พระธาตุหินงู (พระธาตุศิลางู)

วันเปิดทำการ: ทุกวัน

เวลาเปิดทำการ: 07.00 – 17.00 น.

 

พระธาตุหินงู หรือ พระธาตุศิลางู ตั้งอยู่ภายในวัดราชธรรมาราม หรือวัดศิลางู ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี เป็นปูชนียสถานสำคัญของชาวเกาะสมุย มีพระธาตุเจดีย์สีทองริมทะเลที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และเป็นสถานที่ที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 พร้อมสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จมานมัสการเมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2505 ชาวเกาะสมุยจึงถือวันที่ 24 เมษายนของทุกปีเป็นวันงานนมัสการพระธาตุศิลางูสืบมา

 

พระธาตุหินงู สุราษฎร์ธานี เป็นชื่อที่ชาวเกาะสมุยใช้เรียกพระธาตุศิลางู ซึ่งประดิษฐานอยู่ภายในวัดราชธรรมาราม หรือวัดศิลางู วัดสำคัญริมทะเลในตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี สถานที่แห่งนี้เป็นทั้งศาสนสถานเก่าแก่ จุดสักการะพระบรมสารีริกธาตุ และแหล่งท่องเที่ยวเชิงศรัทธาที่มีเอกลักษณ์สูงมากแห่งหนึ่งของเกาะสมุย เพราะมีองค์พระธาตุเจดีย์สีทองตั้งเด่นอยู่ใกล้ชายทะเล พร้อมบรรยากาศเงียบสงบของวัดริมฝั่งอ่าวไทยที่ต่างจากภาพจำของสมุยในฐานะแหล่งท่องเที่ยวทะเลเพียงอย่างเดียว

 

ชื่อพระธาตุหินงูหรือพระธาตุศิลางูสัมพันธ์กับลักษณะภูมิประเทศและเรื่องเล่าท้องถิ่นบริเวณชายหาดใกล้วัด ซึ่งมีหินที่ดูคล้ายเกล็ดงู เมื่อระดับน้ำทะเลลดลงจะเห็นแนวหินคล้ายงูปรากฏอยู่ในทะเล ชาวบ้านจึงเรียกพื้นที่นี้ตามลักษณะที่เห็นว่าเป็นหินงู และใช้เรียกองค์พระธาตุที่ประดิษฐานอยู่ภายในวัดว่า พระธาตุหินงู หรือพระธาตุศิลางู ชื่อนี้จึงไม่ได้เป็นเพียงชื่อเรียกทั่วไป แต่เป็นชื่อที่สะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างภูมิประเทศ ทะเล ความเชื่อ และวิถีชุมชนของชาวเกาะสมุยอย่างชัดเจน

 

ตามประวัติที่สืบเล่ากันมา พระธาตุหินงูหรือพระบรมสารีริกธาตุเกาะสมุยอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเกาะสมุยประมาณ 17 กม. พระธาตุเจดีย์องค์นี้สร้างขึ้นโดยชาวบ้านตำบลมะเร็ต ชื่อนายศรีทอง หรือหลวงพ่อศรีทอง ศรีชาย ร่วมกับผู้มีศรัทธาในพื้นที่ เพื่อเป็นที่ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุที่เกี่ยวข้องกับการเดินทางธุดงค์และการเก็บรักษาไว้ในวัดบนเกาะสมุย มีพิธีบรรจุพระบรมสารีริกธาตุเมื่อวันที่ 12 มิถุนายน พ.ศ. 2498 โดยเจ้าคุณพระอรรถทัศสิสุทธิพงศ์แห่งวัดชีโทน อำเภอผักไห่ จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นผู้มอบพระบรมสารีริกธาตุให้

 

อีกข้อมูลสำคัญจากฐานข้อมูลแหล่งศิลปกรรมระบุว่า พระธาตุเจดีย์ศิลางูหรือพระธาตุหินงูเป็นปูชนียวัตถุสำคัญภายในวัดราชธรรมาราม และเกี่ยวข้องกับพระครูวิบูลย์ธรรมสาร หรือเพชร ติสโส อดีตเจ้าคณะแขวงเกาะสมุย ซึ่งเป็นผู้ริเริ่มให้สร้างขึ้นเพื่อประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุที่เก็บรักษาไว้ใต้ฐานพระประธานในวัดแจ้ง และเป็นพระบรมสารีริกธาตุที่ได้มาจากการเดินทางไปธุดงค์ที่ลังกา รายละเอียดนี้ช่วยให้เห็นว่าพระธาตุหินงูไม่ได้เป็นเพียงเจดีย์ริมทะเลเพื่อการท่องเที่ยว แต่มีสถานะเป็นปูชนียสถานที่เชื่อมโยงประวัติศาสตร์พระพุทธศาสนาของเกาะสมุยกับโลกพุทธศาสนาในภูมิภาคเอเชียใต้

