วัดแม่ลาย

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.00 - 17.00 น.

 

วัดแม่ลาย ตั้งอยู่หมู่ 2 บ้านแม่ลาย ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ 50130 เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย รหัสวัด 350230406 ตั้งวัดใน พ.ศ. 2480 และอยู่คู่ชุมชนบ้านแม่ลายมาเกือบ 90 ปี วัดแห่งนี้มีความสำคัญทั้งในฐานะศูนย์รวมจิตใจของชาวบ้านและศาสนสถานที่สะท้อนอัตลักษณ์ของพื้นที่ได้อย่างชัดเจน โดยเฉพาะการนำหินจากลำน้ำแม่ลายมาประดับอุโบสถ วิหาร พระธาตุเจดีย์ ซุ้มประตู เสา ราวบันได และองค์ประกอบต่าง ๆ จนกลายเป็นสถาปัตยกรรมที่มีลักษณะเฉพาะตัว จุดเด่นภายในยังมีพระประธาน พระเจ้าทันใจ และพื้นที่สักการะที่เชื่อมโยงกับแรงศรัทธาของคนในหมู่บ้าน ขณะเดียวกันตัววัดตั้งอยู่ท่ามกลางป่าเขา สวนเมี่ยง สวนกาแฟ และสายน้ำแม่ลายที่ไหลหล่อเลี้ยงชุมชน ทำให้การมาเยือนวัดแม่ลายไม่ได้มีเพียงการไหว้พระ แต่ยังเปิดมุมมองสู่ประวัติศาสตร์ วิถีล้านนา และความสัมพันธ์ระหว่างวัด ชุมชน และธรรมชาติของตำบลห้วยแก้ว

 

วัดแม่ลายเป็นวัดประจำบ้านแม่ลาย หมู่ 2 ซึ่งเป็นหนึ่งใน 8 หมู่บ้านของตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน บ้านแม่ลายตั้งอยู่ท่ามกลางภูเขาสลับซับซ้อนทางตะวันออกของเชียงใหม่ โดยพื้นที่โดยรอบเป็นส่วนหนึ่งของระบบป่าต้นน้ำขนาดใหญ่ของตำบลห้วยแก้ว สภาพภูมิประเทศมีทั้งเนินเขา หุบเขา และลำธารที่ไหลผ่านหมู่บ้าน บ้านเรือนส่วนใหญ่กระจายตัวตามถนนและแนวลำน้ำ สภาพแวดล้อมที่มีความชื้นสูงและป่าไม้หนาแน่นทำให้อากาศในหมู่บ้านค่อนข้างเย็นกว่าพื้นราบ โดยเฉพาะช่วงฤดูฝน ปลายฝน และฤดูหนาว ภาพของวัดขนาดไม่ใหญ่ที่ตั้งอยู่ท่ามกลางสีเขียวของต้นไม้จึงเป็นภาพที่สอดคล้องกับตัวตนของบ้านแม่ลายอย่างเป็นธรรมชาติ

 

ประวัติบ้านแม่ลายเริ่มต้นก่อนการสร้างวัดหลายช่วงอายุคน เรื่องราวที่บันทึกโดยหน่วยงานด้านวัฒนธรรมของเชียงใหม่กล่าวถึงผู้ตั้งถิ่นฐานกลุ่มแรกในพื้นที่ว่าเคยมีชาวขมุและผู้คนจากอำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง เข้ามาอาศัยและประกอบอาชีพ ก่อนที่กลุ่มดังกล่าวจะย้ายออกไป ต่อมามีชาวพื้นเมืองจากอำเภอดอยสะเก็ดเดินทางเข้ามาตั้งรกรากเพิ่มขึ้น จนรวมตัวเป็นชุมชนถาวร ชื่อ “แม่ลาย” มาจากสายน้ำแม่ลายที่ไหลผ่านหมู่บ้านและมีความสำคัญต่อชีวิตของผู้คนมาตั้งแต่อดีต ชุมชนจึงใช้ชื่อของลำน้ำเป็นชื่อหมู่บ้าน และเมื่อมีการสร้างวัดประจำชุมชน วัดก็ใช้ชื่อว่า “วัดแม่ลาย” ตามหมู่บ้านเช่นเดียวกัน

 

ชุมชนบ้านแม่ลายมีพื้นที่ประมาณ 2,500 ไร่ ภูมิประเทศส่วนใหญ่เป็นพื้นที่ลาดลอน เนินเขา และภูเขาที่ล้อมรอบด้วยป่าสงวนแม่ออน สายน้ำแม่ลายเป็นทั้งแหล่งน้ำของชุมชนและหนึ่งในองค์ประกอบที่กำหนดรูปแบบการตั้งถิ่นฐาน บ้านเรือนจำนวนมากอยู่ใกล้เส้นทางและแนวลำธาร เนื่องจากน้ำมีความสำคัญต่อการเพาะปลูก การทำสวนเมี่ยง การปลูกกาแฟ และการใช้ชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ระหว่างคนกับลำน้ำยังถูกถ่ายทอดเข้าสู่ตัววัดอย่างเด่นชัด เพราะหินแม่น้ำจากสายน้ำแม่ลายถูกนำมาใช้สร้างและประดับศาสนสถานภายในวัด กลายเป็นลักษณะที่แทบไม่สามารถแยกออกจากภูมิศาสตร์ของหมู่บ้านได้

 

วัดแม่ลายสร้างขึ้นใน พ.ศ. 2480 โดยมีครูบาสมเป็นพระสงฆ์ผู้มีบทบาทนำชาวบ้านในการก่อตั้งวัด พื้นที่ตั้งวัดเดิมได้รับการถวายจากนายบั้น เทโวบุตร เพื่อให้ชุมชนมีศาสนสถานประจำหมู่บ้าน การสร้างวัดในช่วงเวลานั้นต้องอาศัยแรงงาน ศรัทธา และทรัพยากรของชาวบ้านเป็นอย่างมาก เนื่องจากพื้นที่แม่ลายในอดีตอยู่ห่างจากตัวเมือง การเดินทางขึ้นสู่ชุมชนบนภูเขาไม่สะดวกเหมือนในปัจจุบัน การก่อสร้างอาคารทางศาสนาจึงเกิดจากความร่วมมือของคนในพื้นที่มากกว่าการพึ่งพาระบบก่อสร้างสมัยใหม่

