วัดบุญนาค

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.

 

วัดบุญนาค เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ 228 บ้านป่ารวก ตำบลทุ่งต้อม อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ เดิมชื่อวัดป่ารวก เพราะพื้นที่ตั้งวัดเคยเป็นป่าไม้ไผ่รวก สร้างประมาณ พ.ศ. 2295 และในทะเบียนวัดจังหวัดระบุการตั้งวัดเมื่อประมาณวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2449 วัดมีเนื้อที่ 3 ไร่ 2 งาน 69 ตารางวา โฉนดเลขที่ 1468 มีวิหาร ศาลาการเปรียญ 2 หลัง กุฏิสงฆ์ และปูชนียวัตถุสำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนปิดทองประทับนั่งสมาธิ มีสาวกซ้ายและขวา หีบใส่พระธรรมไม้สักประดับลายไทย ธรรมาสน์ลวดลายงดงาม และตู้ไม้สักลวดลายสำหรับใส่พระพุทธรูป เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการไหว้พระในวัดชุมชนเก่าแก่ของตำบลทุ่งต้อม เรียนรู้ประวัติบ้านป่ารวก และเชื่อมเส้นทางเที่ยววัดในอำเภอสันป่าตอง

 

วัดบุญนาค ตั้งอยู่เลขที่ 228 บ้านป่ารวก ตำบลทุ่งต้อม อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ รหัสไปรษณีย์ 50120 เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 3 ไร่ 2 งาน 69 ตารางวา ตามโฉนดเลขที่ 1468 วัดแห่งนี้เป็นวัดชุมชนเก่าแก่ของพื้นที่ตำบลทุ่งต้อม มีบทบาทสำคัญต่อบ้านป่ารวกและชุมชนโดยรอบ ทั้งในฐานะสถานที่ทำบุญ ฟังธรรม ประกอบพิธีกรรม และเป็นศูนย์รวมจิตใจของคณะศรัทธาในหมู่บ้าน ความน่าสนใจของวัดไม่ได้อยู่เพียงปีสร้างหรือข้อมูลทะเบียนวัดเท่านั้น แต่ยังอยู่ที่ชื่อเดิม “วัดป่ารวก” ซึ่งสะท้อนสภาพพื้นที่ในอดีตที่เคยเป็นป่าไม้ไผ่รวก ก่อนจะค่อย ๆ พัฒนาเป็นศาสนสถานประจำชุมชนและใช้ชื่อวัดบุญนาคในปัจจุบัน

 

วัดบุญนาคสร้างประมาณ พ.ศ. 2295 จึงถือเป็นวัดเก่าแก่ในเขตอำเภอสันป่าตองที่มีอายุยาวนานหลายชั่วคน ช่วงเวลาการสร้างวัดสะท้อนว่าชุมชนบริเวณบ้านป่ารวกมีรากทางศาสนาและการตั้งถิ่นฐานมาอย่างต่อเนื่อง เมื่อพิจารณาร่วมกับชื่อเดิมของวัดที่เรียกว่าวัดป่ารวก จะเห็นว่าวัดเกิดขึ้นท่ามกลางสภาพแวดล้อมที่มีต้นไผ่รวกขึ้นอยู่จำนวนมาก ป่าไม้ไผ่รวกในอดีตไม่ใช่เพียงภูมิทัศน์ธรรมชาติ แต่ยังสัมพันธ์กับการใช้ประโยชน์ในชีวิตประจำวันของชาวบ้าน เช่น การทำเครื่องใช้ การก่อสร้าง การทำรั้ว การเกษตร และการดำรงชีวิตแบบชุมชนชนบท วัดจึงเริ่มต้นจากพื้นที่ธรรมชาติที่ค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นพื้นที่ศรัทธา

 

