หน้าแรก lovethailand >สถานที่ท่องเที่ยวภาคเหนือ >สถานที่ท่องเที่ยวจังหวัดเชียงใหม่ >อ.เมืองเชียงใหม่ >ต.สุเทพ > วัดฝายหิน
TL;DR: วัดฝายหิน อยู่ที่บ้านเชิงดอย หมู่ 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ เปิดทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น. จุดเด่นคือ วัดเก่าใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีบรรยากาศสงบร่มรื่น เป็นแหล่งศาสนพิธีของชาวมหาวิทยาลัยและเป็นสำนักเรียนพระปริยัติธรรม.
วัดฝายหิน

วันเปิดทำการ: ทุกวัน
เวลาเปิดทำการ: 08.00 – 17.00 น.
วัดฝายหิน จังหวัดเชียงใหม่ เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่เลขที่ 67 หมู่ 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ บริเวณเชิงดอยสุเทพด้านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เป็นวัดโบราณที่มีคุณค่าทั้งด้านประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาล้านนา การศึกษา พระปริยัติธรรม และความสัมพันธ์กับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วัดแห่งนี้เคยเป็นอารามสำนักสงฆ์สาขาของรตวนมหาวิหาร หรือวัดป่าแดงหลวงในอดีต ซึ่งเป็นศูนย์กลางสำคัญของคณะสงฆ์ฝ่ายอรัญวาสีและการศึกษาพระไตรปิฎกสายสิงหลใหม่ในล้านนา ต่อมาวัดฝายหินยังเป็นที่สถิตของพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ หรือครูบาฝายหิน พระมหาเถระผู้มีบทบาทสูงในประวัติศาสตร์คณะสงฆ์เชียงใหม่ และเป็นเจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่รูปแรกในสมัยรัตนโกสินทร์
วัดฝายหินเป็นวัดที่มีลักษณะเฉพาะแตกต่างจากวัดท่องเที่ยวยอดนิยมหลายแห่งในเชียงใหม่ เพราะวัดไม่ได้มีบทบาทเฉพาะเป็นสถานที่ไหว้พระหรือจุดแวะชมระหว่างเดินทาง แต่เป็นวัดที่ผูกพันกับชุมชน มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ พระภิกษุสามเณร นักศึกษา คณาจารย์ บุคลากร และพุทธศาสนิกชนทั่วไปอย่างต่อเนื่อง บรรยากาศของวัดมีความสงบ ร่มรื่น และอยู่ใกล้แนวเชิงดอยสุเทพ ทำให้ผู้มาเยือนได้สัมผัสทั้งประวัติศาสตร์วัดเก่า วิถีพระป่า การศึกษาในพระพุทธศาสนา และความเป็นวัดในอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยซึ่งหาได้ไม่มากนักในประเทศไทย
ที่ตั้งของวัดฝายหินอยู่ในพื้นที่บ้านเชิงดอย ตำบลสุเทพ ใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ด้านทิศตะวันตก และอยู่ในพื้นที่ที่คนเชียงใหม่คุ้นเคยว่าเป็นย่านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เส้นทางเข้าสู่วัดสัมพันธ์กับถนนสุเทพ ถนนหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และทางขึ้นสถานีส่งโทรทัศน์ช่อง 7 ซึ่งเป็นเส้นทางเดียวกับทางขึ้นสวนสัตว์เชียงใหม่ด้านหลัง พื้นที่รอบวัดจึงมีทั้งบรรยากาศของชุมชนหลังมหาวิทยาลัย พื้นที่การศึกษา ร้านอาหาร นักศึกษา และแนวเชิงดอยที่ยังคงความร่มรื่น วัดฝายหินจึงเป็นวัดที่เชื่อมเมืองกับธรรมชาติ เชื่อมมหาวิทยาลัยกับวัด และเชื่อมวิถีชีวิตร่วมสมัยกับรากพระพุทธศาสนาล้านนาได้อย่างเด่นชัด
วัดฝายหินมีเนื้อที่ 17 ไร่ 1 งาน 36 ตารางวาเศษ เป็นพื้นที่วัดขนาดกว้างพอสมควรเมื่อเทียบกับทำเลใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ข้อมูลประวัติวัดระบุว่าวัดสร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2206 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2520 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร และประกอบพิธีผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2530 รายละเอียดเหล่านี้ทำให้วัดฝายหินมีความสำคัญทั้งในฐานะวัดเก่าและวัดที่มีองค์ประกอบทางศาสนาสมบูรณ์สำหรับประกอบสังฆกรรมของคณะสงฆ์
