วัดแม่สาบใต้

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

วัดแม่สาบใต้ ตั้งอยู่เลขที่ 185 หมู่ที่ 1 บ้านแม่สาบ ตำบลสะเมิงใต้ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกายที่มีความสำคัญต่อชุมชนบ้านแม่สาบและพื้นที่ตำบลสะเมิงใต้ วัดตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2452 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2514 โดยมีเขตวิสุงคามสีมากว้าง 7.5 เมตร ยาว 12.50 เมตร ปัจจุบันมีพระอธิการพิชัย ฉายา อภิญาโณ เป็นเจ้าอาวาส วัดแห่งนี้เป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้าน เป็นแหล่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตำบลสะเมิงใต้ และเป็นศาสนสถานที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างลำน้ำแม่สาบ ชุมชนบ้านแม่สาบ วิถีล้านนา และพระพุทธศาสนาในพื้นที่ภูเขาของอำเภอสะเมิงได้อย่างชัดเจน

 

วัดแม่สาบใต้เป็นวัดชุมชนที่มีคุณค่าทั้งด้านประวัติศาสตร์ ศาสนา ศิลปกรรม และวิถีท้องถิ่น จุดเด่นของวัดไม่ได้อยู่ที่ความใหญ่โตในเชิงการท่องเที่ยว แต่คือการเป็นวัดประจำชุมชนที่ชาวบ้านใช้ประกอบศาสนกิจอย่างต่อเนื่อง ทั้งการไหว้พระ ทำบุญ ฟังธรรม งานกฐิน งานผ้าป่า กิจกรรมวันพระ งานบุญตามรอบปี และกิจกรรมของชุมชน วัดจึงเป็นพื้นที่ที่คนในบ้านแม่สาบเข้ามาใช้ร่วมกันทั้งในมิติทางจิตใจและมิติทางสังคม

 

ประวัติของวัดแม่สาบใต้มีความน่าสนใจเพราะเกี่ยวข้องกับการย้ายวัดจากพื้นที่เดิมมายังที่ตั้งปัจจุบัน เดิมวัดแม่สาบใต้สร้างอยู่บริเวณสบห้วยก๋องงอง ต่อมาเกิดเหตุไฟไหม้วัด คณะศรัทธาและชาวบ้านจึงร่วมกันย้ายวัดมาสร้างใหม่ ณ พื้นที่วัดแม่สาบใต้ในปัจจุบันเมื่อ พ.ศ. 2452 เหตุการณ์นี้ทำให้วัดแม่สาบใต้มีความหมายมากกว่าการเป็นวัดที่สร้างขึ้นใหม่ เพราะเป็นผลจากความร่วมแรงร่วมใจของชุมชนในการฟื้นฟูศาสนสถานหลังเหตุการณ์สูญเสีย

 

การย้ายวัดหลังเหตุไฟไหม้สะท้อนบทบาทของวัดต่อชุมชนได้ชัดเจน เพราะเมื่อวัดเดิมได้รับความเสียหาย ชาวบ้านไม่ได้ปล่อยให้พื้นที่ศรัทธาหายไป แต่ร่วมกันสร้างวัดขึ้นใหม่ในที่ตั้งที่เหมาะสมกว่า วัดแม่สาบใต้จึงเป็นสัญลักษณ์ของการฟื้นตัว ความศรัทธา และความต่อเนื่องของพระพุทธศาสนาในบ้านแม่สาบ ชุมชนยังคงใช้วัดเป็นจุดรวมใจ และทำให้วัดดำรงบทบาทในฐานะศูนย์กลางของหมู่บ้านมาจนถึงปัจจุบัน

 

