วัดสนามเหนือ

Rating: 3.4/5 (5 votes)

วันเปิดทำการ: เปิดทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 06.30–21.00 น.

 

วัดสนามเหนือ เป็นวัดราษฎร์เก่าแก่ริมแม่น้ำเจ้าพระยาในอำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ที่คนจำนวนมากรู้จักในฐานะจุดขึ้นเรือข้ามฟากไปเกาะเกร็ด แต่ความจริงแล้ววัดแห่งนี้มีคุณค่ามากกว่าการเป็นเพียงท่าเรือ เพราะเป็นวัดที่มีประวัติยาวนาน เชื่อมโยงกับชุมชนลุ่มน้ำเจ้าพระยา วิถีมอญในพื้นที่ใกล้เคียง และการเดินทางแบบดั้งเดิมของคนปากเกร็ดได้อย่างชัดเจน ใครที่แวะมาเพียงเพื่อจอดรถแล้วข้ามเรือ มักพลาดเสน่ห์สำคัญของวัดไปอย่างน่าเสียดาย

 

ถ้าสรุปให้สั้นที่สุด วัดสนามเหนือคือวัดที่เหมาะมากสำหรับเริ่มต้นเที่ยวเกาะเกร็ด เพราะเดินทางสะดวก มีท่าเรือข้ามฟากตรงถึงวัดปรมัยยิกาวาส บรรยากาศริมน้ำสงบกว่าวัดท่องเที่ยวหลายแห่ง และยังมีสิ่งน่าสนใจภายในวัดเอง เช่น พระพุทธรูปปางเกศธาตุอายุกว่า 400 ปี พระศรีจุฬามณีเจดีย์กลางสระน้ำ และพิพิธภัณฑ์หอศิลป์วัดสนามเหนือที่ช่วยให้การมาเยือนมีมิติทางประวัติศาสตร์และศิลปวัฒนธรรมมากขึ้น

 

ตามประวัติที่สืบต่อกันมา วัดสนามเหนือน่าจะสร้างขึ้นในช่วงหลังการขุดคลองลัดเกร็ด เดิมชื่อ “วัดสนาม” ซึ่งสะท้อนยุคที่พื้นที่ปากเกร็ดและเกาะเกร็ดยังผูกพันกับเส้นทางน้ำอย่างแนบแน่น เมื่อเกิดศึกสงครามและพม่ายกทัพเข้ายึดเมืองนนทบุรี วัดจึงร้างไปช่วงหนึ่ง ก่อนจะได้รับการตั้งขึ้นใหม่เมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2372 และต่อมาได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2412 ความต่อเนื่องของวัดจึงไม่ใช่เรื่องของอาคารเพียงอย่างเดียว แต่เป็นเรื่องของการฟื้นชีวิตชุมชนให้กลับมาอีกครั้งหลังผ่านช่วงความเปลี่ยนแปลงของบ้านเมือง

 

ความสำคัญของวัดสนามเหนือยังสะท้อนผ่านพระราชประวัติด้วย เพราะพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเคยเสด็จพระราชดำเนินมาพระราชทานผ้ากฐินหลวงแก่วัดรามัญในนนทบุรี 4 วัด และวัดสนามเหนือก็เป็นหนึ่งในวัดเหล่านั้น เรื่องนี้ช่วยยืนยันว่าพื้นที่ปากเกร็ดและชุมชนมอญริมเจ้าพระยามีบทบาทสำคัญในภูมิทัศน์วัฒนธรรมของนนทบุรีมาอย่างยาวนาน ไม่ได้เป็นเพียงจุดแวะพักระหว่างทางเหมือนที่หลายคนเข้าใจในปัจจุบัน

 

ภายในวัดมีเสนาสนะสำคัญหลายส่วนที่ควรใช้เวลาเดินชมอย่างตั้งใจ จุดแรกคือพระอุโบสถซึ่งเป็นศูนย์กลางกิจกรรมทางศาสนาของวัด ถัดมาเป็นลานพระพุทธรูปใต้ต้นโพธิ์ซึ่งประดิษฐานพระพุทธรูปปางเกศธาตุอายุกว่า 400 ปี องค์พระมีความน่าสนใจทั้งในเชิงศิลปะและในฐานะวัตถุศักดิ์สิทธิ์ที่สะท้อนความเก่าแก่ของวัดได้โดยตรง สำหรับคนที่ชอบสำรวจวัดเก่า พระพุทธรูปองค์นี้ถือเป็นหนึ่งในเหตุผลสำคัญที่ทำให้วัดสนามเหนือไม่ควรถูกมองข้าม

 