ชื่อ “ป่ารวก” ช่วยให้เข้าใจความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชนได้ลึกขึ้น ไม้ไผ่รวกเป็นพืชพื้นถิ่นที่พบได้ในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ มีลำต้นเรียวยาว ใช้งานได้หลากหลาย และสัมพันธ์กับวิถีชีวิตของชาวบ้านอย่างใกล้ชิด เมื่อบริเวณที่ตั้งวัดเคยเป็นป่าไม้ไผ่รวก ชื่อวัดเดิมจึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อเรียกทั่วไป แต่เป็นบันทึกของภูมิประเทศและความทรงจำของพื้นที่ ต่อมาเมื่อวัดเปลี่ยนมาใช้ชื่อ “วัดบุญนาค” ชื่อใหม่ให้ความหมายเชิงมงคลมากขึ้น คำว่า “บุญ” สื่อถึงกุศล ความดี และศรัทธา ส่วน “นาค” เป็นคำที่มีนัยเกี่ยวกับความศักดิ์สิทธิ์ การคุ้มครอง และความเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาในวัฒนธรรมไทยและล้านนา

 

ตามทะเบียนวัดของจังหวัด วัดบุญนาคตั้งวัดเมื่อประมาณวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2449 ข้อมูลนี้ช่วยวางลำดับประวัติของวัดให้ชัดขึ้น กล่าวคือ วัดมีประวัติการสร้างเก่ากว่านั้นมาก แต่มีการระบุการตั้งวัดในทะเบียนจังหวัดในช่วง พ.ศ. 2449 จึงสามารถมองวัดบุญนาคเป็นวัดที่มีทั้งชั้นประวัติจากความทรงจำชุมชนและชั้นประวัติจากทะเบียนทางราชการ การมีข้อมูลสองชั้นนี้ทำให้บทความเกี่ยวกับวัดควรเล่าให้ครบ ไม่ตัดทอนเหลือเพียงปีใดปีหนึ่ง เพราะทั้งปีสร้างเดิมและปีในทะเบียนล้วนมีความหมายต่อการเข้าใจพัฒนาการของวัด

 

ตำบลทุ่งต้อมเป็นพื้นที่ราบลุ่มของอำเภอสันป่าตอง มีคลองชลประทาน ลำเหมืองแม่กุ้ง พื้นที่นา สวน และเส้นทางชุมชนเป็นองค์ประกอบสำคัญของภูมิทัศน์ พื้นที่ตำบลตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของอำเภอสันป่าตอง และมีถนนสายเชียงใหม่ – ฮอดเป็นเส้นทางสำคัญในการเดินทาง ชุมชนในตำบลทุ่งต้อมประกอบอาชีพหลัก เช่น ทำนา ทำสวน ค้าขาย และรับราชการ ส่วนอาชีพเสริมมีทั้งการเลี้ยงสัตว์และผลิตภัณฑ์แปรรูปจากพืชและสัตว์ วัดบุญนาคจึงตั้งอยู่ในบริบทของชุมชนเกษตรกรรมที่มีน้ำ นา สวน และวัดเป็นองค์ประกอบของชีวิตประจำวัน

 

อาณาเขตของวัดบุญนาคสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับระบบน้ำและพื้นที่เอกชนโดยรอบอย่างชัดเจน ทิศเหนือจดเหมืองสาธารณประโยชน์ ทิศใต้จดที่ดินเอกชนและถนน ทิศตะวันออกจดที่ดินเอกชน และทิศตะวันตกจดที่ดินเอกชน การที่ทิศเหนือของวัดติดเหมืองสาธารณประโยชน์ช่วยย้ำบทบาทของน้ำในภูมิทัศน์ทุ่งต้อม เพราะลำเหมืองเป็นส่วนสำคัญของชุมชนล้านนาที่ใช้จัดการน้ำเพื่อการเกษตรและการดำรงชีวิต ส่วนการมีถนนและที่ดินเอกชนอยู่โดยรอบสะท้อนว่าวัดตั้งอยู่ท่ามกลางพื้นที่ใช้งานจริงของชาวบ้าน ไม่ได้แยกตัวออกจากชุมชน

 