เมื่อมองย้อนกลับไปในสมัยพระเจ้าติโลกราช ระหว่างปี พ.ศ. 1985-2031 วัดฝายหินมีฐานะเป็นอารามสำนักสงฆ์สาขาของรตวนมหาวิหาร หรือวัดป่าแดงหลวง เชียงใหม่ ซึ่งเป็นวัดฝ่ายอรัญวาสีสำคัญทางด้านการศึกษาภาษาบาลี พระไตรปิฎก และคติพระพุทธศาสนาสายสิงหลใหม่ที่รับอิทธิพลจากศรีลังกา ในยุคนั้นคณะสงฆ์ฝ่ายป่าแดงมีบทบาทสูงต่อพัฒนาการพระพุทธศาสนาในล้านนา วัดฝายหินจึงไม่ใช่วัดที่เกิดขึ้นโดดเดี่ยว แต่เป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายวัดป่าและสำนักเรียนทางพระพุทธศาสนาที่มีความสำคัญต่อเมืองเชียงใหม่
ความเป็นอารามสำนักสงฆ์สาขาของวัดป่าแดงหลวงทำให้วัดฝายหินมีภาพจำในฐานะวัดที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาและการปฏิบัติธรรมตั้งแต่ยุคโบราณ วัดป่าแดงหลวงในอดีตเป็นศูนย์กลางการศึกษาพระไตรปิฎก มีพระภิกษุจากหลายพื้นที่เดินทางมาเล่าเรียน เช่น ศรีลังกา เชียงรุ้ง เชียงตุง หงสาวดี ล้านช้าง เวียดนาม กัมพูชา และหัวเมืองล้านนาอื่น ๆ การที่วัดฝายหินอยู่ในเครือข่ายเดียวกันย่อมสะท้อนบทบาททางศาสนาและวิชาการของพื้นที่วัดตั้งแต่ช่วงแรกของประวัติศาสตร์ล้านนา
ชื่อ “วัดฝายหิน” สัมพันธ์กับภูมิประเทศและระบบจัดการน้ำของพื้นที่เชิงดอย คำว่า “ฝาย” หมายถึงสิ่งก่อสร้างหรือแนวกั้นน้ำเพื่อชะลอและผันน้ำเข้าสู่พื้นที่ใช้ประโยชน์ ส่วนคำว่า “หิน” สะท้อนภูมิประเทศบริเวณเชิงเขาซึ่งมีหิน ลำห้วย และสภาพพื้นที่ลาดจากดอยสุเทพลงสู่เมือง ชื่อวัดจึงให้ภาพพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับน้ำ หิน และภูมิทัศน์เชิงดอย ไม่ใช่เพียงชื่อมงคลทั่วไป การอ่านชื่อวัดเช่นนี้ช่วยให้เข้าใจว่าวัดฝายหินมีรากสัมพันธ์กับธรรมชาติและระบบนิเวศดอยสุเทพมาแต่เดิม
ในสมัยรัชกาลที่ 4 วัดฝายหินเป็นที่รู้จักมากขึ้นจากบทบาทของครูบาหลวงมารวิชัย พระเถระผู้ทรงความรู้แตกฉานด้านภาษาบาลีและเป็นเจ้าอารามฝายหิน ผลงานของท่านที่ปรากฏในข้อมูลประวัติวัดมีทั้งงานจารคัมภีร์ใบลานและตำราเรียนภาษาบาลี เช่น สัททพินทุ ซึ่งสะท้อนว่าวัดฝายหินเป็นแหล่งวิชาการพระพุทธศาสนาที่มีชีวิต ไม่ใช่เพียงวัดป่าที่ใช้เป็นที่จำพรรษาเท่านั้น บทบาทของครูบาหลวงมารวิชัยจึงเป็นรากสำคัญที่ทำให้วัดฝายหินโดดเด่นด้านการเรียนรู้ธรรมะและบาลี
ต่อมาในสมัยรัชกาลที่ 5 วัดฝายหินยิ่งเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางจากพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ หรือครูบาฝายหิน พระมหาเถระผู้มีความรู้ลึกซึ้งด้านภาษาบาลี พระไตรปิฎก สมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน ท่านเป็นเจ้าอาวาสวัดฝายหินรูปสำคัญ และเคยดำรงตำแหน่งเจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่รูปแรกในสมัยรัตนโกสินทร์ จึงมีบทบาททั้งในระดับวัด ระดับเมือง และระดับโครงสร้างคณะสงฆ์ล้านนา วัดฝายหินจึงมีสถานะเป็นพื้นที่ความทรงจำของพระเถระสำคัญองค์หนึ่งของเชียงใหม่