 

เอกสารทะเบียนวัดรุ่นเก่าบันทึกว่าวัดเริ่มสร้างใน พ.ศ. 2480 และมีการประกาศตั้งเป็นวัดในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 การเริ่มต้นของวัดจึงอยู่ในช่วงเดียวกับที่บ้านแม่ลายกำลังพัฒนาเป็นชุมชนถาวรที่มีโครงสร้างชัดเจนขึ้น การมีวัดประจำหมู่บ้านทำให้ชาวบ้านไม่จำเป็นต้องเดินทางไปประกอบพิธีกรรมยังพื้นที่ห่างไกล และสามารถใช้วัดเป็นสถานที่ทำบุญ ฟังธรรม ประกอบพิธีในชีวิต ตั้งแต่การบวช งานบุญ ไปจนถึงกิจกรรมของชุมชน วัดจึงเติบโตไปพร้อมกับหมู่บ้านอย่างแท้จริง

 

รายชื่อเจ้าอาวาสในเอกสารเก่าของวัดสะท้อนการสืบทอดการดูแลศาสนสถานจากพระสงฆ์หลายรุ่น ตั้งแต่ครูบาสม พระแก้ว ครูบาอินตา พระสม พระก่อง พระพุฒิ พระเอ่ พระคำ สีลสิวโร และพระสงฆ์ในยุคต่อมา ข้อมูลที่เผยแพร่เกี่ยวกับวัดแม่ลายในช่วงหลังระบุพระโพธิ์ฉัตร อนาลโย เป็นเจ้าอาวาส ชื่อของพระสงฆ์หลายรุ่นเหล่านี้ช่วยให้เห็นว่าวัดไม่ได้เป็นสิ่งก่อสร้างที่หยุดนิ่ง แต่เป็นองค์กรทางศาสนาที่ต้องมีพระสงฆ์ดูแล ถ่ายทอดกิจกรรม และรักษาความสัมพันธ์กับชุมชนต่อเนื่องหลายทศวรรษ

 

ในด้านพื้นที่ดั้งเดิมของวัด เอกสารทะเบียนวัดเก่าบันทึกอาคารเสนาสนะอย่างหอสวดมนต์และกุฏิสงฆ์ไว้ตั้งแต่ช่วงก่อนการพัฒนาวัดในรูปแบบที่เห็นปัจจุบัน สิ่งปลูกสร้างภายในวัดมีการเปลี่ยนแปลงและบูรณะตามยุคสมัย โดยเฉพาะการตกแต่งอุโบสถ วิหาร และพระธาตุเจดีย์ด้วยหินแม่น้ำ ซึ่งกลายเป็นจุดเด่นที่ทำให้วัดแม่ลายแตกต่างจากวัดชุมชนหลายแห่งในแม่ออน การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวไม่ได้ทำให้วัดสูญเสียความสัมพันธ์กับท้องถิ่น กลับยิ่งนำวัสดุที่มีอยู่ในพื้นที่มาใช้สร้างอัตลักษณ์ให้วัดเด่นชัดขึ้น

 

เมื่อเดินเข้าสู่บริเวณวัด สิ่งที่สะดุดตาคือการใช้ หินจากลำน้ำแม่ลาย เป็นวัสดุตกแต่งศาสนสถาน หินแต่ละก้อนมีรูปทรง สี และพื้นผิวแตกต่างกัน เมื่อนำมาจัดวางเรียงต่อกันจึงเกิดเป็นลวดลายที่มีชีวิตและไม่สามารถทำซ้ำให้เหมือนกันทุกส่วนได้ ความพิเศษอยู่ตรงที่หินเหล่านี้ไม่ได้ถูกนำเข้าจากพื้นที่อื่น แต่สัมพันธ์โดยตรงกับลำน้ำซึ่งหล่อเลี้ยงหมู่บ้าน ชาวบ้านนำหินมาถวายและร่วมกันสร้าง จึงทำให้วัสดุธรรมดาจากสายน้ำกลายเป็นส่วนหนึ่งของศาสนสถานและเป็นตัวแทนของแรงศรัทธาของชุมชน

 

อุโบสถ เป็นหนึ่งในจุดที่เห็นการตกแต่งหินแม่น้ำชัดที่สุด ตั้งแต่บริเวณซุ้มประตู เสา ราวบันได ไปจนถึงพื้นผิวและองค์ประกอบโดยรอบ หินถูกนำมาจัดวางอย่างประณีตจนเกิดภาพที่แตกต่างจากอุโบสถปูนแบบทั่วไป เมื่อมองจากระยะใกล้จะเห็นความหลากหลายของก้อนหินที่ถูกใช้สร้างลวดลาย และเมื่อมองในภาพรวมจะเห็นความกลมกลืนระหว่างอาคารกับสภาพแวดล้อมของหมู่บ้านภูเขา อุโบสถจึงมีคุณค่าทั้งในฐานะสถานที่ประกอบสังฆกรรมและงานศิลป์จากวัสดุธรรมชาติของท้องถิ่น

 

ผนังและองค์ประกอบบางส่วนของอุโบสถได้รับการตกแต่งด้วยรูปสัญลักษณ์ ปีนักษัตรทั้ง 12 เพิ่มมิติด้านความเชื่อและศิลปกรรมให้กับตัวอาคาร ผู้มาเยือนสามารถสังเกตสัตว์ประจำปีเกิดต่าง ๆ เรียงอยู่ตามส่วนของผนัง การใช้ปีนักษัตรเป็นลวดลายประดับมีความใกล้ชิดกับวัฒนธรรมล้านนา ซึ่งให้ความสำคัญกับปีเกิด ธาตุ และความสัมพันธ์ระหว่างคนกับสัญลักษณ์ทางโหราศาสตร์ การตกแต่งนี้จึงเป็นรายละเอียดที่ช่วยให้การชมอุโบสถมีมิติมากกว่าการมองเฉพาะรูปทรงอาคาร

 