บ้านป่ารวกเป็นชุมชนที่ชื่อยังคงรักษาความทรงจำของธรรมชาติในพื้นที่ คำว่า “ป่า” และ “รวก” ช่วยให้ผู้อ่านเห็นภาพการตั้งถิ่นฐานในอดีตที่สัมพันธ์กับพืชพรรณและทรัพยากรท้องถิ่น เมื่อชุมชนขยายตัวและมีวัดประจำพื้นที่ วัดบุญนาคจึงกลายเป็นหลักทางจิตใจของบ้านป่ารวก ชาวบ้านใช้วัดเป็นสถานที่ทำบุญ ฟังธรรม ประกอบพิธีกรรมในครอบครัว และร่วมกิจกรรมตามปฏิทินพระพุทธศาสนา วัดจึงทำหน้าที่เชื่อมอดีตของพื้นที่ป่าไผ่รวกเข้ากับชีวิตปัจจุบันของชุมชนตำบลทุ่งต้อม

 

อาคารเสนาสนะภายในวัดบุญนาคประกอบด้วยวิหาร ศาลาการเปรียญ 2 หลัง และกุฏิสงฆ์ วิหารเป็นพื้นที่สักการะสำคัญของวัด เป็นจุดที่ชาวบ้านและผู้มาเยือนใช้ไหว้พระ ทำบุญ และตั้งจิตอธิษฐาน ศาลาการเปรียญ 2 หลังช่วยรองรับการฟังธรรม งานบุญ การประชุมของคณะศรัทธา และกิจกรรมที่มีผู้มาร่วมจำนวนมาก ส่วนกุฏิสงฆ์เป็นพื้นที่พักจำพรรษา ศึกษาธรรม และปฏิบัติศาสนกิจของพระภิกษุ องค์ประกอบเหล่านี้ทำให้วัดบุญนาคมีความพร้อมในฐานะวัดชุมชนที่รองรับกิจกรรมทางศาสนาและกิจกรรมของชาวบ้านได้ต่อเนื่อง

 

วิหารของวัดเป็นจุดที่ควรให้ความสำคัญมากที่สุด เพราะเกี่ยวข้องกับปูชนียวัตถุหลักของวัด ได้แก่ พระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนปิดทอง ประทับนั่งสมาธิ มีสาวกซ้ายและขวา พระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนเป็นรูปแบบที่สะท้อนงานช่างพื้นถิ่นและศรัทธาของชุมชน การก่ออิฐถือปูนให้ความมั่นคงและเหมาะกับวัสดุท้องถิ่น ส่วนการปิดทองช่วยเพิ่มความงาม ความสว่าง และความศักดิ์สิทธิ์ในความรู้สึกของผู้ศรัทธา ปางสมาธิสื่อถึงความสงบ ความตั้งมั่นของจิต และการเจริญภาวนา เหมาะกับการมาไหว้พระอย่างสำรวม

 

การมีสาวกซ้ายและขวาประกอบพระพุทธรูปประธานช่วยเพิ่มมิติทางศาสนาให้กับพื้นที่สักการะ เพราะผู้มาไหว้พระไม่ได้เห็นเพียงพระพุทธรูปองค์เดียว แต่เห็นภาพองค์ประกอบที่สื่อถึงพระพุทธเจ้าและสาวกผู้สืบทอดพระธรรม คติภาพเช่นนี้ช่วยให้วิหารเป็นพื้นที่เตือนใจเรื่องพระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์อย่างครบถ้วน ผู้มาเยือนควรใช้เวลาในวิหารอย่างสงบ กราบไหว้ด้วยความเคารพ และหลีกเลี่ยงการถ่ายภาพหรือเคลื่อนไหวในลักษณะที่รบกวนพระสงฆ์หรือชาวบ้านที่กำลังทำบุญ

 