ชื่อ “แม่สาบใต้” ตั้งตามลำน้ำแม่สาบ ซึ่งเป็นลำน้ำสำคัญของพื้นที่ การตั้งชื่อวัดตามลำน้ำสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนกับภูมิประเทศ เพราะลำน้ำเป็นทั้งแหล่งน้ำ แหล่งตั้งถิ่นฐาน เส้นทางชีวิต และส่วนหนึ่งของความทรงจำชุมชน บ้านแม่สาบมีทั้งวัดแม่สาบใต้และวัดแม่สาบเหนือในพื้นที่หมู่ที่ 1 ตำบลสะเมิงใต้ จึงเห็นได้ว่าลำน้ำแม่สาบเป็นแกนสำคัญในการกำหนดชื่อชุมชน ชื่อวัด และอัตลักษณ์ของพื้นที่

 

พื้นที่วัดแม่สาบใต้มีที่ดินเฉพาะบริเวณที่ตั้งวัด 7 ไร่ 1 งาน 47 ตารางวา และมีที่ธรณีสงฆ์รวมเนื้อที่ 1 ไร่ 1 งาน 16 ตารางวา ขนาดพื้นที่ดังกล่าวทำให้วัดสามารถรองรับอาคารเสนาสนะและกิจกรรมของชุมชนได้หลากหลาย ภายในวัดมีอุโบสถ ศาลาการเปรียญ วิหาร เจดีย์ ศาลาเอนกประสงค์ กุฏิสงฆ์ และโรงเก็บของ ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของวัดชุมชนที่ใช้รองรับทั้งพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนา กิจกรรมทางสังคม และงานบุญในรอบปี

 

อุโบสถของวัดแม่สาบใต้กว้าง 9.80 เมตร ยาว 18 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2515 เป็นอาคารก่ออิฐถือปูน และเป็นพื้นที่สำคัญสำหรับประกอบสังฆกรรมตามพระวินัย อุโบสถมีความสำคัญอย่างมากต่อวัดที่ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เพราะเป็นพื้นที่ที่พระสงฆ์ใช้ประกอบพิธีกรรมสำคัญอย่างเป็นทางการ การมีอุโบสถถาวรทำให้วัดแม่สาบใต้มีความสมบูรณ์ในฐานะศาสนสถานที่รองรับศาสนกิจของพระสงฆ์และชุมชน

 

ศาลาการเปรียญของวัดแม่สาบใต้กว้าง 7 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2550 เป็นอาคารก่ออิฐถือปูนที่มีความสำคัญทั้งด้านการใช้งานและด้านศิลปะ ภายในตกแต่งลวดลายและมีภาพจิตรกรรมรอบด้าน โดยด้านบนเป็นภาพพระเจ้า 10 ชาติ ส่วนด้านล่างเป็นภาพประเพณีและวิถีชีวิตชาวบ้าน องค์ประกอบนี้ทำให้ศาลาการเปรียญไม่ได้เป็นเพียงอาคารสำหรับฟังธรรม แต่ยังเป็นพื้นที่เรียนรู้เรื่องพระพุทธศาสนา ประเพณี และวิถีชุมชนผ่านภาพจิตรกรรมที่เข้าใจง่ายและใกล้ตัว

 

ภาพพระเจ้า 10 ชาติภายในศาลาการเปรียญมีคุณค่าทางธรรม เพราะช่วยถ่ายทอดเรื่องราวบารมีของพระโพธิสัตว์ก่อนตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้า ส่วนภาพประเพณีและวิถีชีวิตชาวบ้านด้านล่างช่วยสะท้อนโลกของคนในชุมชน ทั้งงานบุญ ประเพณี ความเป็นอยู่ และความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนกับวัด การจัดวางภาพในลักษณะนี้ทำให้ศาลาการเปรียญของวัดแม่สาบใต้มีมิติที่ลึกกว่าพื้นที่อเนกประสงค์ทั่วไป เพราะเป็นทั้งอาคารศาสนา ห้องเรียนธรรมะ และพื้นที่เก็บบันทึกวัฒนธรรมท้องถิ่น

 