ภายในอุโบสถประดิษฐาน พระประธาน เป็นศูนย์กลางของพื้นที่สักการะ โดยการตกแต่งภายในยังคงใช้หินแม่น้ำเป็นองค์ประกอบต่อเนื่องจากภายนอก ทำให้ความรู้สึกของอาคารมีความเป็นหนึ่งเดียวตั้งแต่ซุ้มทางเข้าไปจนถึงพื้นที่ภายใน ผู้เข้าชมควรถอดรองเท้าก่อนเข้า นั่งหรือเดินด้วยความสงบ และให้ความสำคัญกับผู้ที่เข้ามากราบพระหรือประกอบศาสนกิจอยู่ก่อน การได้ใช้เวลาภายในอย่างเงียบ ๆ จะช่วยให้เห็นคุณค่าของสถานที่ในฐานะศาสนสถานมากกว่าการมองเพียงความแปลกตาของสถาปัตยกรรม

 

วิหาร ของวัดแม่ลายเป็นอีกอาคารที่มีการประดับหินจากลำน้ำแม่ลาย ทำให้เกิดความต่อเนื่องทางสถาปัตยกรรมกับอุโบสถและพระธาตุเจดีย์ วิหารในวัดชุมชนล้านนามีความสำคัญมากต่อฆราวาส เพราะเป็นพื้นที่ที่ใช้กราบพระ ฟังธรรม และทำกิจกรรมในวันสำคัญ การที่ชาวบ้านร่วมกันตกแต่งวิหารด้วยวัสดุจากพื้นที่จึงสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างศาสนสถานกับชุมชนได้โดยตรง อาคารไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อความงามเพียงอย่างเดียว แต่เป็นพื้นที่ใช้งานจริงที่ชาวบ้านมีส่วนร่วมทั้งในการสร้าง ดูแล และใช้ประกอบกิจกรรมทางศาสนา

 

อีกจุดที่โดดเด่นมากคือ พระธาตุเจดีย์ประดับหิน ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์สำคัญของวัด หินที่ชาวบ้านนำมาถวายถูกนำมาใช้ตกแต่งองค์พระธาตุจนเกิดพื้นผิวและรูปแบบเฉพาะตัว ต่างจากเจดีย์สีทองหรือเจดีย์ปูนสีขาวที่พบทั่วไปในวัดล้านนา พระธาตุแห่งนี้จึงสะท้อนการเปลี่ยนวัสดุจากธรรมชาติให้กลายเป็นวัตถุแห่งศรัทธาได้อย่างน่าสนใจ เมื่อมองพระธาตุควบคู่กับลำธารที่ไหลผ่านหมู่บ้าน จะเห็นความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติ ศิลปกรรม และพระพุทธศาสนาในแบบที่หาได้ยากจากวัดในเขตเมือง

 

แรงศรัทธาของชาวบ้านเป็นหัวใจสำคัญของงานหินเหล่านี้ เพราะการสร้างไม่ได้เกิดจากก้อนหินเพียงไม่กี่ก้อน แต่ต้องอาศัยการรวบรวม คัดเลือก ขนย้าย และจัดวางจำนวนมาก การมีส่วนร่วมเช่นนี้ทำให้แต่ละก้อนสามารถมองได้ว่าเป็นส่วนหนึ่งของการทำบุญร่วมกัน ชาวบ้านไม่ได้เพียงบริจาคเงิน แต่ได้นำวัสดุจากสายน้ำที่หล่อเลี้ยงชีวิตของตนมาถวายให้วัด และวัสดุนั้นยังคงอยู่เป็นส่วนหนึ่งของอาคารให้คนรุ่นหลังได้เห็น

 

นอกจากพระประธานและพระธาตุแล้ว บ้านแม่ลายยังเป็นที่รู้จักจาก พระเจ้าทันใจ ซึ่งเป็นสิ่งสักการะที่คนในพื้นที่และผู้มาเยือนให้ความเคารพ ตามคติของล้านนา พระเจ้าทันใจเป็นพระพุทธรูปที่เกี่ยวข้องกับความเชื่อเรื่องการอธิษฐานและความสำเร็จสมปรารถนา ผู้มาเยือนจำนวนหนึ่งจึงจัดวัดแม่ลายเป็นทั้งจุดชมสถาปัตยกรรมและจุดทำบุญขอพร ก่อนเดินทางต่อไปยังแหล่งธรรมชาติหรือบ้านแม่กำปองที่อยู่ในเส้นทางใกล้เคียง

 

สิ่งที่ทำให้การไหว้พระที่วัดแม่ลายมีบรรยากาศเฉพาะตัวคือเสียงน้ำและความชื้นของป่า บ้านแม่ลายมีลำน้ำไหลผ่านตลอดปี สภาพพื้นที่จึงมีความชุ่มชื้นสูงกว่าพื้นราบ ต้นไม้ เฟิร์น มอส และพืชท้องถิ่นสามารถเติบโตได้ดี เมื่อรวมกับอาคารวัดที่ประดับด้วยหินแม่น้ำ ภาพรวมจึงให้ความรู้สึกว่าสถาปัตยกรรมเป็นส่วนหนึ่งของภูมิประเทศ ไม่ได้แยกออกจากธรรมชาติอย่างสิ้นเชิง

 

บ้านแม่ลายมีอาณาเขตทางทิศเหนือเชื่อมกับบ้านป๊อก ทิศใต้เชื่อมบ้านแม่กำปอง ทิศตะวันออกต่อเนื่องไปยังพื้นที่จังหวัดลำปาง และทิศตะวันตกเชื่อมกับบ้านธารทอง ตำแหน่งดังกล่าวทำให้หมู่บ้านอยู่บนเส้นทางเชื่อมชุมชนภูเขาหลายแห่งของตำบลห้วยแก้ว แต่บ้านแม่ลายยังคงมีจังหวะชีวิตแตกต่างจากแม่กำปองซึ่งพัฒนาเป็นชุมชนท่องเที่ยวเต็มรูปแบบมากกว่า ความเงียบของแม่ลายจึงเป็นจุดแข็ง โดยเฉพาะสำหรับผู้ที่ต้องการสัมผัสลำธาร ป่า วัด และบ้านเรือนโดยไม่ต้องอยู่ท่ามกลางฝูงนักท่องเที่ยวจำนวนมากตลอดเวลา

 