อีกจุดหนึ่งที่โดดเด่นมากคือ “พระศรีจุฬามณีเจดีย์” เจดีย์ทรงมอญแบบเหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสอง ตั้งอยู่กลางสระน้ำ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2429 สูงประมาณ 16 เมตร ภาพของเจดีย์ที่ลอยเด่นอยู่ท่ามกลางผืนน้ำทำให้บรรยากาศของวัดมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ยิ่งในช่วงเช้าหรือช่วงเย็นที่แสงตกกระทบผิวน้ำ จะยิ่งเห็นเสน่ห์ขององค์เจดีย์ชัดเจนขึ้น เจดีย์องค์นี้จึงเป็นทั้งสิ่งศักดิ์สิทธิ์และองค์ประกอบด้านภูมิทัศน์ที่ทำให้วัดสนามเหนือมีภาพจำต่างจากวัดอื่นในย่านเดียวกัน

 

วัดยังมีพิพิธภัณฑ์หอศิลป์วัดสนามเหนือ ซึ่งช่วยเพิ่มมิติให้การเที่ยววัดไม่หยุดอยู่แค่การไหว้พระหรือชมวิวริมแม่น้ำ แต่ยังต่อยอดไปสู่ความเข้าใจประวัติศาสตร์ท้องถิ่น งานศิลป์ และวิถีชีวิตที่เกี่ยวข้องกับชุมชนปากเกร็ดได้มากขึ้น สำหรับนักท่องเที่ยวสายวัฒนธรรม จุดนี้ถือว่าน่าสนใจมาก เพราะช่วยเชื่อมวัดสนามเหนือเข้ากับภาพใหญ่ของนนทบุรีในฐานะเมืองริมน้ำที่มีชุมชนเก่าและเรื่องเล่าทางศาสนากระจายอยู่ตลอดสองฝั่งแม่น้ำ

 

สิ่งที่ทำให้วัดสนามเหนือแตกต่างจากวัดทั่วไปอย่างชัดเจน คือบทบาทในฐานะ “ประตูสู่เกาะเกร็ด” ปัจจุบันนักท่องเที่ยวจำนวนมากเลือกมาจอดรถที่วัดแล้วต่อเรือข้ามฟากไปยังวัดปรมัยยิกาวาสบนเกาะเกร็ด เพราะเป็นเส้นทางที่สะดวก รวดเร็ว และคุ้นเคยที่สุด การที่วัดทำหน้าที่เชื่อมสองฝั่งแม่น้ำเข้าด้วยกัน ทำให้ที่นี่ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ทางศาสนา แต่ยังเป็นจุดเชื่อมต่อของการเดินทาง การท่องเที่ยว และเศรษฐกิจชุมชนไปพร้อมกัน โดยเฉพาะในวันเสาร์-อาทิตย์ที่บรรยากาศคึกคักเป็นพิเศษ

 

ในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์ บริเวณวัดมีตลาดนัดและร้านค้าหลายจุด ทำให้พื้นที่รอบวัดมีชีวิตชีวาอย่างมาก ผู้คนจำนวนไม่น้อยเริ่มต้นเช้าวันหยุดด้วยการมาไหว้พระ จอดรถที่วัดสนามเหนือ จากนั้นจึงนั่งเรือไปเกาะเกร็ด เดินเที่ยว ชิมอาหาร ซื้อของฝาก แล้วจึงกลับมาฝั่งวัดในช่วงบ่ายหรือเย็น รูปแบบการเที่ยวแบบนี้ทำให้วัดสนามเหนือเป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์เที่ยวเกาะเกร็ดโดยอัตโนมัติ แม้ผู้มาเยือนบางคนอาจตั้งใจเพียงใช้วัดเป็นจุดผ่านทาง แต่เมื่อได้เดินชมจริงก็มักพบว่าวัดมีเสน่ห์มากพอจะใช้เวลาอยู่ได้นานกว่าที่คิด

 

บรรยากาศของวัดสนามเหนือมีข้อดีอีกอย่างคือความโปร่ง โล่ง และรับลมแม่น้ำเจ้าพระยาได้เต็มที่ เมื่อเทียบกับจุดท่องเที่ยวที่คนแน่นบนเกาะเกร็ด ฝั่งวัดสนามเหนือมักให้ความรู้สึกผ่อนคลายกว่า เหมาะกับคนที่อยากเริ่มต้นทริปแบบไม่เร่งรีบ หรืออยากปิดท้ายวันด้วยการเดินเล่นริมแม่น้ำหลังกลับจากเกาะเกร็ด นอกจากนี้ยังเหมาะกับคนที่พาผู้ใหญ่หรือครอบครัวมาเที่ยว เพราะการเข้าถึงง่าย มีลานจอดรถ และสามารถเลือกได้ว่าจะใช้เวลาภายในวัดอย่างเดียวหรือข้ามเกาะต่อก็ได้