โบราณสถานสำคัญภายในวัดที่เกี่ยวข้องกับพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ คือเจดีย์บรรจุอัฐิของท่าน ซึ่งเป็นจุดสักการะสำคัญของผู้ที่มาวัด เจดีย์นี้ทำหน้าที่เป็นทั้งอนุสรณ์สถานและหลักหมายทางศรัทธา ผู้มาเยือนวัดฝายหินควรให้ความสำคัญกับจุดนี้ เพราะเป็นพื้นที่ที่เชื่อมโยงประวัติศาสตร์คณะสงฆ์เชียงใหม่เข้ากับพื้นที่วัดอย่างเป็นรูปธรรม การสักการะเจดีย์บรรจุอัฐิครูบาฝายหินจึงไม่ใช่เพียงการไหว้สิ่งศักดิ์สิทธิ์ แต่เป็นการรำลึกถึงพระเถระผู้สร้างรากฐานทางพระพุทธศาสนาและการศึกษาของเมืองเชียงใหม่
อีกหนึ่งโบราณวัตถุที่มีความสำคัญคือรูปปั้นครูบามารวิชัย ซึ่งเป็นที่เคารพของผู้คนที่มาวัด ตามประเพณีของวัดจะมีการสรงน้ำรูปปั้นในวันที่ 21 เมษายนของทุกปีเพื่อความเป็นสิริมงคล และในช่วงสงกรานต์ยังมีการอัญเชิญรูปปั้นเข้าร่วมขบวนสรงน้ำพระให้ประชาชนได้สรงน้ำสักการะ ประเพณีนี้สะท้อนการเชื่อมต่อระหว่างความศรัทธาต่อพระเถระในอดีตกับประเพณีปี๋ใหม่เมืองของชาวเชียงใหม่ ทำให้วัดฝายหินยังมีชีวิตทางวัฒนธรรมร่วมสมัย ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่เก็บเรื่องเล่าในอดีต
ภายในวัดยังมีพระพุทธรูปไม้สักซึ่งหล่อด้วยทองคำอยู่คู่กับวัดมาเป็นเวลายาวนาน เป็นปูชนียวัตถุที่ชาววัดและผู้ศรัทธาให้ความเคารพ แม้ประวัติการสร้างองค์พระไม่ได้ปรากฏชัดเจน แต่คุณค่าของพระพุทธรูปอยู่ที่การเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่พื้นที่และเป็นหลักศรัทธาของผู้คนที่เข้ามาทำบุญ วัดฝายหินจึงมีทั้งโบราณสถานที่มีประวัติระบุชัด เช่น เจดีย์ครูบาฝายหิน และปูชนียวัตถุที่สืบทอดผ่านศรัทธาและการบอกเล่าของผู้คนในวัด
ความสัมพันธ์ระหว่างวัดฝายหินกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เป็นจุดเด่นที่ทำให้วัดแห่งนี้ต่างจากวัดชุมชนทั่วไป หลังจากมีการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และเกิดการโยกย้ายบ้านเรือนชาวบ้านรอบพื้นที่มหาวิทยาลัยในปี พ.ศ. 2512 วัดฝายหินได้เข้ามาอยู่ในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา มหาวิทยาลัยได้สนับสนุนและส่งเสริมการพัฒนาวัดอย่างต่อเนื่อง ขณะเดียวกันวัดก็ทำหน้าที่เป็นศาสนสถานสำคัญของชุมชนมหาวิทยาลัย ทั้งคณาจารย์ บุคลากร นักศึกษา และพุทธศาสนิกชนทั่วไป
มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ใช้วัดฝายหินเป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาในวาระสำคัญหลายโอกาส เช่น งานทำบุญตักบาตรเทโวโรหณะ วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา พิธีถวายเทียนพรรษา และพิธีทอดกฐินมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประเพณีเหล่านี้ทำให้วัดฝายหินเป็นมากกว่าวัดใกล้มหาวิทยาลัย เพราะเป็นพื้นที่ศรัทธาที่ช่วยหล่อเลี้ยงจิตใจของคนในมหาวิทยาลัยและเชื่อมโยงสถาบันการศึกษากับวัฒนธรรมพุทธของล้านนา
พิธีทอดกฐินมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ณ วัดฝายหินเป็นกิจกรรมใหญ่ประจำปีที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างวัดกับมหาวิทยาลัยอย่างชัดเจน ขบวนกฐินจากคณะ สถาบัน สำนัก ศูนย์ และส่วนงานต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัยเคลื่อนขบวนเข้าสู่วัด มีผู้บริหาร คณาจารย์ บุคลากร นักศึกษา และพุทธศาสนิกชนเข้าร่วม เป็นพิธีที่รวมทั้งศรัทธา ความสามัคคี และวัฒนธรรมองค์กรของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ไว้ในพื้นที่วัดเดียวกัน การที่พิธีนี้ยังจัดต่อเนื่องในปัจจุบันยืนยันบทบาทร่วมสมัยของวัดฝายหินได้อย่างชัดเจน