อาชีพดั้งเดิมที่สำคัญของคนแม่ลายคือ การทำสวนเมี่ยง เมี่ยงหรือใบชาหมักเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมการกินของคนล้านนาและเคยเป็นพืชเศรษฐกิจหลักของชุมชนภูเขาหลายแห่งในเชียงใหม่ สภาพอากาศเย็นและป่าชื้นของแม่ลายเหมาะกับต้นชา ชาวบ้านจึงพัฒนาสวนเมี่ยงในพื้นที่เชิงเขาและใช้ความรู้ที่สืบทอดกันมาหลายรุ่นในการดูแลสวน การเก็บใบชา และการแปรรูปเมี่ยง

 

นอกจากเมี่ยงแล้ว ชาวบ้านยังปลูก กาแฟ เป็นอาชีพเสริมที่มีความสำคัญเพิ่มขึ้นตามการเปลี่ยนแปลงของตลาดและการท่องเที่ยวบนพื้นที่สูง กาแฟจากพื้นที่ร่มเงาป่าและอากาศเย็นสามารถสร้างรายได้เพิ่มเติมให้ครัวเรือน ขณะเดียวกันร้านกาแฟและที่พักในบ้านแม่ลายจำนวนมากก็นำบรรยากาศของลำธาร ป่า และกาแฟมาเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์นักท่องเที่ยว ทำให้เศรษฐกิจสมัยใหม่ของหมู่บ้านยังคงเชื่อมกับภูมิประเทศและฐานเกษตรเดิม

 

ชุมชนยังมีอาชีพเสริมแบบดั้งเดิมอื่น ๆ เช่น การทำไม้กวาด การทำหน่อไม้อัดปี๊บ และการผลิตปุ๋ยหมัก ความหลากหลายของอาชีพสะท้อนว่าครัวเรือนไม่ได้พึ่งพาการท่องเที่ยวเพียงอย่างเดียว แม้ในปัจจุบันบ้านแม่ลายจะเป็นที่รู้จักมากขึ้นจากโฮมสเตย์ คาเฟ่ และสถานที่พักผ่อน แต่ชีวิตของชุมชนยังเชื่อมโยงกับสวน ป่า ลำธาร และงานเกษตรอยู่มาก

 

การปรากฏชื่อบ้านแม่ลายในเครือข่ายป่าชุมชนของจังหวัดเชียงใหม่ช่วยยืนยันบทบาทของชุมชนในการดูแลทรัพยากรธรรมชาติ ป่ารอบหมู่บ้านไม่ได้เป็นเพียงฉากหลังสำหรับการถ่ายภาพ แต่เป็นป่าต้นน้ำที่ช่วยรักษาความชุ่มชื้นของพื้นที่ เป็นที่มาของลำธาร และสนับสนุนสวนเมี่ยงกับกาแฟ การรักษาป่าจึงเกี่ยวข้องกับทั้งสิ่งแวดล้อม เศรษฐกิจ และวัฒนธรรมของชุมชนไปพร้อมกัน

 

ความสำคัญของสายน้ำแม่ลายยิ่งเห็นชัดเมื่อพิจารณาจาก น้ำตกแม่ลาย ซึ่งอยู่เหนือหมู่บ้านประมาณ 2 กิโลเมตรและเป็นหนึ่งในแหล่งธรรมชาติสำคัญของชุมชน น้ำจากพื้นที่ต้นน้ำไหลลงสู่น้ำตก ผ่านแนวป่าและสวนกาแฟ ก่อนกลายเป็นสายน้ำที่ไหลผ่านหมู่บ้าน การเดินทางจากวัดไปน้ำตกจึงเหมือนเดินย้อนจากศูนย์กลางทางวัฒนธรรมกลับไปสู่ต้นกำเนิดทางธรรมชาติของวัสดุและน้ำที่ทำให้ชุมชนดำรงอยู่ได้

 

น้ำตกแม่ลายมีลักษณะเป็นน้ำตกธรรมชาติหลายระดับท่ามกลางป่าหุบเขา บางข้อมูลแบ่งน้ำตกออกเป็นหลายชั้นและกล่าวถึงเส้นทางที่เดินผ่านสวนกาแฟกับพื้นที่ธรรมชาติ ช่วงฤดูฝนถึงต้นฤดูหนาวเป็นช่วงที่ป่าเขียวและน้ำมีปริมาณมาก แต่พื้นทางเดินและหินอาจลื่น ผู้ที่เดินทางต่อจากวัดจึงควรใช้รองเท้าที่เกาะพื้นได้ดีและหลีกเลี่ยงการเข้าใกล้กระแสน้ำแรงในวันที่ฝนตกต่อเนื่อง

 

วัดแม่ลายจึงมีบทบาทเป็นเหมือนประตูเข้าสู่การทำความเข้าใจหมู่บ้าน หากเดินทางมาถึงแล้วเริ่มจากการไหว้พระ ชมอุโบสถ วิหาร และพระธาตุหิน ก่อนออกไปเดินตามลำธารหรือเที่ยวสวนและน้ำตก ผู้มาเยือนจะเห็นเรื่องราวของบ้านแม่ลายในลำดับที่ชัดเจนขึ้น หินในวัดมาจากสายน้ำ สายน้ำมาจากป่า ป่าช่วยหล่อเลี้ยงสวนเมี่ยงและกาแฟ และสวนเหล่านั้นก็เป็นฐานอาชีพของคนที่ช่วยกันสร้างและดูแลวัด

 

ความสัมพันธ์นี้ทำให้วัดแม่ลายแตกต่างจากวัดที่สามารถแยกออกจากบริบทชุมชนได้ง่าย หากย้ายอาคารหินเหล่านี้ไปตั้งที่อื่น ความหมายส่วนหนึ่งจะหายไปทันที เพราะองค์ประกอบสำคัญของวัดไม่ได้อยู่ที่รูปลักษณ์ของอาคารเพียงอย่างเดียว แต่อยู่ที่เรื่องราวของหินจากลำน้ำแม่ลาย แรงศรัทธาของชาวบ้าน และตำแหน่งของวัดที่ตั้งอยู่ในหมู่บ้านซึ่งใช้สายน้ำเดียวกันในการดำรงชีวิต

 