วิหารของวัดแม่สาบใต้กว้าง 9 เมตร ยาว 20.5 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2545 เป็นพื้นที่สำคัญสำหรับการไหว้พระ สวดมนต์ ฟังธรรม และประกอบกิจกรรมทางศาสนาของญาติโยม วิหารเป็นหัวใจทางศรัทธาของวัดชุมชน เพราะเป็นสถานที่ที่ชาวบ้านเข้ามากราบพระ ตั้งจิตทำบุญ และร่วมพิธีกรรมในโอกาสต่าง ๆ ผู้มาเยือนวัดแม่สาบใต้ควรให้ความสำคัญกับวิหารในฐานะพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ที่ยังคงมีบทบาทจริงในชีวิตของชุมชน

 

เจดีย์ของวัดแม่สาบใต้สร้างเมื่อ พ.ศ. 2552 ด้วยสถาปัตยกรรมล้านนา เป็นอีกหนึ่งองค์ประกอบที่ช่วยเพิ่มมิติศรัทธาและความงามทางศิลปกรรมให้แก่พื้นที่วัด เจดีย์ในวัดล้านนามักทำหน้าที่เป็นปูชนียสถานสำคัญ เป็นศูนย์รวมความเคารพ และเป็นสัญลักษณ์ของการสืบทอดพระพุทธศาสนา การมีเจดีย์สถาปัตยกรรมล้านนาในวัดแม่สาบใต้ช่วยยืนยันรากวัฒนธรรมของชุมชนและทำให้วัดมีเอกลักษณ์ที่เชื่อมโยงกับศิลปะภาคเหนืออย่างชัดเจน

 

ศาลาเอนกประสงค์ของวัดแม่สาบใต้กว้าง 6 เมตร ยาว 15 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2526 เป็นพื้นที่ที่รองรับกิจกรรมของวัดและชุมชนได้หลากหลาย ทั้งงานบุญ งานประชุม การเตรียมงานพิธี และกิจกรรมสาธารณะในบางโอกาส กุฏิสงฆ์เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้จำนวน 1 หลัง ใช้เป็นที่พำนักและปฏิบัติกิจวัตรของพระสงฆ์ ส่วนโรงเก็บของทำหน้าที่สนับสนุนการจัดเก็บอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ใช้ในกิจกรรมของวัด

 

พระอธิการพิชัย ฉายา อภิญาโณ เป็นเจ้าอาวาสวัดแม่สาบใต้ มีบทบาทในการดูแลวัด นำพาญาติโยมประกอบศาสนกิจ และรักษาความต่อเนื่องของพระพุทธศาสนาในชุมชนบ้านแม่สาบ เจ้าอาวาสของวัดชุมชนมีความสำคัญมาก เพราะเป็นทั้งผู้นำทางธรรม ผู้ดูแลกิจการวัด และผู้เชื่อมความสัมพันธ์ระหว่างพระสงฆ์กับชาวบ้าน วัดแม่สาบใต้จึงดำรงอยู่ได้จากทั้งศรัทธาของชุมชนและการดูแลของพระสงฆ์ที่ผูกพันกับพื้นที่

 

ความสำคัญของวัดแม่สาบใต้อยู่ที่การเป็นแหล่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตำบลสะเมิงใต้ วัดเป็นสถานที่ที่ชาวบ้านเข้ามาฝึกฝนจิตใจ รักษาศีล ฟังธรรม ทำบุญ และร่วมกิจกรรมที่ช่วยปลูกฝังคุณค่าทางพระพุทธศาสนาให้แก่คนทุกวัย บทบาทนี้ทำให้วัดไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ แต่เป็นพื้นที่เรียนรู้ของชุมชน เป็นสถานที่ที่ช่วยสร้างระเบียบทางใจ ความสัมพันธ์ทางสังคม และความสามัคคีของคนในหมู่บ้าน

 