วัดฝายหินยังมีบทบาทด้านการศึกษาของพระภิกษุสามเณรอย่างเด่นชัด ทางวัดเปิดโอกาสให้พระภิกษุสามเณรทั้งจากประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้านได้เข้ามาศึกษาพระพุทธศาสนา มีสำนักเรียนธรรม-บาลี และมีการสนับสนุนการศึกษาพระปริยัติธรรมอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 วัดยังเปิดโรงเรียนแผนกสามัญศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้น โดยร่วมมือกับโรงเรียนบาลีสาธิตศึกษา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ วัดสวนดอก บทบาทนี้ทำให้วัดฝายหินเป็นพื้นที่การศึกษา ไม่ใช่เพียงพื้นที่ประกอบพิธีกรรม
การให้ที่พักอาศัยแก่พระภิกษุสามเณรที่มาศึกษาในเขตจังหวัดเชียงใหม่เป็นอีกบทบาทหนึ่งของวัดฝายหิน วัดทำหน้าที่เป็นทั้งสำนักเรียน ที่พักสงฆ์ พื้นที่ฝึกอบรม และแหล่งสนับสนุนเยาวชนในสมณเพศให้ได้มีโอกาสเรียนรู้ธรรมะ ภาษาบาลี วินัย และการปฏิบัติธรรม การศึกษาลักษณะนี้สัมพันธ์กับรากประวัติศาสตร์ของวัดที่เคยอยู่ในเครือข่ายวัดป่าแดงหลวงซึ่งเน้นการศึกษาพระไตรปิฎก จึงเห็นได้ว่าวัดฝายหินรักษาแกนเดิมด้านการศึกษาไว้ต่อเนื่องจากอดีตสู่ปัจจุบัน
ลำดับเจ้าอาวาสของวัดฝายหินสะท้อนพัฒนาการของวัดในหลายยุคสมัย เริ่มจากครูบามารวิชัย พระอภัยสารทะ พระปลัดคำซาว อินทนนฺโท พระอธิการศรีมูล ญาณวโร ครูบาแดง พระศรีธรรมบัณฑิต พระอธิการสิงห์แก้ว พระมหาทองรัตน์ รตนวณฺโณ พระครูใบฎีกาสุรัตน์ ฐานิสฺสโร และพระมหา ดร. ไสว เทวปุญฺโญ ซึ่งมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมการศึกษาและพัฒนาวัดในยุคมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ความต่อเนื่องของรายนามเจ้าอาวาสเหล่านี้ทำให้เห็นว่าวัดมีการสืบทอดการดูแลมายาวนาน
ข้อมูลปัจจุบันของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ระบุว่าพระครูสมุห์วิษุวัตร วรกิจฺโจ ได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดฝายหินในปี พ.ศ. 2566 การเปลี่ยนผ่านเจ้าอาวาสเป็นเรื่องสำคัญของวัดชุมชนและวัดในอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัย เพราะเจ้าอาวาสต้องดูแลทั้งพระสงฆ์สามเณร อาคารเสนาสนะ งานศาสนพิธี การศึกษา ความสัมพันธ์กับมหาวิทยาลัย และการต้อนรับพุทธศาสนิกชนที่เดินทางมาทำบุญ วัดฝายหินจึงยังเป็นวัดที่มีการดูแลและใช้งานจริงในปัจจุบัน
พื้นที่สำคัญภายในวัดฝายหินประกอบด้วยพระวิหาร พระอุโบสถ เจดีย์บรรจุอัฐิพระอภัยสารทะ รูปปั้นครูบามารวิชัย ศาลาอเนกประสงค์ พื้นที่สำนักเรียนธรรม-บาลี พื้นที่จำพรรษาของพระภิกษุสามเณร และพื้นที่กิจกรรมของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แต่ละส่วนมีบทบาทต่างกัน พระวิหารและพระอุโบสถเป็นพื้นที่สักการะและสังฆกรรม เจดีย์และรูปปั้นพระเถระเป็นพื้นที่รำลึกถึงครูบาอาจารย์ ส่วนศาลาและสำนักเรียนเป็นพื้นที่กิจกรรม การศึกษา และการรวมตัวของชุมชนศรัทธา
ความร่มรื่นของวัดฝายหินทำให้วัดเหมาะกับผู้ที่ต้องการไหว้พระในบรรยากาศสงบใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผู้มาเยือนสามารถใช้เวลาประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมงในการไหว้พระ สักการะเจดีย์ครูบาฝายหิน เดินชมพื้นที่วัด และสัมผัสบรรยากาศวัดเชิงดอย หากเป็นผู้สนใจประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาล้านนา ควรใช้เวลามากขึ้นเพื่ออ่านบริบทของวัดในฐานะสำนักสงฆ์สายวัดป่าแดงหลวงและวัดในอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เพราะข้อมูลเหล่านี้ทำให้วัดมีความหมายลึกกว่าการเป็นวัดใกล้มหาวิทยาลัย
สำหรับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์คณะสงฆ์เชียงใหม่ วัดฝายหินเป็นหนึ่งในสถานที่ที่ควรแวะอย่างยิ่ง เพราะเกี่ยวข้องกับพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ พระเถระที่มีบทบาทต่อการศึกษาบาลี พระไตรปิฎก และการปกครองคณะสงฆ์ในล้านนา การมีเจดีย์บรรจุอัฐิของท่านภายในวัดทำให้วัดฝายหินเป็นพื้นที่เรียนรู้ประวัติศาสตร์พระสงฆ์รูปสำคัญของเชียงใหม่อย่างเป็นรูปธรรม ผู้มาเยือนที่เข้าใจบริบทนี้จะเห็นคุณค่าของวัดมากกว่าการมองเฉพาะอาคารหรือบรรยากาศวัด
สำหรับผู้ที่สนใจเส้นทางวัดในตำบลสุเทพ วัดฝายหินสามารถจัดร่วมกับวัดป่าแดงมหาวิหาร วัดอุโมงค์ วัดร่ำเปิง วัดผาลาด และวัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหารได้ โดยเส้นทางนี้มีทั้งวัดฝ่ายอรัญวาสีเก่า วัดปฏิบัติธรรม วัดป่ากลางดอย และวัดพระธาตุสำคัญของเมืองเชียงใหม่ หากต้องการเที่ยวแบบเน้นบริบท ควรเริ่มจากวัดฝายหินและวัดป่าแดงเพื่อเข้าใจรากของสำนักวัดป่าแดงหลวง จากนั้นจึงต่อไปยังวัดอุโมงค์หรือวัดผาลาดเพื่อสัมผัสวัดป่าและธรรมชาติของดอยสุเทพ
สำหรับผู้ที่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วัดฝายหินมีความหมายพิเศษในฐานะวัดคู่ชีวิตมหาวิทยาลัย พื้นที่วัดรองรับพิธีกรรมของชาวมหาวิทยาลัยในหลายช่วงเวลา ตั้งแต่งานทำบุญ วันสำคัญทางพระพุทธศาสนา พิธีถวายเทียนพรรษา ไปจนถึงพิธีทอดกฐินมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ นักศึกษาใหม่ นักศึกษาเก่า คณาจารย์ และบุคลากรจำนวนมากจึงมีความทรงจำร่วมกับวัดแห่งนี้ วัดฝายหินจึงเป็นทั้งวัดโบราณและพื้นที่ความทรงจำทางวัฒนธรรมของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
การเที่ยววัดฝายหินควรใช้จังหวะที่สงบและเคารพพื้นที่ เพราะวัดยังเป็นสถานที่จำพรรษาของพระภิกษุสามเณรและเป็นสำนักเรียน ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ เสื้อคลุมไหล่ กางเกงหรือกระโปรงมีความยาวเหมาะสม ถอดรองเท้าก่อนเข้าอาคารศาสนา ไม่ส่งเสียงดัง ไม่เดินเข้าเขตสงฆ์โดยไม่ได้รับอนุญาต และไม่รบกวนพระภิกษุสามเณรที่กำลังศึกษา ปฏิบัติธรรม หรือประกอบกิจสงฆ์ หากมีพิธีกรรมของมหาวิทยาลัยหรือวัด ควรยืนชมในพื้นที่เหมาะสมและเว้นทางสำหรับขบวนพิธี
ช่วงเวลาที่เหมาะสำหรับการเที่ยววัดฝายหินคือช่วงเช้าถึงก่อนเที่ยง เพราะอากาศบริเวณเชิงดอยยังสบายและเหมาะกับการไหว้พระ เดินชมวัด และแวะร้านอาหารในย่านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หากเดินทางช่วงบ่ายยังสามารถเข้าชมได้ตามเวลาเปิดทำการ แต่ควรหลีกเลี่ยงการรบกวนกิจกรรมภายในสำนักเรียนและพื้นที่จำพรรษา ส่วนช่วงพิธีทอดกฐิน ถวายเทียนพรรษา หรือวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา วัดจะมีผู้ร่วมงานมากกว่าปกติ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเห็นบทบาทของวัดในชีวิตมหาวิทยาลัยและชุมชน
การเดินทาง ไปวัดฝายหินจากตัวเมืองเชียงใหม่สามารถใช้ถนนห้วยแก้วหรือถนนสุเทพเข้าสู่พื้นที่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แล้วต่อเข้าสู่ย่านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่หรือเส้นทางเชิงดอยสุเทพ วัดอยู่ด้านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ใกล้ถนนทางขึ้นสถานีส่งโทรทัศน์ช่อง 7 และเส้นทางด้านหลังสวนสัตว์เชียงใหม่ ผู้ที่ขับรถส่วนตัวสามารถใช้แผนที่นำทางไปยังวัดฝายหิน เลขที่ 67 หมู่ 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ ส่วนผู้ที่ไม่มีรถส่วนตัวสามารถใช้รถแดง แท็กซี่ หรือบริการเรียกรถผ่านแอปจากตัวเมืองเชียงใหม่ได้