ในมิติการท่องเที่ยว วัดแม่ลายได้รับการนำเสนอเป็นหนึ่งในจุดท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมของอำเภอแม่ออน โดยมีจุดขายเรื่องการประดับวิหารและศาสนสถานด้วยหินแม่น้ำ หน่วยงานและเครือข่ายด้านการท่องเที่ยวของเชียงใหม่เคยจัดวัดไว้ในเส้นทางวัฒนธรรมของแม่ออนร่วมกับถ้ำเมืองออนและสถานที่ศรัทธาอื่น ๆ แสดงให้เห็นว่าวัดเริ่มมีบทบาทต่อการท่องเที่ยวในระดับอำเภอมากขึ้น แต่ยังคงรักษาลักษณะของวัดชุมชนขนาดเล็กไว้

 

ผู้ที่มาเที่ยววัดควรเริ่มจากการสักการะพระประธาน จากนั้นชมรายละเอียดของหินบริเวณอุโบสถและวิหาร เดินดูสัญลักษณ์ปีนักษัตร และไปสักการะพระธาตุเจดีย์ประดับหิน รวมถึงพระเจ้าทันใจ การเดินอย่างช้า ๆ ช่วยให้เห็นรายละเอียดของงานมากกว่าการถ่ายภาพเพียงมุมกว้าง เพราะความน่าสนใจหลายส่วนอยู่ที่รูปทรง สี และวิธีเรียงหินแต่ละก้อนซึ่งแตกต่างกัน

 

แม้วัดจะได้รับความสนใจจากนักท่องเที่ยวมากขึ้น แต่พื้นที่ยังเป็นศาสนสถานของชุมชน ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ ปกปิดหัวไหล่และเข่า ถอดรองเท้าก่อนเข้าสู่อาคารตามจุดที่กำหนด ใช้เสียงเบา และหลีกเลี่ยงการปีนหรือสัมผัสงานประดับหินโดยไม่จำเป็น เพราะงานเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของอาคารศาสนาและเกิดจากแรงศรัทธาของชาวบ้าน

 

การถ่ายภาพสามารถทำได้ในบริเวณทั่วไปโดยคำนึงถึงผู้ที่เข้ามาทำบุญและพระสงฆ์ หากมีการประกอบพิธี ฟังธรรม หรือกิจกรรมของชุมชน ควรเว้นพื้นที่ให้ผู้ร่วมพิธีก่อน ไม่ยืนขวางทางเข้าอาคารหรือจุดสักการะ และควรขออนุญาตเมื่อจะถ่ายภาพบุคคลระยะใกล้ บรรยากาศของวัดเหมาะกับภาพที่รวมสถาปัตยกรรมหินกับต้นไม้ ลำธาร และภูเขามากกว่าการเน้นภาพบุคคลเพียงอย่างเดียว

 

ช่วงเช้าเป็นเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนมาก เพราะอากาศเย็นและบรรยากาศในหมู่บ้านยังสงบ แสงอ่อนทำให้เห็นพื้นผิวหินของอุโบสถและพระธาตุได้ชัดโดยไม่เกิดเงาแข็งมาก ช่วงฤดูฝนธรรมชาติจะมีสีเขียวสดและลำธารมีน้ำมาก ขณะที่ฤดูหนาวอากาศสบายและเหมาะกับการพักค้างคืนในหมู่บ้าน อย่างไรก็ตาม วันหยุดและช่วงปลายปีอาจมีนักท่องเที่ยวเดินทางต่อไปแม่กำปองจำนวนมาก จึงควรเผื่อเวลาสำหรับถนนภูเขา

 

บ้านแม่ลายอยู่ใกล้แม่กำปองแต่มีความรู้สึกต่างกันอย่างชัดเจน แม่กำปองมีถนนกลางหมู่บ้านที่เต็มไปด้วยร้านอาหาร คาเฟ่ และผู้มาเยือนจำนวนมากในวันหยุด ส่วนแม่ลายยังมีความเป็นหมู่บ้านริมน้ำที่เงียบกว่า บ้านพักและคาเฟ่กระจายตัวตามลำธารมากกว่า การเลือกพักที่แม่ลายจึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการความสงบ แต่ยังต้องการเดินทางไปแม่กำปองได้ในระยะไม่ไกล

 

จากวัดสามารถเชื่อมไปยัง ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก ได้สะดวก ศูนย์แห่งนี้มีบทบาทสำคัญต่อการพัฒนาเกษตรบนพื้นที่สูงของห้วยแก้ว โดยส่งเสริมกาแฟอาราบิก้า เห็ดหอม และพืชเมืองหนาวต่าง ๆ การแวะโครงการหลวงช่วยเพิ่มมิติให้การเที่ยวบ้านแม่ลาย เพราะทำให้เห็นการเปลี่ยนแปลงจากเศรษฐกิจสวนเมี่ยงแบบเดิมไปสู่การเกษตรที่หลากหลายมากขึ้น

 

อีกจุดหนึ่งคือ ผาน้ำลอด ซึ่งอยู่ในตำบลห้วยแก้วและอยู่ไม่ไกลจากเส้นทางแม่ลาย เป็นแหล่งธรรมชาติที่มีโขดหิน สายน้ำ และบรรยากาศป่า เหมาะกับการพักระหว่างทางก่อนขึ้นแม่กำปอง หากจัดเส้นทางอย่างเหมาะสมสามารถเที่ยววัดแม่ลาย โครงการหลวงตีนตก ผาน้ำลอด วัดคันธาพฤกษา และแม่กำปองได้ภายในวันเดียว แต่ผู้ที่ต้องการสัมผัสชุมชนอย่างละเอียดควรลดจำนวนจุดและพักค้างคืนอย่างน้อย 1 คืน

 

วัดคันธาพฤกษา หรือวัดแม่กำปองเป็นวัดใกล้เคียงที่มีบุคลิกแตกต่างจากวัดแม่ลายอย่างน่าสนใจ วัดแม่กำปองมีวิหารไม้และอุโบสถกลางลำธาร ขณะที่วัดแม่ลายใช้หินจากสายน้ำเป็นวัสดุประดับอาคาร การไปทั้ง 2 วัดในทริปเดียวช่วยให้เห็นว่าชุมชนบนภูเขาที่อยู่ใกล้กันสามารถพัฒนาศิลปกรรมทางพระพุทธศาสนาที่สัมพันธ์กับทรัพยากรธรรมชาติในรูปแบบต่างกันได้