หีบใส่พระธรรมทำด้วยไม้สักประดับลายไทยเป็นปูชนียวัตถุและวัตถุทางวัฒนธรรมที่สำคัญมาก เพราะสะท้อนการให้ความเคารพต่อพระธรรมคำสอนในระดับชุมชน ไม้สักเป็นวัสดุที่มีความแข็งแรง ทนทาน และมีคุณค่าในวัฒนธรรมภาคเหนือ การนำไม้สักมาทำหีบใส่พระธรรมพร้อมประดับลายไทย แสดงให้เห็นว่าชาวบ้านไม่ได้มองคัมภีร์หรือพระธรรมเป็นเพียงเอกสาร แต่เป็นสิ่งสูงค่าที่ต้องเก็บรักษาอย่างเหมาะสม หีบใส่พระธรรมจึงทำให้วัดบุญนาคมีมิติด้านการอนุรักษ์ความรู้ทางพระพุทธศาสนาและงานช่างไม้พื้นถิ่น

 

ธรรมาสน์มีลวดลายเป็นอีกสิ่งหนึ่งที่สะท้อนบทบาทของวัดในฐานะสถานที่ฟังธรรม ธรรมาสน์ใช้เป็นที่นั่งแสดงธรรมของพระสงฆ์ ในวัดชุมชนล้านนา ธรรมาสน์ไม่ได้เป็นเพียงเครื่องใช้ในพิธี แต่เป็นสัญลักษณ์ของการถ่ายทอดคำสอนจากพระสงฆ์สู่ชาวบ้าน ลวดลายที่ประดับบนธรรมาสน์แสดงถึงความประณีตและความตั้งใจของคณะศรัทธาที่สร้างสิ่งของสำหรับพระศาสนาอย่างงดงาม เมื่อมีงานเทศน์ งานบุญ หรือพิธีกรรม ธรรมาสน์จึงกลายเป็นจุดรวมสายตาและศรัทธาของผู้มาฟังธรรม

 

ตู้ไม้สักมีลวดลายสำหรับใส่พระพุทธรูปเป็นวัตถุสำคัญที่ช่วยเสริมอัตลักษณ์ของวัดบุญนาคในด้านงานไม้และการเก็บรักษาปูชนียวัตถุ ตู้ไม้สักในวัดพื้นเมืองภาคเหนือมักสะท้อนฝีมือช่างท้องถิ่น ความงามของลวดลาย และความตั้งใจในการปกปักรักษาสิ่งศักดิ์สิทธิ์ การมีตู้ไม้สักลวดลายใส่พระพุทธรูปทำให้วัดไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปเท่านั้น แต่ยังเป็นพื้นที่ที่รักษางานช่างและวัตถุศรัทธาของชุมชนไว้ให้คนรุ่นหลังได้เห็น

 

พระภูวดล ญาณโสภโณ เป็นเจ้าอาวาสวัดบุญนาคตามข้อมูลการบริหารและการปกครองของวัด บทบาทของเจ้าอาวาสในวัดชุมชนมีความสำคัญต่อการรักษาความสงบเรียบร้อยของวัด การดูแลพระภิกษุสามเณร การประสานงานกับคณะศรัทธา และการดำเนินกิจกรรมทางพระพุทธศาสนา วัดที่อยู่ในชุมชนเกษตรกรรมเช่นบ้านป่ารวกต้องพึ่งพาความร่วมมือระหว่างพระสงฆ์ ชาวบ้าน ผู้นำชุมชน และคณะกรรมการวัด เจ้าอาวาสจึงเป็นศูนย์กลางสำคัญในการประคับประคองศาสนกิจและความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชน

 

วัดบุญนาคมีบทบาทต่อชุมชนบ้านป่ารวกในหลายด้าน วัดเป็นสถานที่ทำบุญในวันพระ เป็นพื้นที่ฟังธรรม เป็นที่ประกอบพิธีกรรมในครอบครัว เป็นสถานที่จัดงานบวช งานศพ งานทำบุญอุทิศส่วนกุศล และงานบุญตามรอบปีของชุมชน ทุกครั้งที่มีงานบุญ ชาวบ้านจะช่วยกันจัดสถานที่ เตรียมอาหาร ถวายภัตตาหาร จัดเครื่องไทยธรรม และต้อนรับผู้มาร่วมพิธี กิจกรรมเหล่านี้ทำให้วัดเป็นทั้งพื้นที่ศาสนาและพื้นที่สังคมที่ช่วยรักษาความสัมพันธ์ของผู้คนในหมู่บ้านให้แน่นแฟ้น