ผู้ขับรถควรระบุปลายทางให้ครบว่า “วัดฝายหิน ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่” เพราะในประเทศไทยมีชื่อสถานที่ใกล้เคียงหรือชื่อวัดซ้ำในจังหวัดอื่น การใช้ชื่อวัดพร้อมตำบลและอำเภอจะช่วยลดความสับสน เมื่อเข้าสู่พื้นที่หลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ควรขับรถด้วยความระมัดระวัง เนื่องจากเป็นย่านที่มีนักศึกษา ร้านอาหาร หอพัก และผู้คนสัญจรจำนวนมาก โดยเฉพาะช่วงเช้า กลางวัน และเย็นที่การจราจรบริเวณมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ค่อนข้างหนาแน่น
การจัดทริปเที่ยววัดฝายหินสามารถทำได้ทั้งแบบสั้นและแบบครึ่งวัน หากมีเวลาน้อย สามารถแวะไหว้พระที่วัดฝายหิน ต่อด้วยอ่างแก้ว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ หรือวัดป่าแดงมหาวิหาร หากมีเวลามากขึ้น สามารถต่อไปยังวัดอุโมงค์ บ้านข้างวัด สวนสัตว์เชียงใหม่ หรือขึ้นเส้นทางดอยสุเทพไปยังวัดผาลาดและวัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร เส้นทางนี้เหมาะกับผู้ที่ต้องการเข้าใจเชียงใหม่ผ่านมิติของวัดเก่า มหาวิทยาลัย ธรรมชาติ และศิลปวัฒนธรรมล้านนาในวันเดียวกัน
ร้านอาหารใกล้วัดฝายหินมีจำนวนมากเพราะวัดตั้งอยู่ใกล้ย่านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ซึ่งเป็นแหล่งอาหารยอดนิยมของนักศึกษาและคนในพื้นที่ มีทั้งก๋วยจั๊บ ก๋วยเตี๋ยวเรือ ร้านอาหารจานเดียว ร้านสเต๊ก ร้านชา กาแฟ และร้านอาหารแบบนั่งสบาย ผู้มาเยือนสามารถวางแผนไหว้พระช่วงเช้าหรือสาย แล้วต่อด้วยอาหารในย่านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้สะดวก ส่วนที่พักใกล้เคียงมีทั้งโรงแรมขนาดเล็ก บูติกโฮเทล รีสอร์ต และที่พักในย่านสุเทพ-นิมมาน ซึ่งเดินทางต่อไปยังสนามบิน ถนนห้วยแก้ว และตัวเมืองเชียงใหม่ได้ง่าย
โดยสรุป วัดฝายหินเป็นวัดที่ควรค่าแก่การแวะเยือนสำหรับผู้สนใจวัดเก่าเชียงใหม่ ประวัติศาสตร์คณะสงฆ์ล้านนา พระปริยัติธรรม วิถีมหาวิทยาลัย และเส้นทางเชิงดอยสุเทพ วัดมีประวัติยาวนานตั้งแต่ปี พ.ศ. 2206 เคยเป็นสำนักสงฆ์สาขาของวัดป่าแดงหลวง มีความสัมพันธ์กับคณะสงฆ์ฝ่ายอรัญวาสีและการศึกษาพระไตรปิฎก เป็นที่สถิตของพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ อยู่ในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 และยังทำหน้าที่เป็นพื้นที่การศึกษาและศาสนพิธีของพระภิกษุสามเณร คณาจารย์ บุคลากร นักศึกษา และพุทธศาสนิกชนทั่วไปอย่างต่อเนื่อง วัดแห่งนี้จึงไม่ใช่เพียงวัดหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แต่เป็นหนึ่งในพื้นที่ศรัทธาและความรู้สำคัญของเมืองเชียงใหม่
| ชื่อสถานที่ | วัดฝายหิน |
| ที่ตั้ง | บ้านเชิงดอย หมู่ 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ |
| ที่อยู่ | เลขที่ 67 หมู่ 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ 50200 |
| พิกัด | 18.79817, 98.94660 |
| เนื้อที่ | 17 ไร่ 1 งาน 36 ตารางวาเศษ |
| ประเภทวัด | วัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย |
| ไฮไลต์ | วัดโบราณเชิงดอยสุเทพด้านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เคยเป็นอารามสำนักสงฆ์สาขาของวัดป่าแดงหลวง เป็นที่สถิตของพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ และเป็นวัดในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| ประวัติ / สมัย / ยุค | สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2206 มีบทบาทเป็นอารามสำนักสงฆ์สาขาของรตวนมหาวิหารหรือวัดป่าแดงหลวงในสมัยพระเจ้าติโลกราช และอยู่ในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512 |
| วิสุงคามสีมา | ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2520 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 20 เมตร ยาว 40 เมตร และประกอบพิธีผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2530 |
| ที่มาของชื่อ | ชื่อวัดสัมพันธ์กับภูมิประเทศเชิงดอยและระบบน้ำ คำว่า “ฝาย” สื่อถึงแนวผันน้ำหรือชะลอน้ำ ส่วน “หิน” สะท้อนสภาพพื้นที่เชิงเขาดอยสุเทพ |
| ลักษณะเด่น | วัดเก่าใกล้มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีบรรยากาศสงบร่มรื่น เป็นแหล่งศาสนพิธีของชาวมหาวิทยาลัยและเป็นสำนักเรียนพระปริยัติธรรม |
| สิ่งสำคัญภายในวัด | เจดีย์บรรจุอัฐิพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ รูปปั้นครูบามารวิชัย พระพุทธรูปไม้สักหล่อด้วยทองคำ พระวิหาร พระอุโบสถ ศาลาอเนกประสงค์ และพื้นที่สำนักเรียนธรรม-บาลี |
| ประเพณี / กิจกรรมสำคัญ | สรงน้ำรูปปั้นครูบามารวิชัยวันที่ 21 เมษายนของทุกปี งานสงกรานต์ ตักบาตรเทโวโรหณะ วันวิสาขบูชา วันมาฆบูชา วันอาสาฬหบูชา วันเข้าพรรษา พิธีถวายเทียนพรรษา และพิธีทอดกฐินมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| โซนภายใน / พื้นที่สำคัญ | พระวิหาร พระอุโบสถ เจดีย์ครูบาฝายหิน รูปปั้นครูบามารวิชัย ศาลาอเนกประสงค์ พื้นที่สำนักเรียนธรรม-บาลี กุฏิสงฆ์ พื้นที่กิจกรรมมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และลานวัด |
| เจ้าอาวาส / ผู้ดูแล | พระครูสมุห์วิษุวัตร วรกิจฺโจ |
| อดีตพระเถระสำคัญ | ครูบามารวิชัย, พระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ หรือครูบาฝายหิน, พระมหา ดร. ไสว เทวปุญฺโญ |
| การศึกษา | สำนักเรียนธรรม-บาลี แหล่งอุปถัมภ์พระภิกษุสามเณรจากไทยและประเทศเพื่อนบ้าน และโรงเรียนแผนกสามัญศึกษาระดับมัธยมศึกษาตอนต้นที่เปิดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2551 |
| การเดินทาง | จากตัวเมืองเชียงใหม่ใช้ถนนห้วยแก้วหรือถนนสุเทพเข้าสู่มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ แล้วต่อไปยังพื้นที่หลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่และเชิงดอยสุเทพ ใกล้ถนนทางขึ้นสถานีส่งโทรทัศน์ช่อง 7 เดินทางได้ด้วยรถส่วนตัว รถแดง แท็กซี่ หรือบริการเรียกรถผ่านแอป |
| สถานะปัจจุบัน | เปิดให้เข้าชมและสักการะ เป็นวัดในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และยังใช้ประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาของมหาวิทยาลัยกับพุทธศาสนิกชนทั่วไป |
| วันเปิดทำการ | ทุกวัน |
| เวลาเปิดทำการ | 08.00 – 17.00 น. |
| เบอร์ติดต่อหลัก | 053-943-691 |
| เว็บไซต์ / ช่องทางติดต่อ | www.faihin.org |