 

วันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2505 เป็นเหตุการณ์สำคัญที่สุดเหตุการณ์หนึ่งในความทรงจำของชาวเกาะสมุย เมื่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เสด็จมานมัสการพระธาตุศิลางูในคราวเสด็จเยี่ยมราษฎรที่เกาะสมุย เหตุการณ์นี้ทำให้พระธาตุศิลางูมีความหมายยิ่งขึ้นในฐานะสถานที่ศักดิ์สิทธิ์ที่เกี่ยวข้องกับพระราชประวัติ และชาวเกาะสมุยจึงถือวันที่ 24 เมษายนของทุกปีเป็นประเพณีมีงานนมัสการพระธาตุศิลางูสืบต่อกันมา

 

องค์พระธาตุเจดีย์ศิลางูตั้งอยู่บนลานใกล้ทะเล มีลักษณะเป็นเจดีย์สีทองทั้งองค์ งดงามและโดดเด่นเมื่อมองตัดกับท้องฟ้าและทะเลด้านหลัง ทางขึ้นองค์พระธาตุมีบันไดและราวพญานาคที่ช่วยเสริมบรรยากาศศักดิ์สิทธิ์ ภาพของเจดีย์สีทองริมทะเลจึงเป็นภาพจำสำคัญของวัดศิลางู สำหรับผู้มาเยือนเกาะสมุย การได้เดินขึ้นไปนมัสการพระบรมสารีริกธาตุบริเวณลานพระธาตุเป็นประสบการณ์ที่ผสมผสานทั้งความสงบ ศรัทธา และความงามของธรรมชาติชายฝั่งไว้ในพื้นที่เดียวกัน

 

ในทางสถาปัตยกรรม พระธาตุเจดีย์ศิลางูมีความสำคัญในฐานะเจดีย์สกุลช่างท้องถิ่นเกาะสมุยที่มีลักษณะเฉพาะตัวและยังมีสภาพสมบูรณ์ ส่วนฐานประกอบด้วยชุดฐานล่างประดับกลีบซ้อน 2 ชั้น มีซุ้มจระนำประดิษฐานรูปทั้ง 4 ด้าน ถัดขึ้นมาเป็นชุดฐานส่วนบนที่ทำเป็นผนังลาดเทเล็กน้อยในผังย่อมุมไม้สิบสอง ประดับด้วยกลีบบัว 2 ชั้นด้านบน จากนั้นเป็นส่วนกลางคือองค์ระฆังที่มีความพิเศษตรงที่ทำเป็นองค์ระฆัง 2 ชั้น ประดับด้วยซุ้มขนาดเล็ก รองรับส่วนยอดที่ทำเป็นปล้องไฉน ปลียอด และเม็ดน้ำค้างด้านบนสุด

 

ลักษณะของพระธาตุหินงูแสดงให้เห็นความสามารถของช่างท้องถิ่นที่ปรับรูปแบบเจดีย์ให้สอดคล้องกับบริบทของเกาะ สมดุลกับพื้นที่ริมทะเล และยังคงรักษาความหมายทางพุทธศิลป์ไว้อย่างชัดเจน ฐานที่แข็งแรง องค์ระฆังที่จัดชั้นอย่างละเอียด และส่วนยอดที่ค่อย ๆ ไล่ขึ้นไปอย่างสง่า ทำให้องค์พระธาตุมีทั้งความหนักแน่นและความอ่อนช้อย เป็นสถาปัตยกรรมที่ควรค่าแก่การชมอย่างละเอียด ไม่ใช่เพียงถ่ายภาพจากด้านหน้าแล้วเดินผ่าน

 

นอกจากองค์พระธาตุแล้ว วัดราชธรรมารามยังมีจุดเด่นอีกอย่างที่ทำให้วัดแห่งนี้เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง คือพระอุโบสถสีแดงหรือที่หลายคนเรียกว่าโบสถ์แดง วัดศิลางู พระอุโบสถมีสีแดงอมดินเผาทั้งหลัง ลวดลายประดับภายนอกและภายในมีความละเอียด ได้รับการกล่าวถึงว่ามีรูปแบบศิลปะศรีวิชัยกึ่งบายน และมีเหตุผลด้านวัสดุที่น่าสนใจ เพราะใช้หินปูนเค็มในพื้นที่เกาะสมุยมาบดละเอียดผสมกับปูน ก่อนเติมสีแดงจนเกิดลักษณะเฉพาะที่แตกต่างจากโบสถ์ทั่วไปบนเกาะสมุย

