิ่นและอัตลักษณ์ชุมชนที่เด่นชัดกว่าวัดทั่วไป

 

การเปลี่ยนชื่อวัดให้กลับมาตรงกับชื่อบ้านป้อกมีความหมายมากกว่าการแก้ไขคำสะกด เพราะเป็นการคืนความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับหมู่บ้านให้ชัดเจน วัดในชุมชนล้านนามักไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทางศาสนา แต่เป็นส่วนหนึ่งของชื่อบ้าน ความทรงจำ และความรู้สึกเป็นเจ้าของร่วมกันของชาวบ้าน เมื่อชื่อวัดกลับมาเชื่อมโยงกับชื่อหมู่บ้าน จึงช่วยยืนยันว่าศูนย์กลางศรัทธาของชุมชนยังเป็นพื้นที่เดียวกับรากเหง้าของบ้านป้อก

 

พื้นที่วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) มีที่ดินเฉพาะบริเวณที่ตั้งวัด 2 ไร่ 3 งาน 73 ตารางวา และมีที่ธรณีสงฆ์รวมเนื้อที่ 4 ไร่ 2 งาน 184 ตารางวา ขนาดพื้นที่ดังกล่าวรองรับอาคารเสนาสนะและกิจกรรมชุมชนได้หลายรูปแบบ ภายในวัดมีอุโบสถ วิหาร ศาลาเอนกประสงค์ และกุฏิสงฆ์ ซึ่งเป็นองค์ประกอบหลักของวัดชุมชนที่ทำหน้าที่รองรับทั้งสังฆกรรม การไหว้พระ การฟังธรรม งานบุญ และการอยู่อาศัยปฏิบัติกิจวัตรของพระสงฆ์

 

การได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2534 เป็นหมุดหมายสำคัญของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) เพราะวิสุงคามสีมาเป็นเขตพื้นที่ที่ใช้ประกอบสังฆกรรมอย่างเป็นทางการตามพระวินัย เขตวิสุงคามสีมากว้าง 16 เมตร ยาว 25 เมตร ทำให้วัดมีความสมบูรณ์ในฐานะศาสนสถานของคณะสงฆ์ไทย และเป็นหลักฐานสำคัญที่สะท้อนความมั่นคงของวัดในระบบพระพุทธศาสนา ตลอดจนความพร้อมของชุมชนในการดูแลวัดให้ดำรงอยู่ต่อไป

 

อุโบสถของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) กว้าง 5 เมตร ยาว 10 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2552 เป็นอาคารสำคัญที่สุดส่วนหนึ่งของวัด เพราะเป็นพื้นที่สำหรับประกอบสังฆกรรมและกิจกรรมทางพระวินัย อุโบสถในวัดชุมชนมีความหมายมากกว่าตัวอาคาร เพราะเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงพระสงฆ์กับพระธรรมวินัย และทำให้วัดสามารถประกอบศาสนกิจสำคัญได้อย่างสมบูรณ์ ผู้มาเยือนควรให้ความเคารพต่ออุโบสถในฐานะพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ของวัด

 

วิหารของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) กว้าง 9 เมตร ยาว 23 เมตร เป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการไหว้พระ สวดมนต์ ฟังธรรม และประกอบกิจกรรมของญาติโยม วิหารมักเป็นหัวใจของวัดชุมชน เพราะเป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านเข้าถึงได้ในชีวิตประจำวันมากที่สุด เป็นสถานที่ที่คนในหมู่บ้านมากราบพระ ตั้งจิตทำบุญ และพบปะกันในช่วงงานบุญต่าง ๆ วิหารจึงเป็นทั้งพื้นที่ศรัทธาและพื้นที่ทางสังคมของบ้านป้อกในเวลาเดียวกัน

 