 

บ้านแม่กำปองอยู่ห่างจากบ้านแม่ลายเพียงไม่กี่กิโลเมตร จึงเป็นเส้นทางต่อที่นิยมมาก หลังจากชมวัดแม่ลายและรับประทานอาหารในหมู่บ้าน สามารถเดินทางต่อเข้าแม่กำปองเพื่อชมวัดคันธาพฤกษา น้ำตกแม่กำปอง และบรรยากาศถนนกลางชุมชน หรือเลือกทำในทิศทางกลับกันโดยเริ่มแม่กำปองช่วงเช้าแล้วมาพักแม่ลายในช่วงบ่ายก็ได้

 

การพักค้างคืนในแม่ลายช่วยให้เห็นหมู่บ้านในช่วงที่นักท่องเที่ยวแบบวันเดย์ทริปลดลง ช่วงเย็นสามารถฟังเสียงลำธารและใช้เวลาพักกับธรรมชาติ ส่วนช่วงเช้าสามารถเดินไปวัดในบรรยากาศเงียบก่อนออกเที่ยวจุดอื่น ที่พักหลายแห่งตั้งอยู่ริมธารหรือบนเนินเขาและมีขนาดไม่ใหญ่ จึงรักษาความรู้สึกแบบโฮมสเตย์และที่พักชุมชนได้มากกว่าโรงแรมขนาดใหญ่

 

หนึ่งในที่พักใกล้วัดคือ บ้านพักเพลิน & ป้าน้อยลุงชู ตั้งอยู่หมู่ 2 บ้านแม่ลายและอยู่ในระยะเดินจากวัด ที่พักมีบ้านพักริมน้ำและเคยเปิดร้านอาหารภายในบริเวณเดียวกัน จึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการพักกลางหมู่บ้านโดยไม่ต้องขับรถหลายครั้ง อีกแห่งคือ บ้านระเบียงดอย ซึ่งอยู่ในบ้านแม่ลายเช่นกัน รวมถึง Shinrin-yoku Chiang Mai ที่ตั้งอยู่หมู่ 2 และเน้นบรรยากาศของธรรมชาติ

 

นอกจากนี้ยังมี The Lai Tiny House และ Taloh Homestay Chiang Mai ในพื้นที่ห้วยแก้ว ซึ่งเป็นตัวเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการที่พักขนาดเล็กและอยู่ใกล้เส้นทางแม่ลาย–แม่กำปอง การเลือกที่พักควรพิจารณาจากแผนเที่ยวในวันถัดไป หากต้องการเดินชมหมู่บ้านและวัดเป็นหลัก การพักภายในหมู่ 2 จะช่วยลดการใช้รถและสัมผัสบรรยากาศของชุมชนได้มากกว่า

 

ด้านอาหารและคาเฟ่ บ้านแม่ลายมีตัวเลือกที่สะท้อนบรรยากาศริมน้ำและป่าได้ดี Claai Cafe & Eatery เป็นคาเฟ่ริมน้ำในบ้านแม่ลาย ให้บริการเครื่องดื่มและอาหารในบรรยากาศธรรมชาติ ขณะที่ Atlantis Valley ตั้งอยู่หมู่ 2 เช่นกัน มีพื้นที่นั่งหลายระดับและลำธารไหลผ่านบริเวณร้าน เหมาะกับการใช้เวลาพักหลังชมวัดหรือก่อนเดินทางต่อแม่กำปอง

 

กำปอ เป็นอีกคาเฟ่ขนาดเล็กในโซนบ้านแม่ลาย ส่วน บ้านพักเพลิน มีทั้งที่พักและอาหารสำหรับผู้ที่ต้องการรับประทานมื้อหลักใกล้วัด หากเดินทางออกจากหมู่บ้านไปตามเส้นทางห้วยแก้วยังมีร้านอาหารและคาเฟ่อื่น เช่น ร้านอาหารในโซนแม่กำปองและบ้านป๊อก ทำให้สามารถเลือกจุดพักตามลำดับการเดินทางโดยไม่ต้องย้อนเส้นทางมาก

 

การเดินทาง จากตัวเมืองเชียงใหม่ไปวัดแม่ลายใช้เส้นทางออกทางอำเภอสันกำแพง มุ่งหน้าสู่อำเภอแม่ออนและตำบลห้วยแก้ว ตามเส้นทางเดียวกับการเดินทางขึ้นบ้านแม่กำปอง เมื่อเข้าใกล้ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตกจะมีทางแยกเข้าสู่บ้านแม่ลาย ให้เลี้ยวตามป้ายหมู่บ้านแล้วเดินทางต่อเข้ามาตามถนนในหุบเขา วัดตั้งอยู่ภายในหมู่ 2 และสามารถค้นหา “วัดแม่ลาย ห้วยแก้ว แม่ออน” ในระบบนำทางได้

 

พิกัดวัดอยู่ประมาณละติจูด 18.88103 ลองจิจูด 99.34939 ระดับพื้นที่ราว 928 เมตรจากระดับน้ำทะเล ตำแหน่งดังกล่าวสะท้อนว่าตัววัดตั้งอยู่สูงกว่าพื้นราบเชียงใหม่มากพอสมควร ถนนเข้าสู่บ้านแม่ลายเป็นเส้นทางภูเขาที่มีโค้งและช่วงลาดชัน แม้รถยนต์ทั่วไปสามารถเดินทางได้ แต่ควรลดความเร็ว โดยเฉพาะฤดูฝนและช่วงเช้าหรือเย็นที่มีหมอก

 

จากตัวเมืองเชียงใหม่ถึงบ้านแม่ลายมีระยะทางประมาณ 50 กิโลเมตร ส่วนจากตัวอำเภอแม่ออนขึ้นสู่พื้นที่หมู่บ้านใช้ระยะทางประมาณ 20 กิโลเมตรกว่า ๆ ตามเส้นทางภูเขา รถยนต์ส่วนตัว รถเช่า หรือรถพร้อมคนขับเป็นทางเลือกที่สะดวกที่สุดสำหรับการเที่ยวหลายจุด ผู้ที่ขับรถจักรยานยนต์ควรมีประสบการณ์กับทางเขาและตรวจระบบเบรก ยาง และไฟส่องสว่างก่อนเดินทาง