บ้านแม่สาบเป็นชุมชนสำคัญของตำบลสะเมิงใต้ ตั้งอยู่ในพื้นที่อำเภอสะเมิงซึ่งมีภูมิประเทศแบบภูเขา หุบเขา และพื้นที่เกษตรกรรม วิถีชีวิตของคนสะเมิงใต้มีความสัมพันธ์กับธรรมชาติ ลำน้ำ เส้นทางภูเขา และการทำเกษตรตามฤดูกาล วัดแม่สาบใต้จึงเป็นส่วนหนึ่งของภูมิทัศน์ชุมชนที่มีบ้าน วัด ลำน้ำ และพื้นที่ทำกินเชื่อมโยงกัน วัดทำหน้าที่ประคองจิตใจของผู้คนท่ามกลางวิถีชีวิตที่พึ่งพาธรรมชาติและการเกษตร

 

ประเพณีและงานบุญที่เกี่ยวข้องกับวัดแม่สาบใต้สอดคล้องกับวิถีวัดชุมชนล้านนา เช่น การทำบุญวันพระ งานกฐิน งานผ้าป่า กิจกรรมช่วงเข้าพรรษา ออกพรรษา วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา และประเพณีปีใหม่เมือง ช่วงงานบุญเหล่านี้เป็นโอกาสที่ชาวบ้านได้มารวมตัวกันที่วัด ถวายภัตตาหาร ฟังธรรม ช่วยกันจัดพื้นที่ และสืบสานประเพณีที่เชื่อมโยงคนต่างวัยเข้าหากัน วัดจึงเป็นพื้นที่ที่ทำให้วัฒนธรรมชุมชนยังคงดำรงอยู่ในชีวิตจริง

 

จุดเด่นของวัดแม่สาบใต้สำหรับผู้มาเยือนคือความครบถ้วนของอาคารศาสนสถานและเรื่องราวประวัติศาสตร์ชุมชน วัดมีอุโบสถ วิหาร ศาลาการเปรียญ เจดีย์ ศาลาเอนกประสงค์ และกุฏิสงฆ์ โดยเฉพาะศาลาการเปรียญที่มีภาพจิตรกรรมพระเจ้า 10 ชาติและภาพวิถีชีวิตชาวบ้านซึ่งช่วยให้ผู้มาเยือนได้เห็นทั้งมิติธรรมะและมิติชุมชนในพื้นที่เดียวกัน อีกจุดที่ควรชมคือเจดีย์สถาปัตยกรรมล้านนาซึ่งสร้างขึ้นใน พ.ศ. 2552 และช่วยเติมเต็มบรรยากาศของวัดล้านนาในบ้านแม่สาบ

 

บรรยากาศของวัดแม่สาบใต้เหมาะกับการแวะไหว้พระ ทำบุญ และเรียนรู้วัดชุมชนอย่างสงบ ผู้เดินทางจะได้สัมผัสความเรียบง่ายของวัดในชุมชนภูเขา ความใกล้ชิดระหว่างวัดกับหมู่บ้าน และความสำคัญของลำน้ำแม่สาบในฐานะแกนของชื่อวัดและชื่อชุมชน วัดแห่งนี้เหมาะกับนักท่องเที่ยวที่สนใจวัดเก่า ศิลปกรรมล้านนา ประวัติท้องถิ่น และเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในอำเภอสะเมิง

 

การเยี่ยมชมวัดแม่สาบใต้ควรให้ความเคารพต่อพื้นที่ศาสนา ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ ใช้เสียงเบา และระมัดระวังการถ่ายภาพในบริเวณที่พระสงฆ์หรือชาวบ้านประกอบกิจกรรม โดยเฉพาะภายในวิหาร อุโบสถ ศาลาการเปรียญ และพื้นที่กุฏิสงฆ์ หากเดินทางมาในช่วงงานบุญ จะเห็นบทบาทของวัดต่อชุมชนชัดเจนขึ้น เพราะชาวบ้านจะมาร่วมแรงร่วมใจกันทำบุญ จัดเตรียมสถานที่ และรักษาประเพณีของบ้านแม่สาบอย่างอบอุ่น