ศาลาเอนกประสงค์ของวัดกว้าง 9 เมตร ยาว 20 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2547 เป็นพื้นที่ที่รองรับกิจกรรมหลากหลายของวัดและชุมชน ทั้งการทำบุญ การประชุม การเตรียมงานพิธี การต้อนรับญาติโยม และกิจกรรมสาธารณะในบางโอกาส ศาลาเอนกประสงค์เป็นอาคารที่สะท้อนบทบาทของวัดในฐานะพื้นที่กลางของชุมชน เพราะชาวบ้านสามารถใช้พื้นที่นี้ร่วมกันได้ในหลายวาระ ไม่ว่าจะเป็นงานศาสนา งานชุมชน หรือการรวมตัวเพื่อช่วยกันดูแลวัด

 

กุฏิสงฆ์ของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) มีจำนวน 1 หลัง เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้ ใช้เป็นที่พำนักและปฏิบัติกิจวัตรของพระสงฆ์ การมีกุฏิสงฆ์แสดงให้เห็นว่าวัดมีพื้นที่รองรับการจำพรรษา การปฏิบัติศาสนกิจ และการดูแลกิจกรรมประจำวันของพระสงฆ์ในชุมชน พระสงฆ์ที่อยู่ประจำวัดมีบทบาทสำคัญในการเป็นผู้นำทางธรรม เป็นที่พึ่งทางใจ และเป็นผู้ช่วยประคับประคองความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชาวบ้านให้ดำเนินต่อไปอย่างมั่นคง

 

พระครูโกวิทชาครธรรม ฉายา ชาคโร เป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) และดำรงตำแหน่งเจ้าคณะตำบลยั้งเมิน บทบาทของท่านจึงไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะภายในวัด แต่ยังเชื่อมโยงกับงานคณะสงฆ์ในระดับพื้นที่ เจ้าอาวาสของวัดชุมชนมีหน้าที่ดูแลความเรียบร้อยของวัด นำพาญาติโยมทำบุญ ฟังธรรม รักษาศีล และส่งเสริมคุณธรรมจริยธรรมในชุมชน การมีพระสงฆ์ผู้ดูแลวัดอย่างต่อเนื่องทำให้วัดบ้านป้อกยังคงมีบทบาทในชีวิตของคนท้องถิ่น

 

ความสำคัญของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) อยู่ที่การเป็นแหล่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตำบลสะเมิงเหนือ วัดเป็นพื้นที่ที่คนในชุมชนเข้ามาฝึกฝนจิตใจ เรียนรู้หลักธรรม รักษาศีล ทำบุญ และร่วมกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา กิจกรรมเหล่านี้ทำให้วัดเป็นทั้งสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ พื้นที่เรียนรู้ และพื้นที่สร้างความสัมพันธ์ของคนหลายวัยในหมู่บ้าน เด็ก เยาวชน ผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุจึงสามารถมีส่วนร่วมกับวัดได้ตามบทบาทของตน

 

บ้านป้อกเป็นหนึ่งในหมู่บ้านของตำบลสะเมิงเหนือ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีหมู่บ้านกระจายตัวอยู่ในภูมิประเทศภูเขา มีวัดสำคัญหลายแห่ง เช่น วัดแม่เลย วัดแม่แพะ วัดบ้านป้อก วัดโป่งปะ วัดต้นลาน วัดทุ่งล้อม วัดศาลาโป่งกวาว และวัดสุขาวดีอนัมวนาราม เครือข่ายวัดเหล่านี้ทำให้สะเมิงเหนือมีเอกลักษณ์ในฐานะพื้นที่วัดชุมชนที่เข้มแข็ง ผู้ที่เดินทางตามเส้นทางนี้จะเห็นความเชื่อมโยงของศาสนา ชุมชน และวิถีเกษตรกรรมที่ยังคงมีชีวิตอยู่จริง

 

วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) ยังเชื่อมโยงกับโรงเรียนวัดบ้านป้อก ซึ่งเป็นโรงเรียนประถมในพื้นที่สะเมิงเหนือ ความใกล้ชิดระหว่างวัด โรงเรียน และชุมชนเป็นลักษณะสำคัญของชนบทไทย โดยเฉพาะในพื้นที่ภูเขาที่วัดและโรงเรียนมักเป็นพื้นที่กลางของหมู่บ้าน วัดจึงไม่ได้ทำหน้าที่ด้านศาสนาเพียงอย่างเดียว แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของระบบชุมชนที่ช่วยรองรับการเรียนรู้ การอบรมคุณธรรม และการพัฒนาคนรุ่นใหม่ในพื้นที่

 

ประเพณีและงานบุญของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) สอดคล้องกับวิถีวัดชุมชนล้านนา เช่น การทำบุญวันพระ งานกฐิน งานผ้าป่า กิจกรรมเข้าพรรษา ออกพรรษา วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา และประเพณีปีใหม่เมือง ช่วงงานบุญเหล่านี้เป็นเวลาที่ชาวบ้านกลับมารวมตัวกันที่วัด ถวายภัตตาหาร ฟังธรรม ช่วยกันจัดพื้นที่ และร่วมสืบสานประเพณีที่ทำให้วัดยังคงเป็นศูนย์กลางของชีวิตชุมชน

 

ในมิติของวิถีล้านนา วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) ทำหน้าที่เชื่อมโยงความเชื่อ การอยู่ร่วมกัน และภูมิปัญญาท้องถิ่น งานบุญในวัดไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนา แต่เป็นพื้นที่ที่คนในหมู่บ้านได้พบกัน ร่วมแรงกัน และส่งต่อระเบียบปฏิบัติของชุมชนจากรุ่นหนึ่งสู่อีกรุ่นหนึ่ง การที่วัดยังคงใช้เป็นพื้นที่ทำบุญ ฟังธรรม และกิจกรรมชุมชนอย่างต่อเนื่อง ทำให้วัฒนธรรมล้านนาในบ้านป้อกยังดำรงอยู่ในรูปแบบของการปฏิบัติจริง

 

จุดเด่นที่ควรชมเมื่อเดินทางมาวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) คืออุโบสถ วิหาร ศาลาเอนกประสงค์ ลานวัด และบรรยากาศของวัดชุมชนบ้านป้อก ผู้มาเยือนควรใช้เวลาไหว้พระอย่างสงบ สังเกตองค์ประกอบของวัด และทำความเข้าใจเรื่องชื่อวัดที่เคยเขียนเพี้ยนจากชื่อเดิมก่อนดำเนินการขอเปลี่ยนให้กลับมาตรงกับชื่อหมู่บ้าน เรื่องนี้เป็นจุดเด่นทางวัฒนธรรมที่ช่วยให้วัดมีเรื่องเล่าเฉพาะและแตกต่างจากวัดชุมชนทั่วไป

 

บรรยากาศของวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) มีความสงบและเรียบง่ายตามลักษณะวัดชุมชนบนภูเขา เหมาะกับผู้ที่ต้องการแวะไหว้พระระหว่างเที่ยวสะเมิงเหนือ ผู้ที่สนใจวัดเก่าในท้องถิ่น หรือผู้ที่ต้องการศึกษาเส้นทางชุมชนล้านนานอกเมืองเชียงใหม่ วัดแห่งนี้ไม่ควรถูกมองเพียงเป็นจุดแวะระหว่างทาง แต่ควรมองเป็นพื้นที่ที่บอกเล่าเรื่องชื่อบ้าน ชื่อวัด ความศรัทธา และความสัมพันธ์ของคนในพื้นที่ได้อย่างลึกซึ้ง

 

ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ ใช้เสียงเบา เคารพพื้นที่อุโบสถ วิหาร กุฏิสงฆ์ และพื้นที่ประกอบพิธีกรรม หากเดินทางมาในช่วงงานบุญหรือวันพระ ควรให้ความสำคัญกับกิจกรรมของชาวบ้านและหลีกเลี่ยงการรบกวนพระสงฆ์หรือญาติโยม การเยี่ยมชมวัดชุมชนเช่นนี้ควรทำด้วยความเคารพ เพราะวัดยังเป็นพื้นที่ใช้งานจริงของชาวบ้าน ไม่ใช่เพียงสถานที่ท่องเที่ยว

 

การเดินทาง ไปวัดบ้านพอก (บ้านป้อก) เหมาะกับการใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า สามารถเดินทางจากตัวเมืองเชียงใหม่เข้าสู่อำเภอสะเมิงผ่านเส้นทางแม่ริม-สะเมิงหรือเส้นทางหางดง-สะเมิง จากนั้นต่อไปยังตำบลสะเมิงเหนือและบ้านป้อก หมู่ที่ 5 เส้นทางในอำเภอสะเมิงมีลักษณะเป็นถนนภูเขาและถนนชนบทบางช่วง ผู้เดินทางควรตรวจสภาพรถ เติมน้ำมันให้พร้อม และเผื่อเวลาเดินทาง โดยเฉพาะฤดูฝนหรือช่วงเย็นที่ทัศนวิสัยอาจลดลง

 

การเที่ยววัดบ้านพอก (บ้านป้อก) สามารถจัดร่วมกับเส้นทางใกล้เคียงในสะเมิงเหนือได้อย่างเหมาะสม เช่น วัดต้นลาน วัดทุ่งล้อม วัดโป่งปะ วัดแม่แพะ วัดแม่เลย วัดศาลาโป่งกวาว และน้ำพุร้อนโป่งกวาว เส้นทางนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสสะเมิงเหนือแบบครบหลายมิติ ทั้งวัดชุมชน ประวัติชื่อบ้านป้อก วิถีเกษตรกรรม ธรรมชาติ น้ำพุร้อน ร้านอาหาร คาเฟ่ และที่พักบรรยากาศภูเขาของเชียงใหม่ฝั่งตะวันตก

 

 

ตอบ: วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) ตั้งอยู่เลขที่ 125 หมู่ที่ 5 บ้านป้อก ตำบลสะเมิงเหนือ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ 50250

 

ตอบ: เป็นวัดเดียวกัน เดิมชาวบ้านรู้จักในชื่อวัดบ้านป้อก ต่อมามีการเขียนชื่อเพี้ยนเป็นวัดบ้านพอก และมีการดำเนินการขอเปลี่ยนชื่อให้ตรงกับชื่อหมู่บ้าน

 

ตอบ: วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2448 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2534 เป็นวัดราษฎร์มหานิกายประจำบ้านป้อก ตำบลสะเมิงเหนือ

 

ตอบ: คำว่า “ป้อก” ในภาษาล้านนาหมายถึง กลับ หรือกลับคืน และเป็นชื่อหมู่บ้านที่วัดตั้งอยู่

 

ตอบ: ภายในวัดมีอุโบสถ วิหาร ศาลาเอนกประสงค์ กุฏิสงฆ์ ลานวัด และพื้นที่กิจกรรมทางพระพุทธศาสนาของชุมชน

 

ตอบ: เจ้าอาวาสคือพระครูโกวิทชาครธรรม ฉายา ชาคโร เจ้าคณะตำบลยั้งเมิน

 

ตอบ: วัดบ้านพอก (บ้านป้อก) เป็นแหล่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตำบลสะเมิงเหนือ เป็นศูนย์รวมจิตใจของบ้านป้อก และเป็นพื้นที่ทำบุญ ฟังธรรม ร่วมงานบุญ และกิจกรรมส่วนรวมของชุมชน

 

ตอบ: สามารถแวะวัดต้นลาน วัดทุ่งล้อม วัดโป่งปะ วัดแม่แพะ น้ำพุร้อนโป่งกวาว วัดแม่เลย และวัดศาลาโป่งกวาวได้