วัดกลางเกร็ด

Rating: 3.7/5 (9 votes)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 08.30 – 16.30 น.

 

วัดกลางเกร็ด ตำบลบางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี เป็นวัดเก่าริมแม่น้ำลัดเกร็ดที่มีประวัติย้อนถึงสมัยอยุธยาตอนปลาย เด่นทั้งในด้านเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของชุมชนปากเกร็ด ความสัมพันธ์กับผู้คนไทยและมอญในอดีต และสถาปัตยกรรมสำคัญอย่างหอไตรกลางน้ำซึ่งเป็นฝีมือช่างท้องถิ่นที่ยังคงเสน่ห์ของวัดริมน้ำโบราณเอาไว้ได้อย่างชัดเจน ผู้ที่มาเยือนวัดแห่งนี้จึงไม่ได้พบเพียงบรรยากาศสงบสำหรับไหว้พระเท่านั้น แต่ยังได้สัมผัสร่องรอยของปากเกร็ดในยุคที่สายน้ำยังเป็นหัวใจของชีวิตผู้คนอย่างแท้จริง

 

ในบรรดาวัดเก่าแถบปากเกร็ด วัดกลางเกร็ดนับเป็นวัดที่มีเสน่ห์เฉพาะตัวมาก เพราะตั้งอยู่บนพื้นที่ราบลุ่มริมแม่น้ำลัดเกร็ด ไม่ไกลจากวัดสนามเหนือ และยังเชื่อมโยงกับภูมิศาสตร์ของเมืองอย่างลึกซึ้ง คลองลัดเกร็ดซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นบริเวณสำคัญของปากเกร็ดและเกาะเกร็ด ไม่ได้เป็นเพียงเส้นทางน้ำธรรมดา แต่เป็นเส้นเลือดหลักของการเดินทาง การค้า และการตั้งถิ่นฐานมาตั้งแต่สมัยอยุธยา การมีวัดตั้งอยู่ในจุดเช่นนี้จึงสะท้อนให้เห็นว่าพื้นที่รอบวัดเคยมีความสำคัญต่อทั้งชุมชนและการสัญจรมาอย่างยาวนาน

 

วัดกลางเกร็ดเป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 1 บ้านปากด่าน ตำบลบางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ตามประวัติที่ใช้กันในแหล่งข้อมูลท่องเที่ยวและข้อมูลวัด วัดแห่งนี้น่าจะสร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนปลาย และมีข้อสันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในช่วงใกล้เคียงกับการขุดคลองลัดเกร็ดในสมัยสมเด็จพระที่นั่งท้ายสระ ความเป็นวัดเก่าของที่นี่จึงสอดคล้องกับความเป็นชุมชนด่านน้ำของปากเกร็ดที่มีความสำคัญอย่างมากในประวัติศาสตร์เมืองนนทบุรี

 

เรื่องราวของวัดกลางเกร็ดยังเชื่อมโยงกับเหตุการณ์บ้านเมืองในช่วงเปลี่ยนผ่านจากอยุธยาสู่ธนบุรี เมื่อครั้งพม่ายกกำลังเข้ายึดเมืองนนทบุรี มีการมาตั้งค่ายอยู่บริเวณหลังวัดกลางเกร็ดเพื่อรวบรวมพลไปตีกรุงศรีอยุธยา และเมื่อกรุงแตกในปี พ.ศ. 2310 พม่าได้ยึดด่านปากเกร็ดไว้เป็นจุดตรวจจับคนไทยที่ผ่านทางนี้ ทำให้วัดกลางเกร็ดถูกทิ้งร้างอยู่ช่วงหนึ่ง เหตุการณ์นี้สะท้อนให้เห็นว่าที่ตั้งของวัดไม่ได้อยู่ในพื้นที่ธรรมดา แต่เป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่เกี่ยวข้องกับทั้งการคมนาคมและการทหารในอดีต

 

ต่อมาในสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ทรงโปรดเกล้าฯ ให้คนมอญเข้ามาตั้งบ้านเรือนอยู่แถวบ้านปากเกร็ดใกล้ด่านปากเกร็ด วัดกลางเกร็ดจึงกลับมาได้รับการดูแลจากชุมชนมอญอีกครั้ง ต่อมาเมื่อคนไทยเข้ามาทำหน้าที่รักษาด่านและตั้งบ้านเรือนอยู่ที่บ้านปากด่านบริเวณปากคลองลัดเกร็ดด้านใต้มากขึ้น ชาวบ้านไทยก็มีส่วนร่วมปฏิสังขรณ์และทำบุญที่วัดอย่างต่อเนื่อง จนในที่สุดวัดกลางเกร็ดกลายเป็นพื้นที่ที่มีทั้งความทรงจำของคนมอญและคนไทยผสานกันอยู่ในประวัติของชุมชนอย่างชัดเจน

 

วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2332 ซึ่งเป็นหลักฐานสำคัญที่ยืนยันสถานะของวัดในฐานะศาสนสถานที่ได้รับการฟื้นฟูและดำรงบทบาทต่อเนื่องมาจนถึงยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น การที่วัดแห่งนี้ผ่านช่วงการถูกทิ้งร้างจากสงคราม และกลับมาเป็นวัดของชุมชนได้อีกครั้ง ทำให้ประวัติของวัดกลางเกร็ดมีความหมายในเชิงสังคมมากกว่าการเป็นวัดเก่าทั่วไป เพราะเป็นตัวอย่างของวัดที่เติบโตขึ้นอีกครั้งจากการประคับประคองของผู้คนหลากหลายกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่เดียวกัน

 

อาคารเสนาสนะที่โดดเด่นที่สุดของวัดคือพระอุโบสถ ซึ่งมีหน้าบันไม้แกะสลักลายก้านขดอย่างงดงาม ภายในประดิษฐานพระประธานปางมารวิชัยที่มีขนาดหน้าตัก 3 ศอกคืบ องค์พระให้ความรู้สึกสงบ หนักแน่น และเหมาะกับบรรยากาศของวัดริมน้ำเก่าแก่แห่งนี้อย่างมาก สำหรับผู้ที่ชอบเที่ยววัดเชิงศิลปกรรม หน้าบันไม้แกะสลักของพระอุโบสถถือเป็นจุดที่ไม่ควรพลาด เพราะแสดงให้เห็นรสนิยมและฝีมือช่างที่ยังคงเอกลักษณ์แบบวัดโบราณนนทบุรีได้อย่างชัดเจน

 

อีกจุดที่ทำให้วัดกลางเกร็ดมีความสำคัญมากในสายตาของผู้รักสถาปัตยกรรมไทย คือ “หอไตรกลางน้ำ” ซึ่งเป็นงานฝีมือช่างท้องถิ่น หอไตรลักษณะนี้สะท้อนภูมิปัญญาของคนไทยในอดีตที่นิยมสร้างพื้นที่เก็บคัมภีร์ไว้กลางน้ำเพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากปลวก แมลง และความชื้นจากพื้นดิน นอกจากประโยชน์ใช้สอยแล้ว หอไตรกลางน้ำยังมีความงามเชิงองค์ประกอบอย่างมาก เพราะเมื่อตัวอาคารสะท้อนเงาลงบนผืนน้ำ ยิ่งทำให้บรรยากาศของวัดมีความละเมียดและสงบอย่างยิ่ง

 

ในมิติของศรัทธา วัดกลางเกร็ดยังมีพระพุทธรูปสำคัญอีกองค์คือพระพุทธไสยาสน์ หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “หลวงพ่อพระนอน” เดิมพระนอนองค์นี้ประดิษฐานอยู่กลางแจ้ง และเป็นพระพุทธรูปเก่าที่ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าสร้างในสมัยใด ต่อมาเมื่อองค์พระชำรุดทรุดโทรมมาก จึงได้มีการบูรณะขึ้นใหม่ทั้งองค์ พระพุทธไสยาสน์องค์ปัจจุบันประดิษฐานอยู่ภายในวิหาร มีลักษณะประทับนอนสีหไสยาสน์อย่างงดงาม พระพาทาและพระกรพับขึ้นตั้งรับพระเศียรอยู่หน้าพระเขนย พระหัตถ์ขวารองรับพระเศียร และบริเวณฝ่าพระบาทยังมีรูปจักรให้เห็นอย่างชัดเจน

 

การมีทั้งพระอุโบสถเก่า หอไตรกลางน้ำ และพระนอนสำคัญอยู่ในวัดเดียว ทำให้วัดกลางเกร็ดเป็นวัดที่ให้ประสบการณ์ครบถ้วนสำหรับทั้งสายบุญและสายเที่ยววัด ผู้ที่ชอบกราบพระประธานในพระอุโบสถสามารถเริ่มต้นจากการทำบุญและสักการะองค์พระก่อน จากนั้นจึงเดินชมบรรยากาศของหอไตรกลางน้ำ และปิดท้ายด้วยการแวะวิหารหลวงพ่อพระนอนเพื่อขอพรและซึมซับบรรยากาศของวัดแบบไม่เร่งรีบ

 

อีกเสน่ห์หนึ่งของวัดกลางเกร็ดคือบรรยากาศโดยรอบซึ่งยังคงความเป็นย่านริมน้ำของปากเกร็ดได้ดี ผู้ที่มาเยือนจะรู้สึกได้ทันทีว่าวัดแห่งนี้ไม่ได้แยกขาดจากวิถีชีวิตของชุมชน แต่ยังเชื่อมต่อกับพื้นที่ท่าเรือ ร้านค้า และเส้นทางที่ผู้คนใช้ข้ามฟากหรือเดินทางต่อไปยังเกาะเกร็ดได้อย่างเป็นธรรมชาติ จึงไม่น่าแปลกใจที่วัดกลางเกร็ดมักถูกนึกถึงควบคู่กับการเที่ยวปากเกร็ดและเกาะเกร็ดอยู่เสมอ