 

การเดินทาง ไปวัดแม่สาบใต้เหมาะกับการใช้รถยนต์ส่วนตัวหรือรถเช่า สามารถเดินทางจากตัวเมืองเชียงใหม่เข้าสู่อำเภอสะเมิงได้ทั้งเส้นทางแม่ริม-สะเมิงและเส้นทางหางดง-สะเมิง จากนั้นต่อไปยังตำบลสะเมิงใต้และบ้านแม่สาบ หมู่ที่ 1 เส้นทางในอำเภอสะเมิงมีลักษณะเป็นถนนภูเขาและถนนชนบทบางช่วง ผู้เดินทางควรตรวจสภาพรถ เติมน้ำมันให้พร้อม และเผื่อเวลาเดินทาง โดยเฉพาะฤดูฝนหรือช่วงเย็นที่ทัศนวิสัยอาจลดลง

 

การเที่ยววัดแม่สาบใต้สามารถจัดร่วมกับเส้นทางใกล้เคียงในตำบลสะเมิงใต้ได้อย่างเหมาะสม เช่น วัดแม่สาบเหนือ วัดน้ำริน วัดทรายมูล วัดท่าศาลา วัดป่ากล้วย สบสะเมิง จุดชมวิวป่าสะเมิงในพื้นที่อุทยานแห่งชาติขุนขาน และพระธาตุดอยนก เส้นทางนี้ช่วยให้เห็นสะเมิงใต้ครบหลายมิติ ทั้งวัดเก่า ประวัติชุมชน ศิลปกรรมล้านนา ลำน้ำแม่สาบ วิถีเกษตรกรรม ร้านอาหาร คาเฟ่ และที่พักบรรยากาศภูเขาของเชียงใหม่ฝั่งตะวันตก

 

 

ตอบ: วัดแม่สาบใต้ตั้งอยู่เลขที่ 185 หมู่ที่ 1 บ้านแม่สาบ ตำบลสะเมิงใต้ อำเภอสะเมิง จังหวัดเชียงใหม่

 

ตอบ: เดิมวัดแม่สาบใต้สร้างอยู่บริเวณสบห้วยก๋องงอง ต่อมาเกิดไฟไหม้วัด คณะศรัทธาจึงย้ายมาสร้างวัดใหม่ ณ ที่ตั้งปัจจุบันเมื่อ พ.ศ. 2452

 

ตอบ: วัดแม่สาบใต้ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2514 โดยมีเขตวิสุงคามสีมากว้าง 7.5 เมตร ยาว 12.50 เมตร

 

ตอบ: ชื่อวัดตั้งตามลำน้ำแม่สาบ ซึ่งเป็นลำน้ำสำคัญของพื้นที่บ้านแม่สาบและตำบลสะเมิงใต้

 

ตอบ: ภายในวัดมีอุโบสถ ศาลาการเปรียญ วิหาร เจดีย์ ศาลาเอนกประสงค์ กุฏิสงฆ์ และโรงเก็บของ โดยศาลาการเปรียญมีภาพจิตรกรรมพระเจ้า 10 ชาติและภาพประเพณีวิถีชีวิตชาวบ้าน

 

ตอบ: เจ้าอาวาสวัดแม่สาบใต้คือพระอธิการพิชัย ฉายา อภิญาโณ

 

ตอบ: วัดแม่สาบใต้เป็นแหล่งพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมของตำบลสะเมิงใต้ เป็นศูนย์รวมจิตใจของบ้านแม่สาบ และเป็นพื้นที่ทำบุญ ฟังธรรม ร่วมงานบุญ และสืบสานวิถีล้านนา

 

ตอบ: สามารถแวะวัดแม่สาบเหนือ วัดน้ำริน วัดทรายมูล วัดท่าศาลา สบสะเมิง จุดชมวิวป่าสะเมิง และพระธาตุดอยนกได้