 

เมื่อเข้าถึงหมู่บ้าน ถนนบางช่วงค่อนข้างแคบและมีบ้านพักกับร้านค้าติดแนวทาง ผู้ขับขี่ควรใช้ความเร็วต่ำ ไม่จอดกีดขวางทางเข้าบ้านหรือพื้นที่ทำงานของชาวบ้าน หากพักอยู่ในหมู่บ้านควรเลือกที่พักที่มีพื้นที่จอดรถหรือทำตามคำแนะนำของเจ้าของที่พัก การลดการใช้รถภายในชุมชนไม่เพียงช่วยเรื่องการจราจร แต่ทำให้ได้เห็นรายละเอียดของบ้านเรือน ลำธาร และพื้นที่เกษตรที่มักมองไม่เห็นเมื่อขับรถผ่านอย่างรวดเร็ว

 

ฤดูฝนเป็นช่วงที่แม่ลายเขียวที่สุด เสียงน้ำชัด ป่าและสวนมีความชุ่มชื้นสูง และหินภายในวัดดูมีสีสันจากความเปียกชื้นมากขึ้น แต่ควรระวังทางลื่นและน้ำป่า ส่วนฤดูหนาวเหมาะกับการพักค้างคืน อุณหภูมิในช่วงเช้าและค่ำลดลงชัดเจน ผู้ที่พักริมน้ำควรเตรียมเสื้อกันหนาวให้เพียงพอ ฤดูร้อนยังสามารถเที่ยวได้เพราะพื้นที่สูงและป่าช่วยลดความร้อน แต่การเที่ยวช่วงเช้าจะสบายกว่า

 

สำหรับครอบครัว วัดแม่ลายเป็นจุดแวะที่เดินชมได้ไม่ยาก เด็กสามารถเรียนรู้เรื่องหินแม่น้ำ ปีนักษัตร และความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับศาสนสถาน ก่อนเดินทางต่อไปโครงการหลวงหรือน้ำตก สำหรับผู้สูงอายุควรระวังพื้นต่างระดับและหินที่อาจลื่นหลังฝนตก แต่พื้นที่หลักของวัดไม่ใช่เส้นทางเดินเขาระยะไกลจึงสามารถปรับการเยี่ยมชมให้เหมาะกับสภาพร่างกายได้

 

ผู้ที่สนใจศิลปกรรมควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 45 นาทีถึง 1 ชั่วโมงเพื่อชมรายละเอียดของอาคาร ไม่ควรมาเพียงถ่ายภาพด้านหน้าวัดแล้วออกทันที เพราะรายละเอียดที่สำคัญอยู่ทั้งซุ้มประตู เสา ราวบันได ผนัง รูปปีนักษัตร พระธาตุ และบริเวณภายในอุโบสถ เมื่อมององค์ประกอบเหล่านี้ร่วมกันจึงจะเห็นแนวคิดการใช้หินแม่น้ำเป็นภาษาทางสถาปัตยกรรมของวัดได้ครบถ้วน

 

ผู้ที่สนใจวิถีชุมชนควรเดินชมบ้านแม่ลายควบคู่กับวัด ถนนในหมู่บ้านมีที่พัก คาเฟ่ บ้านไม้ พื้นที่สวน และลำธารอยู่สลับกัน ช่วงที่ไม่มีนักท่องเที่ยวจำนวนมากยังสามารถเห็นจังหวะชีวิตที่สงบของชาวบ้านได้ชัด การท่องเที่ยวจึงควรเคารพพื้นที่ส่วนตัว ไม่เดินเข้าไปในสวนหรือบ้านโดยไม่ได้รับอนุญาต และควรสนับสนุนสินค้า อาหาร กาแฟ และที่พักของชุมชนในขอบเขตที่เหมาะสม

 

วัดแม่ลายยังเหมาะสำหรับการเชื่อมเส้นทางวัดในตำบลห้วยแก้ว เช่น วัดคันธาพฤกษาที่บ้านแม่กำปอง วัดบ้านป๊อก วัดแม่เตาดิน และวัดห้วยแก้ว วัดแต่ละแห่งสะท้อนประวัติหมู่บ้านของตนเองและมีบทบาทในเครือข่ายชุมชนภูเขาของแม่ออน การจัดทริปแบบวัฒนธรรมจึงสามารถใช้วัดแม่ลายเป็นจุดกลางแล้วเลือกต่อไปตามทิศทางที่สนใจ

 

หากมีเวลาครึ่งวัน เส้นทางที่เหมาะคือวัดแม่ลาย – บ้านแม่ลาย – ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก – ผาน้ำลอด ส่วนผู้ที่มีเวลาเต็มวันสามารถเพิ่มน้ำตกแม่ลาย วัดคันธาพฤกษา และบ้านแม่กำปองได้ หากพักค้างคืนสามารถแบ่งพื้นที่แม่ลายกับแม่กำปองออกเป็น 2 วัน เพื่อลดการเร่งเดินทางและมีเวลาสัมผัสธรรมชาติในช่วงเช้ากับเย็นมากขึ้น

 

เสน่ห์ของวัดแม่ลายไม่ได้เกิดจากความใหญ่โต แต่เกิดจากการที่ศาสนสถานทุกส่วนสามารถเล่าเรื่องของพื้นที่ได้ ก้อนหินจากลำน้ำบอกเรื่องสายน้ำและป่าต้นน้ำ อุโบสถกับวิหารบอกเรื่องศรัทธาของชาวบ้าน พระธาตุบอกเรื่องการทำบุญร่วมกัน ส่วนสวนเมี่ยงและกาแฟรอบหมู่บ้านบอกเรื่องชีวิตทางเศรษฐกิจที่พึ่งพาธรรมชาติ วัดจึงเป็นเหมือนจุดรวมเรื่องราวของบ้านแม่ลายไว้ในพื้นที่เดียว

 