 

ประเพณีและงานบุญที่สัมพันธ์กับวัดบุญนาคควรมองในกรอบของวัดชุมชนล้านนา ได้แก่ วันพระ เข้าพรรษา ออกพรรษา ทอดกฐิน ทอดผ้าป่า งานบวช งานศพ งานทำบุญอุทิศส่วนกุศล และกิจกรรมบุญตามฤดูกาล งานบุญเหล่านี้ไม่ได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนา แต่ยังเป็นระบบความร่วมมือของชุมชน คนสูงอายุได้ฟังธรรมและทำบุญ ผู้ใหญ่ได้อุปถัมภ์วัดและช่วยงาน ส่วนเด็กและเยาวชนได้เรียนรู้มารยาทในศาสนสถานจากการติดตามครอบครัวมาวัด วัดบุญนาคจึงเป็นพื้นที่ถ่ายทอดวัฒนธรรมระหว่างรุ่น

 

จุดเด่นของวัดบุญนาคอยู่ที่การเป็นวัดเก่าแก่ที่มีชื่อเดิมสัมพันธ์กับภูมิทัศน์ป่าไผ่รวก มีปูชนียวัตถุและเครื่องไม้ที่สะท้อนศรัทธาของชุมชนอย่างชัดเจน ทั้งพระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนปิดทองปางสมาธิ หีบใส่พระธรรมไม้สัก ธรรมาสน์ลวดลาย และตู้ไม้สักลวดลายสำหรับใส่พระพุทธรูป สิ่งเหล่านี้ทำให้วัดบุญนาคเหมาะกับผู้ที่สนใจวัดชุมชนเก่า งานช่างพื้นเมือง วัตถุศรัทธา และประวัติท้องถิ่นของตำบลทุ่งต้อม

 

บรรยากาศของวัดเหมาะกับการไหว้พระแบบสงบและสุภาพ ไม่ใช่การท่องเที่ยวแบบเร่งรีบ ผู้มาเยือนควรแต่งกายเรียบร้อย ถอดรองเท้าก่อนขึ้นอาคารศาสนสถาน ลดเสียงเมื่ออยู่ใกล้วิหารและกุฏิสงฆ์ ไม่สัมผัสวัตถุสำคัญ เช่น หีบใส่พระธรรม ธรรมาสน์ หรือตู้ไม้สักโดยไม่ได้รับอนุญาต และควรให้พื้นที่แก่ชาวบ้านหากมีงานบุญหรือพิธีกรรมกำลังดำเนินอยู่ วัดบุญนาคเป็นวัดที่ชุมชนยังใช้ประกอบศาสนกิจจริง จึงควรเข้าชมด้วยความเข้าใจและเคารพต่อพื้นที่

 

การเดินทาง ไปวัดบุญนาคสะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า หากเริ่มจากตัวเมืองเชียงใหม่ สามารถใช้เส้นทางเชียงใหม่ – หางดง – สันป่าตอง หรือทางหลวงหมายเลข 108 แล้วเข้าสู่ตำบลทุ่งต้อมและบ้านป่ารวก วัดตั้งอยู่ในพื้นที่ชุมชนของตำบลทุ่งต้อม สามารถจัดเป็นจุดแวะไหว้พระร่วมกับวัดใกล้เคียงในอำเภอสันป่าตองได้ เช่น วัดช่างกระดาษ วัดก่อเก๊า วัดกลางทุ่ง วัดป่าลาน วัดรัตนาราม และเวียงท่ากาน

 