 

ในมุมของการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม วัดสนามเหนือยังเป็นตัวอย่างของวัดที่ช่วยอธิบาย “ภูมิศาสตร์การเดินทาง” ของนนทบุรีได้ดีมาก เพราะถ้ามองแผนที่เพียงอย่างเดียวอาจเห็นว่าเป็นวัดริมถนนแจ้งวัฒนะธรรมดา แต่เมื่อมาถึงพื้นที่จริงจะเห็นทันทีว่าจุดแข็งของวัดอยู่ที่ความสัมพันธ์กับแม่น้ำและท่าเรือ การเดินจากลานวัดไปยังท่าน้ำไม่ไกล และการข้ามฟากเพียงไม่กี่นาทีก็ทำให้เข้าสู่โลกอีกใบของเกาะเกร็ดได้ทันที ประสบการณ์นี้คือเสน่ห์ที่ทำให้วัดสนามเหนือยังคงมีความสำคัญต่อชีวิตประจำวันและการท่องเที่ยวของปากเกร็ดอย่างต่อเนื่อง

 

การเดินทาง ไปวัดสนามเหนือสะดวกมากสำหรับคนที่ใช้รถส่วนตัว เพราะวัดตั้งอยู่ริมถนนแจ้งวัฒนะในเขตปากเกร็ด สามารถปักหมุดตรงมาที่วัดแล้วจอดรถเพื่อข้ามเรือไปเกาะเกร็ดได้เลย หากเดินทางด้วยรถสาธารณะ สามารถมาลงย่านปากเกร็ดหรือแจ้งวัฒนะแล้วต่อรถเข้ามาที่วัดได้ เมื่อมาถึงแล้วท่าเรือข้ามฟากอยู่ภายในบริเวณวัดและเป็นเส้นทางหลักไปยังวัดปรมัยยิกาวาส โดยเรือข้ามฟากให้บริการตั้งแต่ประมาณ 05.00–21.30 น. และในวันอาทิตย์ให้บริการถึงประมาณ 21.00 น. ค่าเรืออยู่ที่ 3 บาทในช่วงกลางวัน และ 5 บาทในช่วงเช้าตรู่หรือช่วงค่ำ สำหรับคนที่อยากเที่ยวทั้งวัดและเกาะเกร็ดแบบสบาย ๆ ควรมาถึงช่วงเช้าเพื่อหาที่จอดรถง่ายและมีเวลาเดินเที่ยวได้เต็มวัน

 

 

ตอบ: ภายในวัดมีพระพุทธรูปปางเกศธาตุอายุกว่า 400 ปี พระศรีจุฬามณีเจดีย์กลางสระน้ำ และพิพิธภัณฑ์หอศิลป์วัดสนามเหนือ ซึ่งทำให้วัดมีความน่าสนใจทั้งด้านศาสนาและวัฒนธรรม

 

ตอบ: ค่าเรือโดยทั่วไปอยู่ที่ 3 บาทในช่วงกลางวัน และ 5 บาทในช่วงเช้าตรู่หรือช่วงค่ำตามเวลาที่ประกาศของท่าเรือ

 

ตอบ: เหมาะทั้งสำหรับคนที่ต้องการไหว้พระ ชมวัดเก่า เดินเล่นริมแม่น้ำ และคนที่วางแผนเที่ยวเกาะเกร็ดแบบวันเดียวจบ เพราะวัดเป็นจุดเริ่มต้นทริปที่สะดวกมาก

 

ตอบ: สะดวกมาก เพราะวัดอยู่ริมถนนแจ้งวัฒนะในปากเกร็ด และนิยมใช้เป็นจุดจอดรถก่อนนั่งเรือข้ามไปเกาะเกร็ด

 

ตอบ: ช่วงสุดสัปดาห์บริเวณวัดจะคึกคักกว่าปกติ มีตลาดนัดและผู้คนมาใช้ท่าเรือจำนวนมาก จึงเหมาะกับผู้ที่อยากเที่ยวต่อไปยังเกาะเกร็ด

 

ตอบ: หากเที่ยวเฉพาะวัด ใช้เวลาประมาณ 30 นาทีถึง 1 ชั่วโมง แต่ถ้ารวมข้ามเรือไปเกาะเกร็ดด้วย ควรเผื่อเวลาอย่างน้อยครึ่งวันถึง 1 วันเต็ม