 

สำหรับคนที่วางแผนเที่ยวแบบครึ่งวันหรือ 1 วัน วัดกลางเกร็ดเหมาะมากที่จะเป็นหนึ่งในจุดหมายหลักของทริป เพราะอยู่ไม่ไกลจากวัดสนามเหนือ ท่าเรือข้ามไปเกาะเกร็ด ตลาดปากเกร็ด และร้านอาหารริมน้ำหลายแห่ง ผู้มาเยือนสามารถจัดเส้นทางเริ่มจากไหว้พระที่วัดกลางเกร็ด จากนั้นต่อไปแวะเกาะเกร็ด หรือเลือกรับประทานอาหารริมน้ำในย่านปากเกร็ดต่อได้อย่างสะดวก ทำให้วัดแห่งนี้ไม่ใช่แค่จุดแวะทางศาสนา แต่ยังเป็นจุดเชื่อมของเส้นทางท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในพื้นที่ด้วย

 

การเดินทาง มายังวัดกลางเกร็ด หากใช้รถส่วนตัวสามารถเดินทางมาย่านปากเกร็ดผ่านถนนแจ้งวัฒนะหรือถนนภูมิเวท แล้วเข้าสู่พื้นที่ตำบลบางตลาดและถนนสุขาประชาสรรค์ 1 ได้ไม่ยาก ส่วนผู้ที่ใช้รถสาธารณะสามารถมาลงในโซนปากเกร็ดแล้วต่อรถในพื้นที่หรือแท็กซี่มายังวัดได้สะดวก วัดยังอยู่ใกล้กับท่าเรือและเส้นทางข้ามฟากไปเกาะเกร็ด จึงเหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวต่อหลายจุดในวันเดียว โดยเฉพาะหากต้องการผสมผสานการไหว้พระกับการเที่ยวชุมชนริมน้ำ

 

ช่วงเวลาที่เหมาะกับการมาเยือนคือช่วงเช้าถึงบ่าย เพราะอากาศยังไม่ร้อนมากและเหมาะกับการเดินชมบริเวณวัดรวมถึงพื้นที่ริมน้ำโดยรอบ หากตั้งใจมาถ่ายภาพหอไตรกลางน้ำหรือบรรยากาศวิหารหลวงพ่อพระนอน แสงช่วงเช้าจะช่วยให้ภาพมีมิติและให้บรรยากาศสงบเป็นพิเศษ ผู้มาเยือนควรแต่งกายสุภาพ สำรวมกิริยา และเคารพพื้นที่ประกอบศาสนกิจตามธรรมเนียมของวัดไทย

 

วัดกลางเกร็ดจึงเป็นวัดที่มีคุณค่าหลายชั้นในที่เดียว ทั้งในฐานะวัดเก่าสมัยอยุธยา วัดที่เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์ด่านปากเกร็ดและชุมชนมอญในสมัยธนบุรี แหล่งสถาปัตยกรรมไทยพื้นถิ่นอย่างหอไตรกลางน้ำ และวัดที่ยังคงมีชีวิตอยู่ท่ามกลางวิถีริมน้ำของปากเกร็ดในปัจจุบัน สำหรับผู้ที่อยากเห็นอีกมุมหนึ่งของนนทบุรีที่ลึกกว่าเส้นทางท่องเที่ยวทั่วไป วัดกลางเกร็ดคือสถานที่ที่ควรหาโอกาสมาเยือนอย่างยิ่ง

 

 

ตอบ: วัดกลางเกร็ดตั้งอยู่ที่หมู่ 1 บ้านปากด่าน ตำบลบางตลาด อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี ใกล้วัดสนามเหนือและท่าเรือข้ามไปเกาะเกร็ด

 

ตอบ: วัดกลางเกร็ดสร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนปลาย และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2332

 

ตอบ: จุดเด่นคือหอไตรกลางน้ำ พระอุโบสถหน้าบันไม้แกะสลักลายก้านขด และพระพุทธไสยาสน์หลวงพ่อพระนอนที่ประดิษฐานอยู่ในวิหาร

 

ตอบ: วัดเปิดทุกวัน เวลา 08.30 – 16.30 น.

 

ตอบ: ได้ เพราะวัดอยู่ใกล้ท่าเรือและเส้นทางข้ามฟากไปเกาะเกร็ด เหมาะมากสำหรับการจัดทริปเที่ยววัดและชุมชนริมน้ำในวันเดียว

 

ตอบ: ภายในวัดมีพระพุทธไสยาสน์หลวงพ่อพระนอนซึ่งเป็นพระพุทธรูปสำคัญของวัด และยังมีหอไตรกลางน้ำที่เป็นจุดเด่นด้านสถาปัตยกรรม

 

ตอบ: เหมาะกับการไหว้พระ เที่ยววัดเก่า ชมสถาปัตยกรรมริมน้ำ และจัดเป็นทริปครึ่งวันหรือ 1 วันร่วมกับเกาะเกร็ดและย่านปากเกร็ด