 

ความโดดเด่นของโบสถ์แดงทำให้วัดศิลางูเป็นที่รู้จักในหมู่นักท่องเที่ยวรุ่นใหม่มากขึ้น แต่แก่นของวัดยังคงอยู่ที่พระธาตุศิลางูซึ่งเป็นปูชนียสถานดั้งเดิมของชาวสมุย การมาเยือนวัดแห่งนี้จึงควรให้เวลาเดินชมทั้ง 2 ส่วน คือบริเวณพระธาตุสีทองริมทะเลและบริเวณโบสถ์แดงด้านในวัด เพราะทั้ง 2 พื้นที่สะท้อนความงามคนละแบบ องค์พระธาตุให้ความรู้สึกสงบ ศรัทธา และผูกพันกับประวัติศาสตร์ ส่วนโบสถ์แดงให้ความรู้สึกเข้มขลัง แปลกตา และโดดเด่นในเชิงงานศิลปกรรมร่วมสมัยของท้องถิ่น

 

บรรยากาศโดยรอบวัดศิลางูมีเสน่ห์เฉพาะตัว เพราะวัดตั้งอยู่ใกล้ทะเลและอยู่ริมถนนสายหลักรอบเกาะหมายเลข 4169 นักท่องเที่ยวจึงเดินทางเข้าถึงได้ง่าย ระหว่างเดินชมพื้นที่จะสัมผัสได้ถึงลมทะเล เสียงคลื่น และความเงียบสงบที่ช่วยให้การสักการะมีสมาธิยิ่งขึ้น ในวันที่ท้องฟ้าเปิด แสงแดดจะตกกระทบองค์พระธาตุสีทอง ทำให้ภาพพระธาตุริมทะเลงดงามมาก โดยเฉพาะช่วงเช้าและช่วงบ่ายแก่ ๆ ที่แสงไม่แรงจนเกินไป

 

พระธาตุหินงูเหมาะกับผู้ที่ต้องการเที่ยวเกาะสมุยในมุมที่ลึกกว่าทะเล ชายหาด และกิจกรรมพักผ่อนทั่วไป เพราะสถานที่นี้พาให้เห็นอีกด้านของสมุย คือด้านของชุมชนเก่าแก่ ความศรัทธา พระพุทธศาสนา ศิลปะพื้นถิ่น และความทรงจำเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์ การแวะสักการะพระธาตุหินงูจึงเป็นเหมือนการทำความรู้จักเกาะสมุยผ่านรากวัฒนธรรมของพื้นที่ ไม่ใช่เพียงการเดินทางไปยังจุดถ่ายภาพสวยเท่านั้น

 

การเที่ยววัดศิลางูสามารถจัดเป็นเส้นทางสั้น ๆ ร่วมกับสถานที่ใกล้เคียงได้สะดวกมาก เพราะวัดอยู่ไม่ไกลจากหินตาหินยาย หาดละไม จุดชมวิวละไม ศาลเจ้าพ่อกวนอู และหมู่บ้านหัวถนน หากเริ่มจากหาดละไม สามารถแวะหินตาหินยายก่อนหรือหลังจากมาวัดได้ ส่วนผู้ที่เดินทางต่อไปทางใต้ของเกาะสามารถแวะศาลเจ้าพ่อกวนอู วัดคุณาราม หรือพื้นที่หน้าเมืองได้ในเส้นทางเดียวกัน ทำให้พระธาตุหินงูเป็นจุดท่องเที่ยวที่เหมาะทั้งกับทริปไหว้พระและทริปขับรถเที่ยวรอบเกาะ

 

งานนมัสการพระธาตุศิลางูเป็นประเพณีที่ชาวเกาะสมุยให้ความสำคัญ โดยถือเอาวันที่ 24 เมษายนของทุกปี ซึ่งสัมพันธ์กับวันที่รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เสด็จมานมัสการพระธาตุศิลางู เป็นวันจัดงานนมัสการสืบมา ประเพณีนี้ช่วยรักษาความทรงจำของชุมชนและเชื่อมโยงคนในพื้นที่กับพระธาตุศักดิ์สิทธิ์ของเกาะ ผู้ที่เดินทางมาในช่วงงานจะได้เห็นบรรยากาศศรัทธาของชาวสมุยอย่างชัดเจน ส่วนผู้ที่มาในวันปกติยังสามารถสักการะพระธาตุได้ตลอดเวลาเปิดทำการของวัด