เมื่อพิจารณาจาก พ.ศ. 2480 ถึง พ.ศ. 2569 วัดแม่ลายมีประวัติยาวนานประมาณ 89 ปี ช่วงเวลานี้ครอบคลุมการเปลี่ยนแปลงของหมู่บ้านตั้งแต่ยุคที่การเดินทางขึ้นดอยต้องใช้เวลานาน ไปจนถึงยุคที่แม่ออนกลายเป็นหนึ่งในเส้นทางท่องเที่ยวสำคัญของเชียงใหม่ การมาถึงของถนน รถยนต์ โฮมสเตย์ คาเฟ่ และนักท่องเที่ยวจำนวนมากเปลี่ยนเศรษฐกิจรอบวัด แต่ความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับชุมชนยังคงปรากฏผ่านการทำบุญ การดูแลศาสนสถาน และการรักษาอัตลักษณ์ของบ้านแม่ลาย

 

วัดแม่ลายจึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการไหว้พระพร้อมกับเรียนรู้ชุมชน ไม่ว่าจะสนใจศิลปกรรมหินล้านนา วิถีสวนเมี่ยง กาแฟ ป่าต้นน้ำ น้ำตก หรือการท่องเที่ยวแบบช้า สถานที่แห่งนี้สามารถเป็นจุดเริ่มต้นของการมองแม่ออนในมิติที่ลึกกว่าการเดินทางตรงไปยังแม่กำปองเพียงอย่างเดียว การเลี้ยวเข้าสู่บ้านแม่ลายและใช้เวลาอยู่กับวัดช่วยให้เห็นว่าชุมชนเล็ก ๆ บนภูเขาสามารถสร้างเอกลักษณ์ของตัวเองจากวัสดุที่อยู่รอบตัวได้อย่างงดงาม

 

สำหรับผู้ที่ชอบสถานที่สงบ วัดแม่ลายยังให้ประสบการณ์ที่แตกต่างจากวัดชื่อดังในตัวเมืองเชียงใหม่ ไม่มีพื้นที่การค้าขนาดใหญ่ ไม่มีอาคารสูงใหญ่หลายหลัง และไม่มีฝูงนักท่องเที่ยวจำนวนมากตลอดเวลา สิ่งที่พบคือวัดขนาดพอเหมาะ ลำธาร ป่า เสียงธรรมชาติ และศาสนสถานหินที่เกิดจากศรัทธาของคนในหมู่บ้าน ลักษณะเช่นนี้เหมาะกับการใช้เวลาอย่างช้า ๆ มากกว่าการเที่ยวแบบเร่งรีบ

 

วัดแม่ลายในวันนี้จึงเป็นทั้งวัดประจำบ้านแม่ลาย หลักฐานของประวัติชุมชน และงานศิลป์ทางพระพุทธศาสนาที่เกิดจากทรัพยากรท้องถิ่น อุโบสถ วิหาร พระธาตุเจดีย์ พระประธาน พระเจ้าทันใจ และรายละเอียดปีนักษัตรทำให้วัดมีสิ่งให้ชมและสักการะหลายจุด ขณะที่สายน้ำแม่ลาย สวนเมี่ยง กาแฟ ป่า และหมู่บ้านรอบวัดช่วยเติมความหมายให้ทุกองค์ประกอบ การมาเยือนจึงเหมาะทั้งกับผู้ศรัทธา ผู้สนใจวัฒนธรรม ผู้รักธรรมชาติ และนักเดินทางที่ต้องการรู้จักเชียงใหม่ผ่านชีวิตของชุมชนจริง ๆ

 

 

ตอบ: วัดแม่ลายตั้งอยู่หมู่ 2 บ้านแม่ลาย ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ 50130 พิกัดประมาณ 18.88103, 99.34939 อยู่ในเส้นทางเดียวกับการเดินทางไปแม่กำปอง

 

ตอบ: วัดแม่ลายสร้างขึ้นใน พ.ศ. 2480 โดยครูบาสมเป็นผู้นำชาวบ้านในการสร้างวัด และมีผู้ถวายที่ดินสำหรับจัดตั้งศาสนสถานประจำหมู่บ้าน

 

ตอบ: จุดเด่นคือการนำหินจากลำน้ำแม่ลายมาประดับอุโบสถ วิหาร พระธาตุเจดีย์ ซุ้มประตู เสา และราวบันได เกิดเป็นสถาปัตยกรรมที่สัมพันธ์กับธรรมชาติและแรงศรัทธาของชุมชนอย่างชัดเจน

 

ตอบ: ภายในมีพระประธาน พระธาตุเจดีย์ประดับหิน และพระเจ้าทันใจ พร้อมรายละเอียดศิลปกรรมจากหินแม่น้ำและลวดลายปีนักษัตรบริเวณศาสนสถาน

 

ตอบ: วัดแม่ลายเป็นวัดประจำหมู่บ้านและศูนย์รวมจิตใจของชุมชนมาตั้งแต่ พ.ศ. 2480 วัสดุหินที่ใช้ตกแต่งวัดมาจากลำน้ำแม่ลายซึ่งเป็นสายน้ำสำคัญของหมู่บ้าน ทำให้วัดสะท้อนอัตลักษณ์ของพื้นที่ได้อย่างชัดเจน

 

ตอบ: จากเชียงใหม่ใช้เส้นทางสันกำแพงเข้าสู่อำเภอแม่ออนและตำบลห้วยแก้ว ตามเส้นทางไปแม่กำปอง เมื่อถึงโซนศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตกให้แยกเข้าบ้านแม่ลายและเดินทางต่อไปยังหมู่ 2

 

ตอบ: อยู่ใกล้กัน สามารถจัดวัดแม่ลาย บ้านแม่ลาย วัดคันธาพฤกษา และบ้านแม่กำปองไว้ในเส้นทางเดียวกันได้ โดยระยะจากวัดแม่ลายไปโซนแม่กำปองประมาณไม่กี่กิโลเมตร

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่น้ำตกแม่ลาย ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงตีนตก ผาน้ำลอด วัดคันธาพฤกษา และบ้านแม่กำปอง หากมีเวลา 2 วันควรพักค้างคืนในบ้านแม่ลายหรือห้วยแก้วเพื่อเที่ยวได้ไม่เร่งรีบ