เส้นทางเที่ยวเชื่อมโยงที่เหมาะสมสามารถเริ่มจากวัดบุญนาค แล้วต่อไปยังวัดช่างกระดาษ วัดก่อเก๊า วัดกลางทุ่ง วัดป่าลาน วัดรัตนาราม วัดทุ่งต้อม วัดสุพรรณรังษี และเวียงท่ากาน หากต้องการขยายเส้นทางวัฒนธรรม สามารถเชื่อมต่อไปยังตำบลท่าวังพร้าว ซึ่งมีวัดเก่าอีกหลายแห่ง เช่น วัดต้นแหนหลวง วัดท่าวังพร้าว วัดมงคล วัดศรีรัตนาราม และวัดดอนชัย การจัดเส้นทางเช่นนี้ช่วยให้เห็นภาพรวมของอำเภอสันป่าตองผ่านวัด ชุมชน ลำเหมือง พื้นที่นา และประวัติหมู่บ้านได้ครบขึ้น

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าหรือช่วงบ่ายภายในเวลาเปิดทำการ เพราะอากาศไม่ร้อนเกินไปและเหมาะกับการเดินชมวัดอย่างสงบ หากเดินทางในช่วงฤดูฝนควรวางแผนเวลาและตรวจสภาพเส้นทางในพื้นที่ราบลุ่มของตำบลทุ่งต้อม เนื่องจากพื้นที่มีลำเหมืองและคลองชลประทานเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ หากเดินทางในช่วงงานบุญหรือวันพระ ควรให้ความสำคัญกับกิจกรรมของชาวบ้านเป็นหลัก และรักษาความสำรวมตลอดเวลาที่อยู่ในวัด

 

โดยสรุป วัดบุญนาคเป็นวัดราษฎร์มหานิกายเก่าแก่ของบ้านป่ารวก ตำบลทุ่งต้อม อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ สร้างประมาณ พ.ศ. 2295 เดิมชื่อวัดป่ารวก เพราะพื้นที่ตั้งวัดเคยเป็นป่าไม้ไผ่รวก มีที่ดินตั้งวัด 3 ไร่ 2 งาน 69 ตารางวา ภายในวัดมีวิหาร ศาลาการเปรียญ 2 หลัง กุฏิสงฆ์ พระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนปิดทองปางสมาธิพร้อมสาวกซ้ายและขวา หีบใส่พระธรรมไม้สัก ธรรมาสน์ลวดลาย และตู้ไม้สักลวดลายสำหรับใส่พระพุทธรูป ผู้ที่ต้องการเรียนรู้วัดเก่าของสันป่าตองผ่านประวัติชื่อวัด งานช่างพื้นเมือง และบทบาทของวัดชุมชนล้านนา ควรจัดวัดบุญนาคไว้ในเส้นทางเที่ยวตำบลทุ่งต้อมอย่างเหมาะสม

 

 

ตอบ: วัดบุญนาคตั้งอยู่เลขที่ 228 บ้านป่ารวก ตำบลทุ่งต้อม อำเภอสันป่าตอง จังหวัดเชียงใหม่ 50120

 

ตอบ: วัดบุญนาคเปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: วัดบุญนาคเดิมชื่อวัดป่ารวก เพราะบริเวณที่ตั้งวัดเคยเป็นป่าไม้ไผ่รวก

 

ตอบ: วัดบุญนาคสร้างประมาณ พ.ศ. 2295 และตามทะเบียนวัดของจังหวัดตั้งวัดเมื่อประมาณวันที่ 25 มีนาคม พ.ศ. 2449

 

ตอบ: สิ่งปลูกสร้างสำคัญ ได้แก่ วิหาร ศาลาการเปรียญ 2 หลัง และกุฏิสงฆ์

 

ตอบ: ปูชนียวัตถุสำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปก่ออิฐถือปูนปิดทองประทับนั่งสมาธิ มีสาวกซ้ายและขวา หีบใส่พระธรรมไม้สัก ธรรมาสน์ลวดลาย และตู้ไม้สักลวดลายสำหรับใส่พระพุทธรูป

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดบุญนาคคือ พระภูวดล ญาณโสภโณ

 

ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับวัดช่างกระดาษ วัดก่อเก๊า วัดกลางทุ่ง วัดป่าลาน วัดรัตนาราม และเวียงท่ากานได้