| สถานที่ท่องเที่ยวใกล้เคียง | 1. อ่างแก้ว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประมาณ 2 กม. 2. วัดป่าแดงมหาวิหาร ประมาณ 2 กม. 3. บ้านร้อยทวารบาล บ้านเทวาลัย ประมาณ 2 กม. 4. วัดอุโมงค์ ประมาณ 3 กม. 5. บ้านข้างวัด ประมาณ 3 กม. 6. สวนสัตว์เชียงใหม่ ประมาณ 4 กม. |
| ร้านอาหารใกล้เคียง | 1. รินลองกอย ก๋วยจั๊บน้ำข้นโบราณ ประมาณ 1 กม. โทร. 084-139-3164, 085-623-0776 2. เวิ้งคุณนลี หลัง มช. ประมาณ 2 กม. โทร. 081-883-6610 3. เตี๋ยวเรือโกบอนด์ สาขาหลัง มช. ประมาณ 2 กม. โทร. 092-983-8938 4. TARUKA สาขาหลัง มช. ประมาณ 2 กม. โทร. 088-252-4381 5. The Steak หลัง มช. ประมาณ 2 กม. โทร. 088-269-5142 6. กาแฟรสนิยม หลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ประมาณ 2 กม. โทร. 099-264-9942 |
| ที่พักใกล้เคียง | 1. Four O’Clock Hotel ประมาณ 3 กม. โทร. 061-790-4446 2. TUCK Me iN ประมาณ 3 กม. โทร. 089-990-9949 3. Villa Mahabhirom ประมาณ 4 กม. โทร. 053-281-599, 098-747-3366 4. The Core Gallery Hotel ประมาณ 4 กม. โทร. 053-218-163 5. ibis Styles Chiang Mai ประมาณ 5 กม. โทร. 053-908-888 6. Hotel MAYU Chiang Mai ประมาณ 5 กม. โทร. 098-806-5896 |
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ถาม: วัดฝายหินอยู่ที่ไหน?
ตอบ: วัดฝายหินตั้งอยู่เลขที่ 67 หมู่ 1 ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ บริเวณเชิงดอยสุเทพด้านหลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ถาม: วัดฝายหินมีความสำคัญอย่างไร?
ตอบ: วัดฝายหินเป็นวัดโบราณที่เคยเป็นอารามสำนักสงฆ์สาขาของวัดป่าแดงหลวง เป็นที่สถิตของพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ และเป็นวัดในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2512
ถาม: วัดฝายหินเปิดให้เข้าชมวันไหนและเวลาใด?
ตอบ: วัดฝายหินเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.
ถาม: สิ่งสำคัญภายในวัดฝายหินมีอะไรบ้าง?
ตอบ: สิ่งสำคัญภายในวัด ได้แก่ เจดีย์บรรจุอัฐิพระอภัยสารทะ สังฆปาโมกข์ รูปปั้นครูบามารวิชัย พระพุทธรูปไม้สักหล่อด้วยทองคำ พระวิหาร พระอุโบสถ ศาลาอเนกประสงค์ และพื้นที่สำนักเรียนธรรม-บาลี
ถาม: วัดฝายหินเกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยเชียงใหม่อย่างไร?
ตอบ: วัดฝายหินอยู่ในความอุปถัมภ์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางพระพุทธศาสนาของคณาจารย์ บุคลากร นักศึกษา และพุทธศาสนิกชน เช่น พิธีทอดกฐิน ถวายเทียนพรรษา และตักบาตรเทโวโรหณะ
ถาม: วัดฝายหินมีประเพณีสำคัญอะไรบ้าง?
ตอบ: ประเพณีสำคัญ ได้แก่ การสรงน้ำรูปปั้นครูบามารวิชัยวันที่ 21 เมษายนของทุกปี งานสงกรานต์ ตักบาตรเทโวโรหณะ ถวายเทียนพรรษา และพิธีทอดกฐินมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
ถาม: ไปวัดฝายหินโดยไม่ใช้รถส่วนตัวได้ไหม?
ตอบ: ได้ สามารถใช้รถแดง แท็กซี่ หรือบริการเรียกรถผ่านแอปจากตัวเมืองเชียงใหม่ โดยระบุปลายทางว่า วัดฝายหิน ตำบลสุเทพ อำเภอเมืองเชียงใหม่
ถาม: ควรเที่ยววัดฝายหินร่วมกับสถานที่ใด?
ตอบ: สามารถเที่ยวร่วมกับอ่างแก้ว มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วัดป่าแดงมหาวิหาร บ้านร้อยทวารบาล บ้านเทวาลัย วัดอุโมงค์ บ้านข้างวัด และสวนสัตว์เชียงใหม่ได้ในเส้นทางสุเทพ-หลังมหาวิทยาลัยเชียงใหม่
หมวดหมู่: ●สถานที่ศักดิ์สิทธิ์
กลุ่ม: ●วัด
●ประเพณีไทย ●วัฒนธรรมไทย ●ประเพณีภาคเหนือ
ปรับปรุงล่าสุด : 2 สัปดาห์ที่แล้ว