 

ผู้ที่ต้องการเข้าชมควรแต่งกายสุภาพ เพราะวัดศิลางูเป็นศาสนสถานที่ชาวบ้านเคารพ ไม่ควรสวมชุดว่ายน้ำหรือเสื้อผ้าที่ไม่เหมาะสมเข้าพื้นที่วัด ควรรักษาความสงบ ไม่ปีนขึ้นไปยังจุดที่ไม่อนุญาต ไม่สัมผัสองค์พระธาตุโดยไม่จำเป็น และไม่ทิ้งขยะบริเวณลานพระธาตุหรือริมทะเล หากต้องการถ่ายภาพควรถ่ายด้วยความสำรวม โดยเฉพาะบริเวณที่มีผู้มากราบไหว้หรือประกอบพิธีทางศาสนา

 

การเดินทาง ไปพระธาตุหินงูหรือวัดศิลางูทำได้สะดวกด้วยรถยนต์ส่วนตัว รถเช่า รถจักรยานยนต์เช่า หรือรถรับจ้างบนเกาะสมุย วัดตั้งอยู่ริมถนนสายหลัก 4169 ทางทิศตะวันออกของบ้านหัวถนน ห่างจากหินตาหินยายประมาณ 1 กม. และห่างจากที่ว่าการอำเภอเกาะสมุยประมาณ 17 กม. หากเดินทางจากหาดละไมใช้เวลาไม่นาน สามารถใช้แผนที่นำทางไปยังวัดราชธรรมาราม วัดศิลางู หรือพระธาตุหินงูได้โดยตรง

 

โดยสรุป พระธาตุหินงูหรือพระธาตุศิลางูเป็นสถานที่สำคัญที่ควรอยู่ในแผนเที่ยวเกาะสมุย เพราะมีครบทั้งพระบรมสารีริกธาตุ ประวัติศาสตร์ชุมชน ศิลปกรรมเจดีย์ท้องถิ่น โบสถ์แดงที่มีเอกลักษณ์ วิวทะเล และประเพณีงานนมัสการประจำปี การมาเยือนที่นี่ช่วยให้เข้าใจว่าสมุยไม่ได้มีเสน่ห์เฉพาะทะเลและรีสอร์ต แต่ยังมีมรดกศรัทธาที่งดงามและมีความหมายลึกซึ้งต่อผู้คนบนเกาะ

 

 

ตอบ: พระธาตุหินงูอยู่ภายในวัดราชธรรมารามหรือวัดศิลางู หมู่ 1 ตำบลมะเร็ต อำเภอเกาะสมุย จังหวัดสุราษฎร์ธานี ริมถนนสายหลัก 4169 ใกล้หินตาหินยาย

 

ตอบ: เปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 07.00 – 17.00 น.

 

ตอบ: ไม่เสียค่าเข้าชม นักท่องเที่ยวสามารถเข้าสักการะพระธาตุและเดินชมวัดได้โดยไม่เสียค่าเข้า

 

ตอบ: เป็นพระธาตุเจดีย์ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และเป็นปูชนียสถานสำคัญที่ชาวเกาะสมุยเคารพสักการะมาอย่างต่อเนื่อง

 

ตอบ: ชื่อนี้มาจากลักษณะหินริมชายทะเลใกล้วัดที่คล้ายเกล็ดงู เมื่อน้ำลงจะเห็นแนวหินเหมือนงูอยู่ในทะเล ชาวบ้านจึงเรียกวัดและพระธาตุตามลักษณะดังกล่าว

 

ตอบ: ชาวเกาะสมุยถือวันที่ 24 เมษายนของทุกปีเป็นวันงานนมัสการพระธาตุศิลางู เพื่อรำลึกถึงวันที่รัชกาลที่ 9 และสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เสด็จนมัสการเมื่อวันที่ 24 เมษายน พ.ศ. 2505

 

ตอบ: สามารถเที่ยวต่อที่หินตาหินยาย หาดละไม จุดชมวิวละไม ศาลเจ้าพ่อกวนอู หมู่บ้านหัวถนน และวัดคุณารามได้สะดวก